I C 50/24

<p>Sygn. akt: I C 50/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 6 lutego 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim</strong>, I Wydział Cywilny w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSR Aleksander Żółty</p> <p>Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Niewiara</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 roku w Wodzisławiu Śląskim</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">T. P.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>1.  zasądza od pozwanej <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">T. P.</span> kwotę 2.091 zł (dwa tysiące dziewięćdziesiąt jeden złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty;</p> <p>2.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1117 zł (tysiąc sto siedemnaście złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku - tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sędzia</p> <p>Sygn. I C 50/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">T. P.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 2.091 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.</p> <p>Uzasadniając powództwo podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie samochodów osobowych.</p> <p>W dniu 15 maja 2023 roku doszło do zdarzenia drogowego w wyniku którego został uszkodzony samochód <span class="anon-block">f. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> stanowiący własność <span class="anon-block">T. S.</span> zamieszkałego w <span class="anon-block">R.</span>. Przedmiotowy pojazd został uszkodzony z winy innego uczestnika drogowego, który posiadał w momencie zdarzenia ważne ubezpieczenie komunikacyjne OC udzielone przez pozwaną. Zatem strona pozwana była ubezpieczycielem sprawcy kolizji w związku z obowiązkowym ubezpieczeniem posiadaczy pojazdów mechanicznych, ponosząc przy tym ustawową obowiązkową odpowiedzialność za przedmiotowe zdarzenie.</p> <p>Poszkodowany zgłosił szkodę u pozwanej, która została zarejestrowana pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>.01. Z uwagi na procedurę likwidacji szkody poszkodowany wynajął od strony powodowej samochód zastępczy w segmencie A, marki <span class="anon-block">t. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, uzgadniając stawkę dobową za najem w wysokości 130 zł netto.</p> <p>Strona powodowa w związku z najem wystawiła pojazdu zastępczego wystawiła poszkodowanemu fakturę na kwotę 4.864,40 zł brutto. Kwota ta obejmuje koszt najmu w za 25 dni wysokości 3 997,50 złotych brutto czyli 25 x 159,90 zł brutto, koszty holowania w wysokości 670,10 zł brutto oraz usługę parkingową w wysokości 196,80 zł brutto.</p> <p>Następnie strona powodowa wobec przelania na nią przez poszkodowanego wierzytelności (w dniu 9 czerwca 2023 roku) wezwała stronę pozwaną do zapłat faktury.</p> <p>Pozwana uiściła koszt holowania (670,10 zł), koszt usługi parkingowej (196,80 zł), lecz z tytułu najmu wypłaciła jedynie kwoty 1372,68 zł i 533,82 zł, łącznie 1906,50 złotych, czyli koszt najmu za 25 dni, lecz zredukowany do stawki dobowej 62 zł netto (76,26 zł brutto). Pozostała do zapłaty kwota 2091 złotych.</p> <p>W odpowiedzi pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.</p> <p>Pozwana nie kwestionowała swej odpowiedzialności za zdarzenie. Przyznała, że zwróciła koszt najmu w łącznej wysokości 1906,50 zł – czyli w stawce dobowej 62 zł netto (76,26 zł brutto) za 25 dób, zgodnie z informacją przekazaną w toku likwidacji szkody z uwagi na możliwość organizacji najmu pojazdu zastępczego przez pozwaną po wskazanej stawce – jak dla pojazdu z segmentu A (pojazd wynajęty).</p> <p>Pozwana podniosła, że nie można przyjąć, iż odpowiednia jest każda stawka najmu byleby nie była ona rażąco wygórowana.</p> <p>Szkoda została zgłoszona przez internet – poprzez formularz internetowy, gdzie wskazano warunki najmu oraz organizacji pojazdu zastępczego. Kolejno pozwana poinformowała o możliwości organizacji najmu oraz o jej uprawnieniu do weryfikacji najmu w przypadku skorzystania z usług podmiotu zewnętrznego. Poszkodowany miał więc możliwość wynajęcia pojazdu zastępczego u pozwanej.</p> <p>Pozwana wskazała, że uzasadniona jest weryfikacja stawek za dobę do stawek najmu pojazdu zastępczego występujących na lokalnym rynku – ale nie wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.</p> <p>Reasumując pozwana podniosła, że jej głównym zarzutem jest naruszenie ustawowego obowiązku minimalizacji szkody – poszkodowany umyślnie zwiększył koszty wynikające z przedmiotowego zdarzenia, co zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> wyłącza odpowiedzialność pozwanej w zakresie w jakim poszkodowany przyczynił się do zwiększenia szkody.</p> <p>W odpowiedzi powód podniósł, że pozwana nie była w stanie zapewnić pojazdu zastępczego poszkodowanemu oraz, że stawka 62 złotych za dobę jest nierealna, nie wykazano, że jest rzeczywiście stosowana i jest powoływana wyłącznie na potrzeby niniejszego procesu. Ponadto poszkodowany nie został poinformowany należycie o możliwość najmu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> kto wyrządził szkodę zobowiązany jest ją naprawić, a zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436)">art. 436 k.c.</a> za szkodę wyrządzoną przez ruch pojazdu mechanicznego odpowiada również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji. Pozwana jako ubezpieczyciel, z którą zawarto umowę od odpowiedzialności cywilnej odpowiada za szkodę związaną z ruchem pojazdu, jeśli taką odpowiedzialność można przypisać samoistnemu posiadaczowi lub kierującemu pojazdem, z którym związane jest ubezpieczenie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">artykułem 822 § 1 k.c.</a> przez umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Dokładny zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 ()">ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> (Dz. U. z dnia 16 lipca 2003 r.). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 23;art. 23 ust. 1)">art. 23 ust. 1</a> posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu, zaś zgodnie z art. 13 ustawy odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Odpowiedzialność pozwanej nie była w tym procesie kwestionowana.</p> <p>Roszczenie z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego należy uznać za wykazane w całości. Co do zasady poszkodowany ma prawo domagać się zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, jeśli istniała potrzeba korzystania z takiego pojazdu, co miało miejsce w rozpatrywanym wypadku i też nie było kwestionowane. Również czas najmu w ilości 25 dób nie był kwestionowany. Cały spór sprowadzał się do stawki najmu.</p> <p>Należy się odnieść do argumentu pozwanej, że informowała, iż w przypadku najmu pojazdu zastępczego będzie zwracać koszt najmu według stawki 62 zł netto za dobę (w przypadku najmu pojazdu z klasy A) lub 63 zł (w przypadku najmu pojazdu klasy B). te proponowane 62 złote netto to 76,26 złotych brutto. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 roku, sygn. III CZP 20/17, którą Sąd rozpoznający sprawę podziela wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Na samym początku warto zauważyć, że teza jakoby koszty najmu nie były celowe i ekonomicznie uzasadnione (którą pozwana zakłada) jest co najmniej wątpliwa. Jak wynika z zeznań świadka <span class="anon-block">T. S.</span> (k. 102 – 103), miał on wypadek samochodowy między <span class="anon-block">K.</span> a <span class="anon-block">D.</span>. Jechał on zaś z <span class="anon-block">R.</span> na urlop do <span class="anon-block">D.</span>. Jakiś pan (wkrótce po zdarzeniu) zaproponował mu lawetę, zaproponował mu też pojazd zastępczy. Biorąc pod uwagę przebywanie daleko od domu oraz konieczność dojechania do miejsca noclegu (w <span class="anon-block">D.</span>), poszkodowany chciał jak najszybciej skorzystać z samochodu zastępczego, otrzymanie go 1 dzień później (a byłoby to 1 dzień później jak wynika maila pozwanej k. 63) byłoby już problematyczne i oznaczałoby dewastację planów urlopowych – po 3 dniach poszkodowany wracał. Niezależnie jednak od celowości wynajmu pojazdu od powoda, to pozwana i tak nie wykazała w jakim stopniu poszkodowany miałby się przyczynić do rozmiaru szkody. Należy zauważyć, że wspomniana Sądu Najwyższego o syg. III CZP 20/17 uchwała ograniczająca odpowiedzialność ubezpieczyciela do kosztów najmu zaproponowanego przez tego ubezpieczyciela, <strong> <!-- -->nie mówi o kosztach wyższych niż zaproponowane przez ubezpieczyciela a o kosztach wyższych niż koszty zaproponowanego skorzystania z pojazdu przez ubezpieczyciela</strong>. To skorzystanie z pojazdu (najem) jest „zaproponowane” przez ubezpieczyciela. Koszty tego zaproponowanego skorzystania z pojazdu nie są natomiast „zaproponowane”, lecz muszą być przez ubezpieczyciela już wykazane, jeżeli chce on skorzystać z ograniczenia swej odpowiedzialności o której mówi ta uchwała. Myśl przewodnia tej uchwały jest taka, że jeśli bez uzasadnionego powodu poszkodowany odmówi skorzystania z zaproponowanego przez ubezpieczyciela pojazdu zastępczego, to ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za koszty najmu przewyższające koszty, które sam by poniósł proponując i organizując pojazd zastępczy. Aby te koszty wykazać nie wystarczy przedłożenie własnego oświadczenia o stawkach najmu z informacją, że tylko do takiej wysokości akceptuje się koszty – to tylko jednostronna próba ograniczenia swej odpowiedzialności, jednostronne oświadczenie bez walorów dowodowych i bez skutków prawnych. Równie dobrze pozwana mogłaby złożyć oświadczenie, że jeśli poszkodowany nie skorzysta z jej oferty pojazdu zastępczego, to nie będzie wypłacać kosztu najmu pojazdu zastępczego w stawce wyższej niż 5 złotych za dobę – i byłoby to tak samo bez znaczenia jak oświadczenie o stawce 62 zł netto za dobę. Oświadczenie takie nie miałoby żadnego znaczenia, gdyż dla odpowiedzialności pozwanej istotne jest nie jaką kwotę akceptuje pozwana, ale jaki byłby rzeczywisty koszt skorzystania z pojazdu, który zostałby przez pozwaną zorganizowany. Tymczasem pozwana nie przedłożyła żadnych dowodów na taką okoliczność. Jako zasadne dowody można przykładowo wskazać umowę pozwanej z przedsiębiorcą zajmującym się wynajmem pojazdów zastępczych, na mocy której taki przedsiębiorca świadczy usługi dla osób wobec których ubezpieczyciel odpowiada i na mocy której pozwana płaci wynagrodzenie temu przedsiębiorcy. Zasadny byłby też jakiś dowód (np. wyciąg z odpowiedniej bazy danych), że w danym czasie taki przedsiębiorca zajmujący się wynajmem dysponował dostępnymi pojazdami. Jak jednak wskazano, pozwana nie przejawiła jakiejkolwiek inicjatywy w tym zakresie – cała jej linia obrony sprowadza się do tego, że poinformowała, iż nie będzie akceptować wyższej stawki niż 62 zł za dobę, jeśli poszkodowany nie skorzysta z jej oferty. Na pytanie więc jaki byłby koszt najmu zorganizowanego przez pozwaną odpowiedź brzmi – nie wiadomo. Nie wiadomo też zresztą czy ten najem, który miałby być zorganizowany przez pozwaną był w ogóle możliwy do zrealizowania. Nie ma bowiem żadnych dowodów, że pozwana była w stanie taki najem zorganizować. Pozwana nie może ograniczać swej odpowiedzialności poprzez jednostronne oświadczenia.</p> <p>Pozwana nie złożyła również wniosku o dowód z opinii biegłego na okoliczność rynkowych stawek najmu. Należy zaznaczyć, że Sąd nie posiada z urzędu wiedzy jakie były stawki najmu pojazdów w maju 2023 roku w <span class="anon-block">Kotlinie K.</span>.</p> <p>W tej sytuacji Sąd nie widzi podstaw aby kwestionować dane z faktury wystawionej przez powoda (k. 14), co oznacza, że nie pokryte koszty najmu wynoszą 2019 złotych – czyli 3.997,50 zł pomniejszone o wypłaconą kwotę 1906,50 zł.</p> <p>Wierzytelność z tytułu odszkodowania została przelana na powoda, który wszedł w prawa poszkodowanego. Cesja wierzytelności jest prawnie dopuszczalna, została unormowana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509)">art. 509 k.c.</a> i skutkuje przejściem całości praw na nabywcę wierzytelności, łącznie z roszczeniami o odsetki (cesja k. 16).</p> <p>Należało zatem zasądzić całą żądana kwotę.</p> <p>Sąd zasądził odsetki za opóźnienie zgodnie z żądaniem pozwu od 30 czerwca 2023 roku. Skoro bowiem w dniu 29 czerwca 2023 roku pozwana częściowo uwzględniła żądanie kosztów najmu (decyzja k. 28), to znaczy, że w tym dniu była też w stanie wydać poprawna decyzję.</p> <p>O kosztach orzeczono po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> obciążając nimi w całości pozwanego. Koszty powoda obejmują 200 zł opłaty od pozwu, 17 z opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika.</p> <p>Sygn. I C 50/24</p> <p>Z.</p> <p>1.  odnotować uzasadnienie, uwzględniając urlop s. referenta w dniach 24 – 28 lutego 2025 roku</p> <p>2.  odpis wyroku z uzasadnieniem przesłać:</p> <p>-</p> <p>- pełn. pozwanego</p> <p>3.  kal. 21 dni</p> <p> <span class="anon-block">W.</span>, 7 marca 2025 roku</p> </div>