V ACa 189/15

<p>Sygn. akt V ACa 189/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 29 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="214"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący :</p> </td> <td> <p>SSA Iwona Wilk</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie :</p> </td> <td> <p>SA Barbara Kurzeja (spr.)</p> <p>SA Grzegorz Stojek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant :</p> </td> <td> <p>Barbara Franielczyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. w Katowicach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">T. G.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. R.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach</p> <p>z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt XIII GC 435/13</p> <p>1.  oddala apelację;</p> <p>2.  zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <table> <colgroup> <col width="237"/> <col width="237"/> <col width="237"/> </colgroup> <tr> <td> <p>SSA Grzegorz Stojek</p> </td> <td> <p>SSA Iwona Wilk</p> </td> <td> <p>SSA Barbara Kurzeja</p> </td> </tr> </table> <p>Sygn. akt <strong> <!-- -->V ACa 189/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego na ich rzecz kwoty zapłaty kwoty 75 306,66 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem zwrotu prowizji otrzymanej przez pozwanego w wykonaniu umowy prowizyjnej z dnia 25.10.2011r. wskazując, że pozwany nie doprowadził do osiągnięcia obrotu pomiędzy powodami a <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w wysokości 500.000,00 zł netto w okresie pierwszych 6 miesięcy od zawarcia umowy, a w takim wypadku, na podstawie § 2 pkt. 6 umowy, zobowiązany był do zwrotu otrzymanej prowizji.</p> <p>Pozwany domagał się oddalenia powództwa i zarzucił, że powodowie nie zaoferowali do sprzedaży <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, w określonym w umowie czasie, towarów w wymaganym asortymencie i wymaganej wartości. Podniósł, że zaoferowali jedynie do sprzedaży towar oznakowany w języku chińskim a PIH nie dopuścił go do sprzedaży. Ponadto część objętych umowną produktów nie dojechała do Polski i z tego powodu - pomimo składanych zamówień - sprzedaż towaru nie była możliwa. Dodatkowo podniósł, że strony zawarły ugodę, na mocy której powodowie zrzekli się prawa do dochodzenia zwrotu prowizji, a gwarancją wykonania tego zobowiązania było odesłanie pozwanemu oryginału umowy z dnia 25.10.2011r. Nadto, umowa w tej części narusza zasady współżycia społecznego, skoro powodowie zawarli umowę w celu wykorzystania pozwanego do nawiązania kontaktu z <span class="anon-block"> firmą (...)</span> i kontynuowali współpracę z tą firmą także w okresie późniejszym.</p> <p>Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 75.306,66 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 kwietnia 2013 r. oraz kwotę 7.383,00 zł tytułem kosztów postępowania ustalając, co następuje.</p> <p>W dniu 25.10.2011r pomiędzy <span class="anon-block">T. G.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">W.</span> działającymi w formie spółki cywilnej jako zleceniodawcą a <span class="anon-block">M. R.</span> jako zleceniobiorcą zawarta została umowa prowizyjna. Na jej podstawie zleceniobiorca zobowiązał się do pozyskania dla zleceniodawcy w ramach prowadzonej działalności handlowej <span class="anon-block"> firmę (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">P.</span> oraz umożliwienie zleceniodawcy zawarcia z nią ramowej umowy dostawy artykułów spożywczych. W § 2 umowy strony postanowiły, że zleceniobiorca otrzyma prowizję w wysokości 10 % wartości sprzedaży określonej w załączniku do ramowej umowy dostawy, po otrzymaniu przez zleceniodawcę od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> zamówienia i dostawie zamówionych artykułów spożywczych.</p> <p>W § 2 pkt. 5 umowy postanowiono, że w przypadku zamówienia przez klienta u zleceniodawcy w terminie 6 miesięcy od zawarcia umowy artykułów spożywczych o wartości przynajmniej 500.000 zł netto jak również wykonania w całości przez klienta tego zamówienia tj. odbioru towaru i zapłaty ceny, zleceniodawca zobowiązuje się do zapłaty na rzecz zleceniobiorcy dodatkowej prowizji w wysokości 60.000 zł brutto tytułem dodatkowego wynagrodzenia. Zleceniodawca uiścić miał na rzecz zleceniobiorcy zaliczkę w wysokości 60.000 zł brutto. W przypadku niezrealizowania przez klienta wymienionych warunków zleceniobiorca zobowiązany był do zwrotu zaliczki w terminie 3 dni od wezwania do jej zwrotu . Zleceniobiorca zobowiązał się również do zwrotu i rezygnacji z pobrania prowizji o której mowa w § 2 pkt.2 i 3 umowy do rąk własnych zleceniodawcy, jeżeli obrót nie przekroczy 500.000 zł w ciągu 6 miesięcy, w terminie 3 dni od wezwania do zwrotu prowizji.</p> <p>W dniu 26 października 2011r. powodowie zawarli z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">P.</span> ramową umowę dostawy artykułów spożywczych, na mocy której zobowiązani byli do zapewnienia <span class="anon-block"> firmie (...) SA</span> dostępu do towaru i realizacji ciągłych dostaw w ilościach i terminach określonych w zamówieniach w asortymencie Lizak Scyzoryk, Guma do Żucia z zabawką YOYO oraz Lizak Butelka z Proszkiem. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> zobowiązana była do odbioru towaru zgodnie z zmówieniem i terminowej zapłaty.</p> <p>Pozwany wystawił w trakcie realizacji umowy na rzecz powodów cztery faktury VAT na kwotę 75.306,66 zł. W okresie od 8 listopada 2011 r. do 26 marca 2013 r. <span class="anon-block"> S.A. (...)</span> złożyła powodom zamówienia na określony umową asortyment spożywczy łącznej wartości 729.720 zł, natomiast wartość zamówień od początku współpracy do 26 kwietnia 2012 r. wyniosła 293.400 zł, z czego powodowie zrealizowali dostawy o wartości 261.518,40 zł.</p> <p>W dniu 17 kwietnia 2012 r. część dostarczonych do <span class="anon-block"> sklepów (...)</span> towarów została zakwestionowana z uwagi na złe oznaczenie znajdujące się na opakowaniach dostarczonych produktów spożywczych. Zakwestionowany towar został zwrócony dostawcy. Obejmował on wartość około 40.000 złotych.</p> <p>Pismem z 17 kwietnia 2013r. powodowie wezwali pozwanego do zwrotu środków otrzymanych tytułem prowizji w terminie do 26 kwietnia 2013r.</p> <p>Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy zważył, że roszczenie powodów zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W ocenie tego Sądu, zarzut pozwanego jakoby przyczyna nieosiągnięcia obrotów we współpracy miedzy stroną powodową a <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w wysokości 500.000 zł w okresie pierwszych 6 miesięcy współpracy leżała po stronie powodów nie znalazł potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W szczególności nie potwierdziły jej zeznania przesłuchanych na wniosek pozwanego świadków. <span class="anon-block">R. M.</span> oraz <span class="anon-block">J. K.</span> nie dysponowali wiedzą istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Z zeznań świadka <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">M.</span> wynika natomiast, że w okresie współpracy doszło do wycofania produktów dostarczonych przez stronę powodową na skutek zakwestionowania prawidłowości ich oznaczenia a w konsekwencji zmniejszenia ilości zamówień w asortymencie, który został zakwestionowany. Zakwestionowanie oznaczenia towaru przez PIH nastąpiło jednakże w dniu 17.04.2012 r., a sześciomiesięczny okres współpracy upływał w dniu 26.04.2012r. Również treść pism i dokumentów nadesłanych na żądanie Sądu przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> nie daje podstaw wnioskowania, że pułap 500.000 zł wzajemnych obrotów nie został osiągnięty z przyczyny leżącej po stronie powodów.</p> <p>Zgromadzone w sprawie dowody nie dają również dostatecznych podstaw do przyjęcia, że pomiędzy stronami doszło do zawarcia ugody, na mocy której powodowie zrzekli się przysługującego im w stosunku do pozwanego roszczenia o zwrot wypłaconej prowizji. Okoliczność niniejsza została przez powodów zaprzeczona wobec czego wyłączne twierdzenia pozwanego nie mogą stanowić podstawy dokonania w tym zakresie pozytywnych ustaleń faktycznych.</p> <p>Zdaniem Sądu, brak jest również podstaw uwzględnienia zarzutu sprzeczności żądania powodów z zasadami współżycia społecznego. Łącząca strony umowa zasad takich nie narusza. W umowie z 25.10.2011r. strony uzgodniły wynagrodzenie prowizyjne pozwanego za podjęte działania pod warunkiem nastąpienia ściśle sprecyzowanego skutku w postaci uzyskania określonej wysokości obrotów, a takie postanowienia umowy nie naruszają zasad uczciwego obrotu. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że okoliczność, iż skutek taki nie nastąpił był rezultatem celowego działania lub zaniechania po stronie powodów.</p> <p>W apelacji wniesionej od powyższego wyroku pozwany podnosząc zarzuty naruszenia:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a> poprzez ich niezastosowanie,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">328 § 2 k.p.c.</a> poprzez oparcie ustaleń na wybranych dowodach i pominięcie w ustaleniach pozostałych dowodów, a także treści zawartego przez strony porozumienia wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>W pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty o natury procesowej, dotyczące prawidłowości przeprowadzonego postępowania.</p> <p>Wskazać w związku z tym na wstępie należy, że uzasadnienie stanowić musi konstrukcyjną całość, jako że spełnia istotną rolę porządkującą, obligując stosującego prawo do prawidłowej i pełnej rekonstrukcji stanu faktycznego pod kątem jego dalszego przyrównania do miarodajnej normy prawa materialnego i ustalenia na tej podstawie ostatecznego wyniku sprawy. Dlatego też składające się na uzasadnienie dwie podstawy rozstrzygnięcia: faktyczna i prawna, tworzą łącznie jedną całość, którą powinna cechować wewnętrzna spójność, tak aby nie było zasadniczych wątpliwości co do tego, jaki stosunek faktyczny i w jaki sposób sąd wiążąco uregulował (por. wyrok SN z dnia 28 stycznia 2008 r., IV CNP 182/07, niepubl.). Tej kompleksowości zabrakło motywom zaskarżonego wyroku w części odnoszącej się do twierdzeń skarżącego, że został on zwolniony z długu na mocy porozumienia stron i że w jego wykonaniu powodowie odesłali oryginał łączącej strony umowy. Nie tylko bowiem brak w nim ustaleń odnoszących się do tej kwestii, ale także rozważań prawnych, przywołanych jedynie w postaci konkluzji, bez uzasadniającego je rozumowania. Sąd Okręgowy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że „okoliczność niniejsza została przez powodów zaprzeczona wobec czego wyłączne twierdzenia pozwanego nie mogą stanowić podstawy dokonania w tym zakresie pozytywnych ustaleń faktycznych”, pomimo tego, że dysponował dowodami osobowymi, wystarczającymi dla wyjaśnienia tej istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, a mianowicie zeznaniami powoda <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">W.</span>, pozwanego oraz św. <span class="anon-block">M.</span> i miał obowiązek dokonania ich oceny pod kątem ich wiarygodności i mocy dowodowej, zwłaszcza że nie była sporna pomiędzy stronami okoliczność, że powodowie zwrócili pozwanemu za pośrednictwem poczty oryginał umowy po wcześniejszym – bez wiedzy pozwanego - sporządzeniu jej odpisu, poświadczonego notarialnie.</p> <p>Zarzut naruszenia wymienionego przepisu oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w pozostałej części nie może natomiast być uznany za zasadny, gdyż pomimo lakoniczności wywodu Sądu pierwszej instancji możliwe było w oparciu o jego treść, przeprowadzenie jego oceny i dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, w którym zawarto konkluzję o niewykazaniu przez pozwanego, że nieosiągnięcie wskazanego w umowie obrotu (w okresie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy) nastąpiło z przyczyn leżących po stronie powodów. Dla skuteczności zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> nie wystarcza bowiem stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, które w przekonaniu skarżącego nie odpowiadają rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie, a w szczególności podania, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów i jaki to naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie.</p> <p>Skarżący poza sformułowaniem zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> nie wskazał wadliwości mogących ten zarzut uzasadniać. Dokonana przez Sąd Okręgowy ocena dowodów, aczkolwiek skrótowa, znajduje oparcie w przeprowadzonych dowodach, a apelacja w istocie ogranicza się jedynie do prezentacji poglądów orzecznictwa i piśmiennictwa odnośnie do tego jak powinno być sporządzone uzasadnienie wyroku i zawiera subiektywną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wbrew zarzutom pozwanego, z zeznań świadka <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">M.</span> nie wynika by na wysokość określonego w umowie obrotu miała znaczący wpływ niedostępność zamawianej przez gumy do żucia, zaś porównanie wynikającej z przedłożonych dokumentów ilości zamówionych towarów z ilością dostarczonych prowadzi do wniosku, że zakładany obrót nie zostałby osiągnięty.</p> <p>Z informacji nadesłanej przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wynika bowiem, że w okresie do 26 kwietnia 2012 r. zamówienia opiewały na kwotę 293.400 zł, zaś zrealizowano je na kwotę 261.518,40 zł i że współpracę wznowiono począwszy od dnia 11 czerwca 2012 r. Z kolei z listy zamówień i dostaw w omawianym okresie (k. 110 – 113) wynika, że guma do żucia była zamawiana i dostarczana do końca kwietnia 2012 r., a nie – jak wynika z zeznań św. <span class="anon-block">M.</span> – przez pierwsze dwa miesiące współpracy i że zwrot towaru o wartości ok. 40.000 zł nastąpił dopiero w połowie kwietnia 2012 r.</p> <p>Wskazane wyżej uchybienie nie oznacza jednak konieczności przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania ponieważ w przyjętym przez ustawodawcę systemie apelacji celem postępowania apelacyjnego jest ponowne i wszechstronne zbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym.</p> <p>W tym celu zachodziła potrzeba dopuszczenia w postępowaniu apelacyjnym dowodu z uzupełniającego przesłuchania stron dla ustalenia, czy doszło do zwolnienia pozwanego z długu. Przed dokonaniem ich oceny, wskazać na wstępie wypada, że jak się przyjmuje w literaturze i w orzecznictwie, zwolnienie dłużnika z długu, skutkujące wygaśnięciem zobowiązania, wymaga umowy stron stosunku zobowiązaniowego – ich zgodnych oświadczeń woli. Nie jest tu konieczne zachowanie żadnej formy tej czynności prawnej, a wola stron może być uzewnętrzniona również w sposób dorozumiany (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 508)">art. 508 k.c.</a>, por również wyrok SN z dnia 13 listopada 2003 r., IV CK 202/02, niepubl., z dnia 30 maja 2014 r., III CSK 224/13, niepubl. oraz z dnia 25 sierpnia 2004 r., IV CK 590/03, niepubl., w którym wskazał, że „oświadczenie woli w tym przedmiocie może być wyraźne, może też nastąpić przez czynności konkludentne, a więc w sposób dorozumiany, na przykład przez zwrot weksla, na którym dłużnik umieścił swój podpis)." Wskazać również należało, a to w związku z twierdzeniami powodów zawartymi w odpowiedzi na zarzuty pozwanego zawarte w odpowiedzi na pozew, jakoby powód <span class="anon-block">W.</span> nie mógł samodzielnie, pod nieobecność drugiego ze wspólników spółki cywilnej, zwolnić pozwanego z długu, że zgodnie z regulacjami zawartymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 866)">art. 866 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 865)">art. 865 k.c.</a>, każdy wspólnik spółki cywilnej jest uprawniony do reprezentacji spółki w sprawach zwykłego zarządu, o ile nie ma sprzeciwu innego wspólnika, a także w sprawach nagłych. W sprawach przekraczających zwykły zarząd niezbędne jest działanie wszystkich wspólników łącznie. Zasada ta podlega ograniczeniu, jeżeli umowa spółki lub uchwała wspólników wprowadza szczególne, odmienne postanowienia w tym zakresie. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 866)">art. 866 k.c.</a> ma bowiem charakter przepisu dyspozytywnego, co oznacza, że sposób reprezentacji może zostać ułożony według woli wszystkich wspólników (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 września 2012 r., V ACa 412/12, niepubl). Rolą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 866)">art. 866 k.c.</a> jest bowiem związanie wspólników nie będących stroną czynności prawnej skutkami tej czynności. Z treści umowy spółki zawartej pomiędzy powodami wynika, że wprowadzili oni do umowy zapis, iż każdy ze wspólników jest uprawniony do jednoosobowej reprezentacji spółki i prowadzenia jej spraw i że uchwały wspólników wymagają jedynie sprawy wymienione w § 8 i zaciąganie zobowiązań o wartości przewyższającej 100.000 zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że dla ważności umowy o zwolnieniu z długu, o ile doszło do jej zawarcia, nie było wymagane wyrażenie woli o odpowiedniej treści przez wszystkich wspólników spółki cywilnej.</p> <p>Przeprowadzone dowody w postaci zeznań stron, po ich uzupełnieniu na rozprawie apelacyjnej oraz zeznań św. <span class="anon-block">M.</span>, która uczestniczyła w spotkaniu stron mającym m. in. na celu kontynuację dalszej współpracy powodów z <span class="anon-block"> firmą (...)</span> nie dały jednakże Sądowi Apelacyjnemu podstaw do przyjęcia, że doszło do zwolnienia pozwanego z długu polegającego na obowiązku zwrotu otrzymanej prowizji, zwłaszcza że św. <span class="anon-block">M.</span> zaprzeczyła by tego rodzaju uzgodnienia i rozmowy na ten temat miały miejsce w jej obecności i nie zmienia tej oceny okoliczność, że powodowie zobowiązali się do zwrotu oryginału umowy. Waloru wiarygodności nie odbiera zeznaniom uczestniczącego w spotkaniu powodowi <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">W.</span> fakt wysłania pozwanemu za pośrednictwem poczty oryginału umowy, gdyż umowa ta została mu zwrócona na życzenie świadka <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">M.</span>, która w świetle zgodnych zeznań stron uzależniała dalszą współpracę od jej zwrotu; nie chciała bowiem aby o jej zawarciu dowiedziała się firma, w której jest zatrudniona. Powód twierdził, że o zawarciu umowy świadek dowiedziała się dopiero na spotkaniu, gdy w jej obecności zażądał od pozwanego zwrotu prowizji, natomiast pozwany na rozprawie apelacyjnej zeznał, że w czasie spotkania stron nie było mowy na ten temat zwrotu prowizji. Jeśli przyjąć wersję pozwanego, to sam fakt zwrotu umowy na żądanie świadka <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">M.</span>, co pozwany przyznał, wskazując, że chodziło jej o zachowanie poufności, nie pozwala na wysnucie wniosku, że strony złożyły zgodne oświadczenia woli w przedmiocie zwolnienia pozwanego z długu, nawet jeśli pozwany z tego faktu wywodził dla siebie korzystne skutki pozostając w przekonaniu, że zwrot pisemnej umowy oznacza zniweczenie jej skutków.</p> <p>Wbrew zarzutom apelacji, brak było natomiast podstaw do przyjęcia, że zawarta przez strony umowa była nieważna w części dotyczącej zwrotu prowizji i by Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia wskazanego w apelacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a> Wskazywana nadto w apelacji norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> (poprzez powoływanie się na naruszenie zasad współżycia społecznego) ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie po wykazaniu istnienia okoliczności wyjątkowych po stronie osoby, której interes jest zagrożony wykonaniem prawa podmiotowego przez inną osobę, co - wbrew twierdzeniu apelacji - nie zostało wykazane w rozpoznawanej sprawie.</p> <p>Klauzula generalna niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego ma na celu zapobieganie stosowania prawa w sposób prowadzący do skutków nieetycznych lub rozmijających się w sposób zasadniczy z celem danej regulacji prawnej. Tak więc odmowa udzielenia tej ochrony osobie, która korzysta z przysługującego jej prawa podmiotowego w sposób zgodny z jego treścią, może mieć miejsce zupełnie wyjątkowo i musi być uzasadniona istnieniem szczególnych okoliczności uzasadniających przyjęcie, że w określonym układzie stosunków uwzględnienie powództwa prowadziłoby do skutków szczególnie dotkliwych i nieakceptowanych. Stosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> nie może być wymierzone przeciwko treści prawa postrzeganego jako niesprawiedliwe, lecz musi być następstwem wykonania prawa podmiotowego przez stronę godzącego w fundamentalne wartości, których urzeczywistnieniu ma służyć prawo.</p> <p>Analiza motywów apelacji wskazuje, że pozwany myli skutki finansowe umowy z treścią stosunku prawnego i utożsamia ujemne, ekonomiczne konsekwencje umowy z naruszeniem właściwości stosunku umownego. Gdyby podzielić pogląd skarżącego, to – jak się podkreśla w orzecznictwie - każda umowa gospodarcza przynosząca straty finansowe byłaby nieważna, a takie stanowisko jest nie do przyjęcia. Zawarta przez strony umowa nie wykracza poza ramy stosunku umownego i nie jest sprzeczna z jego naturą. Skarżący nie wykazał natomiast, ani nawet nie twierdził, że działał pod presją powodów, który był silniejszą stroną tego stosunku zobowiązaniowego i aby w rozpoznawanej sprawie zaistniały szczególne, wyjątkowe okoliczności przemawiające za oceną, iż żądanie powoda zwrotu udzielonej prowizji jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowi nadużycie prawa podmiotowego w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa, zarzut nadużycia prawa podmiotowego może być bowiem uwzględniony jedynie w wyjątkowych wypadkach, a takie w niniejszej sprawie nie zachodzą.</p> <p>Z powyższego wynika, że apelacja nie ma usprawiedliwionych podstaw, a ponieważ zaskarżone orzeczenie, pomimo skrótowego uzasadnienia, w ostatecznym wyniku odpowiada prawu należało apelację oddalić jako bezzasadną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>).</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 99)">art. 98 i 99 k.p.c.</a> w zw. z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 391;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 i 391 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 § 6;art. 108 § 6 pkt. 6)">§ 6 pkt 6</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 2)">§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a>.</p> <table> <colgroup> <col width="237"/> <col width="237"/> <col width="237"/> </colgroup> <tr> <td> <p>SSA Grzegorz Stojek</p> </td> <td> <p>SSA Iwona Wilk</p> </td> <td> <p>SSA Barbara Kurzeja</p> </td> </tr> </table> </div>