II Ca 1506/15

Common courts2015-12-28

Case number

II Ca 1506/15

Judgment date

2015-12-28

Type

DECISION

Judges

Sławomir KrajewskiTomasz Szaj (PRESIDING_JUDGE)Violetta Osińska

Judgment text

Sygn. akt II Ca 1506/15 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 28 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Tomasz Szaj (spr.) Sędziowie: SO Violetta Osińska SO Sławomir Krajewski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2015 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Hurtowni (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. z udziałem M. J. w przedmiocie wpisu hipotek w dziale IV na skutek apelacji uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego w Myśliborzu X Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z siedzibą w C. z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt DZKW/SZ1C/00003821/13, Kw (...), I. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: a) uchyla wpis hipoteki umownej w kwocie 500 000,- zł b) uchyla wpis hipoteki umownej w kwocie 147 795,- zł i wnioski o wpis oddala; II. zasądza od wnioskodawcy Hurtowni (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na rzecz uczestniczki M. J. kwotę 1 300,- zł (tysiąc trzysta złotych) tytułem kosztów postępowania. Sygn. akt II Ca 1506/15 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> (...) Sp. z o.o. w S. wniosła o: - wpisanie w księdze wieczystej (...) na swoją rzecz hipoteki do kwoty 500000 zł na zabezpieczenie płatności ceny za towary zakupione przez W. J. i P. J. w przedmiotowej Hurtowni z terminem spłaty ustalonym na dzień 31.09.2011 roku, - wpisanie w księdze wieczystej (...) na swoją rzecz hipoteki w kwocie 147795 zł na zabezpieczenie spłaty należności wynikającej z „Umowy handlowej- porozumienia” z dnia 30.08.2010 roku zawartej pomiędzy W. J. i P. J., a wnioskodawcą z terminem spłaty ustalonym na dzień 31.09.2011 roku. W dniu 11 lipca 2013 roku referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Myśliborzu dokonał wpisów zgodnie ze złożonymi wnioskami. W dniu 17.10.2013 r. uczestniczka M. J. wniosła skargę na dokonane wpisy, w której wniosła o ich uchylenie i oddalenie ww. wniosków. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy w Myśliborzu X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w C., utrzymał zaskarżone wpisy w mocy. Od powyższego postanowienia uczestniczka wniosła apelację, w której zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę i uchylenie wpisów dwóch hipotek w dziale IV księgi wieczystej (...), dokonanych przez referendarza sądowego w dniu 11 lipca 2013 r., a także oddalenie wniosków Hurtowni (...) o wpis tych hipotek, jak również o zasądzenie od wnioskodawcy na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła postanowieniu: <dl> <dt>-</dt> <dd> naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626;art. 626 § 1;art. 626 § 2)">art. 626 § 1 i 2 k.p.c.</a>, mające istotny wpływ na wynik postępowania, w ten sposób, iż rozpoznając wniosek Hurtowni (...) sp. z o.o. z dnia 9 maja 2009 r. sąd nie zbadał należycie treści wniosku i treści złożonych przy nim dokumentów i nie dokonał wykładni oświadczenia woli zawartego w oświadczeniu M. J. w dniu 31 sierpnia 2010 r., przez co doprowadził do wpisania do księgi wieczystej innych hipotek niż te, które były przedmiotem tego oświadczenia; </dd> <dt>-</dt> <dd> naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626;art. 626 § 2)">art. 626 § 2 k.p.c.</a>, mające istotny wpływ na wynik postępowania, w ten sposób, iż rozpoznając ww. wniosek sąd wieczystoksięgowy nie przeprowadził koniecznej w takim przypadku analizy protokołu „sprostowania” (Rep. A Nr 782/2013), sporządzonego przez notariusz B. W. w S. (Dz.kw. SZ1C/000001798/13), i w konsekwencji nie dostrzegł, że czynność sprostowania dokonana tym protokołem była sprzeczna z prawem, a zatem nieważna i materialno-prawnie bezskuteczna; </dd> <dt>-</dt> <dd> naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 32;art. 32 § 1)">art. 32 § 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, mające istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez dokonanie wpisu hipotek na podstawie sporządzonego 30 kwietnia 2013 r. wypisu Rep. A Nr 808/2013 aktu notarialnego Rep. A (...), nie zawierającego prawidłowego i skutecznego oświadczenia właścicielki o ustanowieniu tego prawa. </dd> </dl> Postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie (sygn. akt II Ca 373/14) apelację oddalił. Od powyższego postanowienia uczestniczka złożyła skargę kasacyjną. Zaskarżając postanowienie w całości wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie, zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych ewentualnie jego uchylenie zaskarżonego postanowienia i zmianę poprzez zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w Myśliborzu X Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z siedzibą w C. z dnia 10 lutego 2014 r. (sygn. akt DZKW/SZ1C/00003821/13, Kw (...)) i uchylenie wpisów w dziale IV księgi wieczystej (...) hipotek na rzecz Hurtowni (...) sp. z o.o. z siedzibą w S.: - hipoteki umownej do kwoty 500.000,00 zł, na zabezpieczenie płatności ceny za towary zakupione przez W. J. i P. J. prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej (...) w W. w Hurtowni (...) sp. z o.o. z siedzibą w S.; - hipoteki umownej do kwoty 147.795,00 zł, na zabezpieczenie spłaty należności wynikającej z "umowy handlowej- porozumienia" z dnia 30.08.2010 roku zawartej pomiędzy W. J. i P. J. prowadzącymi działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej (...) w W. a Hurtownią (...) sp. z o.o. z siedzibą w S., dokonanych przez referendarza sądowego w dniu 11 lipca 2013 r., a także oddalenie wniosków Hurtowni (...) o wpis tych hipotek i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: a) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie wpisów hipotek na podstawie sporządzonego 30 kwietnia 2013 r. wypisu Rep. A Nr 808/2013 aktu notarialnego Rep. A (...), niezawierającego prawidłowego i skutecznego oświadczenia właścicielki o ustanowieniu tego prawa; b) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160094" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 94 (art. 39)">art. XXXIX ustawy Przepisy wprowadzające kodeks cywilny</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 116;art. 116 ust. 2)">art. 116 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że oświadczenia o ustanowieniu hipotek zwykłej i kaucyjnej złożone przed dniem wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091311075" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r. Nr 131, poz. 1075 ()">ustawy o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw z dnia 26 czerwca 2009 r.</a> są ważne i skuteczne, a jedynie skutki jakie ono wywoła, będą wynikać z przepisów obowiązujących w dacie dokonywania wpisu, tj. będzie ono skutkować wpisaniem do księgi wieczystej ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> na rzecz wnioskodawcy odpowiadającego swą treścią prawu, którego ustanowienie objęte było wolą uczestniczki, w sytuacji, gdy czynność ta nie została dokończona (dokonaniem wpisu - złożeniem wniosku o wpis) przed zmianą przepisów, a więc nie może być skuteczna. 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: a) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626;art. 626 § 2)">art. 626 § 2 k.p.c.</a> mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to mianowicie, iż Sąd nie przeprowadził koniecznej w takim przypadku analizy protokołu „sprostowania” (Rep. A Nr 782/2013), sporządzonego przez notariusz B. W. w S. (dz.kw. SZ1C/000001798/13), bowiem uznał, że nie jest do tego władny i w konsekwencji niedostrzeżenie, że czynność sprostowania dokonana tym protokołem była sprzeczna z prawem, a zatem nieważna i materialno-prawnie bezskuteczna; b) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 1;art. 626(8) § 2)">art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c.</a> mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to mianowicie, iż Sąd nie zbadał należycie treści wniosku i treści złożonych przy nim dokumentów i nie dokonał wykładni oświadczenia woli zawartego w oświadczeniu M. J. w dniu 31 sierpnia 2010 r,, przez co utrzymane zostały w mocy wpisy w księdze wieczystej innych hipotek niż te, które były przedmiotem tego oświadczenia; Postanowieniem z dnia 2 października 2015 r. Sąd Najwyższy w sprawie II CSK 744/14 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.  Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestniczki okazała się zasadna. Na wstępie wskazać należy, że wniosek w niniejszej sprawie został złożony w dniu 9 maja 2013 roku, o godzinie 13:43:58 i zarejestrowany pod sygnaturą DZKW/SZ1C/00001913/13. Zaś wniosek złożony w dniu 21 stycznia 2013 roku, a zarejestrowany w dniu 22 stycznia 2013 roku o godzinie 09:31:18 pod sygnaturą DZKW/SZ1C/0000685/13 został prawomocnie oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 lipca 2013 roku. Powyższe w niczym jednak nie podważa argumentacji zawartej w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2015 roku, albowiem oba wnioski zostały złożone po dniu 20 lutego 2011 roku. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(20))">art. 398 20 k.p.c.</a> sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Sąd Najwyższy. W konsekwencji ponownie rozpoznając apelację uczestniczki wskazać należy, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w postanowieniu z dnia 2 października 2015 roku, sygn. akt II CSK 744/14, na gruncie stanu prawnego ukształtowanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091311075" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r. Nr 131, poz. 1075 ()">ustawą z dnia 26 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz.U. Nr 131, poz. 1075, dalej: „u.z.m.u.k.w.h.”), nie jest możliwe dokonanie wpisu w księdze wieczystej hipoteki umownej zwykłej na podstawie oświadczenia o ustanowieniu hipoteki (także kaucyjnej) sporządzonego przed dniem 20 lutego 2011 roku, jeżeli wniosek o wpis został złożony po tym dniu. W tym zakresie Sąd Najwyższy przywołał również poglądy wyrażone w uchwale z dnia 27 września 2012 roku, sygn. akt III CZP 45/12, opubl. OSNC 2013, nr 4, poz. 44. W pełni podzielić należy ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że wpis hipoteki ma charakter konstytutywny. Pogląd ten znajduje oparcie w regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091311075" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r. Nr 131, poz. 1075 (art. 67)">art. 67</a> u.k.w.h., zgodnie z którym do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej. Pogląd ten, podzielony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 października 2015 roku, został uprzednio wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2000 roku, sygn. akt III CKN 558/98, nie publ., z dnia 13 grudnia 2001 roku, sygn. akt IV CKN 369/01, opubl. OSNC 2002, nr 10, poz. 126, z dnia 14 lutego 2003 roku, sygn. akt IV CK 109/12, nie publ., z dnia 15 października 2010 roku, sygn. akt V CSK 77/10, nie publ. Jak wskazał Sąd Najwyższy zatem pojęcia powstanie hipoteki nie można wiązać z samą czynnością prawną, w której ustanowiono hipotekę, lecz powstanie hipoteki ma charakter etapowy. Następuje z chwilą wpisu (przy uwzględnieniu wynikającej z art. 29 u.k.w.h. zasady mocy wstecznej wpisu). W niniejszej sprawie, oświadczenie o ustanowieniu hipoteki z dnia 31 sierpnia 2010 roku obejmowało powstanie hipoteki zwykłej w kwocie 147 795,- zł oraz hipoteki kaucyjnej w kwocie 500 000,- zł. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.z.m.u.k.w.h. do hipotek kaucyjnych powstałych przed dniem 20 lutego 2011 roku, z zastrzeżeniem ust. 2, stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091311075" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r. Nr 131, poz. 1075 ()">ustawą z dnia 26 czerwca 2009 roku</a>, z wyjątkiem przepisów o rozporządzaniu opróżnionym miejscem hipotecznym. Natomiast w myśl ust. 2 tegoż przepisu do hipotek zwykłych powstałych przed dniem 20 lutego 2011 roku stosuje się przepisy ustawy, w dotychczasowym brzmieniu, z wyjątkiem art. 76 ust. 1 i 4 tej ustawy, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. To samo dotyczy hipotek kaucyjnych zabezpieczających roszczenia związane z wierzytelnością hipoteczną, lecz nieobjętych z mocy ustawy hipoteką zwykłą, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W konsekwencji dla oceny oświadczeń i dopuszczalności wpisu zastosowanie znajdą aktualnie obowiązujące przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 ()">ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626 8 § 2 k.p.c.</a> rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten zakreśla granice kognicji sądu obu instancji – sądu rejonowego przy dokonywaniu wpisu i sądu odwoławczego przy rozpoznawaniu apelacji od wpisu. Powyższe oznacza, że Sąd Okręgowy również obowiązany jest zbadać treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treść księgi wieczystej. Sąd nie może poza ten zakres wykroczyć, tym samym niedopuszczalne jest przeprowadzanie jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywanie na ich podstawie ustaleń. Badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu, czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą stanowić podstawę dokonania żądanego w nim wpisu. Badanie formy z kolei polega na sprawdzeniu, czy wniosek odpowiada wymaganiom formalnym. Badanie treści księgi wieczystej odnosi się natomiast do stanu prawnego nieruchomości (praw jawnych) ujawnionego w księdze wieczystej. Sąd wieczystoksięgowy z urzędu bada również, czy mająca stanowić podstawę wpisu czynność prawna jest zgodna z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2008 roku, sygn. akt II CSK 115/08). Stosownie bowiem do dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 2009 roku dokonano istotnych zmian dotyczących hipotek. W odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego przed dniem 20 lutego 2011 roku zerwano z podziałem hipotek na kaucyjne oraz zwykłe. Nowy typ hipoteki ma cechy, z pewnymi modyfikacjami, dawnej hipoteki kaucyjnej. Hipoteka jest więc według znowelizowanych przepisów ograniczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a> o treści innej niż hipoteka zwykła czy też kaucyjna, według przepisów sprzed nowelizacji. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 września 2012 roku, III CZP 45/12, samo dokonanie czynności ustanowienia hipoteki bez złożenia wniosku o jej wpis w księdze wieczystej nie prowadzi do powstania równie silnej ekspektatywy prawa, jak wtedy, gdy zainteresowani dokonali tych czynności równocześnie, ustanowienie bowiem hipoteki bez złożenia wniosku o jej wpis nie gwarantuje uczestnikom obrotu cywilnoprawnego niezmienności stanu prawnego dotyczącego tego ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>. Dodatkowo ustawodawca wprowadził stosunkowo długi okres vacatio legis nowej ustawy, umożliwiając uczestnikom obrotu cywilnoprawnego nie tylko zapoznanie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi, lecz również podjęcie w odpowiednim czasie właściwych czynności pozwalających na wpis hipotek w księgach wieczystych w dotychczasowym kształcie. Niewątpliwie zamiarem ustawodawcy było też wprowadzenie nowego, w stosunku do poprzednio obowiązujących rozwiązań, modelu hipoteki, a w konsekwencji ustanowienie ścisłej cezury czasowej, do kiedy mogą powstawać hipoteki w starym kształcie prawnym. Przyjęcie, że hipoteki zwykłe mogły zostać wpisane także na podstawie wniosku złożonego po wejściu w życie ustawy z dnia 26 czerwca 2009 roku oznaczałoby w praktyce, że w nieograniczonym czasie istniałaby możliwość wpisywania tego typu hipotek na podstawie tytułów powstałych przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 2009 roku. Powyższe rozważania należy odnieść również do hipoteki kaucyjnej. Z regulacji art. 10 ust. 1 u.z.m.u.k.w.h. wynika, że do hipotek kaucyjnych powstałych przed dniem 20 lutego 2011 roku stosuje się przepisy nowe z wyłączeniem przepisów o rozporządzeniu opróżnionym miejscem hipotecznym. W konsekwencji należy przyjąć, że wolą ustawodawcy było maksymalne zbliżenie dotychczasowej instytucji hipoteki kaucyjnej z nową hipoteką jednakże z wyłączeniem możliwości rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym. W niniejszej sprawie do wniosku z dnia 9 maja 2013 roku (k – 43 – 51 akt księgi wieczystej) załączono przewidziany przepisami prawa dokument w postaci aktu notarialnego sporządzonego w dniu 31 sierpnia 2010 roku przed notariuszem B. W. (rep. A nr 1510/2010), w którym to zawarte zostało oświadczenie uczestniczki M. J.. Z oświadczenia tego wynika (k – 47 verte akt księgi wieczystej), że uczestniczka ustanowiła na rzecz Hurtowni (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.: - hipotekę kaucyjną do kwoty 500 000,00 zł (pięćset tysięcy złotych), na zabezpieczenie płatności ceny za towary zakupione przez W. J. i P. J. prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej (...) w W. w Hurtowni (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. z terminem spłaty ustalonym na dzień 31 października 2011 roku, (rozbieżność w dacie wskazanej cyfrą jako 31.09.2011) - hipotekę zwykłą w kwocie 147 795,00 zł (sto czterdzieści siedem tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt pięć złotych), na zabezpieczenie spłaty należności wynikającej z (...) Handlowej- (...) z dnia 30 sierpnia 2010 roku zawartej pomiędzy W. J. i P. J. prowadzącymi działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej (...) w W. a Hurtownią (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w S. z terminem spłaty ustalonym na dzień 31 lipca 2011 roku. Na tej podstawie wnioskodawca wniósł o wpisanie dwóch hipotek umownych zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami. Dokonując zatem oceny oświadczenia z dnia 31 sierpnia 2010 roku złożonego przez uczestniczkę M. J. w kontekście obowiązujących przepisów uznać należy, że niedopuszczalne jest dokonanie wpisu na tej podstawie hipotek umownych, jak uczynił to Sąd Rejonowy. Oświadczenie o ustanowieniu hipoteki kaucyjnej kreowało bowiem hipotekę kaucyjną w rozumieniu przepisów obowiązujących przed dniem 20 lutego 2011 roku, co w świetle regulacji art. 10 ust. 1 u.z.m.u.k.w.h. wyłączało możliwość dysponowania opróżnionym miejscem hipotecznym (podobnie również jak art. 10 ust. 2 tejże ustawy – odnośnie hipotek zwykłych), zaś dokonanie na tej podstawie wpisu nowej hipoteki oznaczałoby dopuszczalność stosowania tejże instytucji. W konsekwencji trafny jest zarzut apelacji, iż nie sposób uznać, że oświadczenie uczestniczki M. J. obejmowało ustanowienie dwóch identycznych hipotek. A tym samym doszło do dokonania wpisu na podstawie oświadczenia nie zawierającego prawidłowego i skutecznego oświadczenia właścicielki o ustanowieniu hipoteki, co narusza art. 31 § 2 u.k.w.h. Nie sposób jest więc podzielić stanowiska wyrażonego przez wnioskodawcę w piśmie z dnia 4 grudnia 2015 roku, iż możliwe jest dokonanie wpisu hipotek umownych na podstawie oświadczenia złożonego w dniu 31 sierpnia 2010 roku. Marginalnie należy wskazać, że kwestia skuteczności czy prawidłowości dokonania sprostowania oświadczenia M. J. nie mogła być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu wieczystoksięgowym. Przedmiotem badania są bowiem dołączone do wniosku dokumenty, a na tej podstawie nie sposób jest ustalić, czy dokonane sprostowania w sposób rzeczywisty odzwierciedlają treść złożonego przez uczestniczkę w dniu 31 sierpnia 2010 roku oświadczenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> należało zmienić zaskarżone postanowienie i uchylić dokonane przez referendarza sądowego w dniu 11 lipca 2013 roku wpisy. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 k.p.c.</a> Niewątpliwie w niniejszym postępowaniu interesy wnioskodawcy i uczestniczki były sprzeczne, zaś dokonanie wpisu miało nastąpić wyłącznie w interesie wnioskodawcy. W konsekwencji skoro wniosek został oddalony, wnioskodawca ma obowiązek zwrócić uczestniczce poniesione koszty, w tym również koszty postępowania kasacyjnego, zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2015 roku. Na koszty te składa się: opłata od skargi na orzeczenie referendarza – 200,- zł, opłata od apelacji – 400,- zł oraz opłata od skargi kasacyjnej 400,- zł. Ponadto wynagrodzenie pełnomocnika obliczone w stawce minimalnej zgodnie z wnioskami zawartymi w skardze na czynność referendarza, apelacji oraz skardze kasacyjnej, w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 2)">§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz.U. z 2013 roku, poz. 490). Wysokość tych kosztów wynosiła w postępowaniu przed Sądem Rejonowym – 120,- zł (§ 7 pkt 4 rozporządzenia), przed Sądem Okręgowym – 60,- zł (§ 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 7 pkt 4 rozporządzenia) oraz przed Sądem Najwyższym – 120,- zł (§ 12 ust. 4 pkt 1 w zw. z § 7 pkt 4 rozporządzenia). Łącznie zatem uczestniczka poniosła koszty postępowania w kwocie 1 300,- zł i taką też kwotę należało zasądzić od wnioskodawcy. </div>