I ACa 658/14
Common courts2014-12-16
Case number
I ACa 658/14
Judgment date
2014-12-16
Type
SENTENCE
Judges
Joanna KurpierzJoanna NaczyńskaLucyna Świderska-Pilis (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt I ACa 658/14</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 16 grudnia 2014 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="214"/>
<col width="498"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący :</p>
</td>
<td>
<p>SSA Lucyna Świderska-Pilis</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie :</p>
</td>
<td>
<p>SA Joanna Kurpierz</p>
<p>SO del. Joanna Naczyńska (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant :</p>
</td>
<td>
<p>Małgorzata Korszun</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. w Katowicach</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. Z.</span>
</p>
<p>przeciwko Gminie <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji powoda</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach</p>
<p>z dnia 15 maja 2014r., sygn. akt I C 222/13,</p>
<p>1)
oddala apelację;</p>
<p>2)
zasądza od powoda na rzecz pozwanej 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<p>Sygn. akt I ACa 658/14</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wyrokiem z 15. maja 2014r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo <span class="anon-block">J. Z.</span> wniesione przeciwko Gminie <span class="anon-block">(...)</span> o zapłatę 6.564.810zł za szkodę wyrządzoną przez zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zasądził od powoda na rzecz pozwanej 7.200 zł z tytułu kosztów procesu.</p>
<p>Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy podjął po ustaleniu, iż powód jest właścicielem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę o nr (...)</span> o powierzchni 15.267 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, dla której Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">T.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>. Nieruchomość tę powód nabył w listopadzie 2001r. od swojego ojca, gdy dla tejże nieruchomości obowiązywał Miejscowy Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta <span class="anon-block">(...)</span> (dalej MPOZP) zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w <span class="anon-block">T.</span> Nr <span class="anon-block">(...)</span> z 17 listopada 1994r. Działka powoda była w tym planie położona w strefie /<span class="anon-block">(...)</span>/ zabudowy mieszkaniowo – usługowej typu podmiejskiego na obszarze /<span class="anon-block">(...)</span>/ wolnostojącej zabudowy jednorodzinnej. Zgodnie z § <span class="anon-block">(...)</span> MPOZP, dla strefy <span class="anon-block">(...)</span> ustalono wiodącą funkcję mieszkaniową o charakterze wolnostojącej zabudowy jednorodzinnej, a stosownie do § <span class="anon-block">(...)</span> uzupełniającą funkcję stanowiły miejskie i podmiejskie funkcje usługowo – produkcyjne, powiązane z zamieszkaniem oraz funkcje obsługi komunalnej. § <span class="anon-block">(...)</span>
MPOZP dopuszczał zabudowę usługową oraz drobne zakłady produkcyjne bez zamieszkania, a także obiekty i urządzenia usług komunalnych. Natomiast w ust. <span class="anon-block">(...)</span> dopuszczono uzupełnienie zagospodarowania terenu o urządzenia infrastruktury technicznej, w tym parkingi, myjnie, stacje paliw i stacje obsługi samochodów. Jednakże w ust. <span class="anon-block">(...)</span> postanowiono, że warunkiem dopuszczenia uzupełnień jest zatwierdzenie przez Wydział <span class="anon-block">(...)</span>, w uzgodnieniu z Wydziałem<span class="anon-block">(...)</span> Urzędu Miasta koncepcji proponowanych zmian w zagospodarowaniu terenu, sporządzonej w granicach oznaczonych przez Wydział <span class="anon-block">(...)</span>. Z kolei zgodnie z § <span class="anon-block">(...)</span> MPOZP maksymalna wysokość zabudowy usługowej i produkcyjnej wynosiła co najwyżej 10 m. 20. grudnia 2001r. Rady Miasta <span class="anon-block">(...)</span> podjęła uchwałę nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">(...)</span> z 17 listopada 1994r. Zgodnie z tą uchwałą nieruchomość powoda nie może zostać wykorzystana w celu budowy galerii handlowej o powierzchni handlowej przekraczającej 2000 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. 24 listopada 2011r. Rada Miasta <span class="anon-block">(...)</span> podjęła uchwałę nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany „Studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta <span class="anon-block">(...)</span>”, dotyczącą obszaru położonego w rejonie <span class="anon-block">ulic (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>. Mieszkańcy dzielnicy <span class="anon-block">(...)</span> w grudniu 2011r. złożyli do Prezydenta Miasta <span class="anon-block">(...)</span> wniosek, aby dla <span class="anon-block">działki o numerze (...)</span> stanowiącej własność powoda dopuścić funkcje usługowe wyłącznie o charakterze lokalnym i nie zezwalać na lokalizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży przekraczającej 400 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. Pod wnioskiem podpisało się około 100 osób.</p>
<p>Nadto, Sąd Okręgowy ustalił, iż przed rokiem 2000 architekt <span class="anon-block">R. M.</span> sporządził na zlecenie powoda projekt koncepcji zagospodarowania terenu powoda przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>, obejmujący stację benzynową i supermarket. Stacja benzynowa powstała, natomiast inwestor, który miał budować supermarket wycofał się, w związku z czym nie doszło do budowy tego obiektu i zaprzestano dalszych prac projektowych. Z informacji Urzędu Miasta w <span class="anon-block">T.</span> jakie otrzymał architekt, sporządzając koncepcję zagospodarowania terenu wynikało, że na tym terenie można wybudować stację benzynową i obiekty handlowe. Nie wynikało natomiast z tej informacji jakie były warunki budowy obiektu handlowego, gdyż to miało być przedmiotem dalszego postępowania. 25 sierpnia 2010r. powód wystąpił z wnioskiem o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części obejmującej jego działkę na funkcję usługową. Powód dwukrotnie kierował do Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">T.</span> wnioski o zawezwanie pozwanej do próby ugodowej, a to 28. listopada 2006r. i 27 lutego 2012r., domagając się zapłaty odszkodowania za utracone korzyści w postaci minimalnego dochodu z wynajmu powierzchni handlowej obiektu, który miał być posadowiony na działce powoda. W pierwszym wniosku żądał 50.000zł, a w drugim 200.000zł. Pismem z 8. listopada 2011r. powód wezwał Prezydenta Miasta <span class="anon-block">(...)</span> do zapłaty kwoty 23.611.500zł z tytułu odszkodowania za utratę dochodów z galerii handlowej jaką zamierzał wybudować na nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Z kolei w wezwaniu z 12 listopada 2012r. domagał się zapłaty przez Gminę <span class="anon-block">(...)</span> 6.564.810zł za szkodę wyrządzoną zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowiącą różnicę pomiędzy wartością nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę komercyjną a wartością nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową.</p>
<p>Poddając powyższe ustalenia ocenie prawnej, Sąd Okręgowy stwierdził, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 ()">ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym</a> (tekst jednolity Dz.U. z 1999r., nr 15, poz. 139 ze zm.; zwanej dalej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 ()">ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym</a>), gdyż do podjęcia uchwały Rady Miasta <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta <span class="anon-block">(...)</span> dla terenu obejmującego nieruchomość powoda doszło w 2001r., czyli przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ()">ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> (tekst jednolity Dz.U. 2012 r. poz. 647 z późn. zm.), w tym: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a> stanowiący, że jeżeli w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części, w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 10;art. 10 ust. 1;art. 10 ust. 1 pkt. 1)">art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a> stanowiący, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, w tym tereny, które mogą być przeznaczone pod budowę obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 1.000 m<sup>
<!-- -->2</sup> - w gminach o liczbie mieszkańców do 20.000, oraz o powierzchni sprzedażowej powyżej 2.000 m<sup>
<!-- -->2</sup> - w gminach o liczbie mieszkańców ponad 20.000. A także art. 31a ust. 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym jeżeli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie przeznaczono terenów pod budowę obiektów handlowych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 10;art. 10 ust. 1;art. 10 ust. 1 pkt. 1)">art. 10 ust. 1 pkt. 1</a>, zarząd gminy może dokonać analizy terenów przeznaczonych w tym planie pod usługi i handel w zakresie możliwości ich wykorzystania pod budowę tych obiektów. Analizy dokonuje się na podstawie prognozy skutków budowy obiektów, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 10;art. 10 ust. 1;art. 10 ust. 1 pkt. 1)">art. 10 ust. 1 pkt. 1</a>, dla rynku pracy, komunikacji, istniejącej sieci handlowej oraz zaspokojenia potrzeb i interesów konsumentów, a nadto ust. 2 powołanego art. 31a stanowiący, że zarząd gminy jest obowiązany do dokonania analizy, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 10 ust. 1)">ust. 1</a>, jeżeli został złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę obiektu handlowego określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 10;art. 10 ust. 1;art. 10 ust. 1 pkt. 1)">art. 10 ust. 1 pkt. 1</a> albo dla zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z przeznaczeniem na taki obiekt.</p>
<p>Przy czym w pierwszej kolejności - w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> - Sąd Okręgowy przyjął, iż roszczenie objęte pozwem uległo przedawnieniu, jako że powód nie kwestionował, iż o zmianie planu dowiedział się później niż z dniem jego uchwalenia, zatem od tej daty należało liczyć początek biegu dziesięcioletniego terminu przedawnienia roszczenia wywodzonego w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a>. Nadto, Sąd Okręgowy stwierdził, iż nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt. 1 k.c.</a> na skutek kierowanych przez powoda do Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">T.</span> wniosków o zawezwanie do próby ugodowej, bowiem żądania zawarte w tych wnioskach nie były tożsame z żądaniem zgłoszonym w niniejszym procesie, ponieważ we wnioskach powód domagał się zapłaty odszkodowania za utracone dochody, z kolei w procesie dochodzi zapłaty odszkodowania za spadek wartości nieruchomości.</p>
<p>Pomimo uwzględnienia zarzutu przedawnienia, Sąd Okręgowy stwierdził także, iż powództwo nie zostało wykazane, ponieważ stosownie do przywołanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a> oraz zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodu określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, powód powinien wykazać nie tylko fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla nieruchomości której jest właścicielem, ale także brak możliwości lub istotne ograniczenie w korzystaniu ze swojej nieruchomości w dotychczasowy sposób lub zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem oraz związek przyczynowy pomiędzy zmianą planu a wskazanym utrudnieniem w korzystaniu ze swojej nieruchomości. Sąd Okręgowy podkreślił, iż powód nie wykazał, że przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego możliwe było zabudowanie jego nieruchomości supermarketem lub galerią handlową o powierzchni około 9.000 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, jak i że podejmował rzeczywiste działania zmierzające do zagospodarowania swojej nieruchomości w taki właśnie sposób. Podkreślił, iż MPOZP z 17 listopada 1994r. nie przewidywał przeznaczenia nieruchomości powoda pod budowę obiektu handlowego o powierzchni sprzedażowej powyżej 2.000 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. Powód wywodził, że w świetle postanowień MPOZP istniała możliwość takiego zagospodarowania jego nieruchomości, jako że MPOZP dopuszczał dla jego nieruchomości jako funkcje uzupełniające miejskie i podmiejskie funkcje usługowo – produkcyjne, powiązane z zamieszkaniem oraz funkcje obsługi komunalnej, zabudowę usługową oraz drobne zakłady produkcyjne bez zamieszkania. Jednakże zapisy te nie były tak jednoznaczne w kwestii możliwości wykorzystania nieruchomości w celu wybudowania galerii handlowej, gdyż przewidywały one dopuszczalność jedynie uzupełniających funkcji usługowych i to jedynie o charakterze miejskim i podmiejskim. Natomiast wykorzystanie nieruchomości pod budowę obiektów o powierzchni handlowej przekraczającej 2.000 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> było obwarowane szczególnymi wymaganiami ustanowionymi przez powołane przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 ()">ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a>. Zgodnie z cytowanym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 31 a;art. 31 a ust. 1)">art. 31a ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a>, dla wykorzystania nieruchomości pod budowę obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 2.000 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> konieczne było przeprowadzenie przez zarząd gminy analizy terenów przeznaczonych w tym planie pod usługi i handel w zakresie możliwości ich wykorzystania pod budowę tych obiektów. Przeprowadzenie takiej analizy było obligatoryjne jedynie w przypadku złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę takiego obiektu handlowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 31 a;art. 31 a ust. 2)">art. 31a ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a>). Powód nie wykazał, aby złożył taki wniosek. Powód jedynie nawiązał współpracę z architektem <span class="anon-block">R. M.</span>, który sporządził na jego zlecenie koncepcję zagospodarowania terenu, gdzie była stacja benzynowa i supermarket. Ta współpraca została nawiązana przed 2000 rokiem, a więc jeszcze przed nabyciem przez powoda nieruchomości. Powód nie przedstawił jednak żadnych dowodów na okoliczność jak wyglądały wspomniane projekty koncepcji zagospodarowania terenu, jak daleko były zaawansowane i kiedy ostatecznie zostały przyjęte.</p>
<p>Ubocznie Sąd Okręgowy zauważył, iż za szkodę należy przyjąć różnicę między rzeczywistym stanem dóbr poszkodowanego z chwili dokonywania ustaleń a stanem hipotetycznym, jaki istniałby, gdyby do zdarzenia sprawczego nie doszło. Określając stan hipotetyczny należy ustalić realną możliwość wystąpienia określonych konsekwencji w danej, konkretnej sytuacji, biorąc pod uwagę najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzeń. Przy braku dowodów przeciwnych, należy uwzględnić aktywność poszkodowanego, zważywszy na oparte na doświadczeniu życiowym założenie dbałości każdego o własne interesy. Z uwagi na powyższe, w kontekście nawiązania współpracy z architektem, Sąd Okręgowy zauważył, że jedynie w przedłożonej przez powoda prywatnej opinii o dochodowości planowanego obiektu galerii handlowej znajdują się rysunki opisane jako projekt koncepcyjny galerii handlowej w <span class="anon-block">T.</span>. Już z tych dokumentów wynika, że były to bardzo ogólne założenia nie mogące jeszcze świadczyć o rzeczywistym zamiarze zrealizowania takiej inwestycji. Ponadto powód nie wykazał rzeczywistego zainteresowania inwestorów realizacją takiego przedsięwzięcia oraz czasu kiedy owi inwestorzy wyrażali chęć dokonania inwestycji i kiedy od niej odstąpili. Co więcej, jak już wyżej zauważono, powód nie wykazał wystarczająco wysokiego prawdopodobieństwa możliwości zrealizowania inwestycji w postaci budowy galerii handlowej na swojej nieruchomości. Jej realizacja zależała bowiem od wielu czynników, których łączne wystąpienie było w wysokim stopniu wątpliwe. W tym zakresie wskazał również na sprzeciw mieszkańców dzielnicy <span class="anon-block">(...)</span> wobec możliwości zezwolenia na lokalizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży przekraczającej 400 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. W ocenie Sądu Okręgowego nie zasługiwały na uwzględnienie twierdzenia powoda jakoby nie miał świadomości o planowanej zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ procedura związana z zagospodarowaniem przestrzennym jest procedurą jawną i dla każdego właściciela nieruchomości objętej tą procedurą jest przewidziana możliwość zasięgania informacji o niej i nawet częściowego uczestniczenia w niej. Zatem skoro powód już przed 2000 rokiem nawiązał współpracę z architektem w celu opracowania koncepcji zagospodarowania terenu, to zachowując należytą dbałość o własne interesy powinien na bieżąco zasięgać informacji o planowanych zmianach planach zagospodarowania przestrzennego. Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu szacowania nieruchomości, jako zbędnego z uwagi na skutecznie podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia oraz z uwagi na brak wykazania możliwości lub istotnego ograniczenia w korzystaniu ze swojej nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej 7.200zł, która stanowiła koszty zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej ustalonej w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 7)">§ 6 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 490).</p>
<p>Apelację od wyroku wniósł powód, domagając się jego zmiany przez uwzględnienie powództwa, a alternatywnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Zarzucił, iż Sąd Okręgowy, wydając zaskarżony wyrok naruszył przepisy prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123)">art. 123 k.c.</a> przez jego niezastosowanie i uznanie zarzutu przedawnienia za zasadny wskutek nieprawidłowego stwierdzenia, iż podstawa prawna żądania określona została odmiennie w pozwie oraz we wnioskach o zawezwanie do próby ugodowej, pomimo tego, iż tak pozew, jak i wnioski dotyczyły tożsamego stanu faktycznego, a w obu wnioskach powód domagał się odszkodowania, w związku z czym ich wniesienie przerwało skutecznie bieg przedawnienia roszczenia odszkodowawczego objętego pozwem. Nadto poniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, że powód nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej, pomimo tego, że została wykazana zmiana zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wprowadziła w miejsce dotychczasowej funkcji usługowej - zabudowę mieszkaniową, wskutek czego stało się niemożliwym korzystanie z nieruchomości w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem. Powód zarzucił również brak wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy świadczących o braku możliwości wykorzystania nieruchomości w dotychczasowy sposób, a to wskutek niesłusznego ograniczenia zeznań powoda w zakresie opisu koncepcji zagospodarowania terenu i założeń funkcji i powierzchni budynku czasie jego przesłuchania, a także przez brak analizy treści wniosku o zmianę zapisów planu z 2010r. i projektu koncepcyjnego obiektu handlowo-usługowego. Nadto zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217§ 1 k.p.c.</a> przez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, pomimo tego że żądanie odszkodowania nie uległo przedawnieniu, a przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej zostały wykazane, w związku czym zaistniała konieczność (wobec zarzutów pozwanej) weryfikacji szkody poniesionej przez powoda. Apelujący zarzucił również sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na błędnym ustaleniu, iż powód nie zaprzeczał, iż o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dowiedział się nie później niż z dniem jego uchwalenia, podczas gdy w swoich zeznaniach wskazał, że o zmianie dowiedział się dopiero w 2002r., kiedy wznowił plany realizacji inwestycji po przerwie spowodowanej chorobą i śmiercią ojca.</p>
<p>Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Wywodziła, iż roszczenie objęte pozwem, jako odszkodowawcze przedawniło się stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442<sup>
<!-- -->1</sup> k.c.</a> po trzech latach od zmiany planu, przy czym nawet przyjmując dziesięcioletni termin, roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Nadto podniosła, iż skoro ani powód, ani jego poprzednik prawny nie wystąpili o wydanie warunków zabudowy, nie sposób przyjąć, by wykazana została możliwość zabudowy nieruchomości powoda przed zmianą planu obiektem o powierzchni przekraczającej 2.000m<sup>
<!-- -->2</sup>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Wbrew wywodom apelacji ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy i przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były prawidłowe i znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Podejmując je Sąd Okręgowy nie naruszył w żadnej mierze przepisów procesowych, w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a>, jako że nie przekroczył zasad swobodnej oceny dowodów, ani też nie naruszył zasad logiki i doświadczenia życiowego. Stąd też ustalenia te Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne, podzielając też w pełni ich ocenę prawną, jak i stwierdzając, iż zarzuty apelacji stanowią jedynie nieuprawnioną polemikę z motywami Sądu pierwszej instancji.</p>
<p>W szczególności, Sąd Okręgowy trafnie przyjął, iż roszczenie objęte pozwem uległo przedawnieniu. Roszczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 36;art. 36 ust. 1)">art. 36 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a> zostały ukształtowane jako roszczenia cywilne, mają postać roszczeń majątkowych, a skoro brak jest przepisów szczególnych, określających dla nich terminy przedawnienia znajdują w tej materii zastosowanie terminy ogólne, w tym dziesięcioletni termin określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>, liczony od dnia zmiany MOPZG. Plan został zmieniony 20 grudnia 2001r., zatem termin przedawnienia upłynął przed datą wniesienia pozwu (3. kwietnia 2013r.). Trafnie w tej materii Sąd Okręgowy zaakcentował jawność procedury zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, skutkującą tym, iż terminy dochodzenia roszczeń związanych ze zmianą planu, należy liczyć od dnia zmiany planu. Twierdzenie powoda, iż o zmianie planu dowiedział się dopiero w 2002r. po pierwsze nie otwierało biegu materialnoprawnego terminu dochodzenia roszczeń z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust.1 pkt. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a>, po wtóre nie było wiarygodne, jako że powód nabył nieruchomość na nieco ponad miesiąc przed zmianą planu (6 listopada 2001r.), kiedy było już wiadome, że plan się zmieni, zatem już w dacie nabywania nieruchomości miał możliwość zapoznania się z założeniami nowego planu zagospodarowania przestrzennego, a należyta staranność w dbałości o swe interesy wymagała niezwłoczne zapoznanie się z ostatecznym kształtem nowego planu (zwłaszcza w świetle twierdzeń powoda o toku planowanej inwestycji). Bieg terminu przedawnienia żądania objętego pozwem, jak to także prawidłowo przyjął Sąd Okręgowy nie został przerwany przez zawezwania pozwanej do próby ugodowej z 28 listopada 2006r. i z 27 lutego 2012r. Zawezwania te obejmowały roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści (lucrum cessans) w postaci minimalnych dochodów z wynajmu powierzchni handlowej, jakie powód by osiągał, gdyby wybudował galerię. Zatem nie prowadziły do przerwania biegu objętego pozwem roszczenia o odszkodowanie za spadek wartości nieruchomości (damnum emergens), nawet w sytuacji oparcia podstawy faktycznej obu tych roszczeń o ten sam element – zmianę MOPZP. Konkluzje te, skutkujące stwierdzeniem trafności uwzględnienia zarzutu przedawnienia, czyniły już dalsze zarzuty apelacji bezprzedmiotowymi.</p>
<p>Niemniej Sąd Apelacyjny, w pełni podziela także dalszą argumentację Sądu Okręgowego, prowadzącą do wniosku, iż powód nie wykazał przesłanki niezbędnej dla uwzględnienia powództwa w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890415" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 415 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym</a> w postaci braku możliwości lub istotnego ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości w sposób dotychczasowy (sprzed zmiany planu). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, iż powód miał realną możliwość zabudowania swej nieruchomości obiektem handlowym o powierzchni ok. 9.000m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. Jak to zasadnie akcentował Sąd pierwszej instancji MOPZG obowiązujący do grudnia 2001r. nie przewidywał możliwości zabudowy działki powoda obiektem o powierzchni przekraczającej 2.000m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, zaś ani powód, ani jego poprzednik prawny nie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu pod budowę obiektu o powierzchni 9.000m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, a tylko złożenie takiego wniosku obligowałby organ wykonawczy gminy <span class="anon-block">(...)</span> do dokonania analizy terenu przewidzianej w art. 31a ustawy o planowaniu przestrzennym, obejmującej prognozy skutków budowy takiego obiektu dla rynku pracy, komunikacji, istniejącej sieci handlowej oraz zaspokojenia potrzeb i interesów konsumentów, która to analiza, po szerokich konsultacjach mogłaby skutkować wydaniem pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy nieruchomości powoda obiektem handlowym o powierzchni przekraczającej 2.000m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> i otworzyć powodowi możliwość zrealizowania planowanej inwestycji. Skoro tryb ten nie został wdrożony, nie sposób aktualnie nawet spekulować, iż powód mógłby na swoim terenie wybudować galerię handlową lub supermarket o powierzchni 9.000m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, zwłaszcza że wydanie decyzji pozytywnej dla takiej zabudowy uzależnione było od wielu czynników, pośród których nie sposób pominąć stanowiska mieszkańców dzielnicy <span class="anon-block">(...)</span>, sprzeciwiających się aktualnie zabudowie działki powoda obiektem o powierzchni przekraczającej 400m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. Koncepcja zagospodarowania terenu sporządzona na zlecenie powoda przez architekta <span class="anon-block">R. M.</span>, jak i plany inwestycyjne powoda, w tym jego (mające zostać wykazanie pominiętymi zeznaniami) przekonanie o możliwości budowy nie stanowiły dowodu na możliwość zabudowy nieruchomości powoda supermarketem lub galerią handlową, jako że nie dawały podstawy prawnej do takiej zabudowy, co więcej powód nie wykazał by był w stanie sfinansować budowę (co jednakże ma już wtórne znaczenie). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, koncentrującego się na skutkach zmiany MOPZG pozostawała też treść wniosku powoda z 2010r. o zmianę zapisów planu z 2001r. Podsumowując, w okolicznościach sprawy w pełni uprawnioną była konstatacja Sądu Okręgowego, iż powód nie zdołał wykazać, że zmiana MOPZG wyrządziła mu szkodę majątkową przez pozbawienie go możliwości korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób, co także wyłączało możliwość uwzględnienia powództwa.</p>
<p>Z tych to też przyczyn, Sąd Apelacyjny uznał, iż zarzuty apelacji nie są w stanie wzruszyć trafności zaskarżonego wyroku. Konkluzje te legły u podstaw oddalenia apelacji - w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, jako bezzasadnej. O kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd Apelacyjny orzekł na zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99;art. 108;art. 108 § 1)">art. 99 i 108 § 1 k.p.c.</a>, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej 5.400zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, w stawce minimalnej określonej w § 6 pkt. 7 w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 490 ze zm.).</p>
</div>