Ppolska.starec← UrzadnikLog in

I ACa 602/13

Common courts2014-12-09
Case number
I ACa 602/13
Judgment date
2014-12-09
Type
SENTENCE

Judges

Beata Kozłowska (PRESIDING_JUDGE)Ewa KaniokRobert Obrębski

Legal basis

Judgment text

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt I ACa 602/13 </span> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia SA Beata Kozłowska</p> <p>Sędzia SA Ewa Kaniok (spr.)</p> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SA Robert Obrębski</strong> </p> <p>Protokolant – st. sekr. sąd. Ewelina Borowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</p> <p>z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I C 479/10</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punktach pierwszym i trzecim w ten sposób, że powództwo oddala i zasądza od <span class="anon-block">G. K.</span> <br/>i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> kwotę 7 180,75 zł (siedem tysięcy sto osiemdziesiąt złotych siedemdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;</strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> kwotę 7 700 zł (siedem tysięcy siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->nakazuje pobrać od <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie kwotę 1 632,67 zł (jeden tysiąc sześćset trzydzieści dwa złote sześćdziesiąt siedem groszy) tytułem zwrotu wydatków</strong> </p> <p>4.  <strong> <!-- --> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I ACa 602/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> wystąpili przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli następującej treści:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> „<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> oświadcza, iż jest właścicielem <span class="anon-block">działki ewidencyjnej gruntu nr (...)</span> w obrębie <span class="anon-block">(...)</span>o powierzchni 140 m2 położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, zabudowanej pawilonem handlowo – <span class="anon-block">usługowym oznaczonym numerem (...)</span> o powierzchni użytkowej 152 m2, ustanawia na rzecz <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> małżonków, prawo użytkowania wieczystego powyżej opisanej działki gruntu na 99 lat oraz przenosi nieodpłatnie na ich rzecz, własność budynku w postaci pawilonu handlowo – <span class="anon-block">usługowego nr (...)</span> wzniesionego na tej działce. <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> oświadcza, że ustala opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego działki powyżej opisanej, w wysokości 3 % wartości gruntu i zwalnia powodów z wniesienia pierwszej opłaty”,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->a także o zobowiązanie powodów do złożenia oświadczenia woli następującej treści:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> „<span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> małżonkowie oświadczają, że powyższe oświadczenie woli <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> przyjmują, wyrażają na nie zgodę i zobowiązują się do uiszczania każdorazowo opłaty rocznej”.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Jako podstawę prawną tego żądania wskazali <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207;art. 208)">art. 207 i art. 208 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami</a> (dalej jako „u.g.n.”) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> wniosło o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powodów zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W piśmie procesowym z dnia 25.07.2012 r. powodowie ostatecznie sprecyzowali swe żądanie w zakresie zobowiązania pozwanego Miasta do złożenia oświadczenia woli, przede wszystkim określając numer działki, jej powierzchnię i wysokość opłaty rocznej.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Wyrokiem z dnia 28.02.2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> I. zobowiązał <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> do złożenia oświadczenia woli o treści następującej:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> „<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> będące właścicielem nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> o łącznej powierzchni 3585 m kw., dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW nr (...)</span>, oddaje małżonkom <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> w użytkowanie wieczyste na 99 lat w celu prowadzenia działalności usługowo – handlowej część opisanej powyżej nieruchomości, stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> o powierzchni 162 m kw., zabudowaną pawilonem handlowo - <span class="anon-block">usługowym oznaczonym numerem (...)</span>, oznaczoną na mapie sporządzonej przez geodetę <span class="anon-block">M. P.</span> w dniu 12.12.2011 r. i przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego z dnia 27.12.2011 r. za numerem KEM <span class="anon-block">(...)</span>, o wartości 592.513 w zamian za opłatę roczną wynoszącą 3 % wartości oddanej w użytkowanie wieczyste nieruchomości i zwalnia małżonków <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> z wniesienia pierwszej opłaty oraz przenosi na nich nieodpłatnie własność pawilonu handlowo – <span class="anon-block">usługowego oznaczonego numerem (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>”, a małżonkowie <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> przyjmują to oświadczenie, wyrażają na nie zgodę i zobowiązują się do wnoszenia opłat rocznych w terminie do dnia 31.03.każdego roku z góry za dany rok kalendarzowy;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->II. oddalił powództwo w pozostałej części;</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> III. zasądził od <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> kwotę 25.822,47 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 10.834 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Położona przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> działka ewidencyjna gruntu, której dotyczy pozew jest obecnie oznaczona numerem<span class="anon-block">(...)</span> w obrębie <span class="anon-block">(...)</span>. Wcześniej wchodziła w skład <span class="anon-block">działki nr (...)</span> utworzonej z podziału <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, która z kolei została wydzielona z działek ew. nr <span class="anon-block">(...)</span> a te utworzone zostały z dawnych nieruchomości hipotecznych nr <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, przy czym obecnie działka ew. nr<span class="anon-block">(...)</span> odpowiada części dawnej nieruchomości hipotecznej nr <span class="anon-block">(...)</span> i stanowi własność komunalną.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W dniu 02.11.1983 r. Urząd Dzielnicowy <span class="anon-block">W.</span>-<span class="anon-block">W.</span> wyraził zgodę na wydzierżawienie na rzecz <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> gruntu pod pawilon handlowo-usługowy przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na okres od 2.11.1983 r. do 1.11.1993 r. Następstwem owej zgody było zawarcie przez <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> umowy dzierżawy w dniu 02.11.1983 r. Do umowy dzierżawy został sporządzony aneks obowiązujący od dnia 01.01.1988 r. w przedmiocie oddania w dzierżawę terenu położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni 44 m2 z przeznaczeniem na pralnię.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W dniu 27.06.1984 r. Urząd Dzielnicowy <span class="anon-block">W.</span>-<span class="anon-block">W.</span> wydał na rzecz <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> decyzję zezwalającą na budowę pawilonu handlowo-<span class="anon-block">usługowego nr (...)</span> z prawem jego użytkowania do końca 2000 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> w dniu 06.10.1987 r. dokonały zbycia praw i roszczeń do nakładów poczynionych przy budowie pierwszego piętra pawilonu nr <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz <span class="anon-block">M. M. (1)</span>. Piętro to było wówczas w stanie surowym zamkniętym, niewykończone.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W dniu 22.04.1988 r. została zawarta umowa dzierżawy między Urzędem Dzielnicowym <span class="anon-block">W.</span>-<span class="anon-block">W.</span> a <span class="anon-block">M. M. (1)</span>. <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> wystosowały pismo do <span class="anon-block"> (...)</span> Dzielnicowego <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">W.</span> z prośbą o zmianę dzierżawy gruntu poprzez dopisanie <span class="anon-block">M. M. (1)</span> do dotychczasowej umowy. Stosowne podanie <span class="anon-block">M. M. (1)</span> złożył dnia 19.10.1987 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">H. K.</span> na podstawie umowy kupna sprzedaży z dnia 29.04.1992 r. sprzedała swoje prawa do połowy pawilonu synowi <span class="anon-block">Z. K. (1)</span>.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W maju 1998 r. <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> w imieniu własnym i żony – <span class="anon-block">G. K.</span> złożył wniosek o oddanie im działki gruntu o powierzchni 86,4 m2 w użytkowanie wieczyste oraz wystąpił o nieodpłatne przeniesienie na nich własności budynku tj. pawilonu handlowo-<span class="anon-block">usługowego nr (...)</span>, dwukondygnacyjnego, wybudowanego ze środków własnych poprzedników prawnych, znajdującego się na przedmiotowym gruncie.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> W maju 1998 r. na przedmiotowym terenie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> zatwierdzony przez Radę <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> Uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> z 28.09.1992 r. (ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. <span class="anon-block"> (...)</span> Nr <span class="anon-block">(...)</span>, poz. 184 z 15.10.1992 r.) – w planie tym posesja przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowiąca w 2000 r. działkę ew. nr <span class="anon-block">(...)</span> w obrębie <span class="anon-block">(...)</span> usytuowana była w obszarze <span class="anon-block">(...)</span> „Obszary centralnego zespołu usługowo – mieszkaniowego”, na którym preferowano lokalizowanie funkcji usługowych III stopnia stanowiących uzupełnienie programu obszaru ścisłego centrum w zakresie administracji, współpracy gospodarczej, placówek naukowo – badawczych itp., oraz zespołów mieszkaniowych stowarzyszonych z programem urządzeń obsługi mieszkańców, przy czym dopuszczało się utrzymanie i lokalizowanie innych funkcji niekolidujących z funkcjami preferowanymi, a wykluczono lokalizowanie uciążliwych obiektów produkcyjnych, magazynów i składów.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W piśmie z dnia 09.07.1998 r. <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> występując w imieniu własnym i swej żony ponownie wystąpił z wnioskiem o oddanie dzierżawionego gruntu w użytkowanie wieczyste w drodze bezprzetargowej, powołując się na poprzedni wniosek w tym przedmiocie z dnia 15.05.1998 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> W dniu 10.12.1998 r. pomiędzy Gminą <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block"> Centrum a (...)</span> zawarta została umowa dzierżawy gruntu o powierzchni 111,4 m2 położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, obejmującego<span class="anon-block">(...)</span> części gruntu o powierzchni 86,4 m2, stanowiącej w ewidencji gruntów część dz. ew. <span class="anon-block">(...)</span>z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> i wykorzystywanej wspólnie z innym dzierżawcą na pawilon handlowo - usługowy oraz <span class="anon-block"> (...)</span> części gruntu o pow. 649 m2, stanowiącej w ewidencji gruntów część dz. ew. <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>i wykorzystywanej wspólnie z innymi dzierżawcami na miejsca postojowe dla samochodów. W umowie wskazano, iż dzierżawca przejął teren na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 2 listopada 1983r. i zabudował go pawilonem handlowo-usługowym znajdującym się w zabudowie szeregowej. Termin trwania dzierżawy został ustalony na okres od dnia 01.01.1999 r. do dnia 31.12.2001 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W dniu 21.06.2001 r. <span class="anon-block">Z. K. (2)</span> ponownie złożył wniosek o oddanie w użytkowanie wieczyste w formie bezprzetargowej przedmiotowej działki położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. W przedmiotowym piśmie powołał się na to, że taki wniosek złożył już kilkukrotnie tj. 18.05.1995 r., 11.03.1996 r. oraz 09.07.1998 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W dniu 21.06.2001 r. <span class="anon-block">M. M. (1)</span> złożył wniosek o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. <span class="anon-block">M. M. (1)</span> zmarł 09.12.2001r. Spadek po nim nabyła żona <span class="anon-block">A.</span> oraz małoletnie dzieci – syn <span class="anon-block">M.</span> i córka <span class="anon-block">M.</span>.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> w dniu 03.01.2003 r. ponowili wnioski o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> oświadczyło, że nie jest możliwe ścisłe sprecyzowanie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy, albowiem najpierw musi zostać założona księga wieczysta dla nieruchomości. Miasto powoływało się również na toczące się postępowanie administracyjne z wniosku spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości hipotecznej <span class="anon-block">H.</span>. nr <span class="anon-block"> (...)</span> dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w trybie tzw. <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> W dniu 23.06.2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w <span class="anon-block">W.</span> stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 20.06.1960 r. wydanego przez Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span> położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, nr hip. <span class="anon-block">(...)</span> – w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność komunalną, tj. działkę nr ew. <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>. Z uzasadnienia decyzji SKO wynika, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony w dniu 28.08.1948 r. przez podmiot nieuprawniony, tj. przez <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> i żadna uprawniona osoba takiego wniosku nie złożyła w terminie. Po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO decyzją z dnia 23.09.2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd na podstawie opinii biegłego ustalił powierzchnię przedmiotowej nieruchomości znajdującej się przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, stanowiącej obecnie <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> i zabudowanej pawilonem handlowo-<span class="anon-block">usługowym oznaczonym numerem (...)</span> – na 162 m2. Sąd oparł się w tym zakresie na oznaczeniach naniesionych przez geodetę <span class="anon-block">M. P.</span> w dniu 12.12.2011 r. na mapę, która została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego w dniu 27.12.2011r. za numerem KEM <span class="anon-block">(...)</span>. Bezpośredni dostęp do pawilonu jest możliwy od frontu od <span class="anon-block">ul. (...)</span>, natomiast w celu umożliwienia dojazdu od strony zaplecza, możliwe jest ustanowienie służebności drogi koniecznej.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Aktualna wartość ww. nieruchomości została ustalona na 592.513 zł.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd I instancji wskazał, że należało uznać roszczenie powodów o zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu za zasadne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207)">art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Zdaniem <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> w sprawie niniejszej niezbędny był udział także spadkobierców <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, który na podstawie umowy z dnia 06.10.1987 r. nabył od <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> prawa i roszczenia do nakładów poniesionych na budowę pierwszego piętra pawilonu nr <span class="anon-block">(...)</span> Zarzut ten sąd uznał za bezpodstawny. Z uwagi bowiem na fakt, iż <span class="anon-block">M. M. (1)</span> złożył wniosek o ustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego do działki zabudowanej pawilonem nr<span class="anon-block">(...)</span> w dniu 21.06.2001 r. jego legitymacja winna być rozpatrywana w świetle treści przepisu art. 207 u.g.n. zmienionego z dniem 15.02.2000 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000060070" title="Ustawa z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw - Dz. U. z 2000 r. Nr 6, poz. 70 ()">ustawy z dnia 07.01.2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw</a> (Dz. U. nr 6 poz. 70). </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207 ust. 1)">ust. 1</a> tego artykułu – w brzmieniu obowiązującym od dnia 15.02.2000r. – osoby, które były posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy w dniu 05.12.1990 r. i pozostawały nimi nadal w dniu 01.01.1998 r., mogą żądać oddania nieruchomości w drodze umowy w użytkowanie wieczyste wraz z przeniesieniem własności budynków, jeżeli zabudowały te nieruchomości na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą; nabycie własności budynków wybudowanych ze środków własnych posiadaczy następuje nieodpłatnie. Roszczenie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207;art. 207 ust. 1)">art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> przysługuje zatem osobom, które:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1) były posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy w dniu 05.12.1990 r. i w dniu 01.01.1998 r. oraz pozostawały nimi nadal w dniu składania wniosku (tak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 03.06.2002 r., K 26/01 OTK-A 2002, nr 4, poz. 40);</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2) same zabudowały nieruchomość na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą, ewentualnie z lokalizacją czasową przy spełnieniu kryterium określonego w art. 207 ust. 1a ( wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 06.06.2001 r., V CKN 1043/00, niepubl.; z dnia 17.01.2002 r., III CKN 439/00, niepubl.; z dnia 30.01.2004 r., I CK 116/03, niepubl.; z dnia 23.03.2006 r., IV CSK 85/05 - niepubl.; z dnia 02.04.2009 r., IV CSK 240/08, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23.01.2004 r., III CZP 107/03, niepubl. oraz uzasadnienia wyroków Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 03.06.2002 r. K 26/01 i z dnia 10.04.2006 r., SK 30/04, OTK-A 2006, nr 4, poz. 42).</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Z ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie wynika, że nieruchomość, której dotyczy żądanie pozwu, została zabudowana przez małżonków <span class="anon-block">K.</span> oraz przez matkę powoda <span class="anon-block">H. K.</span>.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W przedmiocie wezwania do udziału w postępowaniu spadkobierców <span class="anon-block">M. M. (1)</span> Sąd Okręgowy odwołał się do stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w wyroku z dnia 15.02.2012 (I CSK 230/11, iż roszczenia, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207)">art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>, może skutecznie dochodzić osoba, która była posiadaczem nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy w dniu 05.12.1990 r. i w dniu 01.01.1998 r. oraz pozostawała nim nadal w dniu składania wniosku (tak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 03.06.2002 r., K 26/01 OTK-A 2002, nr 4, poz. 40). Żadnej z tych przesłanek spadkobiercy <span class="anon-block">M. M. (1)</span> nie spełniają. W świetle wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207)">art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> przewidziane w tym przepisie szczególne uprawnienie do nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków (korzystniejsze od warunków trybu przetargowego), przyznane zostały wyłącznie osobom spełniającym wskazane w tym przepisie warunki, nie może być skutecznie przeniesione w drodze umowy na inny podmiot (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509;art. 509 § 1)">art. 509 § 1 k.c.</a>). Wyłączenie to odnosi się również do następców prawnych posiadaczy, którzy nie zrealizowali przysługującego im roszczenia o uwłaszczenie (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 03.06.2002 r., K 26/01). Oznacza to, że udział spadkobierców <span class="anon-block">M. M. (1)</span> jako uprawnionych do przedmiotowego roszczenia jest wykluczony.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W ocenie sądu pierwszej instancji te same przesłanki stawiają pod znakiem zapytania legitymację czynną samego <span class="anon-block">M. M. (1)</span>. <span class="anon-block">M. M. (1)</span> był co prawda posiadaczem gruntu w okresie od 05.12.1990 r. do 01.01. 1998 r., to jednak nie spełniał on drugiej przesłanki, tj. nie zabudował nieruchomości na podstawie wydanego na jego rzecz pozwolenia na budowę. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207)">art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> wymaga natomiast, aby posiadacz sam zabudował nieruchomość na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą, ewentualnie z lokalizacją czasową przy spełnieniu kryterium określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207;art. 207 ust. 1 a)">art. 207 ust. 1a</a>. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że <span class="anon-block">M. M. (1)</span> nie dokonał samodzielnie zabudowy gruntu. Zdaniem Sądu Okręgowego, brak jest podstaw do uznania spadkobierców <span class="anon-block">M. M. (1)</span> za współuczestników koniecznych, którzy winni występować w niniejszym procesie po stronie powodowej. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Oceny zasadności roszczenia <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> Sąd Okręgowy dokonał na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207;art. 207 ust. 1;art. 207 ust. 2)">art. 207 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> w brzmieniu obowiązującym w tej dacie. Przepis ten wówczas stanowił, iż posiadaczom nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy w dniu 05.12.1990 r. nie legitymowali się dokumentami o przekazaniu im tych nieruchomości, wydanymi w formie przewidzianej prawem, i nie legitymują się nimi w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, oddaje się je odpowiednio w użytkowanie wieczyste, w drodze umowy, lub w trwały zarząd, w drodze decyzji. Jeżeli oddaniu w użytkowanie wieczyste podlega nieruchomość gruntowa zabudowana na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą, stosuje się odpowiednio przepis art. 200 ust. 1 pkt 1. Posiadacze, o których mowa w ust. 1, mogą być zwolnieni z pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, jeżeli złożą wnioski o oddanie im nieruchomości w użytkowanie wieczyste przed upływem roku od dnia wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 31.12.1998 r.).</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W pierwotnej (tj. obowiązującej do dnia 14.02.2000 r.) wersji powołanego przepisu art. 207 ust. 1 u.g.n. przesłanki zaktualizowania się roszczenia były następujące:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1. posiadanie nieruchomości w okresie wynikającym z ustawy, tj. w dniu 05.12.1990 r. i w dacie wystąpienia z wnioskiem,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. nielegitymowanie się uprawnionego w dniu 05.12.1990 r. ani w dniu 01.01.1998 r. (data wejścia w życie ustawy) odpowiednim dokumentem szczególnym o przekazaniu mu tych nieruchomości.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Podniesiono, że powyższe przesłanki powodowie w roku 1998 spełniali i z tą chwilą zaktualizowało się ich roszczenie o zawarcie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, którego można dochodzić na drodze postępowania sądowego. Co prawda, <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> nabył od swej matki <span class="anon-block">H. K.</span> prawa i roszczenia z tytułu wybudowania połowy pawilonu dopiero w dniu 29.04.1992 r., jednak spełniał on przesłankę posiadania gruntu już w dniu 05.12.1990 r. i spełnia ją do dnia dzisiejszego. Posiadanie gruntu przez małżonków musi być bowiem interpretowane jako realizowanie przez każdego z nich całości prawa z uwagi na wspólność ustawową małżeńską (wspólność łączna, tak m. in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11.08.2011 r., sygn. akt I CSK 647/10). Niewątpliwie powodowie nie legitymowali się nadto w dniu 05.12.1990 r. ani w dniu 01.01.1998 r. odpowiednim dokumentem szczególnym o przekazaniu im tej nieruchomości (za dokument taki nie można uznać umowy dzierżawy gruntu). Do uwzględnienia żądania powodów w świetle art. 207 ust. 1 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym do dnia 14.02.2000 r., nie było konieczne spełnienie przesłanki samodzielnego zabudowana gruntu w oparciu o stosowne pozwolenie.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Skoro małżonkowie <span class="anon-block">K.</span> nabyli w 1998 r. roszczenie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, późniejsza zmiana tego przepisu z dniem 15.02.2000 r. nie pozbawiła ich roszczenia ze względu na konstytucyjną zasadę ochrony praw słusznie nabytych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji RP</a>. </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Podkreślono, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 207 u.g.n. winno nastąpić w formie umowy zawartej przez właściciela nieruchomości z wnioskodawcą. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> oświadczenie woli strony zobowiązanej do jego złożenia może być zastąpione orzeczeniem sądu. Może to nastąpić na wniosek osoby uprawnionej i zainteresowanej dokonaniem określonej czynności prawnej w sytuacji, gdy strona zobowiązana do złożenia oświadczenia woli określonej treści, uchyla się od ciążącego na niej obowiązku, z kolei ten obowiązek może wynikać z ustawy czy też z czynności prawnej lub aktu administracyjnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.01.1999 r. sygn. akt. I CKU 86/98). W sytuacji spełnienia przez powodów warunków określonych w art. 207 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w 1998 r., po stronie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> powstał obowiązek zawarcia z nimi umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, z którym skorelowane jest roszczenie powodów oparte na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1047)">art. 1047 k.p.c.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 3 % wartości nieruchomości sąd pierwszej instancji ustalił na podstawie art. 72 ust. 3 pkt 5) u.g.n. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Powodowie złożyli wniosek o ustanowienie przedmiotowego prawa w maju 1998 r. (a już z całą pewnością 09.07.1998 r.), a nie jak podnosiła strona pozwana 21.06.2001 r. W aktach sprawy znajdują się wnioski małżonków <span class="anon-block">K.</span> o oddanie w użytkowanie wieczyste działki gruntu oraz nieodpłatne przeniesienie własności znajdujących się na niej budynków, z maja i z lipca 1998r. Ewidentnie więc przyjąć należy, że stosowny wniosek powodowie zgłosili w 1998 r., czyli w ciągu roku od dnia wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 ()">ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>. Na tej podstawie sąd pierwszej instancji uznał, że przedmiotowy wniosek powodowie złożyli w terminie, co uzasadnia zwolnienie ich od pierwszej opłaty na podstawie art. 207 ust. 2 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym przed 15.02.2000 r., albowiem przepis ten wówczas nie różnicował sytuacji wnioskodawców w zależności od tego, czy zabudowa nieruchomości nastąpiła na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą, czy z czasową. Ustawodawca co prawda w przepisie tym przewidział jedynie możliwość, a nie obowiązek, zwolnienia wnioskodawcy od pierwszej opłaty, jednak pozwane Miasto nie przedstawiło żadnych obowiązujących kryteriów, którymi należałoby się kierować przy podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie, a niewątpliwie z zapisu ustawowego wynika, że kryteria takie powinny być ustalone. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał za zasadne i celowe zwolnienie powodów od pierwszej opłaty, mając na uwadze fakt prowadzenia przez nich od wielu lat na przedmiotowej działce działalności gospodarczej, ich słabszą pozycję wobec Miasta oraz wielokrotne występowanie z wnioskami o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, które spotykały się z brakiem formalnej reakcji ze strony Miasta.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Wartość nieruchomości stanowiąca podstawę obliczenia opłaty rocznej została przez Sąd ustalona poprzez uśrednienie wynikających z opinii biegłych sądowych stawek za 1 m2 (tj. stawki 3.434 zł wyliczonej przez biegłą <span class="anon-block">D. J.</span> – <span class="anon-block">S.</span> i skorygowanej stawki 3.881 zł wyliczonej przez biegłego <span class="anon-block">J. B.</span>) oraz przemnożenie tak uzyskanej średniej stawki przez powierzchnię nieruchomości, tj. 162 m2.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Powództwo uległo natomiast oddaleniu w zakresie różnicy pomiędzy przyjętą przez powodów za podstawę obliczenia opłaty rocznej wartością nieruchomości, a wartością przyjętą w tym celu przez sąd orzekający w wyroku.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->O kosztach sądowych Sąd orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 2)">art. 100 zd. 2 k.p.c.</a>, uznając, że powodowie ulegli tylko co do nieznacznej części swego żądania i zasądzając wobec tego od pozwanego na rzecz powodów zwrot wszystkich poniesionych przez nich w toku procesu kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w I instancji i w postępowaniu zażaleniowym, tj. łącznie 25.822,47 zł.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Pozwany wniósł apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości oraz zarzucając:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1. wadliwość podstawy prawnej orzeczenia, będącą wynikiem naruszenia:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207)">art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> w brzmieniu obowiązującym w 1998 r. przez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że powodowie spełniali przesłanki do oddania na ich rzecz przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- art. 207 ust. 1 i 2 ustawy w brzmieniu j. w. w zw. z art. 200 ust. 1 pkt 1 przez przyjęcie, że powodom przysługuje zwolnienie od pierwszej opłaty a nadto przez błędną interpretację tego przepisu prowadzącą do bezpodstawnego ustalenia, że pozwane Miasto obowiązane było na podstawie zapisu ustawowego przedstawić obowiązujące kryteria zwolnienia z opłaty, podczas gdy brak takiego zapisu ustawy i w konsekwencji niezasadne przyjęcie na podstawie całokształtu okoliczności sprawy zasadności i celowości zwolnienia powodów od pierwszej opłaty;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- błędne zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109;art. 109 § 2)">art. 109 § 2 k.p.c.</a> i przyjęcie, że charakter sprawy i nakład pracy poniesiony przez radcę prawnego reprezentującego powoda uzasadniał zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej a nadto błędne rozstrzygnięcie o kosztach w części dotyczącej zaliczek na biegłych przez pominięcie zaliczek uiszczonych przez pozwanego w łącznej kwocie 3.627,90 zł,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. wadliwość podstawy faktycznej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 368;art. 368 § 1;art. 368 § 1 pkt. 2)">art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c.</a>) będącą wynikiem naruszenia </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->-<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i przyjęcie wbrew dowodom, że:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->a) powodowie złożyli w terminie wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu co uprawnia ich do zwolnienia z pierwszej opłaty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207)">art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->b) zasadne i celowe jest zwolnienie powodów od pierwszej opłaty </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 210;art. 210 § 3)">art. 210 § 3 k.p.c.</a> poprzez oddalenie wniosków dowodowych pozwanego o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, mających na celu wykazanie iż wnioski powodów o ustawienie prawa użytkowania wieczystego złożone zostały po terminie,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 195)">art. 195 k.p.c.</a> przez nieuwzględnienie wniosków pozwanego o koniecznym udziale w sprawie spadkobierców <span class="anon-block">M. M. (1)</span> oraz <span class="anon-block">A. M.</span>, której <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> wydzierżawiło 1/3 powierzchni gruntu, co w konsekwencji prowadziło do błędnego orzeczenia w całości a zwłaszcza w tej części, w której Sąd orzekł o nieodpłatnym przeniesieniu na powodów własności pawilonu,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> przez niewskazanie dowodów, na których Sąd się oparł przyjmując fakty za udowodnione, w szczególności dotyczy to pominięcia umowy kupna sprzedaży z dnia 6.10.1987 r., którą <span class="anon-block">M. M. (1)</span> nabył od <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> prawa i roszczenia do nakładów poczynionych przy budowie pawilonu, w konsekwencji czego Sąd pominął fakt, że powodowie nigdy nie mogli czuć się właścicielami całości pawilonu a jedynie w 2/3 jego części, bowiem 1/3 gruntu pod pawilonem jest dzierżawiona przez następcę prawnego <span class="anon-block">M. M. (1)</span>.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania za drugą instancję.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->apelacja jest uzasadniona, co pociąga za sobą zmianę zaskarżonego wyroku w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 par. 1 k.p.c.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Roszczenie przewidziane w art. 207 ust. 1 u.g.n. przysługuje osobom, które: 1) były posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy w dniu 5.12.1990r. i w dniu 1.01.1998r. oraz pozostawały nimi nadal w dniu składania wniosku; 2) same zabudowały nieruchomość na podstawie pozwolenia na budowę. </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewidziane w tym przepisie uprawnienie do nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków jest przyznane wyłącznie osobom spełniającym wskazane wyżej warunki i nie może być skutecznie przeniesione w drodze umowy na inny podmiot ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 509;art. 509 § 1)">art. 509 par. 1 k.c.</a>). </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Powodowie byli współposiadaczami spornego gruntu i współbudowniczymi wzniesionego na mim pawilonu, obok <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, co całkowicie umknęło sądowi I instancji. Okoliczność ta ma doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia, albowiem powodom mogłoby przysługiwać jedynie roszczenie o przeniesienie odpowiedniego udziału we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości i we współwłasności budynku (zob. wyrok SN z 21.08.2008r. sygn. IV CSK 124/08), jednak w sytuacji, gdy pozostali współposiadacze w/w nieruchomości tj. <span class="anon-block">M. M. (1)</span> i <span class="anon-block">H. K.</span> utracili roszczenie z art. 207 ust. 1 u.g.n., powodowie również nie mogą zrealizować tego roszczenia albowiem prawnie nie jest dopuszczalna sytuacja, w której jedynie udział w nieruchomości zostaje oddany w użytkowanie wieczyste a pozostały udział pozostaje nadal własnością dotychczasowego właściciela. Powyższe przemawia za zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem powództwa.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> W dniu 6.10.1987r. <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> zbyły prawa i roszczenia do nakładów na budowę pierwszego piętra pawilonu na rzecz <span class="anon-block">M. M. (1)</span> ( k.59), który z tą datą stał się współposiadaczem gruntu i budynku. W/w wniosły o zmianę umowy dzierżawy poprzez „dopisanie” do dotychczasowej umowy <span class="anon-block">M. M. (1)</span> ( k.103) i w dniu 22.04.1988r. została z nim zawarta umowa dzierżawy terenu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o pow. 44 m2 na okres do 1.11.1993r. (k.102). On też poniósł nakłady na wykończenie pierwszego piętra pawilonu, albowiem w dacie zawarcia umowy z 6.10.1987r. pawilon był w stanie surowym zamkniętym. Budowę kontynuował na podstawie wydanego już pozwolenia na budowę na rzecz <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span>.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. M. (1)</span> zmarł i jak trafnie wskazał sąd I instancji jego spadkobiercom nie przysługuje roszczenie o ustanowienie współużytkowania wieczystego gruntu i przeniesienie współwłasności budynku w określonym ułamku albowiem roszczenie to nie przechodzi na następców prawnych posiadaczy, którzy nie zrealizowali przysługującego im roszczenia o uwłaszczenie ( uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3.06.2002r. K 26/01 oraz wyrok SN z 15.02.2012r. sygn. I CSK 230/11).</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W dniu 5.12.1990r. małżonkowie <span class="anon-block">K.</span> byli współposiadaczami nieruchomości wraz z <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">M. M. (1)</span>.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">H. K.</span> zbyła prawa do połowy pawilonu synowi <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> w 1992r. ( k.61). W wyniku tej czynności prawnej na <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> nie mogło przejść przysługujące <span class="anon-block">H. K.</span> roszczenie o ustanowienie w odpowiedniej części współużytkowania wieczystego nieruchomości i przeniesienie współwłasności budynku, bo roszczenie to ma charakter podmiotowy i nie może być przeniesione w drodze czynności prawnej na inną osobę ( wyrok SN z 15.02.2012r. I CSK 230/11).</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Ponadto nie ulega wątpliwości, że część budynku została wybudowania ze środków własnych poprzedniczki prawnej powodów – <span class="anon-block">H. K.</span>. Fakt, że sprzedała ona synowi prawa do połowy pawilonu nie oznacza, że wybudował on budynek ze środków własnych w tej części, bo w chwili budowy nie były to jego środki ( zob. wyrok SN I CSK 230/11). Posiadacz powinien udowodnić, że on sam był realizatorem budowy ( wyrok SN V CKN 240/08 i II CK 425/04 z 17.03.2005r.).</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->W styczniu 1998r. powodowie byli współposiadaczami nieruchomości wraz z <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, który zmarł 9.10.2001r. i który złożył wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego nieruchomości w dniu 21.04.2001r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Działka gruntu będąca przedmiotem sporu ma 35,85 m2 powierzchni a budynek ma 232,21 m2 powierzchni użytkowej , pierwsze piętro ma 78,23 m2, a pozostała część budynku to 153,98 m2 powierzchni ( k.610 opinia).</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Powodowie składając w 1998r. wniosek o ustanowienie na ich rzecz użytkowania wieczystego gruntu wnosili o oddanie im w użytkowanie wieczyste działki gruntu o powierzchni 26,4 m2 i nieodpłatne przeniesienie własności budynku o powierzchni użytkowej 152 m2 ( k.29), nie domagali się zatem przeniesienia na ich rzecz tej części budynku, która znajdowała się w posiadaniu <span class="anon-block">M.</span> i której budowa została przez niego dokończona. Nie jest prawnie dopuszczalna sytuacja, w której ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego gruntu, a na użytkownika tego gruntu przeniesiona zostaje własność jedynie części budynku wzniesionego na tym gruncie. W spornym pawilonie nie ustanowiono odrębnej własności lokali. Przedmiotem niniejszej sprawy nie było zaś roszczenie o ustanowienie odrębnej własności lokali i przeniesienie na powodów własności jednego z wyodrębnionych lokali.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Śmierć <span class="anon-block">M. M. (1)</span> nie uprawnia powodów do domagania się przeniesienia na ich rzecz nieodpłatnie własności całego budynku. Należy dodać, że część tego budynku jest nadal w posiadaniu spadkobierców w/w, którzy są także współposiadaczami nieruchomości gruntowej i którzy stali się spadkobiercami nakładów poniesionych przez <span class="anon-block">M. M. (1)</span> na budowę pawilonu .</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Trzeba także dodać, że <span class="anon-block">H. K.</span> i <span class="anon-block">G. K.</span> wybudowały pawilon na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją czasową, a w takim przypadku nie może dojść do nieodpłatnego nabycia, przez użytkownika wieczystego wzniesionego na gruncie budynku, albowiem możliwości takiej nie daje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207;art. 207 § 1 a)">art. 207 par. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>. Takiej możliwości nie dawał także art. 207 u.g.n. w jego pierwotnym brzmieniu, który również dla nieodpłatnego przeniesienia własności budynku wymagał lokalizacji stałej.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny zważył, iż apelacja jest uzasadniona. Sąd Okręgowy naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 207)">art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> poprzez jego błędne zastosowanie pomijając fakt, iż powodowie byli jedynie współposiadaczami gruntu wraz z innymi osobami i współbudowniczymi znajdującego się na nim pawilonu. Niedopuszczalne jest przeniesienie na rzecz powodów własności budynku wzniesionego na nieruchomości w sytuacji, gdy był on w posiadaniu także innej osoby (<span class="anon-block">M. M. (1)</span>) i gdy posiadanie to jest kontynuowane przez jej następców prawnych. W związku z powyższym niemożliwe jest oddanie powodom w użytkowanie wieczyste gruntu, na którym ten budynek jest wzniesiony, bo budynek nie może stanowić odrębnej własności osoby nie będącej użytkownikiem wieczystym gruntu. Dlatego Sąd Apelacyjny w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 par. 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->O kosztach procesu Sąd Apelacyjny orzekł zgodnie z wynikiem sporu, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 par. 1 i 3 k.p.c.</a> obciążając nimi powodów. Na koszty procesu za I instancję składają się wydatki poniesione przez pozwanego w kwocie 3.563,75 zł. ( k. 384, 447, 561) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3600 zł. plus opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Na koszty procesu za II instancję składają się: opłata od apelacji w kwocie 5000 zł. oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 2700 zł.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Powodowie jako strona, która przegrała spór, zobowiązani są także do pokrycia wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->. </strong> </p> </div>