Ppolska.starec← UrzadnikLog in

IV Ka 999/14

Common courts2014-12-10
Case number
IV Ka 999/14
Judgment date
2014-12-10
Type
SENTENCE

Judges

Ewa TaberskaHanna BartkowiakMałgorzata Ziołecka (PRESIDING_JUDGE)

Judgment text

<div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Dnia 10 grudnia 2014r.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Małgorzata Ziołecka</p> <p>Sędziowie SSO Ewa Taberska ( spr.)</p> <p>SSO Hanna Bartkowiak</p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant prot. sąd. <span class="anon-block">M. W.</span> </strong> </p> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Wojskowej del. do Prokuratury Okręgowej <span class="anon-block">A. H.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">R. P.</span> </strong> </p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 kk</a> </p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>z dnia 26 sierpnia 2014r. sygn. akt III K 521/13</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań - Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> do ponownego rozpoznania</p> <p> <span class="anon-block">H. B.</span> <span class="anon-block">M. E.</span> <span class="anon-block">T.</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">R. P.</span> został oskarżony o to, że:</p> <p>w okresie nie wcześniej niż od lipca 2005 roku i nie później niż do października 2009 roku w <span class="anon-block">P.</span>, działając w krótkich odstępach czasu w wyniku z góry powziętego zamiaru, nieustaloną ilość razy dopuścił się innych czynności seksualnych wobec swojego syna <span class="anon-block">J. P. (1)</span> – małoletniego poniżej 15 roku życia, poprzez dotykanie jego okolic intymnych, wkładanie palca do odbytu, a także doprowadził go do wykonywania takich czynności poprzez dotykanie przez dziecko swojego członka,</p> <p>tj. o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 k.k.</a> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> (sygn. akt III K 521/13):</span> </p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>oskarżonego <span class="anon-block">R. P.</span> uznał winnym tego, że w okresie nie wcześniej niż od lipca 2005 roku i nie później niż do 2 października 2009 roku w <span class="anon-block">P.</span>, działając w krótkich odstępach czasu w wyniku z góry powziętego zamiaru, nadużywając stosunku zależności ojciec – syn, co najmniej kilkukrotnie, dopuścił się innych czynności seksualnych wobec swojego syna <span class="anon-block">J. P. (1)</span> – małoletniego poniżej 15 roku życia, poprzez dotykanie jego okolic intymnych, wkładanie palca do odbytu, a także doprowadził go do wykonywania takich czynności poprzez dotykanie przez dziecko swojego członka, tj. popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 199)">art. 199 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200)">art. 200 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 3)">art. 11 § 3 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 k.k.</a> (na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a> w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 lipca 2005 roku ) i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200)">art. 200 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 3)">art.11 §3 k.k.</a> (w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 lipca 2005 roku ) wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 4)">art. 415 § 4 k.p.k.</a> na rzecz pokrzywdzonego <span class="anon-block">J. P. (1)</span> tytułem odszkodowania z urzędu od oskarżonego zasądził kwotę 10 000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia następnego po uprawomocnieniu się wyroku,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 626)">art. 626 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 5)">art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych</a> (Dz. U. z 1973 r. Nr 27 poz. 152 ze zm.) zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w wysokości <br/>3 292, 94 zł w tym wymierzył opłatę w wysokości 400 zł.</p> </dd> </dl> <p> <span class="underline"> <!-- -->Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez obrońcę oskarżonego</span>, który zarzucił rozstrzygnięciu:</p> <p>1. obrazę przepisów postępowania -- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, która to miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, polegające na przyjęciu, iż:</p> <p>a) wyjaśnienia oskarżonego w których wskazuje on, iż stawiane mu zarzuty zostały wykreowane przez żonę i teściową na potrzeby toczącego się w tle postępowania rozwodowego, są tylko i wyłącznie linią obrony oskarżonego,</p> <p>b)  fakt konfliktu dotyczącego opieki nad małoletnim w sprawie rozwodowej jak i fakt umorzenia przeciwko oskarżonemu postępowania o znęcanie się fizyczne i psychiczne nad <span class="anon-block">J. P. (2)</span>, nie wpływa deprecjonujące na wartość zeznań <span class="anon-block">H. W.</span> i <span class="anon-block">J. P. (2)</span>,</p> <p>c)  zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> są w pełni wiarygodne, podczas, gdy osoba ta jest silnie skonfliktowana z oskarżonym i była zaangażowana w sprawie rozwodowej oskarżonego i <span class="anon-block">J. P. (2)</span>.</p> <p>d) zeznania świadka <span class="anon-block">A. P.</span> nie mogły wpłynąć na uznanie przez Sąd za wiarygodnych zeznań świadków <span class="anon-block">H. W.</span>, <span class="anon-block">J. P. (2)</span> i <span class="anon-block">J. P. (1)</span>,</p> <p>e)  zeznania pokrzywdzonego <span class="anon-block">J. P. (1)</span> w dużym stopniu pozwoliły na uwiarygodnienie zeznań matki i babci pokrzywdzonego, podczas gdy pokrzywdzony wypowiadał się ogólnikowo i nie podawał szczegółów, a wszystkie okoliczności zdarzeń opisane zostały tylko przez babcię pokrzywdzonego - <span class="anon-block">H. W.</span>,</p> <p>f)  opinia biegłego <span class="anon-block">M. S. (1)</span> jest w pełni przydatna do sprawy, podczas, gdy biegły na terminie rozprawy nie potrafił odpowiedzieć na pytanie czy biegli (wdający opinię w RODK) mogli nie wychwycić czy dziecko jest poddawane przemocy,</p> <p>g) opinia wydana przez RODK nr l w <span class="anon-block">P.</span> nie mogła stanowić istotnej przeciwwagi dla opinii psychologów z <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>,</p> <p>h) fakt doświadczenia przemocy seksualnej ze strony rodzica nie wyklucza obdarzenia go przez dziecko również pozytywnymi emocjami,</p> <p>i) chłopiec w czasie sesji terapeutycznej, prowadzonej z psychologiem <span class="anon-block">M. K.</span> ujawnił zarówno w wypowiedziach jak i treściach pozawerbalnych w zabawie, że był dotykany w okolice intymne przez ojca, że był duszony, że miał wkładany palec w pupę, pojawiały się treści z oddawaniem moczu czy kału,</p> <p>j) zeznania <span class="anon-block">R. G.</span> nie posiadały żadnej wartości dowodowej i nie przyczyniły się do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie,</p> <p>2. obrazę przepisów postępowania - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a>, poprzez jego niezastosowanie w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">R. P.</span>, podczas gdy w niniejszym postępowaniu występowały nie dające się usunąć wątpliwości co do winy oskarżonego, które winny zostać rozstrzygnięte na jego korzyść, co miało wpływ na treść orzeczenia,</p> <p>3. obrazę przepisów postępowania - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 201)">art. 201 k.p.k.</a> poprzez oparcie wyroku na opinii z dnia 3 i 11.01.2013 r., która to opinia w zakresie badań przeprowadzonych przez biegłego seksuologa <span class="anon-block">K. K.</span>, jest niepełna i niejasna, a ustne jej uzupełnienie przez biegłego jest sprzeczne z jej wnioskami,</p> <p>4, obrazę przepisów postępowania - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 2;art. 170 § 1 pkt. 5)">art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k.</a> poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o przeprowadzenie dowodu z nowej opinii biegłego seksuologa, gdy w świetle okoliczności sprawy, po przesłuchaniu biegłego seksuologa <span class="anon-block">K. K.</span> na rozprawie, opinia nowego biegłego mogła mieć doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,</p> <p>5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a w szczególności przyjęcia za udowodnione faktów bez dostatecznej ku temu podstawy, poprzez ustalenie, iż biegły <span class="anon-block">M. S. (1)</span> wykluczył, jakoby pokrzywdzony <span class="anon-block">J. P. (1)</span> podawał treści wyuczone czy zasugerowane.</p> <p>Obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonego <span class="anon-block">R. P.</span> od zarzucanego mu czynu oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów obrońcy w postępowaniu za obie instancje, według norm przepisanych, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Z najdalej idącej ostrożności procesowej, obrońca zarzucił wyrokowi rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu, tj. jej nadmierną surowość poprzez orzeczenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze trzech lat.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->W odpowiedzi na apelację</span>, kurator działający w imieniu oskarżyciela posiłkowego małoletniego <span class="anon-block">J. P. (1)</span> wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku oraz o przyznanie kuratorowi wynagrodzenia według norm przepisanych za reprezentowanie małoletniego w postępowaniu odwoławczym.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna, skutkująca koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p>Na wstępie stwierdzić należy, iż stosowanie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 436)">art. 436 k.p.k.</a> Sąd Odwoławczy ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego tylko do poszczególnych uchybień, podniesionych przez obrońcę oskarżonego, albowiem rozpoznanie w tym zakresie było wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie pozostałych uchybień byłoby przedwczesne.</p> <p>Po pierwsze wskazać należy, iż zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 1;art. 2 § 1 pkt. 1;art. 2 § 2)">art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a>, to na sądzie orzekającym spoczywa obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na całokształcie materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, przy czym ten Sąd ma mieć na względzie wszystkie okoliczności istotne dla sprawy i dążyć do ich całkowitego wyjaśnienia i w związku z tym w taki sposób prowadzić postępowanie oraz – zgodnie z wymogiem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1)">art. 424 § 1 k.p.k.</a> – na Sądzie orzekającym spoczywa obowiązek dokonania – zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów – pełnej analizy i oceny zgromadzonego i przeprowadzonego materiału dowodowego, która winna być zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz nie zawierać błędów faktycznych ani logicznych, a przede wszystkim wynikać z kompleksowej, wnikliwej i krytycznej analizy ujawnionego materiału dowodowego. Jednym z podstawowych obowiązków Sądu orzekającego, od którego zależy prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy jest zatem przeprowadzenie tego postępowania nie tylko zgodnie z przepisami proceduralnymi ale również do przeprowadzenia z urzędu wszelkich dowodów potrzebnych do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o winie osoby oskarżonej. Drugi obowiązek sprowadza się natomiast do prawidłowej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, a więc poza zasięgiem rozważań Sądu nie mogą pozostać dowody istotne dla rozstrzygnięcia kwestii sprawstwa i winy oskarżonego lub ich braku, oceny prawnej jego czynu.</p> <p>Sąd Okręgowy po zapoznaniu się z aktami niniejszej sprawy, uzasadnieniem zaskarżonego wyroku oraz treścią wniesionej apelacji podnosi, iż Sąd Rejonowy uznając sprawstwo i winę oskarżonego <span class="anon-block">R. P.</span> dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, będącego wynikiem niepełności postępowania dowodowego jak również nieprawidłowej oceny części zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu Okręgowego ocena przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy dowodów została dokonana z naruszeniem wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> zasady swobodnej oceny. Doszło również do naruszenia przepisów postępowania, mającego wpływ na treść orzeczenia, o czym w dalszej części uzasadnienia.</p> <p>Przede wszystkim wątpliwości Sądu <em> <!-- -->ad quem</em> budzi dokonana przez Sąd I instancji ocena opinii sądowo - psychiatryczno - psychologiczno - seksuologicznej z dnia 3 i 11 stycznia 2013 r. sporządzona przez psychiatrów <span class="anon-block">E. P.</span> i <span class="anon-block">W. C.</span>, psychologa <span class="anon-block">M. S. (2)</span> i seksuologa <span class="anon-block">K. K.</span>. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż opinia ta jest logiczna, konsekwentna i pełna, dodając ponadto, iż przesłuchany na okoliczność wydanej opinii biegły <span class="anon-block">K. K.</span> podtrzymał wnioski i wywody opinii pisemnej stwierdzając, iż osoba z niezaburzoną preferencją seksualną może dopuścić się zachowań zarzucanych oskarżonemu.</p> <p>I tak, wskazać należy, iż opinia sądowo - psychiatryczno - psychologiczno - seksuologiczna z dnia 3 i 11 stycznia 2013 r., choć podpisana przez biegłego seksuologa <span class="anon-block">K. K.</span>, wobec braku odpowiedniej tezy dowodowego w postanowieniach prokuratora z dnia 17 grudnia 2012 r. i 5 lutego 2013 r., w żaden sposób nie odnosi się do preferencji seksualnej oskarżonego <span class="anon-block">R. P.</span>, w szczególności czy preferencje te są wykształcone oraz czy nie są zaburzone a nadto czy czyn zarzucany oskarżonemu mógł mieć charakter incydentalny.</p> <p>W toku postępowania przygotowawczego, po zwrocie sprawy do prokuratury celem uzupełniania istotnych braków tego postępowania, prokurator postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2013 r. uzupełnił postanowienie z dnia 17 grudnia 2012 r. i 5 lutego 2013 r. o powołaniu biegłych psychiatrów, psychologa i seksuologa celem ustalenia preferencji seksualnej oskarżonego <span class="anon-block">R. P.</span>, w szczególności czy preferencje te są wykształcone oraz czy nie są zaburzone oraz czy czyn zarzucany oskarżonemu miał charakter incydentalny.</p> <p>W opinii uzupełniającej z dnia 5 września 2013 r. biegli wskazali, iż nie stwierdzili u <span class="anon-block">R. P.</span> nieprawidłowych czy zaburzonych preferencji seksualnych, nie byli jednak w stanie wypowiedzieć się, czy zarzucany mu czyn ma charakter incydentalny czy powtarzany był wielokrotnie.</p> <p>W toku niniejszego postępowania została również złożona do akt przez obrońcę oskarżonego prywatna opinia dr n. med. <span class="anon-block">R. G.</span>, specjalisty psychiatry, który uznał, iż na podstawie badań konsultacyjnych stwierdził prawidłowy rozwój psychoseksualny i obecnie prawidłową sylwetkę psychoseksualną <span class="anon-block">R. P.</span>. Według <span class="anon-block">R. G.</span>, prawidłowa osobowość stoi w wyraźnej sprzeczności z podejrzeniami badanego <span class="anon-block">R. P.</span> o zainteresowanie seksualne dziećmi, również o jakiekolwiek skłonności do molestowania własnego dziecka. <span class="anon-block">R. G.</span> nie stwierdził również nadmiernej i niekontrolowanej nadpobudliwości seksualnej, oceniając także popęd seksualny oskarżonego jako prawidłowo ukierunkowany.</p> <p>Zdaniem Sądu <em> <!-- -->ad quem, </em>w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do przesłuchania w charakterze świadka autora prywatnej opinii <span class="anon-block">R. G.</span>. Pamiętać należy, iż w świetle dominującego orzecznictwa, tzw. opinia prywatna opracowana na zlecenie oskarżonego lub jego obrońcy i przedłożona w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji stanowi jedynie informację o dowodzie. Stanowi oświadczenie wiedzy oskarżonego, co do możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego powołanego przez sąd. W takim wypadku, sąd <em> <!-- -->meriti</em> powinien z urzędu wydać postanowienie o powołaniu biegłego. Mimo, że nie ma przeszkód do wydania przez sąd postanowienia o powołaniu w charakterze biegłego autora wykonanej na zlecenie strony i przedstawionej sądowi „prywatnej opinii", jego przesłuchania w charakterze biegłego i włączenia jego pisemnej opinii (po jej podtrzymaniu) do materiału dowodowego sprawy, praktyka taka powinna należeć do rzadkości i wchodzić w grę wtedy tylko, gdy sąd nie poweźmie żadnych wątpliwości co do rzetelności i obiektywizmu autora takiej opinii, jego doświadczenia i ekspertalnych umiejętności, a także przydatności jego wiedzy specjalnej do opiniowania w wymagającej rozstrzygnięcia konkretnej kwestii. (<em> <!-- -->por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2012 r., II AKa 67/12, OSAW 2013/3/294</em>).</p> <p>Taka sytuacja z pewnością nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, o czym świadczy dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zeznań świadka <span class="anon-block">R. G.</span>, które Sąd I instancji uznał za nie posiadające żadnej wartości dowodowej i nie mogące stać się podstawą poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, natomiast samą opinię sporządzoną przez świadka - za niemogącą być dowodem w sprawie.</p> <p>W ocenie Sądu Odwoławczego, Sąd I instancji rozpoznając przedmiotową sprawę, dopuścił się naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 200;art. 200 § 3)">art. 200 § 3 k.p.k.</a>, stanowiącego, iż osoby, które brały udział w wydaniu opinii, mogą być, w razie potrzeby, przesłuchiwane w charakterze biegłych. Ustawa stanowi zatem , iż ma to miejsce „w razie potrzeby”, czyli wtedy gdy zachodzi taka konieczność. W doktrynie słusznie wskazuje się, że uzasadnione jest przesłuchanie biegłego - poza wypadkami gdy opinia jest niepełna lub niejasna albo zachodzi sprzeczność między opiniami - wówczas gdy organowi procesowemu jest trudno ocenić merytoryczne aspekty opinii ze względu na zawiłość problemu, analizowanie niektórych zagadnień na bardzo wysokim szczeblu fachowości albo gdy zachodzi potrzeba uściślenia wniosków, w sytuacji gdy nie mają one charakteru kategorycznego. W tym ostatnim wypadku może chodzić o ustalenie w toku przesłuchania, dlaczego nie wydano opinii kategorycznej oraz na jakiej podstawie stwierdza się ten, a nie inny stopień prawdopodobieństwa (<span class="anon-block">T. T.</span>: <em> <!-- -->Przesłuchanie</em>..., s. 49-52). Nie musi więc biegły zawsze być obecny na rozprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się w związku z tym, że biegłego należy przesłuchać, jeżeli jest to dowód mający istotne znaczenie dla winy oskarżonego albo jej stopnia, np. opinia psychiatryczna (<em> <!-- -->zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 1988 r., IV KR 116/88, OSNKW 3-4/1989, poz. 30</em>).</p> <p>W rozpoznawanej sprawie wprawdzie obrońca oskarżonego wnioskował o przesłuchanie na rozprawie jedynie biegłego sądowego <span class="anon-block">K. K.</span>, niemniej z uwagi na wagę opinii sądowo - psychiatryczno - psychologiczno - seksuologicznej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy a jednocześnie fakt, iż przedmiotowa opinia była dość lakoniczna i w sposób wyczerpujący i przekonujący nie odnosiła się do wszystkich istotnych kwestii, w ocenie Sądu Odwoławczego konieczne było przesłuchanie całego zespołu biegłych sporządzających przedmiotowa ekspertyzę w celu zadawania im przez Sąd lub strony pytań precyzujących wypowiedzi zawarte w opinii.</p> <p>Ostatecznie zatem na rozprawie doszło jedynie do przesłuchania biegłego seksuologa <span class="anon-block">K. K.</span>. Zeznania tego biegłego są w ocenie Sądu Odwoławczego wewnętrznie sprzeczne, co nie pozwala na uznanie ich za wiarygodny i wartościowy materiał dowodowy mogący stać się podstawą ustaleń faktycznych niniejszej sprawy.</p> <p>I tak, na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. biegły podniósł, iż u oskarżonego nie stwierdzono zaburzeń preferencji seksualnych, co nie stoi w sprzeczności z charakterem zarzucanego mu czynu. Zdaniem biegłego, przy normalnym rozwoju seksuologicznymi niezaburzonej preferencji seksualnej mogą pojawiać się takie zachowania jak zarzucane oskarżonemu. Z drugiej jednak strony, po okazaniu biegłemu opinii <span class="anon-block">R. G.</span>, biegły <span class="anon-block">K. K.</span> uznał ją za zbieżną z jego obserwacjami i odpowiadającą wnioskom jego badań. Tymczasem jak wskazano powyżej, w opinii prywatnej <span class="anon-block">R. G.</span> wskazał, że prawidłowa osobowość i rozwój psychoseksualny stoi w wyraźnej sprzeczności z zarzucanymi oskarżonemu zachowaniami. Treść zeznań biegłego seksuologa nie pozwala Sądowi Odwoławczemu na poznanie jednoznacznego stanowiska biegłego odnośnie preferencji seksualnych oskarżonego i możliwości popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu. Sąd Okręgowy podnosi, iż wydaje się że Sąd I instancji owej sprzeczności w zeznaniach biegłego co do niezwykle istotnej kwestii, a mianowicie możliwości wystąpienia u oskarżonego tzw. epizodów pedofilskich nawet nie dostrzegł, uznając zeznania biegłego <span class="anon-block">K. K.</span> za logiczne, konsekwentne i pełne. Wprawdzie w postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2014 r. o oddaleniu wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z nowej opinii biegłego seksuologa Sąd Rejonowy wskazał, iż przedłożony przez obrońcę dokument sporządzony przez dr <span class="anon-block">G.</span> nie jest opinią w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 193;art. 193 § 1)">art. 193 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 201)">art. 201 k.p.k.</a>, tym samym złożona ustna opinia biegłego na rozprawie nie może być oceniana pod względem zgodności z zawartymi w tym dokumencie tezami, niemniej zdaniem Sądu <em> <!-- -->ad quem</em>, jeżeli biegły podziela stanowisko wyrażone w opinii prywatnej, które jest sprzeczne z jego własnymi wnioskami wskazanymi w sporządzonej przez niego opinii, to kwestia ta winna zostać przez Sąd I instancji wyjaśniona, bowiem rodzi to wątpliwości co do fachowości i rzetelności biegłego.</p> <p>Z uwagi na wskazaną powyżej rozbieżność w zeznaniach biegłego seksuologa <span class="anon-block">K. K.</span> i mając na uwadze okoliczność, iż opinia seksuologiczna jest jednym z istotniejszych dowodów w sprawie błędem było oddalenie przez Sąd I instancji wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o dopuszczenie dowodu z nowej opinii biegłego seksuologa, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 2;art. 170 § 1 pkt. 5)">art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k.</a>, albowiem dowód z opinii nowego biegłego seksuologa mógł mieć doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Ostatecznie zatem doszło do naruszenia przez Sąd I instancji przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 201)">art. 201 k.p.k.</a>, poprzez oparcie wyroku na opinii sądowo - psychiatryczno - psychologiczno - seksuologicznej z dnia 3 i 11 stycznia 2013 r., która to opinia w zakresie przeprowadzonych przez biegłego seksuologa <span class="anon-block">K. K.</span> jest niepełna i niejasna, a ustne jej uzupełnienie przez biegłego jest sprzeczne z jej wnioskami.</p> <p>Z uwagi na powyższe uchybienia, przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie dopuszczenie dowodu z opinii biegłych psychiatrów, psychologa i seksuologa z nowym biegłym seksuologiem w celu wyczerpującego i precyzyjnego ustalenia preferencji seksualnych oskarżonego, czy preferencje te są zaburzone, czy stwierdza się nadmierną, zaburzoną popędliwość seksualną, jak ukierunkowany jest popęd seksualny oraz jak oceniana jest osobowość psychoseksualna oskarżonego, a w szczególności czy określenie tych wszystkich kryteriów na wpływ na skłonność do molestowania małoletnich, a nadto czy czyn zarzucany oskarżonemu mógł mieć charakter incydentalny.</p> <p>W ocenie Sądu II instancji powyższe uchybienia bez wątpienia miały istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia i dlatego Sąd Okręgowy uznał, iż wyrok ten należy uchylić, zaś sprawę niniejszą przekazać Sądowi Rejonowemu Poznań - Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> do ponownego rozpoznania.</p> <p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien w całości przeprowadzić postępowanie dowodowe, przy uwzględnieniu okoliczności, o których mowa była powyżej. Sąd Rejonowy winien przede wszystkim dopuścić dowód z nowej opinii sądowo - psychiatryczno - psychologiczno - seksuologicznej w celu ustalenia preferencji seksualnych oskarżonego i przesłuchać na rozprawie cały zespół biegłych sporządzających przedmiotową opinię.</p> <p>Dalsze czynności procesowe zdeterminowane będą wnioskami płynącymi z omawianej ekspertyzy. W zależności bowiem o treści opinii psychiatryczno - seksuologicznej konieczne będzie ponowne przeanalizowanie i ocena zgromadzonego w spawie materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego psychologa <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, który dokonał psychologicznej oceny wiarygodności zeznań małoletniego pokrzywdzonego <span class="anon-block">J. P. (1)</span>, zwracając uwagę na inne postępowania sądowe i przygotowawcze toczące się z udziałem <span class="anon-block">R. P.</span> i <span class="anon-block">J. P. (2)</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy pragnie zaakcentować, iż opinia Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno - Konsultacyjnego z dnia 08.03.2010 r. wydana na zlecenie Sadu Okręgowego w Poznaniu w toczącej się sprawie rozwodowej pomiędzy <span class="anon-block">J. P. (2)</span> a oskarżonym wskazywała, że ojca łączą z dzieckiem silne i bliskie więzi emocjonalne, chłopiec szukał bliskości z ojcem, dowodów przywiązania emocjonalnego, inicjował wspólną zabawę, nie odstępował od niego. Z opinii tej nie wynika, aby psychologowie dostrzegli w relacji oskarżonego z dzieckiem jakiś nieprawidłowości mogących świadczyć o seksualnym wykorzystywaniu małoletniego przez oskarżonego. Przesłuchany na rozprawie biegły <span class="anon-block">M. S. (1)</span> nie był w stanie odpowiedzieć na pytanie, czy biegli wydający opinię w RODK mogli wychwycić, czy dziecko jest poddawane przemocy. Informacja taka byłaby istotna dla oceny badania wykonanego przez <span class="anon-block"> (...) Komitet Ochrony (...)</span> jak i ewentualnego poddawania pokrzywdzonego sugestii przez osoby dorosłe.</p> <p>Nie można również stracić z pola widzenia faktu, iż zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w niniejszej sprawie zostało złożone w trakcie procesu rozwodowego pomiędzy oskarżonym a <span class="anon-block">J. P. (2)</span>, w tle miał miejsce także konflikt dotyczący kwestii opieki nad dzieckiem. Ponadto umorzone zostało postępowanie karne w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">P.</span> o znęcanie się fizyczne i psychiczne nad <span class="anon-block">J. P. (2)</span> przez oskarżonego. W żadnym z tych postępowań początkowo nie była podnoszona kwestia seksualnego wykorzystywania <span class="anon-block">J. P. (1)</span> przez oskarżonego. Nie bez znaczenia ma znaczny stopień skonfliktowania w rodzinie, co nakazuje w sposób niezwykle ostrożny dokonać oceny wiarygodności występujących w sprawie świadków będących osobami najbliższymi dla oskarżonego i pokrzywdzonego.</p> <p>Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd I instancji winien w miarę możliwości precyzyjnie ustalić czas popełnienia przestępstwa zarzucanego oskarżonemu. Obecnie okres ten jest bardzo szeroki i odejmuje czas od lipca 2005 r. od października 2009 r. , czyli faktycznie od chwili urodzenia się pokrzywdzonego <span class="anon-block">J. P. (1)</span>.</p> <p>Reasumując, po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego, Sąd Rejonowy winien dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> wymogami, prawidłowo ustalić stan faktyczny przedmiotowej sprawy i rozważyć, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie oskarżonego za winnego dokonania zarzucanego im czynu czy też nie.</p> <p>Sporządzając natomiast pisemne uzasadnienie wydanego wyroku, Sąd Rejonowy winien dokładnie i szczegółowo przedstawić dokonaną przez siebie ocenę materiału dowodowego, dokonane na jego podstawie ustalenia faktyczne, uzasadnić zastosowaną do ewentualnie przypisanego oskarżonemu czynu kwalifikację prawną, jak i wymierzoną karę z uwzględnieniem wszystkich dyrektyw obowiązujących w tym przedmiocie tak, aby rozpoznając możliwe przyszłe apelacje, Sąd Odwoławczy mógł dokonać oceny prawidłowości rozumowania Sądu I instancji.</p> <p>Potrzeba przeprowadzenia ponownie części dowodów, oceny materiału dowodowego, rozważenia kwestii sprawstwa i winy oskarżonego oraz wypełnienia przez niego znamion czynu zabronionego, spowodowały zatem konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.</p> <p> <span class="anon-block">H. B.</span> <span class="anon-block">M. E.</span> <span class="anon-block">T.</span> </p> </div>