II AKz 742/14

<p>Sygn. akt II AKz 742/14</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 3 grudnia 2014 roku</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:</p> <p>Przewodniczący-Sędzia: SA Bożena Summer – Brason</p> <p>Sędziowie: SA Małgorzyta Niementowska</p> <p>SA Wojciech Kopczyński (spr.)</p> <p>Protokolant: Oktawian Mikołajczyk</p> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Andrzeja Kuklisa</p> <p>po rozpoznaniu sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. S.</span> (<span class="anon-block">S.</span>) </strong> </p> <p>oskarżonego o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 § 1 k.k.</a> i inne</p> <p>zażalenia obrońcy oskarżonego</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku </p> <p>z dnia 21 października 2014 roku, sygn. akt V K 4/14</p> <p>w przedmiocie określenia czasu trwania aresztu tymczasowego</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a </strong> </p> <p>utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 roku Sąd Okręgowy <br/>w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku przedłużył wobec oskarżonego <span class="anon-block">M. S.</span> środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, zastosowanego wobec niego postanowieniem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 30 lipca 2013 roku, sygn. akty III Kp 337/13 i oznaczył czas trwania tego środka na okres dalszych 3 miesięcy, tj. do dnia 29 stycznia 2015 roku.</p> <p>Postanowienie to zaskarżył obrońca oskarżonego, który zarzucił mu:</p> <p>1.  błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo, iż oskarżony dopuścił się zarzucanych mu przestępstw, podczas gdy materiał dowodowy do takich wniosków nie prowadzi;</p> <p>2.  błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że oskarżony może zakłócać prawidłowy tok postępowania przez nakłanianie innych osób do składania zeznań określonej treści, podczas gdy materiał dowodowy do takich wniosków nie prowadzi;</p> <p>3.  obrazę prawa procesowego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> przez dowolną ocenę dowodów.</p> <p>W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Zażalenie obrońcy oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy prawidłowo wskazał, że w przedmiotowej sprawie spełniona została zarówno ogólna przesłanka stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a>), jak również zaistniały przesłanki szczególne w postaci zagrożenia surową karą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a>) oraz obawy matactwa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.</a>).</p> <p>W sprawie będącej przedmiotem skargi, wbrew odmiennej argumentacji zawartej <br/>w zażaleniu, należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że zebrane w sprawie dowody, chociażby zeznania pokrzywdzonych, w tym <span class="anon-block">A. S.</span>, przemawiają za przyjęciem, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo popełnienia przez <span class="anon-block">M. S.</span> zarzucanych mu przestępstw.</p> <p>W tym miejscu należy podkreślić, że sąd orzekający w przedmiocie środka zapobiegawczego, jak również sąd rozpoznający złożone zażalenie, nie jest uprawniony ani zobowiązany do dokonywania oceny dowodów oraz prawnej oceny czynów zarzucanych oskarżonemu w takim zakresie, w jakim przysługuje wyłącznie sądowi właściwemu do merytorycznego rozpoznania sprawy. Na obecnym etapie postępowania zgromadzone dowody podlegają ocenie jedynie w aspekcie czy wskazują one na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił zarzucane mu czyny, a nie czy te dowody pozwalają na uznanie, że osoba ta popełniła zarzucane jej przestępstwa. Oznacza to, że merytoryczna ocena poszczególnych dowodów pod kątem wątpliwości podniesionych przez skarżącego w zażaleniu na etapie postępowania incydentalnego w przedmiocie przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania jest niedopuszczalna.</p> <p>Skoro zatem istnieje duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwa, m. in. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 2)">art. 286 § 2 k.k.</a>, to w realiach przedmiotowej sprawy zachodzą również podstawy do wystąpienia przesłanki szczególnej stosowania tymczasowego aresztowania wskazanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a> Prognoza co do realności wymierzenia oskarżonemu surowej kary pozbawienia wolności wynika nie tylko z faktu, że zarzucane mu przestępstwa w części są zagrożone karami spełniającymi kryterium, o którym mowa w cytowany powyżej przepis, ale również składa się na nią sposób i okoliczności popełnionych przestępstw, <br/>a w szczególności zorganizowany i zaplanowany charakter przestępczego procederu, a także jego skala oraz długi czasookres podczas którego oskarżony miał popełniać zarzucane mu przestępstwa w celu pozyskania stałego źródła dochodu. Tak zakreślona prognoza wymierzenia surowej kary jest w pełni uprawniona na obecnym etapie postępowania, a jej ustalenie i przyjęcie z mocy samej ustawy uruchamia swoiste domniemanie faktyczne, że oskarżony w obawie przed grożącą mu surową karą pozbawienia wolności, może podejmować działania zmierzające do utrudnienia postępowania i tym samym zwalnia od szczegółowego wykazywania tych zagrożeń. Pogląd ten od dawna nie budzi wątpliwości <br/>w orzecznictwie sądowym, w tym Sądu Najwyższego (vide: uchwała Sądu Najwyższego <br/>z dnia 19 stycznia 2012 roku, sygn. akt I KZP 18/11).</p> <p>Na kanwie przedmiotowej sprawy nie można również pominąć, że w sytuacji oskarżonego, któremu zarzuca się działanie w ramach zorganizowanej grupy przestępczej uzasadniona jest obawa, iż może on zakłócać właściwy przebiegu postępowania w formie działań, o których mowa w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.</a> Prawdą jest, że istnienie obawy matactwa powinno z reguły wynikać z konkretnych okoliczności faktycznych świadczących <br/>o możliwości oddziaływania na tok postępowania w sposób wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt <br/>2 k.p.k.</a> Jednakże jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu <br/>w pewnych wypadkach na obawę matactwa może wskazywać sam charakter przestępstwa <br/>i okoliczności towarzyszące jego popełnieniu. W tym kontekście, Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że zarzucane oskarżonemu działanie w zorganizowanej strukturze, w której odgrywał znaczącą rolę, w sposób wystarczający uzasadnia obawę matactwa i nie pozostaje <br/>w realiach niniejszej sprawy bez wpływu na wybór środka zapobiegawczego niezbędnego do właściwego zabezpieczenia toku postępowania. Tym bardziej, że czyny zarzucane oskarżonemu nie były zachowaniami jednostkowymi i przypadkowymi. Nie można przy tym przeoczyć (na co już niejednokrotnie zwracał uwagę Sąd Apelacyjny) tego, że oskarżony stoi również pod zarzutem popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.k.</a>, a zatem podejmował już próby bezprawnych działań w postaci nakłaniania <span class="anon-block">J. J.</span> do złożenia fałszywych zeznań.</p> <p>W świetle naparowanych powyżej okoliczności, które w całości pokrywają się <br/>z argumentacja wskazaną w motywach zaskarżonego postanowienia jako chybione uznać należało zarzuty sformułowane przez skarżącego, a dotyczące naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisu prawa procesowego, to jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> oraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia.</p> <p>W kontekście przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania Sąd Apelacyjny zgadza się ze skarżącym, iż z biegiem czasu i postępów procesu słabnie znaczenie niektórych przesłanek tego środka zapobiegawczego, zwłaszcza znaczenie zagrożenia surową karą, a to wobec perspektywy zaliczenia okresu aresztowania na poczet kary prognozowanej. Jednakże kryterium oceny jest tu nie tylko prognozowana kara, ale i sprawność postępowania, realizująca prawo do osądzenia sprawy bez zbędnej zwłoki (vide: postanowienie SA <br/>w Krakowie z dnia 30 marca 2005 roku, sygn. akt II AKz 108/2005 Krakowskie Zeszyty Sądowe 2005/4 poz. 33). W niniejszej sprawie – w ocenie Sądu odwoławczego - sprawność postępowania jurysdykcyjnego z pewnością została zachowana, a czynności procesowe sądu wskazują na jego dążenie do możliwe szybkiego zakończenia sprawy w pierwszej instancji. W tej sytuacji dalsze stosowanie wobec oskarżonego tymczasowego aresztowania, na podstawie przyjętych przez Sąd Okręgowy przesłanek, jest zasadne.</p> <p>Wreszcie odnosząc się do argumentacji obrońcy oskarżonego, w której podkreśla niekonsekwencję Sądu w zakresie uchylenia tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego <span class="anon-block">D. M.</span>, a jego dalszym stosowaniem wobec <span class="anon-block">M. S.</span> stwierdzić należy, iż nadal brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Ponieważ tożsamy zarzut był już sformułowany we wcześniejszym zażaleniu obrońcy oskarżonego, a następnie poddany szczegółowej analizie przez tut. Sąd odwoławczy (vide: postanowienie SA w Katowicach <br/>z dnia 4 czerwca 2014 roku, sygn. akt II AKz 342/14 i z dnia 13 sierpnia 2014 roku, sygn. <br/>II AKz 512/14) zbędnym jest powielanie trafnej argumentacji, zważywszy że od tego momentu nie zaistniały żadne okoliczności, które prowadziłyby do odmiennego wniosku.</p> <p>Jednocześnie w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że w stosunku do oskarżonego istnieją przeszkody do dalszego stosowania tymczasowego aresztowania <br/>w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 259)">art. 259 k.p.k.</a>, które uzasadniałyby konieczność zmiany lub uchylenia dotychczas stosowanego środka zapobiegawczego.</p> <p>Wobec powyższego, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.</p> </div>