III Cz 1617/14

<p>Sygn. akt III Cz 1617/14</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 9 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący-Sędzia: SO Arkadia Wyraz - Wieczorek</p> <p>Sędziowie: SO Barbara Braziewicz (spr.)</p> <p>SR del. Ewa Buczek - Fidyka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy</p> <p>z powództwa <span class="anon-block"> (...)</span> Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">T. G.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia powoda</p> <p>na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu</p> <p>z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I C 1847/13</p> <p>postanawia:</p> <p> <strong> <!-- -->oddalić zażalenie.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSR del. Ewa Buczek – Fidyka SSO Arkadia Wyraz - Wieczorek SSO Barbara Braziewicz </em> </p> <p/> <p/> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> <p>Rozstrzygnięciem zawartym w punkcie 2 wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 28 maja 2014r. - w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...)</span> Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w <span class="anon-block">W.</span> przeciwko <span class="anon-block">T. G.</span> o zapłatę – odstąpiono od obciążania pozwanego kosztami postępowania.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż o kosztach procesu orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> biorąc pod uwagę sytuację osobistą, rodzinną i brak dochodów pozwanego.</p> <p>Orzeczenie to zaskarżył powód <span class="anon-block"> (...)</span> Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w <span class="anon-block">W.</span>, który wnosił o jego zmianę poprzez zasądzenie na jego rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu w kwocie 2.685,75 zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucił orzeczeniu naruszenie przepisów prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> poprzez uznanie, iż w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek o którym stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art.102 k.p.c.</a> oraz że pozwany wykazał, aby w sprawie zachodził taki szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził, że pozwany w trakcie postępowania nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających złą sytuację finansową. Dopiero po wykazaniu wysokości dochodów pozwanego możliwym byłaby ocena, czy jest on w stanie ponieść niezbędne koszty procesu ewentualnie w jakim zakresie. Zdaniem skarżącego brak przesłanek zastosowania instytucji z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> wynika z faktu, że pozwany przed wniesieniem pozwu a po otrzymaniu od powoda zawiadomienia o cesji oraz wezwania do zapłaty nie dokonał żadnej wpłaty na poczet swojego zadłużenia i nie skontaktował się z powodem odnośnie spłaty. W takiej sytuacji wniesienie pozwu było konieczne i uzasadnione. Skarżący twierdził następnie, powołując regulacje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 102;art. 121)">art. 102 i 121 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>, że warunkiem zastosowania instytucji zwolnienia od kosztów sądowych lub umorzenia należności sądowych jest złożenie przez stronę pisemnego oświadczenia obejmującego szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. W niniejszej sprawie pozwany nie złożył pisemnego oświadczenia obejmującego w/w szczegółowe dane oraz w żaden sposób nie wykazał swojego stanu majątkowego. W ocenie powoda zeznania pozwanego złożone na rozprawie nie mogą zostać uznane za wystarczające w tej kwestii. Stwierdził, że skoro Sąd zadysponował środkami nie Skarbu Państwa, lecz innego podmiotu, to wymogi stawiane pozwanemu powinny być wyższe niż przy instytucji zwolnienia od kosztów sądowych lub umorzenia należności sądowych, a nie niższe. Na kwotę kosztów procesu dochodzoną przez powoda składają się: 264 zł – opłata sądowa od pozwu, 2.400 zł – koszty zastępstwa procesowego, 4,75 zł – opłata manipulacyjna od dostawcy usług płatności, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a orzeczenie Sądu Rejonowego uznać należy za trafne.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> statuuje zasadę odpowiedzialności za wynik procesu zgodnie z którą strona przegrywająca proces zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zasada ta może doznać wyłomu jednak w wypadkach szczególnie uzasadnionych, w których stosownie do regulacji prawnej zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> urzeczywistniający zasadę słuszności, jako wyjątkowy nie konkretyzuje „wypadków szczególnie uzasadnionych”, toteż ich kwalifikacja należy do sądu, który winien mieć na względzie całokształt okoliczności konkretnej sprawy i zasady współżycia społecznego. <br/>Do kręgu okoliczności branych pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art.102 k.p.c.</a> należą zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i będące na „zewnątrz” procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony (zob. Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego…, tom I, pod red. prof. dr hab. T. Erecińskiego, WP LexisNexis, W-wa 2002, k.268).</p> <p>W aspekcie przywołanych kryteriów Sąd Okręgowy w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, zgodnie z którym w niniejszej sprawie wystąpił wypadek szczególnie uzasadniony przemawiający za nieobciążaniem w całości pozwanego kosztami procesu. Brak jest ustawowej definicji „wypadków szczególnie uzasadnionych” oraz brak jest obiektywnych kryteriów i mierników przemawiających za zasądzeniem od strony przegrywającej tylko części kosztów albo nieobciążaniem jej w ogóle kosztami. W tym przypadku, w ocenie Sądu Okręgowego, za zastosowaniem wobec pozwanego dobrodziejstwa płynącego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> przemawiają: trudna sytuacja życiowa i finansowa pozwanego, który nie posiada żadnego majątku a jego jedynym dochodem był zasiłek dla bezrobotnych oraz posiada na utrzymaniu niepracującą żonę i małoletnią córkę.</p> <p>Wbrew stanowisku skarżącego pozwany <span class="anon-block">T. G.</span> w toku postępowania złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Z oświadczenia tego wynika, że pozwany nie posiada żadnego majątku. Otrzymuje jedynie zasiłek dla bezrobotnych. Pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnią córką. Ponosi opłatę za energie elektryczną w wysokości ok. 150 zł miesięcznie oraz 360 zł za gaz co drugi miesiąc (k. 61-62). Do oświadczenia dołączono zaświadczenie z Powiatowego Urzędowego Pracy w <span class="anon-block">Z.</span> o zarejestrowaniu pozwanego jako bezrobotnego z prawem do zasiłku oraz indywidualną kartę wypłat zasiłków (k. 63, 64). Z kolei z wiarygodnego oświadczenia pozwanego złożonego na rozprawie wynika, że obecnie bezskutecznie poszukuje on pracy, jego żona nie pracuje, jest w ciąży. Pozwany jest zobowiązany do spłaty kilku zobowiązań kredytowych i alimentów na rzecz córki. Rodzina zamieszkuje w zadłużonym mieszaniu po teściach pozwanego.</p> <p>W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że do kręgu okoliczności uzasadniających zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> zalicza się między innymi ciężką sytuację strony przegrywającej (orzeczenie Sądu Najwyższego z 17.11.1972 r., I PR 423/72, OSN 1973, <br/>Nr 7-8, poz. 138), czy też szczególny charakter sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego <br/>z 15.03.1983 r., I Cz 30/82). W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, iż zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony przemawiający <br/>za nieobciążeniem pozwanego kosztami postępowania. Bezprzedmiotowe są natomiast zarzuty pozwanego dotyczące zasadności stosowania regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 121)">art. 121 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem innej kwestii, a mianowicie odstąpienia od obciążania pozwanego kosztami procesu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> <p>Zatem z uwagi między innymi na trudną sytuację materialną pozwanego oraz zasady współżycia społecznego orzeczenie o kosztach procesu w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> nie doprowadzi do pokrzywdzenia powoda i zgodne będzie z zasadami słuszności.</p> <p>Z tych względów Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na skutek niestwierdzenia wad zaskarżonego postanowienia zarzucanych przez skarżącego.</p> <p> <strong> <!-- --> W związku z powyższym, Sąd Okręgowy, uznając zażalenie powoda za bezzasadne, z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a>, oddalił je.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSR (del.) Ewa Buczek – Fidyka SSO Arkadia Wyraz – Wieczorek SSO Barbara Braziewicz </em> </p> </div>