III AUa 684/15

<p>Sygn. akt III AUa 684/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 22 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: SSA Bohdan Bieniek (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SA Piotr Prusinowski</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SO del. Teresa Suchcicka</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: Małgorzata Garbecka</strong> </p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z odwołania <span class="anon-block">L. R.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o prawo do emerytury</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </strong> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt IV U 184/15</p> <p>I.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala apelację, </em> </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> na rzecz <span class="anon-block">L. R.</span> kwotę 120 zł. (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję. </em> </strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 684/15</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 30 grudnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> odmówił <span class="anon-block">L. R.</span> prawa do emerytury z art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji <span class="anon-block">L. R.</span> wniósł o jej zmianę w całości i orzeczenie, iż emerytura winna być wyliczona z zastosowaniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 26)">art. 26</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 55)">art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, o ile jest ona wyższa od wyliczonej przez organ na podstawie przepisu art. 53 w/w ustawy.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r. zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do obliczenia wysokości emerytury wnioskodawcy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 26)">art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych</a> oraz zasądził od pozwanego na rzecz wnioskodawcy 60 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Wydanie orzeczenia poprzedziły następujące ustalenia. <span class="anon-block">L. R.</span> <span class="anon-block">urodził się w dniu (...)</span> W dniu 27 grudnia 2010 r. złożył wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia 16 lutego 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury. Następnie wysokość emerytury ulegała przeliczeniom z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia.</p> <p>Odwołujący w dniu 17 grudnia 2014 r. złożył wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury w oparciu o art. 26 w zw. z art. 55 ustawy emerytalnej. W tym stanie rzeczy pozwany wydał zaskarżoną decyzję.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie jest zasadne. Spór w niniejszej sprawie toczy się na tle możliwości ustalenia wysokości emerytury w oparciu o zasady wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 55)">art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> w stosunku do wnioskodawcy, urodzonego przed 31.12.1948 r., mającego ustalone - po 31.12.2008 r. - prawo do emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 29)">art. 29 ustawy z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jednolity: Dz. U. 2015, poz. 748), której wypłata była zawieszona z uwagi na dalsze zatrudnienie i wysokość osiąganego przychodu oraz występującemu o emeryturę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 27)">art. 27</a> powołanej wyżej ustawy również po dniu 31.12.2008 r.</p> <p>Sąd Okręgowy zauważył, że spory o identycznym stanie faktycznym i prawnym stanowiły przedmiot rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, który wyraził pogląd, że ubezpieczony urodzony przed dniem 31 grudnia 1948 r., który po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego kontynuował ubezpieczenie i wystąpił o emeryturę po dniu 31 grudnia 2008 r., ma prawo do jej wyliczenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 26)">art. 26</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 55)">art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, niezależnie od tego czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą – (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 r. w sprawie II UZP 4/13). Sąd Okręgowy podzielił ów pogląd. Jednocześnie dodał, że wnioskodawca po uzyskaniu prawa do emerytury w obniżonym wieku (z dniem 1 grudnia 2010 r.) nadal pozostawał w zatrudnieniu, a także poza sporem jest, że skarżący po ukończeniu wieku emerytalnego 65 lat określonego w art. 27 ust. 3 pkt 1 cytowanej ustawy kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W ocenie Sądu Okręgowego nie może być kwestionowana możliwość kilkakrotnego przechodzenia na emeryturę, a w treści przepisu art. 55 ustawy brak zastrzeżenia, że wniosek o przejście na emeryturę w powszechnym wieku przez osoby objęte art. 27 ma być pierwszym wnioskiem o przejście na emeryturę. Przepis ten należy rozumieć jako przyznający prawo do złożenia wniosku o wyliczenie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, jeżeli ubezpieczenie było kontynuowane po osiągnięciu wieku 60 lat, a wniosek został złożony po dniu 31 grudnia 2008 r. niezależnie od faktu przejścia przez wnioskodawcę na emeryturę na podstawie przepisu art. 29 ustawy emerytalnej.</p> <p>W pełni aprobując wskazane poglądy orzecznicze podkreślić należy, że zarysowana wyżej linia orzecznicza Sądu Najwyższego, która podtrzymana została orzeczeniem II UK 23/13 (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2013 r.,<em> <!-- --> OSNP 2014</em> r. nr <em> <!-- -->6, poz. 85</em>). W sprawie tej przedmiot sporu był wprawdzie nieco odmienny, niemniej jednak w uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy z aprobatą odniósł się do przywołanej wyżej uchwały z dnia 4 lipca 2013 r., II UZP 4/13.</p> <p>Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14}§ 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do obliczenia emerytury wnioskodawcy <span class="anon-block">L. R.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 26)">art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>O kosztach procesu orzeczono po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 11;§ 11 ust. 2;§ 11 ust. 2 pkt. 1)">§ 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (tekst jedn. Dz. U. 2013 r., poz. 490).</p> <p>Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:</p> <p>- naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 55)">art. 55 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> poprzez uznanie prawa wnioskodawcy do przeliczenia świadczenia przy uwzględnieniu zwaloryzowanych składek.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie odwołania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanego nie jest zasadna. Wynika to z tego, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Generalnie nie był on sporny, zwłaszcza w kontekście momentu (od dnia 1 grudnia 2010 r.) uzyskania przez wnioskodawcę prawa do emerytury w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 29)">art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn. Dz.U z 2015 r., poz. 748, dalej- ustawa emerytalna).</p> <p>Następnie wypłata świadczenia została zawieszona, by – na wniosek uprawnionego – wznowić jej wypłatę. W dniu 17 grudnia 2014 r. odwołujący złożył wniosek o przyznanie emerytury. We wniosku zaznaczył, że wnosi o obliczenie wysokości emerytury według nowych zasad.</p> <p>Spór sprowadza się wyłącznie do wykładni przepisów prawa materialnego, a mianowicie treści art. 55 ustawy emerytalnej. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53.</p> <p>Aktualnie wykładnia tego przepisu jest już ugruntowana w judykaturze Sądu Najwyższego, jak i sądów powszechnych. Przede wszystkim w uchwale z dnia 4 lipca 2013 r., II UZP 4/13 (OSNP 2013 nr 21-12, poz. 257), przyjęto, że ubezpieczony urodzony przed dniem 31 grudnia 1948 r., który po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego kontynuował ubezpieczenie i wystąpił o emeryturę po dniu 31 grudnia 2008 r., ma prawo do jej wyliczenia na podstawie art. 26 w związku z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, niezależnie od tego czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą. <em> <!-- -->Ratio legis</em> tego przepisu jest więc kontynuowanie opłacania składek, nie zaś ubieganie się o emeryturę wcześniejszą lub w niższym wieku emerytalnym. Jeżeli więc nie może być kwestionowana możliwość kilkakrotnego przechodzenia na emeryturę, a w treści art. 55 ustawy emerytalnej brak zastrzeżenia, że wniosek o przejście na emeryturę w powszechnym wieku przez osoby objęte art. 27 ma być pierwszym wnioskiem o przejście na emeryturę, to sposób wykładni prawa materialnego nie budzi wątpliwości. Został on jednocześnie szeroko zaprezentowany w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia, z odwołaniem się do poglądów judykatury.</p> <p>Przeto przypomnieć jedynie należy, że emerytura w niższym i w powszechnym wieku emerytalnym to odrębne rodzaje emerytur. W judykaturze możliwość kilkakrotnego przechodzenia na emeryturę nie budzi wątpliwości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r., I UK 82/06, LEX nr 424489). Idąc dalej, w treści art. 55 ustawy emerytalnej brak zastrzeżenia, że wniosek o przejście na emeryturę w powszechnym wieku przez osoby objęte art. 27 ma być pierwszym wnioskiem o przejście na emeryturę (o nabycie statusu emeryta), czy też obejmuje tylko osoby, które dotychczas nie pobrały świadczenia emerytalnego.</p> <p>Agregacja powyższych argumentów prowadzi do akceptacji tezy, że art. 55 ustawy emerytalnej należy rozumieć jako prawo do złożenia wniosku o wyliczenie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym jeżeli ubezpieczenie było kontynuowane po osiągnięciu wieku 60/65 lat, a wniosek został złożony po dniu 31 grudnia 2008 r. niezależnie od faktu uzyskania przez te osoby emerytury wcześniejszej, czy też w niższym wieku emerytalnym (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2013 r., II UK 424/12, LEX nr 1341674, 4 września 2013 r., II UK 23/13, OSNP 2014 nr 6, poz. 85, 7 listopada 2013 r., II UK 143/13, OSNP 2014 nr 10, poz. 148 i z 18 września 2014 r., I UK 27/14, LEX nr 1537287).</p> <p>Sam fakt, że pozwany prezentuje odmienne stanowisko (tak formułuje swoje stanowisko w apelacji) nie wpływa na wynik sprawy. Skarżący na poparcie swego stanowiska nie przytacza odmiennych poglądów judykatury, czy też nie odwołuje się do poglądów doktryny. W ten sposób siła jego argumentacji jurydycznej nie prowadzi do podzielenia wniosków zawartych w apelacji.</p> <p>Z tych względów podlega ona oddaleniu z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 12;§ 12 ust. 2;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 2)">§ 12 ust. 2 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).</p> </div>