III Ca 657/14

<p>Sygn. akt III Ca 657/14</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 16 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział III Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia SO Agnieszka Skrzekut – sprawozdawca</p> <p>Sędzia SO Katarzyna Kwilosz-Babiś</p> <p>Sędzia SO Tomasz Białka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r.</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przy uczestnictwie <span class="anon-block">E. M.</span> , <span class="anon-block">K. M.</span> </p> <p>o wpis</p> <p>na skutek apelacji uczestników</p> <p>od wpisu Sądu Rejonowego w Nowym Sączu X Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Muszynie</p> <p>z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt Dz.Kw 1575/14</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a:</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddalić apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->orzec, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 657/14</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy w Nowym Sączu X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Muszynie w dniu 19 września 2014 r. w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span>dokonał w dziale IV wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 200 000 zł tytułem części należności głównej wraz z odsetkami na rzecz wierzyciela hipotecznego <span class="anon-block">(...) Spółka Akcyjna</span>z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Podstawę wpisu stanowił nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 21 maja 2014 r., wydany przez Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt XX GMC 401/14.</p> <p>Powyższy wpis zaskarżyli apelacją uczestnicy <span class="anon-block">E. M.</span> i <span class="anon-block">K. M.</span>, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie wniosku wierzyciela <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o wpis hipoteki przymusowej. Zarzucili naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 109;art. 109 ust. 1;art. 110)">art. 109 ust. 1 i art. 110 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 492;art. 743(1);art. 743(1) § 1)">art. 492 i art. 743^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej wspólność majątkową małżeńską uczestników postępowania na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty, wystawionego jedynie przeciwko jednemu z małżonków <span class="anon-block">K. M.</span>. W uzasadnieniu apelacji powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego wydane w sprawach sygn. akt II CSK 69/12 i IV CSK 7/13, ponieśli, iż w aktualnym stanie prawnym hipoteka przymusowa może zostać wpisana tylko na podstawie dokumentu, który wystawiony jest przeciwko wszystkim osobom wpisanym w księdze wieczystej jako właściciele nieruchomości. Odnosi się to - w ocenie apelujących - do każdego dokumentu, w tym także do tak specyficznego tytułu zabezpieczenia jakim jest nieprawomocny nakaz zapłaty.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje :</strong> </p> <p>Apelacja jest niezasadna, a podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.</p> <p>Zaskarżony wpis Sądu Rejonowego należy uznać za prawidłowy.</p> <p>Nie można zgodzić się z zarzutem apelujących, iż dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej wspólność majątkową małżeńską uczestników na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty wydanego jedynie przeciwko jednemu z małżonków, a to <span class="anon-block">K. M.</span> nastąpiło z naruszeniem przepisów powołanych w apelacji tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 109;art. 109 ust. 1)">art. 109 ust. 1 art. i</a> 110 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 ()">ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 492)">art. 492 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 743(1);art. 743(1) § 1)">art. 743^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Niespornym w sprawie jest, iż przedmiotowego wpisu dokonano na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym. W orzeczeniu tym, zasądzono kwotę 730 000 zł od dłużników solidarnych <span class="anon-block">K. M.</span> oraz <span class="anon-block">A. B.</span>. W księdze wieczystej, w której wpis hipoteki nastąpił zgodnie z wnioskiem jako właściciele na zasadzie ustawowej wspólności małżeńskiej figurują <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span>.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, orzeczenia Sądu Najwyższego na które powołują się apelujący, nie stanowią potwierdzenia stanowiska reprezentowanego przez nich w niniejszej sprawie tj., aby przedmiotowy wpis nie mógł zostać dokonany na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym przeciwko jednemu z małżonków. Orzeczenia te bowiem dotyczą zupełnie innej sytuacji faktycznej, a mianowicie, wpisu hipoteki przymusowej na podstawie decyzji ZUS ustalającej wysokość należności z tytułu składek, a więc innego dokumentu niż nakaz zapłaty, z którym mamy do czynienia w niniejszej sprawie.</p> <p>Niemniej jednak, wbrew intencji apelujących, fragmenty uzasadnienia jednego z postanowień Sądu Najwyższego powołanych w apelacji, a to postanowienia z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt IV CSK 7/13, wskazują na prawidłowość dokonania zaskarżonego wpisu. I tak, Sąd Najwyższy wyjaśnił m.in., że tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie dopuszcza się podjęcie czynności związanych zarówno z wykonaniem zabezpieczenia, jak i z egzekucją z mienia wchodzącego w skład majątku wspólnego na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wydanego przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim lub na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego przeciwko tylko jednej osobie pozostającej w związku małżeńskim. Przykładem tych regulacji jest dodany z dniem 5 lutego 2005 r. do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 743(1))">art. 743^{<!-- -->1} </a>. W związku z wyjątkowym charakterem tego rozwiązania, ustawa przyznaje jednocześnie małżonkowi obowiązanego (małżonkowi dłużnika) szczególny środek obrony w związku z wykonaniem zabezpieczenia w postaci sprzeciwu (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 743(1);art. 743(1) § 3;art. 743(1) § 4)">art. 743^{<!-- -->1} § 3 oraz § 4 k.p.c.</a> dodane z dniem 3 maja 2012 r. przez ustawę z dnia 16 września 2011 r., Dz. U. Nr 233, poz. 1381).</p> <p>Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I CSK 433/12 oraz z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt V CSK 547/12.</p> <p>W tym miejscu należy wyjaśnić, iż nieprawomocny nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym zrównany jest z postanowieniem o udzielenie zabezpieczenia. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 492)">art. 492 k.p.c.</a>, nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi bowiem tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadania klauzuli wykonalności. Nie jest on więc tytułem wykonawczym o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 109;art. 109 ust. 1)">art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> ale tytułem zrównanym w skutkach prawnych z postanowieniem Sądu o udzielenie zabezpieczenia wymienionym w art. 110 w/w ustawy (por. uzasadnienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt III CSK 326/12). Z tego też powodu należy do niego odnieść specyficzne regulacje prawne dotyczące tytułu zabezpieczenia, w tym m.in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 743(1))">art. 743^{<!-- -->1} k.p.c.</a> </p> <p>W świetle powyższego, należało przyjąć, iż uzasadnione jest dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty wydanego jedynie przeciwko jednemu z małżonków mimo, iż w księdze wieczystej, w której wpis ma nastąpić jako właściciele wpisani są małżonkowie na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej.</p> <p>Dodatkowo zauważyć należy, że apelująca skorzystała z możliwości obrony jaka jej przysługuje zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 743(1))">art. 743^{<!-- -->1} k.p.c.</a> Wystąpiła bowiem ze stosownym sprzeciwem w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 743(1);art. 743(1) § 2)">art. 743^{<!-- -->1} § 2 k.p.c.</a>, a jak wynika z pisma wnioskodawcy z dnia 5 listopada 2014 r. oraz z odpowiedzi na apelację, wnioskodawca wystąpił w terminie do Sądu Okręgowego XX Wydziału Gospodarczego w Warszawie, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 743(1);art. 743(1) § 4)">art. 743^{<!-- -->1} § 4 k.p.c.</a> z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce obowiązanego.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>