II AKa 222/14

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 222/14</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="466"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Paweł Misiak (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Maria Wiatr</p> <p>SA Krzysztof Eichstaedt</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sądowy Jadwiga Popiołek</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale <span class="anon-block">J. S.</span>, Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r.</p> <p>sprawy</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Z. D.</span> </strong> </p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 133)">art. 133 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu</p> <p>z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt II K 45/13</p> <p>utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną, zaś kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa.</p> <p>II AKa 222/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Sieradzu wyrokiem z dn. 30 kwietnia 2014 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 §1 pkt 3 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 §2 kk</a> umorzył postępowanie karne wobec <span class="anon-block">Z. D.</span>, oskarżonego o popełnienie czynu, polegającego na tym, że:</p> <p>w dniu 20 stycznia 2013 r. w <span class="anon-block">W.</span>, znieważył Rzeczpospolitą Polską <br/>w ten sposób, że używał słów wulgarnych wobec Rzeczpospolitej Polskiej <br/>w obecności co najmniej 30 osób, przy czym miało to miejsce na spotkaniu zorganizowanym przez <span class="anon-block"> Komitet (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">W.</span>, w którym miała możliwość uczestniczenia nieograniczona liczba osób,</p> <p>tj. czynu zakwalifikowanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 133)">art. 133 kk</a>.</p> <p>W apelacji od tego wyroku, wywiedzionej na niekorzyść oskarżonego, prokurator zarzucił:</p> <p>1)  obrazę prawa materialnego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 §2 kk</a>, polegającą na pominięciu przez sąd I instancji przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu wszystkich elementów wskazanych w tym przepisie i stwierdzenie, że czyn oskarżonego cechowała znikoma społeczna szkodliwość, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena rodzaju naruszonego dobra, to jest czci i szacunku należnego narodowi polskiemu i Rzeczpospolitej Polskiej, rozmiar szkody, zamiar bezpośredni z jakim działał sprawca, motywacja sprawy wyrażająca się obsesyjną wręcz nienawiścią do Państwa Polskiego i jego instytucji, prowadzić musi do stwierdzenia, że umorzenie postępowania wobec oskarżonego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 §1 pkt 3 kpk</a> było niezasadne;</p> <p>2)  obrazę przepisów postępowania, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 92)">art. 92 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 2)">art. 424 §1 i 2 kpk</a>, mającą wpływ na treść wyroku, polegającą na braku odniesienia się przez sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 §2 kpk</a> przesłanek oraz wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, ograniczenie się do rozważań w przedmiocie doznanej przez oskarżonego rzekomej krzywdy i jego stanu zdrowia, co skutkowało podaniem w jego treści jedynie ogólnikowych przesłanek, którymi Sąd się kierował umarzając postępowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 §1 pkt 3 kpk</a>, co spowodowało, iż uzasadnienie nie spełnia wymogów formalnych wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 2)">art. 424 §1 i 2 kpk</a>.</p> <p>Podnosząc te zarzuty prokurator domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Sieradzu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</p> <p>Apelacja prokuratora jest bezzasadna, w dodatku w stopniu oczywistym. Fakty w tej sprawie dotyczące opisanego w zarzucie zachowania oskarżonego zostały ustalone w sposób jednoznaczny i nie budzący zastrzeżeń. Prokurator ich nie kwestionuje, natomiast podważa ocenę sądu I instancji co do znikomego stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, a nadto prawidłowość sporządzonego w sprawie uzasadnienia wyroku. Podniesienie przez prokuratora w apelacji zarzutu obrazy prawa materialnego, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 3)">art. 115 §3 kk</a>, jest nietrafne. Naruszenie prawa materialnego ma miejsce wówczas, gdy sąd nie zrealizuje ustawowego nakazu lub zrealizuje zakaz płynący z prawa materialnego (postanowienie SN z 26.II.2007 r., OSNPiPr 9/2007, poz. 14). Nie ma obrazy prawa materialnego tam, gdzie wada orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych za jego podstawę. W wypadku tej sprawy, ustaleń dotyczących okoliczności składających się na stopień szkodliwości czynu oskarżonego. Nie konstrukcyjna ułomność apelacji prokuratora świadczy jednak o jej bezzasadności. Nie przekonują przede wszystkim argumenty prokuratora, jakoby sąd I instancji skupił się jedynie na sferze motywacyjnej działania oskarżonego, całkowicie pomijając pozostałe przesłanki, o jakich mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 §2 kk</a>. Ponadto sąd miał nie uwzględnić stopnia winy oskarżonego, a „skoncentrować się na innych okolicznościach, w tym między innymi na wyimaginowanych pretensjach <span class="anon-block">Z. D.</span>” (k. 1104-1104 odw.).</p> <p>Nie dalej jak w dniu 28 grudnia 2012 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w <span class="anon-block">Ł.</span>, a zarazem autor apelacji, po zbadaniu przesłanek faktyczno-prawnych do wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie m.in. popełnionego przez <span class="anon-block">Z. D.</span> czynu polegającego na publicznym znieważeniu Rzeczpospolitej Polskiej podczas spotkania <span class="anon-block"> Stowarzyszenia (...)</span>, odmówił wszczęcia w tej sprawie śledztwa <span class="anon-block">(...)</span>Prokurator uzasadnił swoją decyzję tym, że stwierdzenia i określenia używane przez <span class="anon-block">Z. D.</span> nie dają podstaw do prowadzenia postępowania o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 133)">art. 133 kk</a>. Uznał nadto, że wypowiedź <span class="anon-block">Z. D.</span> należy traktować jako wyrażenie żalu, głównie wobec działających organów państwa, nie zaś zamiar znieważenia państwa (k. 1131-1132). Nie inna była też ocena prokuratora Prokuratury Rejonowej w <span class="anon-block">W.</span>, który w dniu 29 czerwca 2012 r. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie oznaczonej sygnaturą <span class="anon-block">(...)</span>, także o czyn polegający na publicznym znieważeniu Rzeczpospolitej Polskiej i funkcjonariuszy publicznych. Tutaj również prokurator stwierdził, że wielość pism kierowanych przez <span class="anon-block">Z. D.</span> do prokuratury, jak i innych urzędów i instytucji, pozwala na uznanie, że dla <span class="anon-block">Z. D.</span> wulgaryzmy używane pod adresem funkcjonariuszy publicznych, są sposobem wyrażenia niezadowolenia z decyzji przez tych funkcjonariuszy podejmowanych, natomiast określenia używane wobec Państwa Polskiego nie mają na celu znieważenia Państwa, a są sposobem zamanifestowania przez <span class="anon-block">Z. D.</span>, że to właśnie ci funkcjonariusze, w jego ocenie, uczynili z Polski państwo o celach określonych również wulgaryzmami (k. 494). Te same oceny zostały powtórzone w późniejszym postanowieniu Prokuratury Rejonowej w <span class="anon-block">W.</span> z 12 lipca 2012 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> (k. 496).</p> <p>Na tle argumentacji tych postanowień, a zwłaszcza przywołanej z postanowienia wydanego w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>, pojawia się pytanie, o jakich rzekomo wyimaginowanych pretensjach <span class="anon-block">Z. D.</span> pisze autor apelacji. Bo przecież nie zakwestionował, bo nie mógł, ustaleń sądu I instancji dotyczących sfałszowania podpisu oskarżonego na umowie zastawu bankowego w dniu 9.VII.1991 r.,losów sprawy cywilnej z powództwa oskarżonego wytoczonej przeciwko bankowi o zapłatę 20853 zł, a wreszcie utraty przez oskarżonego części majątku. Pojawia się też pytanie o przyczynę zmiany przez prokuratora optyki spojrzenia na zachowania oskarżonego, prezentowane już nie po raz pierwszy. Co więcej, jak dotychczas prokurator nie widział w tym nawet znamion występku określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 133)">art. 133 kk</a>. Nie bardzo też wiadomo, o jakim stopniowaniu winy pisze prokurator w apelacji, bo przecież sąd I instancji winy oskarżonemu nie przypisał.</p> <p>Stopień społecznej szkodliwości czynu ocenia się wprawdzie w każdym wypadku z osobna, ale nie sposób pominąć tożsamego podłoża powtarzających się nagannych zachowań oskarżonego. Jest tak, jak pisze sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku w oparciu o opinię biegłych psychiatrów i co widzi także autor apelacji – oskarżony przejawia poczucie krzywdy i niesprawiedliwości społecznej, z niską tolerancją na frustrację i wrogością. W trudnych sytuacjach życiowych dochodzi u niego do dekompensacji emocjonalnej ze słabą kontrolą intelektualną sfery emocjonalnej. Swoją krzywdę wiąże z działaniami organów władzy państwowej, a te utożsamia z kolei z Państwem Polskim. To bez wątpienia ważny składnik strony podmiotowej popełnionego przez oskarżonego czynu, obok samej motywacji oskarżonego, która doprowadziła go do działań niezgodnych z literą prawa. Sama podmiotowa strona zachowania oskarżonego nie decyduje jednak o znikomym stopniu społecznej szkodliwości jego czynu, choć niewątpliwie ma duże znaczenie. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu chodzi raczej o relację między czynnikami podmiotowymi i przedmiotowymi, bez przydawania prymatu okolicznościom jednej czy drugiej strony. Jest to więc ocena będąca wypadkową zbioru ocen poszczególnych składników czynu, wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 §2 kk</a>. Wbrew temu co wykazuje prokurator, nie ma tu zasadniczego znaczenia usytuowanie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksie karnym</a> przepisu, z którego kwalifikowany jest zarzut, ani też to, że zaatakowane dobro ma charakter ogólny. Co więcej, także zagrożenie karą – surowsze nawet w wielu wypadkach niż przewiduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 133)">art. 133 kk</a> – nie jest przeszkodą do uznania, że czyn sprawcy jest znikomo szkodliwy społecznie. Podobnie nie jest przeszkodą umyślny charakter takiego występku. Publiczność działania z kolei, ujęta w uzasadnieniu apelacji od strony rozmiarów szkody, należy do znamion czynu. Aspekt wypowiedzi oskarżonego na spotkaniu <span class="anon-block">(...)</span> dla niektórych obecnych tam osób był zresztą dostatecznie czytelny wobec faktu, że już wcześniej mieli kontakt z oskarżonym i poznali także jego problemy. Podniesione przez skarżącego argumenty nie przekonały więc sądu odwoławczego, co do potrzeby uchylenia zaskarżonego wyroku. Jego uzasadnienie natomiast, poddane w apelacji prokuratora krytyce, w istocie rzeczy odpowiada na każdą istotną dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię. Przedstawia tło i podłoże zachowania oskarżonego, motywację jego działania, a wreszcie odnosi się do oceny prawnej tego czynu i stopnia społecznej szkodliwości. Argumentacja w nim przedstawiona, dotycząca także przesłanek wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 §2 kk</a>, jest wystarczająca do instancyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia. Stąd procesowy zarzut apelacji prokuratora sąd odwoławczy uznał za nietrafny.</p> <p>Z wyżej przytoczonych powodów Sąd Apelacyjny zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, zaś kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 636;art. 636 § 1)">art. 636 §1 kpk</a>.</p> <p>ms</p> </div>