III Cz 1623/14

<p>Sygn. akt III Cz 1623/14</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 16 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Pawlik</p> <p>Sędziowie SO Gabriela Sobczyk</p> <p>SR (del.) Roman Troll (spr.)</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy</p> <p>z wniosku <span class="anon-block">E. S.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">N.</span>, <span class="anon-block">G. R.</span> i <span class="anon-block">L. N.</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku</p> <p>na skutek zażalenia wnioskodawczyni</p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku</p> <p>z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II Ns 494/12</p> <p>postanawia:</p> <p>zmienić zaskarżone postanowienie przez jego uchylenie.</p> <p>SSR (del.) Roman Troll SSO Tomasz Pawlik SSO Gabriela Sobczyk</p> <p>Sygn. akt III Cz 1623/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Rybniku umorzył postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, albowiem od dnia zawieszenia postępowania na skutek niewykonania zarządzeń upłynął już termin ponad roku czasu. Orzeczenie oparto na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 182)">art. 182 kpc</a>.</p> <p>Zażalenie na to postanowienie złożyła wnioskodawczyni zarzucając mu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 180)">art. 180 kpc</a> poprzez niepodjęcie zawieszonego postępowania pomimo ustania przyczyny zawieszenia i umorzenie postępowania. Przy takim zarzucie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a z ostrożności o podjęcie zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że przyczyną zawieszenia postępowania był brak możliwości doręczenia korespondencji <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">N.</span>, ale przeszkoda ta ustąpiła w toku zawieszonego postępowania – należało więc podjąć postępowanie z urzędu.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</p> <p>Postanowieniem z dnia 22 października 2012 r. Sąd Rejonowy w Rybniku zawiesił postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, albowiem wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentów w postaci odpisów aktów stanu cywilnego uczestników postępowania pomimo takiego uprzedniego zobowiązania. Tylko te braki były podstawą faktyczną zawieszenia postępowania.</p> <p>Dnia 9 grudnia 2013 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o ustanowienie dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">N.</span> kuratora, albowiem jest ona zakonnicą na emeryturze, a wskazany we wniosku adres był ostatnim jej miejscem zamieszkania, ale obecnie nie przebywa ona pod tym adresem.</p> <p>Dnia 13 stycznia 2014 r. dołączono do akt asc małżeństwa <span class="anon-block">G. R.</span> oraz asc urodzenia <span class="anon-block">L. N.</span>.</p> <p>Zażądane dokumenty w postaci odpisów aktów stanu cywilnego stanowią dowody w sprawie, a ich nieprzedstawienie nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1968 r., II CZ 185/68, OSNCP 1969 nr 7-8, poz. 144, z dnia 3 lipca 1969 r., II CZ 69/69, OSNCP 1970 nr 4, poz. 68 i z dnia 4 maja 1973 r., II CZ 53/73, OSNCP 1974 nr 2, poz. 35), gdyż brak dowodu nie jest przyczyną uniemożliwiającą nadanie sprawie biegu w rozumieniu powyższego przepisu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2001 r., III CZP 64/01, OSNC 2002 nr 5, poz. 61). Sąd Rejonowy zawieszając podstępowanie naruszył tym samym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>, gdyż powinien z urzędu podjąć czynności zmierzające do ustalenia miejsca zgonu tych osób, aby zwrócić się o ich akty stanu cywilnego. W braku możliwości ustalenia właściwego Urzędu Stanu Cywilnego można rozważyć możliwość zawieszenia postępowania, ale tylko wówczas, gdyby potrzeba uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego uniemożliwiła nadanie sprawie prawidłowego biegu. W chwili obecnej brak jest aktu stanu cywilnego urodzenia <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">N.</span>, ale nie stanowi to podstawy do zawieszania postępowania, gdyż Sąd Rejonowy nawet nie wezwał jej do jego dołączenia lub wskazania miejsca urodzenia, a także nie przeprowadził żadnych innych czynności umożliwiających ustalenie miejsca urodzenia <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">N.</span>.</p> <p>Sąd Rejonowy nie dokonał badania kto jest spadkobiercą z urzędu i naruszył tym samym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 670)">art. 670 kpc</a>, nie odebrał bowiem nawet zapewnienia spadkowego w tym zakresie. Poprzez te braki naruszył także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>, gdyż powinien z urzędu podjąć czynności zmierzające do ustalenia miejsca urodzenia <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">N.</span>, aby zwrócić się o jej akt stanu cywilnego. Te czynności mogą dotyczyć odebrania zapewnienia spadkowego od wnioskodawczyni, a także rozpytania uczestników lub podjęcia innych czynności zmierzających do ustalenia gdzie i kiedy się urodziła oraz kto jeszcze może wchodzić w skład spadkobierców. Ewentualna niemożliwość ustalenia wszystkich spadkobierców, po podjęciu czynności z urzędu, spowoduje potrzebę wezwania ich przez ogłoszenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 672)">art. 672 kpc</a>), co następnie umożliwi merytoryczne rozpoznanie sprawy.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonując oceny prawidłowości umorzenia postępowania musi odnosić się do tego czy w sprawie zachodzą rzeczywiście wskazane w nim przyczyny umorzenia, a nie kiedy zostały one błędnie zakwalifikowane w postanowieniu o zawieszeniu postępowania, przyjmowanie w sposób mechaniczny następstw nieprawidłowego zawieszenia postępowania oznaczałoby bowiem kierowanie się niesłusznym formalizmem, mogącym prowadzić w istocie do pozbawienia strony wymiaru sprawiedliwości. Obowiązek sprawnego rozpoznawania spraw, bez nieuzasadnionej zwłoki, ma charakter ustrojowy, a realizując go, sąd powinien podjąć zawieszone bezpodstawnie postępowanie, nie czekając w tej mierze na inicjatywę stron (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II CSK 561/13, LEX 1498810). Dlatego też badaniu podlega również prawidłowość zawieszenia postępowania nawet niezaskarżonego.</p> <p>Z powyższych względów zarzuty zażalenia okazały się zasadne.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, z uwagi na zasadność zażalenia, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 1;art. 397 § 2)">art. 397 § 1 i 2 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 182;art. 182 § 1)">art. 182 § 1 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 670)">art. 670 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 672)">art. 672 kpc</a>, należało orzec jak w sentencji.</p> <p>SSR (del.) Roman Troll SSO Tomasz Pawlik SSO Gabriela Sobczyk</p> </div>