II AKa 432/14

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 432/14</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 17 grudnia 2014 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSA - Paweł Rysiński</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie: SA - Marek Czecharowski</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SO(del.) - Małgorzata Janicz (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant sekr. sąd. Kazimiera Zbysińska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Prokuratora Marka Deczkowskiego </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">S. M.</span> oskarżonej z art.148§4k.k. w zw. z art. 31§ 2k.k. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 8 sierpnia 2014 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sygn. akt VIII K 7/14</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- --> wyrok w zaskarżonej części zmienia w ten sposób, iż orzeczoną wobec <span class="anon-block">S. M.</span> karę pozbawienia wolności obniża do 1 (jednego )roku i 5 (pięciu) miesięcy; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63§ 1 k.k.</a> na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza <span class="anon-block">S. M.</span> okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 18 lipca 2013r do dnia 17 grudnia 2014r, </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata <span class="anon-block">D. N.</span> Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) zł w tym 23% podatku VAT za obronę z urzędu oskarżonej wykonywaną przed Sądem Apelacyjnym; </strong> </p> <p>4.  <strong> <!-- -->zwalnia oskarżoną <span class="anon-block">S. M.</span> od kosztów sądowych w sprawie. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">S. M.</span> </strong> została oskarżona o to, że:</p> <p>w dniu 18 lipca 2013 r. w <span class="anon-block">mieszkaniu numer (...)</span> przy <span class="anon-block">al. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, działając z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia <span class="anon-block">A. M.</span> ugodziła go wielokrotnie ostrzem noża w okolice szyi oraz tułowia, powodując rany kłute szyi i tułowia z uszkodzeniem w przebiegu kanałów ran: tętnicy i żyły szyjnej wspólnej, płuca lewego, wątroby, żołądka, tętnicy i żyły nerkowej lewej, aorty brzusznej, prowadzące do następowego krwotoku i wstrząsu krwotocznego, w wyniku którego nastąpił zgon <span class="anon-block">A. M.</span>, przy czym w czasie czynu jej stan psychiczny ograniczał w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem,</p> <p> <strong> <!-- -->tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 2)">art. 31 § 2 k.k.</a> </strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2014 r. (sygn. akt VIII K 7/14) :</p> <p>1.  oskarżoną <span class="anon-block">S. M.</span> uznał za winną popełnienia zarzuconego jej czynu, z tym, że uznał, że popełniając go działała pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami, tj. popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 4)">art. 148 § 4 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 2)">art. 31 § 2 k.k.</a> i za tak opisany czyn na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 4)">art. 148 § 4 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 2)">art. 31 § 2 k.k.</a> skazał ją, a na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 4)">art. 148 § 4 k.k.</a>, wymierzył jej karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;</p> <p>2.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63 § 1 k.k.</a> na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonej okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie niniejszej od dnia 18 lipca 2013 r. do dnia 8 sierpnia 2014 r.;</p> <p>3.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 44;art. 44 § 2)">art. 44 § 2 k.k.</a> orzekł przepadek noży opisanych pod pozycjami 10 i 11 wykazu dowodów rzeczowych na karcie 88v.-89 akt sprawy oraz tłuczka metalowego opisanego pod pozycją 34 tego wykazu na karcie 91 akt sprawy,</p> <p>4.  zwrócił <span class="anon-block">S. M.</span> dowody rzeczowe opisane pod pozycjami 1 do 6, 12, 20, 21, 26, 39 i 40 wymienionego wykazu dowodów rzeczowych (k. 88-91 akt sprawy),</p> <p>5.  kasety i płyty opisane pod pozycjami 35, 36, 37, 38 tego wykazu uznał za część akt sprawy i pozostawił w tych aktach,</p> <p>6.  zwolnił <span class="anon-block">S. M.</span> od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych,</p> <p>7.  zasądził na rzecz adw. <span class="anon-block">D. N.</span>, Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">al. (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, kwotę 1140 (tysiąc sto czterdzieści) zł, powiększona o podatek VAT tytułem niezapłaconego wynagrodzenia za obronę z urzędu.</p> <p>Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonej.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 2)">art. 427 § 2 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności przez wymierzenie jej w rozmiarze 4 lat pomimo istnienia podstaw, które przemawiały za wymierzeniem kary w dolnych granicach zagrożenia ustawowego.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1)">art. 427 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a>, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części przez znaczne złagodzenie wymierzonej oskarżonej kary pozbawienia wolności.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja obrońcy oskarżonej okazała się zasadna i spowodowała wydanie orzeczenia o charakterze reformatoryjnym w postulowanym przez skarżącego kierunku.</strong> </p> <p>Na wstępie , odnosząc się do argumentów obrońcy oskarżonej, przypomnieć należy, iż zasadnie Sąd Okręgowy powołał orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych co do tzw. kumulatywnego (podwójnego) łagodzenia, które może mieć miejsce najpierw poprzez działanie skazanego w stanie ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 2)">art. 31 § 2 k.k.</a>), a następnie poprzez zastosowanie uprzywilejowanej kwalifikacji z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 4)">art. 148 § 4 k.k.</a>. Przyjęcie, że sprawca zbrodni zabójstwa dopuścił się w stanie silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami oraz w stanie ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności jest możliwe wówczas, kiedy silne wzburzenie wywołane zostało okolicznościami odmiennymi od tych, które spowodowały stan ograniczonej poczytalności w stopniu znacznym (vide wyroki Sądu Najwyższego z: 10 kwietnia 1970 r., II KR 28/70, z dnia 11 lipca 1973 r., II KR 52/73, OSNKW 1974, nr 1, poz. 8; z dnia 27 marca 1975 r. II KR 333/74, OSNKW 1975, nr 8, poz. 105; z dnia 30 listopada 1978 r., II KR 257/78, OSNKW 1979, nr 4, poz. 36; z dnia 31 marca 1988 r., I KR 63/88, OSNPG 1989, nr 2, poz. 19). Wydaje się , że w sprawie niniejszej sytuacja taka zaistniała, a wynika to z obszernych wywodów załączonych opinii sądowo-psychiatrycznych i psychologicznej , co pozwoliło Sądowi zastosować kumulatywną kwalifikację prawną, natomiast z pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia nie wynika aby wiązało się to z „podwójnym łagodzeniem wymiaru kary” , albowiem jak zaznaczył Sąd Okręgowy na stronie 21- 24 pisemnych motywów orzeczenia, przywołanie w podstawie skazania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 2)">art. 31§ 2 k.k.</a> nie wiązało się z zastosowaniem wobec oskarżonej instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Sąd ten poruszał się jedynie w granicach ustawowego zagrożenia przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 4)">art. 148§ 4 k.k.</a> Z pisemnych i ustnej opinii biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa wynika jasno, iż u podstaw stwierdzenia , że tempore crimini działała oskarżona pod wpływem afektu stoi analiza sytuacji oskarżonej, w której pozostawała ona przez blisko 30 lat, co było istotną, ale nie jedyną przyczyną osłabienia mechanizmów kontrolnych, zaś w dniu zdarzenia nastąpiła nie występująca wcześniej kumulacja negatywnych zachowań pokrzywdzonego, która spowodowała u oskarżonej gwałtowną reakcję emocjonalną, ze wzmożoną aktywnością ruchową i zawężeniem pola świadomości pod postacią afektu. Reakcja oskarżonej swoje podłoże miała także w tzw. „innym zakłóceniu czynności psychicznych” pod postacią przewlekłej reakcji depresyjno-lękowej, zaś w chwili czynu była to reakcja na stres o obrazie dysfotyczno-lękowym, poza tym rozpoznano u niej także pewne uszkodzenia funkcji OUN, co powodowało dodatkowe osłabienie kontroli emocji. Wskazać należy także , iż aby można było mówić o afekcie ( patologicznym czy też fizjologicznym) reakcja sprawcy musi być poprzedzona akcją osoby pokrzywdzonej , nadto zachowanie pokrzywdzonego prowadzące do konfliktu ze sprawcą musi być bardzo intensywne, tak intensywne aby można było już „na pierwszy rzut oka” ocenić reakcję sprawcy jako usprawiedliwioną w konkretnych okolicznościach sprawy. Opisane w opiniach stany pozostają de facto rozłączne, albowiem sama sytuacja w jakiej przez blisko 30 lat , będąc w związku z pokrzywdzonym, pozostawała oskarżona, powodowała stan przewlekły, mogący trwać kolejne lata, można by rzec, że budowała przyszły afekt, zaś kumulacja negatywnych przeżyć i lęków doprowadziła do ograniczenia poczytalności. ( vide strona 6/7 opinii biegłych). Co istotne, w przypadku oskarżonej doszło do ograniczenia poczytalności w stopniu znacznym, przy czym stan ten bliższy był stanowi niepoczytalności niż pełnej poczytalności. Rację wobec tego ma skarżąca, iż okoliczność ta, choć zauważona przez Sąd meriti, nie została dostatecznie uwzględniona w wymiarze kary, jednocześnie pozostały wachlarz okoliczności łagodzących, choć zauważony, to jednak, w ocenie Sądu odwoławczego, w realiach tej sprawy, nie został należycie wyeksponowany. Na marginesie tylko przypomnieć należy, iż w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że stan ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności sprawcy w chwili czynu może podlegać gradacji od stanu bliższego wyłączonej poczytalności do stanu poczytalności ograniczonej w stopniu nieznacznym. Jeżeli więc przyjąć, że okoliczności wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31)">art. 31 k.k.</a> determinują bądź możliwość przypisania sprawcy zawinienia, a co za tym idzie - uczynienia go podmiotem zdatnym do ponoszenia odpowiedzialności karnej, bądź decydują o umniejszonym stopniu zawinienia, to w świetle dyrektyw wymiaru kary wynikających z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 53;art. 53 § 1)">art. 53 § 1 k.k.</a> wspomniana okoliczność musi mieć znaczenie dla właściwego określenia wysokości kary( vide Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2002r, sygn. akt V KKN 355/01 Prok. i Pr.-wkł. 2003, nr 2, poz. 2). Powyżej przytoczone okoliczności, co podkreślić należy , jako jedne z wielu istniejących w tej sprawie czynników kształtowania wymiaru kary, stoją u podstaw zmiany zaskarżonego orzeczenia w kierunku jaki postulowała apelująca, a mianowicie obniżenia orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy wymierzył oskarżonej karę 1 (jednego ) roku i 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie sądu Apelacyjnego kara wymierzona w takim wymiarze spełni wymogi zarówno prewencji ogólnej jak i indywidualnej, uwzględni stopień winy i społecznej szkodliwości popełnionego czynu. Jednocześnie, w ocenie Sądu odwoławczego kara ta pozwoli na osiągnięcie wobec <span class="anon-block">S. M.</span> korzystnych zarówno wobec oskarżonej jak i w szerszym społecznym aspekcie efektów poprawczych i powinna przy tym spowodować , że oskarżona po opuszczeniu zakładu karnego podejmie trud zapewnienia sobie egzystencji w warunkach nie naruszających porządku prawnego, bo jak wynika z jej postawy w trakcie procesu i wielokrotnie wyrażanej skruchy, rozumie ona znaczenie popełnionej zbrodni i swojego postępku szczerze żałuje.</p> <p> <strong> <!-- -->Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Apelacyjny orzekł, jak na wstępie.</strong> </p> </div>