Summary
Jeśli strona nie przedstawia dowodów, to uznać należy, iż dany fakt nie został wykazany (udowodniony). W niniejszej sprawie to na powodzie ciążyło wykazanie, że prawo do lokalu nie wygasło, bowiem jak wynika z konstrukcji przytoczonych norm prawa spółdzielczego, bezczynność spadkobiercy powodowała wygaśnięcie prawa do lokalu po śmierci członka spółdzielni. Strona postępowania nie ma obowiązku wykazywania okoliczności negatywnej, a zatem pozwany nie musiał wykazywać swojej bezczynności po otwarciu spadku. To powód powinien był wykazać, że pozwany jako spadkobierca złożył deklarację członkowską, tym samym że prawo do lokalu nie wygasło, a co za tym idzie, pozwany ma obowiązek uiszczać opłaty za ów lokal. Nieopróżnienie przedmiotowego lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ kwestia ta nie wchodzi w zakres przesłanek wygaśnięcia bądź nabycia prawa do lokalu, uregulowanych w przytoczonych przepisach Prawa spółdzielczego.
Judgment text
<p>Sygn. akt II C 1421/13</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->wyroku z dnia 27 listopada 2014 roku</strong>
</p>
<p>Powódka <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> pozwem złożonym w dniu 18 marca 2013 r. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika III Urzędu Skarbowego kwoty 20.575,48 zł <br/>z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>W uzasadnieniu powódka wyjaśniła, iż pozwany zajmuje pozostający w zasobach <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> jako spadkobierca po <span class="anon-block">I. K.</span> i zobowiązany jest do wnoszenia opłat z tytułu jego używania. Zadłużenie pozwanego z tego tytułu za okres od 18 marca 2010 r. do 18 marca 2013 r. wynosi 20.575,48 zł. Zaliczkowe opłaty czynszowe powinny być uiszczane, co miesiąc z góry do dnia 15 każdego miesiąca.</p>
<p>(pozew wraz z załącznikami-k. 2-16).</p>
<p>Referendarz sądowy nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 14 maja 2013 r. uwzględnił w całości powództwo (nakaz - k.18).</p>
<p>Od powyższego orzeczenia pozwany wniósł sprzeciw, w którym zaskarżył wydany nakaz zapłaty w całości i wniósł o oddalenie powództwa w całości. (sprzeciw – k. 25-29)</p>
<p>W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podniósł, iż postanowieniem, z dnia 1 lipca 1999 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy IV Wydział Cywilny w sprawie o sygn. IV Ns 240/98, stwierdził, iż spadek po zmarłym <span class="anon-block">I. K.</span> zmarłym dnia 23 października 1997 r. nabył w całości Skarb Państwa. Statut <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> nie przewidywał w momencie śmierci spadkodawcy, iż członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne. W związku z tym należy przyjąć zgodnie z ustawą z dnia z dnia 16 września 1982 r. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">Prawo spółdzielcze</a> (Dz.U. Nr 30 poz. 210 ze zm.; dalej „<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">Prawo spółdzielcze</a>”) w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 października 1997 r. , iż spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wygasło z dniem otwarcia spadku (dzień śmierci spadkodawcy). Spadkobierca nie nabył skutecznie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego z uwagi na niespełnienie wymogów statutu <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span>, a obciążenie Skarbu Państwa wszelkimi kosztami związanymi ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego, a powstałymi po dacie śmierci spadkodawcy, czyli po dniu 23 października 1997 r. nie znajduje podstaw w przepisach obowiązującego prawa.</p>
<p>W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Postanowieniem, z dnia 1 lipca 1999 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy IV Wydział Cywilny w sprawie o sygn. IV Ns 240/98, stwierdził, iż spadek po zmarłym <span class="anon-block">I. K.</span> zmarłym dnia 23 października 1997 r. nabył w całości Skarb Państwa.</p>
<p>Suma opłat czynszowych za przedmiotowy lokal za okres od 18 marca 2010 r. do 18 marca 2013 r. wyniosła 20.575,48 zł.</p>
<p>Pismem z dnia 30 marca 2009 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego <span class="anon-block"> (...)</span> wezwał <span class="anon-block"> Spółdzielnie Mieszkaniową (...)</span> do wydania rynkowej wartości prawa do lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>Lokal nie został do tej pory opróżniony.</p>
<p>Powyższe okoliczności wynikają z udokumentowanych twierdzeń stron i są pomiędzy stronami niesporne, ponieważ zostały wzajemnie w sposób wyraźny lub milczący przyznane. Spór w niniejszej sprawie ograniczał się do kwestii czy pozwany nabył jako spadkobierca <span class="anon-block">I. K.</span> prawo do lokalu na zasadach własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego i jest z tego tytułu zobowiązany do uiszczania comiesięcznych opłat, czy też takiego prawa nie nabył.</p>
<p>Strony spierały się także o to, czy statut powodowej spółdzielni przewidywał możliwość członkostwa osób prawnych. Jak wynika z kopii statutu spółdzielni z 1994 roku (k. 63-79), którego to dokumentu pozwany nie kwestionował, członkami spółdzielni mogły być także osoby prawne. W tej kwestii linia obrony pozwanego okazała się zatem niesłuszna, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, o czym niżej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo podlegało oddaleniu.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 228;art. 228 § 1)">art. 228 § 1 Prawa spółdzielczego</a> w brzmieniu obowiązującym 23 października 1997 r., tj. w dacie otwarcia spadku po <span class="anon-block">I. K.</span>, w razie śmierci członka spółdzielni spadkobierca powinien, w terminie jednego roku od dnia otwarcia spadku, przedstawić stwierdzenie nabycia spadku, a jeżeli postępowanie sądowe o to stwierdzenie nie zostało zakończone w tym terminie, złożyć dowód jego wszczęcia. Następnie § 2 tego artykułu przewidywał, że spadkobierca nie będący członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację członkowską wraz ze stwierdzeniem nabycia spadku. Art. 228 § 3 przewidywał zaś, że w razie niedopełnienia tych czynności lub odmowy przyjęcia spadkobiercy w poczet członków spółdzielni, prawo do lokalu wygasało.</p>
<p>W związku z powyższym powód powinien był wykazać, że pozwany złożył deklarację członkowską i został przyjęty w poczet członków spółdzielni. Skoro tego nie uczynił to przegrał sprawę, bowiem nie wykazał iżby własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nie wygasło.</p>
<p>Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik.</p>
<p>Problematyka ciężaru dowodu w polskim systemie prawa jest uregulowana w prawie materialnym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>) oraz w prawie procesowym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał, a Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów.</p>
<p>Jeśli strona nie przedstawia dowodów, to uznać należy, iż dany fakt nie został wykazany (udowodniony). W niniejszej sprawie to na powodzie ciążyło wykazanie, że prawo do lokalu nie wygasło, bowiem jak wynika z konstrukcji przytoczonych norm <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">prawa spółdzielczego</a>, bezczynność spadkobiercy powodowała wygaśnięcie prawa do lokalu po śmierci członka spółdzielni. Strona postępowania nie ma obowiązku wykazywania okoliczności negatywnej, a zatem pozwany nie musiał wykazywać swojej bezczynności po otwarciu spadku. To powód powinien był wykazać, że pozwany jako spadkobierca złożył deklarację członkowską, tym samym że prawo do lokalu nie wygasło, a co za tym idzie, pozwany ma obowiązek uiszczać opłaty za ów lokal. <span class="anon-block">N.</span> przedmiotowego lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ kwestia ta nie wchodzi w zakres przesłanek wygaśnięcia bądź nabycia prawa do lokalu, uregulowanych w przytoczonych przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">Prawa spółdzielczego</a>.</p>
<p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty te składała się kwota 2400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, obliczona w oparciu o § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2013 r. poz. 462), bowiem pozwany był zastępowany m.in. przez radcę prawnego (k. 61, 62).</p>
<p>Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.</p>
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>
<p>Doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem pozwanemu na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 133;art. 133 § 3;art. 133 § 3 zd. 2)">art. 133 § 3 zd. 2 kpc</a>.</p>
</div>