II Ca 1277/15
Common courts2015-12-23
Case number
II Ca 1277/15
Judgment date
2015-12-23
Type
SENTENCE
Judges
Anna PniewskaElżbieta CiesielskaMałgorzata Klesyk (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt II Ca 1277/15</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 23 grudnia 2015 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Klesyk</p>
<p>Sędziowie: SSO Elżbieta Ciesielska</p>
<p>SSR (del) Anna Pniewska</p>
<p>Protokolant: st. prot. sąd. Iwona Cierpikowska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. w Kielcach</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z powództwa</strong> <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">J. D.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji powoda <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach</p>
<p>z dnia 28 lipca 2015 r. sygn. I C 43/14</p>
<p>I.
zmienia zaskarżony wyrok w całości i:</p>
<p>1.
zasądza od <span class="anon-block">J. D.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> kwotę 8557,57 ( osiem tysięcy pięćset pięćdziesiąt siedem i 57/100 ) złotych z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od kwoty 7920.00 ( siedem tysięcy dziewięćset dwadzieścia ) złotych od dnia 7 marca 2012r. do dnia zapłaty , w pozostałym zakresie powództwo oddala,</p>
<p>2.
nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Starachowicach od <span class="anon-block">J. D.</span> kwotę 428( czterysta dwadzieścia osiem ) złotych, a od <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> kwotą 93 ( dziewięćdziesiąt trzy) złotych tytułem nieuiszczonej części opłaty od pozwu,</p>
<p>3.
zasądza od <span class="anon-block">J. D.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> kwotę 735,30 ( siedemset trzydzieści pięć i 30/100) złotych tytułem kosztów procesu ,</p>
<p>II.
w pozostałym zakresie apelację oddala ,</p>
<p>III . zasądza od <span class="anon-block">J. D.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> kwotę 428 ( czterysta dwadzieścia osiem ) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->II Ca 1277/15</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wyrokiem z dnia 28 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy w Starachowicach oddalił powództwo <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span> przeciwko <span class="anon-block">J. D.</span> o zapłatę, wniesione w dniu 25 lipca 2012r. (pkt I), oraz pobrał od powoda <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Starachowicach kwotę 521 zł tytułem nieuiszczonej części opłaty od pozwu (pkt II).</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił, iż pozwany zawarł z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span>, poprzednikiem prawnym powoda umowę pożyczki gotówkowej nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Niniejsza pożyczka była przez pozwanego spłacana do dnia 27 lutego 2009 r., po czym pozwany zaprzestał spłacania rat. Pismem z dnia 14 grudnia 2011 r. doręczonym w dniu 21 grudnia 2011 r., powód wezwał pozwanego do zapłaty nieuiszczonych rat, ale wezwanie to pozostało bezskuteczne.</p>
<p>Sąd ustalił także, w oparciu o opinię biegłej <span class="anon-block">A. G.</span> , iż raty których termin płatności wypadał po 25 lipca 2009 r. oraz odsetki umowne i karne za okres od 25 lipca 2009 r. do daty wystawienia wyciągu z ksiąg banku wynoszą w sumie 8 557,57 zł.</p>
<p>Mając te ustalenia na uwadze Sąd Rejonowy doszedł ostatecznie do przekonania, iż powództwo jest nieuzasadnione, albowiem roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Prezentując takie stanowisko Sąd Rejonowy stwierdził , że termin przedawnienia wynosił trzy lata, gdyż dochodzone roszczenie związane jest z działalnością gospodarczą powoda, a bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 27 kwietnia 2009 r. Wskazując początek biegu terminu przedawnienia, Sąd miał na uwadze regulację zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 120;art. 120 § 1)">art. 120 § 1</a> zd. drugie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> tj. że roszczenie stałoby się wymagalne , gdyby powód zgodnie z § 3 ust. 8 umowy, po nieuiszczeniu spłaty za dwa pełne okresy płatności, tj. po 27 kwietnia 2009 r., wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni i wypowiedział umowę z 30-dniowym terminem wypowiedzenia.</p>
<p>Apelację od wyroku wywiodła strona powodowa, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:</p>
<p>- naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i zastosowanie,</p>
<p>- uniemożliwienie dochodzenia przez powoda roszczenia wynikającego z umowy.</p>
<p>W uzasadnieniu apelacji powód podniósł, iż zaciągnięty przez pozwanego kredyt miał być spłacany w ratach, które nie są świadczeniami okresowymi, ponieważ składają się one na z góry określoną sumę. Ponieważ zdaniem powoda świadczenie z umowy kredytu jest jednorazowe, choć płatne w ratach, to termin jego wymagalności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 120)">art. 120 k.c.</a> należy wiązać z datą ostatecznej spłaty zadłużenia. Pozew w sprawie został złożony w lipcu 2012 r. a zatem termin przedawnienia nie upłynął a został przerwany przez zainicjowanie niniejszego postępowania.</p>
<p>Wskazując na powyższe zarzuty, apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych ewentualnie, gdyby Sąd odwoławczy nie zgodził się z tym żądaniem, wniósł o zmianę wyroku poprzez zasądzenie kwoty 8557,57 zł z tytułu rat, których termin płatności wypadał po 25 lipca 2009 r. oraz odsetek umownych i karnych za okres po tej dacie do dnia wystawienia wyciągu z ksiąg bankowych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja jest częściowo zasadna i prowadzi do zmiany wyroku.</p>
<p>Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne, nie zgadzając się jednak z rozważaniami prawnymi poczynionymi przez Sąd I instancji w zakresie przedawnienia roszczenia objętego pozwem, a w konsekwencji także z rozstrzygnięciem wydanym przez ten Sąd.</p>
<p>W ocenie Sądu Okręgowego zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 120;art. 120 § 1)">art. 120 § 1</a> zd. drugie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie było niewłaściwe, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie tylko do zobowiązań bezterminowych. Podstawową zasadą określającą termin wymagalności roszczenia jest ta wskazana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>, który stanowi, że jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Z powyższego wynika więc, iż zasadą jest związanie terminem oznaczonym w umowie, wynikającym z ustawy lub orzeczenia odpowiedniego organu i z jego nadejściem następuje wymagalność i zaczyna biec przedawnienie (por. M Pyziak-Szafnicka [w:] P Księżak (red.) <em>
<!-- -->Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna</em>, Lex 2014). W rozpoznawanej sprawie mamy zaś do czynienia ze zobowiązaniem o określonych terminach płatności, a nie bezterminowym. Pozwany zaciągnął bowiem u poprzednika prawnego powoda pożyczkę, która miała być spłacana w ratach w terminach wskazanych w harmonogramie spłat. Jak ustalił Sąd Rejonowy ostatnią ratę pozwany uiścił w dniu 27 lutego 2009 r., termin płatności kolejnej raty przypadał w dniu 27 marca 2009 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy nie zgadzając się z przyjętym przez Sąd Rejonowy początkiem biegu przedawnienia, podzielił jednak stanowisko tegoż Sądu, iż w rozpoznawanej sprawie termin przedawnienia roszczenia wynosi 3 lata, bowiem roszczenie to wynika z działalności gospodarczej powoda. Ustalając zaś początek biegu tego trzyletniego okresu przedawnienia Sądu Okręgowego stanął na stanowisku, iż wbrew wywodom apelacji okoliczność, że świadczenie z tytułu umowy kredytu nie jest świadczeniem okresowym nie oznacza, iż nie można przyjąć odrębnych terminów wymagalności dla każdej z rat kredytu. Skoro bowiem każda z rat miała wskazany odrębnie termin płatności, to także każda z nich była wymagalna w innym terminie, który następował dzień po terminie płatności każdej z rat. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się bowiem od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli gdy minął termin jego płatności. Zatem poszczególne raty kredytu przedawniają się po upływie trzech lat licząc od dnia, w którym rata powinna zostać spłacona, zgodnie z zawartą umową kredytową , w związku z czym okres przedawnienia biegnie oddzielnie w stosunku do każdej z rat (por. wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 28 marca 2013 r., I C 1681/12, Lex nr 1716877). Sąd Okręgowy nie podziela w tym względzie orzeczenia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu sygn. I ACa 671/12, na który powołuje się apelujący.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, stwierdzić zatem należało, że ponieważ pozew został wniesiony w dniu 25 lipca 2012 r., to nieprzedawnione jest tylko roszczenie o zapłatę obejmujące raty kredytu, których termin płatności przypadał nie wcześniej niż na trzy lata przed datą wniesienia pozwu tj. nie wcześniej niż w dniu 25 lipca 2009r., i w związku z tym, Sąd II instancji uznał, iż nie było podstaw do oddalenia powództwa, w części w jakiej nie uległo ono przedawnieniu.</p>
<p>Jak wynika z opinii biegłej z zakresu księgowości <span class="anon-block">A. G.</span>, przeprowadzonej na etapie postępowania I-instancyjnego , zadłużenie pozwanego z tytułu rat, których termin płatności wypadała po 25 lipca 2009 r. oraz odsetek umownych i karnych za okres od 25 lipca 2009 r. do dnia wystawienia wyciągu z ksiąg banku wynosi łącznie 8557,57 zł. przy czym sama zaległość z tytułu nieuiszczonego kapitału wynosiła 7920 zł. Opinia ta co do prawidłowości samych wyliczeń nie była kwestionowana przez strony, a jej ostateczne pominięci przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji wynikało z przyjęcia przez ten Sąd dnia 27 kwietnia 2009r., jako początku biegu 3-letniego termin przedawniania.</p>
<p>W tej sytuacji w pełni uzasadnionym zdaniem Sądu Okręgowego, w celu ustalenia wysokości nieprzedawnionego roszczenia było oparcie się na tej właśnie niekwestionowanej opinii biegłej <span class="anon-block">A. G.</span>, która w ocenie Sądu Okręgowego nie budziła zastrzeżeń co do swej poprawności.</p>
<p>Reasumując powyższe rozważania Sąd Okręgowy uznając apelację za częściowo uzasadnioą, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok w całości bowiem zmiana rozstrzygnięcia w zakresie żądania głównego skutkowała także zmianą orzeczenia w zakresie kosztów procesu . Ostatecznie Sąd II instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8 557,57zł. z odsetkami umownymi od kwoty 7920zł od dnia 7 marca 2012r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił, nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa –Sądu Rejonowego w Starachowicach tytułem nieuiszczonej części opłaty od pozwu; od <span class="anon-block">J. D.</span> kwotę 428zł, a od <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> kwotę 93 zł., oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem kosztów procesu kwotę 735,30 zł.</p>
<p>Dokonując rozdzielenia kosztów pomiędzy stronami stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> , Sąd miał na uwadze, że ostatecznie powód wygrał sprawę w 62 % , a przegrał w 38 %.</p>
<p>Ustalając, że opłata od pozwu w sprawie wyniosła 695 zł, co stanowiło 5 % od dochodzonej pozwem kwoty 13 898,77 zł( z zaokrągleniem do pełnego złotego), a powód uiścił już kwotę 174 zł tytułem opłaty od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, Sąd stwierdził ,iż powód winien uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Starachowicach dodatkowo kwotę 93 zł (695 zł x 0,38 – 174 zł), zaś pozwany kwotę 428 zł (695 zł x 0,62, pkt I.2 wyroku). Na koszty procesu przed Sądem pierwszej instancji złożyło się natomiast wynagrodzenie dla biegłej <span class="anon-block">A. G.</span> w kwocie 1185,97 zł, które również zostało rozdzielone pomiędzy stronami stosownie do wyniku sporu.</p>
<p>Z uwagi zatem na uwzględnienie apelacji jedynie w części , w pozostałym zakresie apelacja podlegała stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddaleniu, o czym Sąd Okręgowy orzekł w punkcie II wyroku.</p>
<p>Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, podobnie jak o kosztach procesu przed Sądem I instancji, Sąd Okręgowy oparł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> Ponieważ pozwany przegrał apelację w 62 % zobowiązany jest zwrócić stronie powodowej poniesione przez nią koszty w kwocie 428 zł, co stanowi 62 % uiszczonej przez powoda opłaty od apelacji (695 zł x 0,62, pkt III wyroku).</p>
<p>SSO Elżbieta Ciesielska SSO Małgorzata Klesyk SSO Anna Pniewska</p>
</div>