IX Ca 668/14

<p>Sygn. akt IX Ca 668/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Bożena Charukiewicz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SO Dorota Ciejek</p> <p>SO Krystyna Skiepko</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>prac. sąd. Magdalena Kufel</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. w Olsztynie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">O.</span> przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie</p> <p>z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt I C 1520/12,</p> <p>I.  oddala apelację,</p> <p>II.  zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IX Ca 668/14</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">O.</span> wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego Narodowego Funduszu Zdrowia <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> kwoty 500 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu wskazała, iż łączy ją z pozwanym umowa o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. NFZ po przeprowadzeniu kontroli, której wyniki spółka kwestionowała, obciążył powódkę karą umowną w wysokości 1.583,84 złotych oraz obowiązkiem zwrotu kwoty 8.390 złotych z tytułu nieprawidłowo wykonanych usług. Pozwany potrącił ww. kwoty z należnością przysługującej powódce, choć nie było to tego podstaw faktycznych. Dochodzona pozwem kwota stanowi część roszczenia przysługującego powódce.</p> <p>Pozwany Narodowy Fundusz Zdrowia <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki kosztów procesu według norm prze-pisanych.</p> <p>W uzasadnieniu podniósł, że powódka nieprawidłowo realizowała umowę z 10 grudnia 2010 r. w rodzaju zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi. Zgodnie z łączącym strony stosunkiem prawnym, pozwany zobowiązał powódkę do zwrotu nienależnie wypłaconych środków w kwocie 8.390 złotych i nałożył karę umowną w wysokości 1.583,84 złotych. Powódka należności powyższych nie uiściła, w związku z czym pozwany dokonał ich potrącenia z bieżącej należności spółki. Jednocześnie wskazał, że powódka nie udowodniła, by potrącenie dokonane zostało bez merytorycznych przesłanek, a to na niej spoczywał obowiązek wykazania tych faktów.</p> <p>Wyrokiem z dnia 1 października 2012 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie oddalił powództwo. Zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że strony łączyła w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r. umowa, której przedmiotem było udzielenie przez powódkę świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi.</p> <p>Zgodnie z § 11 ust. 4 zarządzenia Nr <span class="anon-block">(...)</span>Prezesa NFZ z 29.10.2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi, powódka zobowiązana była do udzielania świadczeń wyłącznie w miejscu określonym w załączniku nr<span class="anon-block">(...)</span>do umowy. Fundusz nie finansował natomiast świadczeń udzielonych poza miejscem ustalonym w umowie o ich udzielanie. Załącznik nr <span class="anon-block">(...)</span>do umowy stron określał jako miejsce udzielania świadczeń dwa adresy: <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">al. (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">E.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p> <p>W dniach 12 i 14 lipca 2011 r. pracownicy NFZ przeprowadzili kontrolę powódki odnośnie realizacji umowy w zakresie zgodności wydanego zaopatrzenia ortopedycznego z III częścią zrealizowanego zlecenia oraz dokumentacją rozliczeniową wydanego zaopatrzenia. W treści protokołu kontroli i wystąpienia pokontrolnego wskazano, że w 23 przypadkach refundowanych faktur świadczenie zostało udzielone przez powódkę nie w jej siedzibie, lecz w innych placówkach medycznych. Wynika to zarówno z wpisów w indywidualnej dokumentacji medycznej pacjentów, jak i wypełnionych przez nich ankiet. Łączna kwota nienależnie refundowanych środków z ww. tytułu wynosi 8.390 złotych.</p> <p>W toku kontroli NFZ stwierdzono również inne nieprawidłowości w wykonywaniu umowy. I tak wbrew treści załącznika do umowy stron, w miejscu świadczenia usług znajdowało się 91 z 301 pozycji wymienionych w tym załączniku, co naruszało § 11 ust. 6 powołanego już zarządzenia Nr <span class="anon-block"> (...)</span> Prezesa NFZ z 29.10.2009 r. Następnie pozwany zakwestionował wydawanie przez powódkę w niektórych przypadkach przedmiotów zaopatrzenia ortopedycznego bez gwarancji i instrukcji.</p> <p>Z uwagi na wagę nieprawidłowości opisanych w punktach 1 – 4 oceny szczegółowej, pozwany nałożył na powódkę karę umowną w wysokości 0,5 % kwoty wypłaconej świadczeniodawcy z tytułu realizacji umowy w okresie sprawozdawczym objętym kontrolą, tj. kwotę 1.583,84 złote. Jako podstawę prawną nałożenia kary wskazał § 30 ust. 1 pkt 3 lit. e ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.</p> <p>Powódka pismem z 14 marca 2012 r. ustosunkowała się do wystąpienia pokontrolnego, kwestionując zasadność nałożenia przez pozwanego kary umownej i żądania zwrotu 8.390 złotych tytułem rzekomo nieprawidłowo zrealizowanych świadczeń.</p> <p>W dniu 11 maja 2012 r. pozwany złożył powódce oświadczenie o potrąceniu z przysługującej jej wierzytelności z tytułu noty <span class="anon-block">księgowej (...)</span>, należności opisanej w wystąpieniu pokontrolnym wraz z odsetkami, na łączną kwotę 10.112,38 złotych.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego żądanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zdaniem Sądu powódka nie wskazała z jakiego tytułu dochodzona kwota miałaby się jej należeć. Podała jedynie, iż pozwany bezzasadnie nałożył na nią karę umowną i wezwał do zwrotu części zrefundowanych świadczeń. Jedynym dowodem jaki przedstawiła, na poparcie swych twierdzeń jest pismo z dnia 14 marca 2012 r. kwestionujące w szczególności prawidłowość ustaleń kontrolnych dokonanych w oparciu o ankiety wypełnione przez świadczeniobiorców. Powódka powinna wykazać dlaczego żądana pozwem kwota 500 zł została potrącona nienależnie np. z uwagi na fakt prawidłowego wykonania usługi na rzecz pacjentów z nr <span class="anon-block">PESEL (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>. Pozwany natomiast przedstawił szczegółowe dowody pozwalające na ustalenie podstaw nie uwzględnienia refundacji 23 faktur z podaniem przyczyny żądania zwrotu, co do każdej z nich.</p> <p>Powyższy wyrok w całości zaskarżyła powódka zarzucając w apelacji:</p> <p>1.naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 1)">art. 498 § 1 k.c.</a> poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż powódkę obciąża ciężar dowodu w wykazaniu, iż prawidłowo wykonała postanowienia umowy oraz, że pozwany wykazał istnienie materialnoprawnych przesłanek potrącenia wierzytelności;</p> <p>2. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że powódka dochodzi w niniejszej sprawie zapłaty należności objętych oświadczeniem pozwanego o potrąceniu.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu za obie instancje według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu za instancję odwoławczą. W uzasadnieniu pozwany wskazał na zasadność orzeczenia Sądu Rejonowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja nie jest zasadna</strong>.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, choć nie ze względów wskazanych w uzasadnieniu wyroku.</p> <p>Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przyjęciu, iż powódka nie udowodniła, że kwota wierzytelności w stosunku do niej została przez pozwanego potrącona nienależnie. Przede wszystkim Sąd Rejonowy uznał, że brak jest dowodów na to, z jakiego tytułu dochodzona pozwem kwota miałaby się powódce należeć.</p> <p>Tymczasem tytuł i wysokość wynagrodzenia przysługująca powódce nie były między stronami sporne. Przedmiotowa wierzytelność wynikała z umowy z dnia 10 grudnia 2010 r. o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej.</p> <p>Jeżeli zatem pozwany powoływał się na wygaśnięcie tej wierzytelności na skutek potrącenia, to musiał wykazać, iż potrącenie było skuteczne, a więc, że przysługiwała mu wzajemna wymagalna wierzytelność w stosunku do powódki, nadająca się do potrącenia.</p> <p>Zarzut potrącenia jest formą dochodzenia roszczenia zrównaną w skutkach z powództwem. Podlega zatem wymaganiom stawianym pozwu co do określenia żądania, przytoczenia okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie oraz wskazania dowodów. W szczególności zgłaszający zarzut potrącenia w procesie ma obowiązek ściśle określić swoją wierzytelność i wykazać jej istnienie zgodnie z regułą wyrażoną w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2000 r. w spr. III CKN 720/98, LEX nr 51368).</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego pozwany wykazał, iż doszło do skutecznego umorzenia wierzytelności dochodzonej przez powódkę, dokonanej w wyniku oświadczenia pozwanego o potrąceniu.</p> <p>Z protokołu kontroli z dnia 29 grudnia 2011 r. przeprowadzonego przez pozwanego wynika na czym polegało nienależyte wykonanie przez powódkę umowy łączącej strony. Pozwany szczegółowo wskazał jakie świadczenia kwestionuje i w jakiej wysokości. Wiarygodność tego dokumentu nie była kwestionowana przez powódkę. Mógł on zatem stanowić podstawę ustaleń w niniejszej sprawie.</p> <p>Istotną okolicznością, pozwalającą na przyjęcie, iż pozwany udowodnił zasadność potrącenia wierzytelności jest brak jakichkolwiek zastrzeżeń do przedmiotowego protokołu.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 64 a)">art. 64a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (Dz.U.2008.164.1027 j.t. z późn. zm.) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042742723" title="Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania kontroli przez podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 274, poz. 2723 ()">rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania kontroli przez podmiot zobowiązany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych</a> (Dz.U. Nr 274, Poz. 2723), określającym tryb kontroli udzielania świadczeń świadczeniobiorcom, świadczeniodawca może w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli zgłosić na piśmie zastrzeżenia do tego protokołu.</p> <p>Powódka nie zgłosiła w zakreślonym terminie zastrzeżeń do stwierdzonych w protokole uchybień w zakresie wykonania łączącej strony umowy. Przedstawiciel powódki podpisał powyższy protokół w dniu 6 grudnia 2012r. bez żadnych zastrzeżeń. Pomimo pouczenia powódka nie wniosła pisemnych, umotywowanych zastrzeżeń, co do ustaleń zawartych w protokole kontroli (k.179v). Tym samym przyjąć należało domniemanie, iż zgadza się z treścią tego dokumentu, a zatem z uchybieniami w nim wskazanymi. W konsekwencji zasadnym jest przyjęcie, iż pozwany wykazał nienależyte wykonanie umowy, w związku z czym istniały również podstawy do naliczenia kary umownej oraz zasadne było roszczenie o zwrot nienależnych świadczeń zgodnie z łączącą strony umową.</p> <p>Nie ma przy tym znaczenia, iż powódka zgłosiła zarzuty do wystąpienia pokontrolnego. Dokument ten nie jest bowiem stwierdzeniem nieprawidłowości lecz oceną kontrolowanej działalności, wynikającej z ustaleń opisanych w protokole kontroli oraz zawiera uwagi i zalecenia w sprawie usunięcia nieprawidłowości. W związku z tym kwestionowanie wystąpienia pokontrolnego nie odnosi się w istocie do zastrzeżeń ustalonego w toku kontroli stanu faktycznego.</p> <p>W tej sytuacji przyjąć należało, iż pozwany wykazał istnienie wierzytelności wobec powódki i możliwość dokonania potrącenia tej wierzytelności z wierzytelnością przysługującą powódce względem pozwanego. W konsekwencji nie było zasadne roszczenie powódki o zapłatę kwoty 500 zł, gdyż została ona umorzona poprzez złożenie przez pozwanego oświadczenia o potrąceniu.</p> <p>Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł, jak w wyroku.</p> <p>O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.</p> </div>