IX Ca 574/14

<p>Sygn. akt IX Ca 574/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 17 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Mirosław Wieczorkiewicz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>prac. sąd. Magdalena Kufel</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. w Olsztynie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. K.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Szczytnie</p> <p>z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt I C 120/14,</p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok w całości i powództwo oddala,</p> <p>II.  zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1.061 zł (jeden tysiąc sześćdziesiąt jeden złotych) tytułem kosztów procesu za obie instancje.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IX Ca 574/14 (upr.) </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty 2.872,23,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że pozwany zawarł z Wyższą Szkołą <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>umowę cywilnoprawną, której przedmiotem było świadczenie przez uczelnię usług edukacyjnych w zamian za przysługujące jej wynagrodzenie w postaci czesnego. Pozwany zobowiązał się do uiszczania opłat, czego nie uczynił. Na podstawie umowy o zakup wierzytelności powód nabył od Wyższej Szkoły <span class="anon-block">(...)</span>wierzytelność z tego tytułu. Pozwany został wezwany do zapłaty, jednak nie uregulował należności.</p> <p>Pozwany złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu na swoją rzecz.</p> <p>Argumentując swoje stanowisko podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 751)">art. 751 kc.</a> Ponadto pozwany podniósł, że za niedozwoloną klauzulę umowną uznać należy obowiązek zapłaty przez pozwanego w przypadku, gdy nie podjął on nauki w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014r. Sąd Rejonowy w Szczytnie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 636,-zł z tytułu zwrotu kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w dniu 27 sierpnia 2008r. pozwany zawarł z Wyższą Szkołą <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>umowę o świadczenie usług edukacyjnych. Przy zawarciu umowy pozwany wpłacił jednorazowe wpisowe w wysokości 400,-zł oraz pierwszą ratę czesnego w wysokości 260,-zł. Strony w umowie ustaliły, że czesne za rok wynosi 2.600,-zł, płatne w dziecięciu ratach, a kolejne raty student ma obowiązek opłacać do 5 dnia miesiąca za miesiąc następny, tj. do 5 października – II rata, do 5 listopada – III rata, do 5 grudnia – IV rata, do 5 styczna – V rata, do 5 lutego VI rata, do 5 marca – VII rata, do 5 kwietnia - VIII rata, do 5 maja – IX i X rata.</p> <p>W dalszej kolejności Sąd I instancji ustalił, że pozwany, poza pierwszą ratą, kolejnych nie wpłacił. <span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> z dnia 1 kwietnia 2009 r. pozwany został skreślony z listy studentów w związku z niewniesieniem opłat związanych z odbywaniem studiów.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił również, że umową z dnia 25 lipca 2011 r. Wyższa Szkoła <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>sprzedała powodowi wierzytelność przysługującą jej względem pozwanego w kwocie 1.820,-zł. W paragrafie 5 umowy strony postanowiły, że nabywca wierzytelności ma prawo dochodzić od dłużników należności głównej, kar umownych, odsetek ustawowych.</p> <p>Zdaniem Sądu I instancji wbrew stanowisku pozwanego w sprawie niniejszej nie miał zastosowania dwuletni termin przedawnienia, bowiem umowa zawarta przez pozwanego z poprzednikiem prawnym powoda regulująca odpłatność za studia nie jest umową, do której z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a> stosować należy przepisy o zleceniu. Nie może być również, zdaniem tego Sądu, mowy o krótszym, trzyletnim okresie przedawnienia, ponieważ dochodzone świadczenie nie było związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051641365" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 (art. 106)">art. 106 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym</a> prowadzenie przez uczelnię działalności dydaktycznej, naukowej, badawczej, doświadczalnej, artystycznej, sportowej, rehabilitacyjnej lub diagnostycznej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ()">ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej</a>.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji doszedł do wniosku, że dochodzone przez powoda roszczenie nie uległo przedawnieniu, co skutkowało uwzględnieniem powództwa na podstawie umowy z 27 sierpnia 2008r. i umowy cesji przedmiotowej wierzytelności.</p> <p>Sąd Rejonowy wskazał również, że roszczenie powoda nie opiera się o niedozwoloną klauzulę umowną, co pozwany podnosił w odpowiedzi na pozew. To pozwany zrezygnował z możliwości pobierania nauki, zaś uczelnia pozostawała w gotowości do świadczenia usług na jego rzecz.</p> <p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.c.</a> </p> <p>Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył pozwany w całości, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego to jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} kc</a> poprzez jego pominięcie, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 478;art. 478 § 2)">art. 478 § 2 kc</a> poprzez jego pominięcie, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 478;art. 478 § 2)">art. 478§ 2 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3);art. 385(3) pkt. 16)">art. 385^{<!-- -->3} pkt 16</a> przez ich błędną wykładnię. Nadto zarzucił naruszenie prawa procesowego to jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316)">art. 316 kpc</a> poprzez jego pominięcie, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a> przez dokonanie dowolnej oceny dowodów i w konsekwencji uznanie, że powód udowodnił roszczenia, co do wysokości.</p> <p>Skarżący domagał się oddalenia powództwa i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja podlegała oddaleniu.</p> <p>Sprawa toczyła się w postępowaniu uproszczonym, dlatego uzasadnienie Sądu II instancji ma formę uproszczoną, co wynika z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(13);art. 505(13) § 2)">art. 505^{<!-- -->13} § 2 kpc</a>.</p> <p>Stanowisko Sądu Rejonowego nie jest prawidłowe. Ustawa o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005r. w jej aktualnym brzmieniu, to jest znowelizowana ustawą z dnia 11 lipca 2014r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw Dz.U.2014.1198, ( dalej określana, jako ustawa zmieniająca) przewiduje, że roszczenia wynikające z umowy o kształcenie przedawniają się z upływem lat trzech – art. 160a ust. 7.</p> <p>Zmiana ta weszła w życie z dniem 1 października 2014 r., jednakże mocą art. 32 ustawy zmieniającej, powołanej wyżej doi umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, o których mowa w art. 99 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, <span class="underline"> <!-- -->zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy</span> stosuje się przepis art. 160a ust. 7 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.</p> <p>Tytułem uzupełnienia należy wskazać, że studia i usługi edukacyjne wyszczególnione w art. 99 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, to między innymi kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich.</p> <p>Wobec powyższego nie ma wątpliwości, że do sprawy należało uwzględnić trzyletni termin przedawnienia roszczenia przysługującego powodowi względem pozwanego. Przepis art. 160 ust. 7 ustawy o szkolnictwie wyższym, mimo zwarcia umowy przed datą wprowadzenia do ustawy tego przepisu, a to z mocy art. 32 ustawy zmieniającej.</p> <p>Na marginesie należy wskazać, że w realiach niniejszej sprawy przedawnienie roszczenia znajduje prawne uzasadnienie w innym aspekcie, ponieważ przedmiot sporu dotyczy roszczeń wobec charakteru prawnego osobowości poprzednika prawnego powoda. Wyższa Szkoła <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>od 1996 r. do zmiany w rejestrach w 2010 r. wpisana była do rejestru uczelni niepublicznych, posiadając osobowość prawną.</p> <p>Przedsiębiorcą z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991011178" title="Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej - Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 (art. 2;art. 2 ust. 2)">art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej</a> (DZ.U. Nr 101, poz. 1178) jest taka osoba prawna, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, rozumianą w sposób określony w art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy. Odpłatne i systematyczne wykonywanie przez uczelnię zajęć dydaktycznych jest wykonywaniem przez osobę prawną we własnym imieniu, zawodowo działalności usługowej w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność taka wykonywana przez uprawnionych pracowników uczelni, charakteryzuje się profesjonalnym charakterem, jest działaniem na rachunek uczelni, jako odrębnej osoby prawnej, charakteryzuje się powtarzalnością działań i uczestnictwie w obrocie gospodarczym.</p> <p>Działalność polegającą na świadczeniu odpłatnych usług edukacyjnych, przez uczelnie niepaństwową, w sposób spełniający wymogi uznania tej działalności za gospodarczą w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991011178" title="Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej - Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust 1 ustawy prawo działalności gospodarczej</a> pozwala na uznanie takiego podmiotu za przedsiębiorcę (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 1999 r. II CKN 451/98, OCNC 2000/2/36, z dnia 29 maja 2001 r. I CKN 1217/98 OSNC 2002/1/13, z dnia 26 kwietnia 2002 r. IVCKN 1667/00 OSNC 2003/5/65 , uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r. III CZP 67/02 i 3 lipca 2003 r. III CZP 38/03/</p> <p>W tych warunkach również żądanie roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej także przedawnia się z upływem lat trzech, dlatego dodatkowo z tego względu, jak i z uwagi na okresowość świadczeń, które uszły uwadze Sądu Rejonowego, roszczenie powoda jest niezasadne.</p> <p>Pozwany zaległ z ratami począwszy od 5 listopada 2008 r. do 5 maja 2009r. Wymagalność pierwszej z rat zaczęła swój bieg z dniem 5 listopada 2008 r. a ostatniej na kwotę 520 zł z upływem dnia 5 maja 2009 r. Przy trzyletnim terminie przedawnienia roszczenia, co do pierwszej z art. Uległo ono przedawnieniu już z upływem 5 listopada 2011r., kolejno każda z rat następnych uległa przedawnieniu po tym terminie, w okresach miesięcznych, a ostatnia z upływem 5 maja 2011r. Nie wykazano, zatem, aby istniała jakakolwiek czynność przerywającą bieg przedawnienia.</p> <p>Mając to na uwadze Sąd odwoławczy uwzględnił apelację pozwanego. Zbędnym było ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów, gdyż dotyczącymi prawa materialnego nie jest Sąd II instancji związany, a ponadto apelacja odniosła zamierzony przez pozwanego skutek.</p> <p>O zmianie orzeczenia poprzez oddalenie powództwa Sąd okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>. O kosztach procesu za obie instancje Sąd odwoławczy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a> w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu.</p> </div>