Ppolska.starec← UrzadnikLog in

VI U 275/14

Common courts2014-12-18
Case number
VI U 275/14
Judgment date
2014-12-18
Type
SENTENCE

Judges

Monika Miller-Młyńska (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt VI U 275/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="442"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodnicząca:</p> </td> <td> <p>SSO Monika Miller-Młyńska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sądowy Agnieszka Sieczkarz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>sprawy <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>i <span class="anon-block">B. B. (1)</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego</p> <p>na skutek odwołań <span class="anon-block">B. B. (1)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>z dnia 8 stycznia 2014 roku nr <span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>I.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż <span class="anon-block">B. B. (1)</span>nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 16 listopada 2009 roku do 23 listopada 2009 z tytułu wykonywania pracy na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>;</p> <p>II.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span>na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>kwotę 60 (sześćdziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 8 stycznia 2014 r. nr <span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span>stwierdził, że <span class="anon-block">B. B. (1)</span>, jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu w okresie od 16 do 23 listopada 2009 r., przy czym podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia wynosi 0 złotych w listopadzie 2009r. i 4.650 zł w przypadku składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz 4.126,41 zł w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne – w grudniu 2009r. Jako podstawę do wydania takiej decyzji wskazano ustalenia postępowania kontrolnego przeprowadzonego u płatnika, z których wynika, że płatnik zawarł z <span class="anon-block">B. B. (1)</span>umowę o dzieło (na czas określony w decyzji), której przedmiotem było opracowanie 62 kosztorysów powykonawczych dotyczących robót w zakresie kanalizacji sanitarnej, za wynagrodzeniem wynoszącym 4.650 zł brutto. Organ rentowy wskazał, iż pomimo nazwania umowy umową o dzieło strony nie sprecyzowały w sposób zindywidualizowany konkretnego dzieła, a jedynie określiły czynności, które miały być w jej ramach wykonane. Uznano, że skoro B. <span class="anon-block">B.</span>zobowiązał się do opracowania i analizy kosztorysów powykonawczych dotyczących robót budowlanych, oznacza to, że wykonując przewidziane umową czynności miał dochować wszelkiej staranności, a nie osiągnąć określony rezultat. W ocenie organu rentowego działalność wykonywana przez odwołującego w ramach omawianej umowy nie miała charakteru twórczego, ani nie cechowała się oryginalnością czy niepowtarzalnością, co nakazuje zaliczenie łączącej strony umowy do kategorii umów o świadczenie usług, do których stosuje się uregulowania dotyczące zlecenia.</p> <p>Odwołania od tej decyzji złożyli zarówno płatnik, jak i <span class="anon-block">B. B. (1)</span>.</p> <p>B. <span class="anon-block">B.</span> wskazał, iż już samo określenie przedmiotu umowy ujęte jej w paragrafie pierwszym oznaczało, że praca wymagała szczegółowego przeanalizowania sposobu wybudowania i wyceny każdego z 62 przypadków podłączeń budynków do kanalizacji sanitarnej w gminie <span class="anon-block">P.</span>. Zaznaczył zarazem, że każde z nich dotyczyło konkretnego budynku, każde z podłączeń miało inną długość, odmiennie prowadzoną trasę i budowane były w różnych warunkach gruntowych. Podkreślił także, że konkretnym dziełem powstałym w wyniku tej pracy była sporządzona rzeczoznawcza opinia (teczka) zawierająca w części wstępnej określenie zasad, wskazanie na nieprawidłowości powtarzające się w wielu kosztorysach oraz na poprawne sposoby wyceny, jakie powinny tam obowiązywać, a następnie wyniki szczegółowej analizy wszystkich po kolei przyłączy, ze specyfikacją dostrzeżonych nieprawidłowości przy wycenach ich kosztów. Zaakcentował, iż w wyniku tak wykonanej pracy powstało opracowanie (dzieło oryginalne i niepowtarzalne) odpowiadające potrzebom zamawiającego sprecyzowanym w umowie.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>wniosła o stwierdzenie, że <span class="anon-block">B. B.</span>w okresie objętym zaskarżoną decyzją nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy z nią zawartą (nr <span class="anon-block">(...)</span>z 16.11.2009r.), której przedmiotem było wykonanie 62 kosztorysów powykonawczych. Przywołując obszernie poglądy doktryny na temat cech umowy o dzieło, podkreśliła że rezultat łączącej strony umowy – 62 opracowania w postaci kosztorysów powykonawczych – jest oczywistym rezultatem o charakterze zarówno materialnym, jak i niematerialnym, za który wykonawca brał odpowiedzialność.</p> <p>Pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie obu odwołań w całości, z argumentacją jak w zaskarżonych decyzjach. Zgłosił też wniosek o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>w roku 2009 poza działalnością statutową prowadziła również działalność gospodarczą, w ramach której świadczyła szeroko rozumiane usługi techniczne. W ostatnich miesiącach 2009 roku <span class="anon-block">Zakład (...)</span>w <span class="anon-block">P.</span>zwrócił się do niej z zapytaniem, czy nie podjęłaby się sporządzenia opinii na temat prawidłowości kosztorysów dotyczących wykonania przyłączy kanalizacyjnych do 62 nieruchomości zlokalizowanych na terenie gminy <span class="anon-block">P.</span>. Kosztorysy zostały sporządzone przez wykonawcę, który wygrał przetarg na wykonanie przyłączy, tj. <span class="anon-block">PPHU (...) sp. z o.o.</span>w <span class="anon-block">B.</span>. Zadaniem <span class="anon-block">(...)</span> miało być dostarczenie <span class="anon-block">(...)</span>opinii, dotyczącej tego czy kosztorysy te zostały sporządzone w sposób prawidłowy.</p> <p>Ponieważ opinia miała być sporządzona w krótkim czasie, a jej opracowanie wymagało posiadania wiedzy specjalistycznej oraz doświadczenia, <span class="anon-block">Federacja (...)</span>zwróciła się do prezesa <span class="anon-block">Związku (...)</span>z prośbą o wskazanie osoby, która mogłaby taką opinię opracować. Prezes wskazał na <span class="anon-block">B. B. (1)</span>. Przedstawiciel <span class="anon-block">Federacji (...)</span>skontaktował się z nim i przedstawił mu propozycję wykonania takiej pracy. <span class="anon-block">B. B. (1)</span>po zapoznaniu się z zadaniem, którym miałby się zająć, przedstawił Federacji swoją propozycję odnośnie terminu wykonania pracy oraz wysokości wynagrodzenia. Na tej podstawie <span class="anon-block">Federacja (...)</span>przesłała kontrahentowi ofertę, a po jej zaakceptowaniu i podpisaniu przez kontrahenta umowy z Federacją, podpisała pisemną umowę z <span class="anon-block">B. B. (1)</span>.</p> <p>Dowody:</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">A. K. (1)</span> – w wersji elektronicznej k. 108 oraz transkrypcja k. 113-113v akt sądowych;</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">B. B. (1)</span> – w wersji elektronicznej k. 108 oraz transkrypcja k. 114-114v akt sądowych;</p> <p>- odpis z KRS dot. <span class="anon-block">Federacji (...)</span>– w aktach ZUS O/<span class="anon-block">S.</span>, k. 33-39.</p> <p>Umowa ta została podpisana przez strony w dniu 16 listopada 2009r.; nadano jej nr <span class="anon-block">(...)</span>oraz wskazano, iż jest to umowa o dzieło. Na jej podstawie Zamawiający - <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>zleciła, a <span class="anon-block">B. B. (1)</span>przyjął do wykonania dzieło polegające na opracowaniu 62 kosztorysów powykonawczych dotyczących robót w zakresie kanalizacji sanitarnej wykonanych w roku 2007 na zlecenie <span class="anon-block">(...)</span>przez <span class="anon-block">PPHU (...) spółkę z o.o.</span>w <span class="anon-block">B.</span>oraz sporządzenie analizy porównawczej 62 kosztorysów sporządzonych w trakcie rozliczeń dokonywanych pomiędzy Zlecającym a <span class="anon-block">PPHU (...)</span>i w przypadku wystąpienia niezgodności w dokonywanych rozliczenia – określenie istoty i przyczyn ich powstania (§ 1 umowy).</p> <p>Termin wykonania dzieła strony ustaliły na dzień 23 listopada 2009r., zaś wynagrodzenie na kwotę 4.650 zł brutto, płatne w terminie 14 dni od daty odbioru dzieła i po opłaceniu należności przez zlecającego wycenę.</p> <p>Wykonawca zobowiązał się wykonać pracę terminowo, a w przypadku stwierdzenia błędów w wykonanej pracy do ich bezpłatnego usunięcia w terminie 2 dni od daty zgłoszenia (§ 4). Oświadczył także, iż posiada umiejętności i kwalifikacje potrzebne do wykonania dzieła (§ 6).</p> <p>Dowód: umowa o dzieło nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 16.11.2009r. – w aktach ZUS O/<span class="anon-block">S.</span>, k. 73-75.</p> <p> <span class="anon-block">B. B. (1)</span>wykonał powierzoną mu pracę w terminie. Jej wykonywanie rozpoczął od tego, że zapoznał się ze wszystkimi 62 kosztorysami sporządzonymi przez wykonawcę wybranego przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P.</span>, wynotował wszystkie nieprawidłowości, jakie jego zdaniem w nich występują, po czym swoje uwagi przekazał <span class="anon-block">P. R.</span>, prowadzącemu działalność w zakresie świadczenia usług projektowo-kosztorysowych. <span class="anon-block">P. R.</span>sporządził następnie na tej podstawie własne kosztorysy dotyczącą wykonania takich 62 przyłączy, przekazał je B. <span class="anon-block">B.</span>, który przeprowadził następnie analizę porównawczą kosztorysów. Wyniki tej analizy zebrał w sporządzonym przez siebie pisemnym, dwudziestrostronicowym opracowaniu. W jego treści, w części wstępnej, zamieścił uwagi dotyczące stwierdzonych przez niego ogólnych błędów w kosztorysach sporządzonych przez <span class="anon-block">PPHU (...)</span>, natomiast w części szczegółowej dokładnie omówił, po kolei, każdy z 62 kosztorysów, wytykając wszystkie znalezione przez siebie błędy. Każdorazowo odnosił się przy tym do konkretnych danych zawartych w kosztorysach. Opracowanie to przekazał <span class="anon-block">Federacji (...)</span>, wystawiając jednocześnie – w dniu 23 listopada 2009r. – rachunek, opiewający na sumę 4.650 zł brutto. Kwota ta została mu wypłacona przez <span class="anon-block">(...)</span> przelewem w dniu 9 grudnia 2009r.</p> <p>Dowody:</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">A. K. (1)</span> – w wersji elektronicznej k. 108 oraz transkrypcja k. 113-113v akt sądowych;</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">B. B. (1)</span> – w wersji elektronicznej k. 108 oraz transkrypcja k. 114-114v akt sądowych;</p> <p>- rachunek z 23.11.2009r. – w aktach ZUS O/<span class="anon-block">S.</span> k. 71 akt;</p> <p>- analiza porównawcza sporządzona przez <span class="anon-block">B. B.</span> – k. 117-139 akt sprawy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie okazało się uzasadnione.</p> <p>Przedmiotem niniejszego postępowania była zasadność objęcia <span class="anon-block">B. B. (1)</span>ubezpieczeniami społecznymi z tytułu pracy wykonanej przez niego na rzecz płatnika - <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>w listopadzie 2009 roku.</p> <p>Na tle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornym pozostawał w fakt, że <span class="anon-block">B. B.</span>i <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>łączyła tylko jedna umowa o dzieło, w której B. <span class="anon-block">B.</span>zobowiązał się do jednorazowego wykonania na rzecz płatnika – za określonym kwotowo wynagrodzeniem - czynności określonej jako opracowanie 62 kosztorysów powykonawczych (ściśle określonych w umowie) wraz ze sporządzeniem dotyczącej tych kosztorysów analizy porównawczej, z wyjaśnieniem istoty i przyczyn wystąpienia ewentualnych niezgodności. Spór dotyczył zaś tego na jakich zasadach zainteresowany owe czynności wykonywał – czy w sposób odpowiadający wykonywaniu umowy o dzieło, czy też – jak twierdził organ rentowy - umowy zlecenia (lub też, jak wynikałoby z uzasadnienia decyzji, umowy o świadczeniu usług). Powyższe ustalenia miały istotne znaczenie dla określenia, czy B. <span class="anon-block">B.</span>powinien być objęty – w okresie objętym zaskarżoną decyzją – ubezpieczeniami społecznymi, z obowiązkiem odprowadzenia przez płatnika stosownych składek.</p> <p>Stosownie do treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie wynikający z Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegały, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 9)">art. 8 i 9</a>, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej były osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegały osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.</p> <p>Obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym nie podlegał natomiast pracownik wykonujący pracę na podstawie umowy o dzieło.</p> <p>Jakkolwiek w polskim prawie obowiązuje zasada swobody zawierania umów, to jednak w postępowaniu przed sądem dopuszczalne jest badanie rzeczywistego charakteru prawnego łączącej strony umowy. W szczególności sąd ma obowiązek badać, czy dane postanowienia zawarte w umowie, czy też okoliczności związane z jej wykonywaniem nie wskazują, że strony zawierając danego rodzaju umowę nie wykroczyły poza granice swobody kontraktowej wyznaczone zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> m.in. przez kryteria właściwości – natury stosunku prawnego wynikającego z zawartej umowy.</p> <p>Stosownie do treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 Kodeksu cywilnego</a>, przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło są więc określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 628)">art. 628</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a>, wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający.</p> <p>Przedmiotem umowy jest zatem zobowiązanie do wykonania określonego dzieła, które może mieć charakter materialny, jak i niematerialny, zaś sama umowa jest umową rezultatu. W wypadku tej umowy niezbędne jest, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu jako koniecznego do osiągnięcia. Cechą konstytutywną dzieła jest samoistność rezultatu, która wyraża się przez jego niezależność zarówno od dalszego działania twórcy, jak i jego osoby. Jednocześnie, w wypadku umowy o dzieło bez znaczenia pozostaje rodzaj i intensywność świadczonej w tym celu pracy i staranności, przy czym wykonanie dzieła zwykle wymaga określonych kwalifikacji, umiejętności i środków. Dzieło stanowi zawsze zjawisko przyszłe, jest czymś, co w chwili zawarcia umowy nie istnieje, lecz ma dopiero powstać w jakiejś określonej przyszłości. Rezultat, o jaki umawiają się strony, musi być też z góry określony. Określenie to może nastąpić przy użyciu różnych metod, jak np. z zastosowaniem obiektywnych jednostek metrycznych, przez zestawienie z istniejącym wzorem, z wykorzystaniem planów, rysunków, przez opis.</p> <p>Od umowy o dzieło odróżnić należy umowę o świadczenie usług (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a>), do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Umowa o świadczenie usług jest umową starannego działania, zatem jej celem jest wykonywanie określonych czynności, które nie muszą zmierzać do osiągnięcia rezultatu. Spełnieniem świadczenia jest samo działanie w kierunku osiągnięcia danego rezultatu.</p> <p>W ocenie sądu, w niniejszej sprawie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (ustalonego na podstawie zeznań przedstawicielki płatnika <span class="anon-block">A. K. (1)</span> i B. <span class="anon-block">B.</span> oraz na podstawie dowodów z dokumentów, przy całkowitej bierności organu rentowego reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika) należało uznać, że strony spornej umowy rzeczywiście łączyła umowa o dzieło, a nie, jak utrzymywał organ rentowy, umowa o świadczenie usług. Przemawia bowiem za tym oczekiwany i umówiony przez nie rezultat, który zresztą został stosunkowo wyraźnie sprecyzowany i zindywidualizowany w pisemnych umowach i przybrał ostatecznie wymierną postać sporządzonego przez <span class="anon-block">B. B.</span> pisemnego opracowania (złożonego na ostatniej rozprawie do akt sprawy). Dodatkowo, w analizowanej sprawie nie można było pominąć regulacji przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 k.c.</a>, w myśl której w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.</p> <p>Jak bowiem trafnie zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 września 2013r. (sygn. akt II UK 39/13), objęcie ubezpieczeniem na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej przez stwierdzenie, że umowy nazwane „umowami o dzieło” miały w istocie charakter umów zlecenia, wymaga ustalenia, że obowiązki wynikające z zawartej umowy nie miały cech określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> Nie można pomijać, że określona przez strony kwalifikacja musi uwzględniać zgodny zamiar stron i cel umowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 k.c.</a>) a to, czy ich czynność prawna nie jest sprzeczna z istotą objętego umową stosunku zobowiązaniowego, zależy od ustaleń.</p> <p>I tak, w pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że przedmiot umowy o dzieło może być określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności tego określenia, pod warunkiem że nie budzi on wątpliwości, o jakie dzieło chodzi. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z 5 marca 2004 r. (I CK 329/03, niepubl.), który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, zasadniczy w tej materii przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> wskazuje tylko na potrzebę "oznaczenia dzieła" i dopuszcza określenie świadczenia ogólnie w sposób nadający się do przyszłego dookreślenia na podstawie wskazanych w umowie podstaw lub bezpośrednio przez zwyczaj bądź zasady uczciwego obrotu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 56)">art. 56 k.c.</a>). Przy dziełach skomplikowanych, poza określeniem wszystkich istotnych cech dzieła niezbędna jest dalsza indywidualizacja jego przedmiotu w postaci rozwiniętego opisu rezultatu pod względem technicznym, funkcjonalnym bądź estetycznym.</p> <p>Odnosząc to do niniejszej sprawy, trzeba wskazać, że jak wynika ze zbieżnych w tym zakresie zeznań <span class="anon-block">A. K.</span> i B. <span class="anon-block">B.</span> (co do których wiarygodności sąd nie miał zastrzeżeń, a nie naprowadzono także żadnych dowodów przeciwnych), w pisemnej umowie jednoznacznie wskazano, czego ma dotyczyć dana praca. Jej przedmiotem nie było bowiem ogólnie „sporządzanie kosztorysów” czy „sporządzanie analiz”, ale wykonanie jednej, konkretnej analizy porównawczej dotyczącej konkretnych 62 już istniejących kosztorysów. W ocenie sądu już sama więc treść pisemnych umów nie pozwalała na powstanie wątpliwości co do tego jakie konkretnie „dzieło” było objęte daną umową.</p> <p>W tym miejscu trzeba zaakcentować, iż ustawodawca, określając w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> istotne cechy umowy o dzieło, nie umieścił w nim wymagania, by każde dzieło było tworem jedynym i niepowtarzalnym, chronionym prawem autorskim i wymagającym od jego autora posiadania specjalnych umiejętności. Wykonanie oznaczonego dzieła jest zwykle określonym procesem pracy (lub niekiedy – twórczości), o możliwym do wskazania momencie początkowym i końcowym, którego celem jest doprowadzenie do efektu (rezultatu) przyjętego przez strony w momencie zawierania umowy. Dzieło jest przy tym w każdym wypadku wytworem przyszłym, który w momencie zawarcia umowy nie istnieje, natomiast ma powstać w przyszłości ściśle określonej. Jedynie wyjątkowo zaś (na co wskazuje odniesienie do takiej sytuacji szczególnej regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 645;art. 645 § 1)">art. 645 § 1 k.c.</a>), wymaga się, by dzieło wykonywane było przez osobę obdarzoną jakimiś szczególnymi, osobistymi przymiotami. Mając to na uwadze, trzeba wskazać, że w omawianym przypadku istotne znaczenie dla płatnika składek miało to, by zlecana analiza została sporządzona przez osobę legitymującą się odpowiednią wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem. Osoby takiej poszukiwano za pośrednictwem prezesa <span class="anon-block"> Związku (...)</span>, który wskazał właśnie na B. <span class="anon-block">B.</span>. W przypadku tej umowy niewątpliwie zaistniała więc sytuacja, w której nie było możliwe zastąpienie jej wykonawcy dowolną osobą.</p> <p>W niniejszej sprawie, jak wynika z poczynionych w niej ustaleń stanu faktycznego, przyszłość w której dzieło miało powstać, została przez strony wyraźnie wskazana. W umowie określono bowiem konkretny, wyrażony datą, dość zresztą krótki termin na wykonanie zleconej B. <span class="anon-block">B.</span> pracy. Praca te – w ocenie sądu – stanowiła przy tym dzieło w sensie prawnym. W dacie zawierania umowy nie istniała bowiem jeszcze analiza porównawcza dotycząca tych 62 kosztorysów, których dotyczyła umowa – miała ona powstać dopiero w wyniku zrealizowania przez <span class="anon-block">B. B.</span> zobowiązania, jakie przyjął na siebie w umowie. Wykonanie dzieła przybrało także w tym przypadku realną, obiektywnie sprawdzalną postać – za „dzieło” należało bowiem uznać konkretny plik dokumentów, składający się na umówioną analizę. Analiza ta w formie pisemnej została zresztą złożona do akt sprawy – z uwagi na fakt, iż jest to dokument przekazany aktualnie przez kontrahenta <span class="anon-block"> Federacji (...)</span>, na rzecz którego analiza była sporządzana, tj. <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, nie może być najmniejszych wątpliwości co do jego autentyczności.</p> <p>Na zakończenie wreszcie należy wrócić do przywołanego na wstępie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 k.c.</a>, który zasadniczo miał w tej sprawie znaczenie pierwszorzędne. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny była bowiem umowa dwóch stron – <span class="anon-block"> Federacji (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> oraz <span class="anon-block">B. B. (1)</span>, i to ich wola i intencje przyświecające zawieraniu umowy oraz – następnie – jej wykonywaniu powinny być w tej sytuacji decydujące dla rozstrzygnięcia. Żaden przepis prawa nie daje bowiem organowi rentowemu prawa do samodzielnego ustalania rodzaju umowy, jaka jego zdaniem byłaby w danych okolicznościach „najwłaściwsza”. Może czynić to jedynie wówczas, gdy dana umowa nie wykazuje cech jakie powinna posiadać w świetle dotyczących odnoszących się do niej zasad, ujętych w przepisach prawa, lub też posiada je w stopniu niewielkim, a przeważają cechy charakterystyczne dla umowy innego rodzaju. W niniejszej sytuacji taka sytuacja jednak nie zaistniała.</p> <p>Jak bowiem wynika ze zgodnych w tym zakresie zeznań osób, które bezpośrednio zawierały umowę i dokonywały ustaleń co do jej poszczególnych postanowień, obie strony z góry umówiły się na wykonanie określonej pracy („dzieła”), ustalając potrzebny na to czas oraz należne wynagrodzenie. Wynagrodzenie to było przy tym każdorazowo wypłacane dopiero po zakończeniu dzieła.</p> <p>W powyższej sytuacji, wbrew twierdzeniom organu rentowego, brak było powodów by sporną umowę uznać za umowę o świadczenie usług, z którą wiąże się obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.</p> <p>Mając powyższe na względzie, sąd stosownie do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a>, zmienił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że zainteresowany nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu w okresach wskazanych w decyzji, jako osoba wykonująca w tym czasie pracę na podstawie umowy o dzieło, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach procesu orzeczono w punkcie II sentencji wyroku, zasądzając je od przegrywającego spór organu rentowego na rzecz płatnika w kwocie 60 zł ustalonej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, rozstrzygającego o zasadzie rozdziału kosztów procesu stosownie do wyniku postępowania, w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ustalającego stawkę minimalną w sprawach ubezpieczeniowych na kwotę 60 zł (Dz. U. 2002, nr 163, poz. 1349 ze zm.). Stosownie do treści § 11 ust. 2 owego rozporządzenia w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego stawki minimalne wynoszą 60 zł. Niniejsza sprawa nie była wprawdzie sprawą o takie świadczenia, jednak stosownie do treści §5 omawianego rozporządzenia, wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.</p> </div>