II Ca 463/14
Common courts2014-12-18
Case number
II Ca 463/14
Judgment date
2014-12-18
Type
REASONS
Legal basis
Judgment text
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II Ca 463/14</strong>
</p>
<table>
<colgroup>
<col width="173"/>
</colgroup>
<tr>
<td/>
</tr>
</table>
<table>
<colgroup>
<col width="708"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
</div>
</td>
</tr>
<table>
<colgroup>
<col width="80"/>
<col width="211"/>
<col width="32"/>
<col width="96"/>
<col width="331"/>
</colgroup>
<tr>
<td> </td>
<td colspan="2"> </td>
<td>
<p>Dnia</p>
</td>
<td>
<p>18 grudnia 2014r.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>Przewodniczący</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>SSO Ireneusz Płowaś (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>Sędziowie</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>SO Wojciech Borodziuk</p>
<p>SO Janusz Kasnowski</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>Protokolant</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014r. w Bydgoszczy</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>na rozprawie</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">H. S. (1)</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">H. S. (2)</span> i <span class="anon-block">J. G.</span>
</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>
</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>o zapłatę</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>na skutek apelacji powodów</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>z dnia 1 kwietnia 2014r. sygn. akt. I C 179/07</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>I/ oddala apelację,</p>
<p>II/ zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II Ca 463/14</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 01.04.2014 roku zasądził od pozwanej <span class="anon-block"> Spółki Akcyjnej (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">H. S. (2)</span> i <span class="anon-block">J. G.</span> solidarnie kwotę 1217 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 26.04.2006 roku do dnia zapłaty oraz na rzecz powodów: <span class="anon-block">H. S. (3)</span> i <span class="anon-block">H. S. (2)</span> solidarnie od pozwanej kwotę 18 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26.04.2006 roku do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. W punkcie 4 wyroku Sąd zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 3017 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a w punkcie 5 pozostałymi kosztami obciążył Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Bydgoszczy.</p>
<p>W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż powodowie wnosili o zasądzenie na ich rzecz od pozwanej spółki kwoty 39.949,30 zł z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości od dnia 25.11.1995 roku do dnia 31.12.2006 roku z ustawowymi odsetkami od dat i kwot wskazanych w pozwie.</p>
<p>Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu. Pozwana kwestionowała legitymację czynną powodów a także podniosła, iż z dniem 17.09.1983 roku w drodze zasiedzenia nabyła służebność gruntową obciążającą nieruchomość powodów.</p>
<p>Pismem z dnia 29.11.2007 roku powodowie rozszerzyli powództwo o kwotę 10.000 zł z tytułu utraty wartości nieruchomości z ustawowymi odsetkami od dnia 04.12.2006 roku tj. od dnia zbycia nieruchomości przez powodów do dnia zapłaty. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 06.03.2013 roku powodowie ograniczyli żądanie do kwoty 12.155,33 zł z odsetkami ustawowymi od dat oraz kwot wskazanych w tym piśmie a w pozostałym zakresie cofnął powództwo wraz ze zrzeczeniem się roszczenia z uwagi na stwierdzenie zasiedzenia służebności przez pozwaną.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił, że powodowie <span class="anon-block">H. S. (1)</span> i <span class="anon-block">H. S. (2)</span> nabyli w dniu 27.01.1992 roku własność przedmiotowej nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni 0,0543 ha, wpisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej KW (...)</span>. Zakupiona przez powodów nieruchomość była zabudowana, znajdował się na niej murowany, piętrowy budynek mieszkalny i murowany budynek gospodarczy. W chwili zakupu były już na nieruchomości posadowione dwa słupy elektryczne oraz napowietrzne przewody ogólnego zasilania. Około rok po zakupie jeden ze słupów został przesunięty około 1 metra w głąb działki. Powodowie wybudowali na nieruchomości drugi budynek oraz urządzili ogród uwzględniając położenie przewodów. Na przedmiotowej nieruchomości powód <span class="anon-block">H. S. (1)</span> prowadził działalność gospodarczą. Przebiegająca przez teren powyższej nieruchomości linia napowietrzna została wybudowana na początku lat 70-tych XX wieku, a w 1973 roku była już podłączona do sieci energetycznej.</p>
<p>Sąd w ustaleniach faktycznych wskazał również na okoliczności uzasadniające przyjęcie, iż pozwana spółka jest następcą prawnym Przedsiębiorstwa Państwowego pod nazwą <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>.</p>
<p>W 1995 roku powód zwrócił się do <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> o wyrażenie zgody na zawieszenie reklamy na słupie należącym do poprzednika pozwanej znajdującego się na jego nieruchomości. W odpowiedzi uzyskał informację, że wymaga to zawarcia umowy z Rejonem Energetycznym <span class="anon-block">B.</span> jako właścicielem słupów, <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> jako właściciela (zarządcy) terenu, na którym umieszczone są słupy. Natomiast <span class="anon-block"> (...)</span> poinformował powoda, że z tytułu umieszczenia tablicy reklamowej w pasie drogowym pobiera opłaty stanowiące równowartość 30 litrów <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Aktem Notarialnym w dnia 21.02.1996 roku powód <span class="anon-block">H. S. (1)</span> wraz z żoną <span class="anon-block">H. S. (2)</span> darowali swoim dzieciom – <span class="anon-block">M. S.</span> oraz <span class="anon-block">J. P.</span> udziały w wysokości po 2/5 każdy w należącej do ich majątku wspólnego objętego wspólnością majątkową nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>Strony wiele lat prowadziły negocjacje w celu rozstrzygnięcia sporu, lecz ostatecznie nie doszło do polubownego załatwienia sprawy. Już poprzedni właściciele nieruchomości domagali się od pozwanej usunięcia przedmiotowych słupów, aby uzyskać lepszą cenę sprzedaży, ale zrezygnowali z tych żądań , gdy pozwana zagroziła im postawieniem na nieruchomości trafostacji. Powodowie w dniu 25.04.2006 roku wezwali pozwaną do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres objęty pozwem.</p>
<p>W dniu 04.12.2006 roku powodowie zbyli sporną nieruchomość.</p>
<p>W dniu 30.01.2008 roku pozwana złożyła wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej obciążającej przedmiotową nieruchomość, a jako uczestników postępowania wskazano aktualnych właścicieli. Powód <span class="anon-block">H. S.</span> zgłosił swój udział w tym postępowaniu i wnosił o oddalenie wniosku.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 22.11.2012 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy uwzględnił ten wniosek stwierdzając, iż <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> nabyła z dniem 16.08.2003 roku przez zasiedzenie nieodpłatną służebność gruntową na rzecz każdoczesnego właściciela bądź wieczystego użytkownika nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, obciążającą nieruchomość położoną w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, polegającą na prawie utrzymania na nieruchomości obciążonej napowietrznej linii elektroenergetycznej wraz z dwoma istniejącymi słupami oraz prawie dostępu do urządzeń linii celem ich konserwacji, napraw, wymiany na nowe, usuwania awarii oraz dokonywania przeglądów, przebiegającą pasem gruntu o szerokości 2 m, znajdującym się pod napowietrzną linią energetyczną. Za początek biegu terminu zasiedzenia Sąd przyjął dzień 15.08.1973 roku albowiem w momencie objęcia nieruchomości w posiadanie, z czym związane było posadowienie widocznych i trwałych urządzeń poprzednik prawny wnioskodawcy działał ze świadomością, iż odbywa się to ze złą wiarą z jego strony.</p>
<p>Aktualnie sporna działka podzielona jest na dwie nieruchomości, na terenie których zlokalizowane są dwa słupy energetyczne. Powierzchnia pasa gruntów obciążonego służebnością przesyłu wynosi 0,0088 ha.</p>
<p>Wysokość należnego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od 25.11.1995 roku do dnia 15.08.2003 roku została wyliczona przez biegłego sądowego na kwotę 1.234,50 zł.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów, opinii biegłego oraz przesłuchania powoda <span class="anon-block">H. S. (1)</span>, które to dowody uznał za wiarygodne. Sąd wyjaśnił, iż oddalił wniosek powodów o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego w oparciu o stawki czynszu najmu i dzierżawy nieruchomości o innym przeznaczeniu niż nieruchomość powodów, względnie przyjęcia jako nieruchomości porównywanych nieruchomości zabudowanych, albowiem w ocenie Sądu taka metodologia byłaby niewłaściwa i prowadziłaby do niewłaściwych wniosków. Sąd oddalił także wniosek powodów o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność obniżenia wartości nieruchomości przez posadowione słupy pozwanego, albowiem o ile wartość nieruchomości uległa obniżeniu to miało to miejsce już w chwili posadowienia słupów a nie dopiero w chwili sprzedaży nieruchomości i jej nabycia przez powodów, co miało wpływ na cenę nabycia nieruchomości. Dalsze zbycie nieruchomości nie spowodowało już szkody w majątku powodów.</p>
<p>Oceniając żądanie powodów Sąd Rejonowy uznał je jedynie za częściowo uzasadnione. Sąd przytoczył przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 kc</a> a także omówił przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 225)">art. 224 i 225 kc</a> oraz przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 352;art. 352 § 2)">art. 352 § 2 kc</a> wraz z orzecznictwem Sądu Najwyższego . Na tej podstawie Sąd wskazał, że żadne przepisy nie określają wysokości należnego właścicielowi wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego rzeczy przez posiadacza. W orzecznictwie generalnie przyjmuje się , iż wysokość powyższego wynagrodzenia powinna odpowiadać wynagrodzeniu, które posiadacz musiałby zapłacić właścicielowi gdyby właściciel rzecz wynajął, wydzierżawił lub oddał do odpłatnego korzystania. Sąd wskazał, że co do zasady chodzi o zastosowanie w konkretnym przypadku średniej stawki rynkowej. W przedmiotowej sprawie powodowie ostatecznie dochodzili zapłaty kwoty 37.793,97 zł z tytułu bezumownego korzystania z ich nieruchomości za okres od 25.11.1996 roku do 15.08.2003 roku oraz z tytułu obniżenia wartości rzeczy. Sąd stwierdził, że w zakresie służebności przesyłu brak jest dostępnych na rynku transakcji, które spełniałyby kryteria zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 151;art. 151 ust. 1)">art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami</a>, dlatego też ustalenie wysokości wynagrodzenia w oparciu o stawki rynkowe, zdaniem Sądu Rejonowego, nie jest możliwe. Na rynku brak jest transakcji ustanowienia służebności przesyłu w warunkach swobody umów. Procedura określenia wynagrodzenia za bezumowne korzystnie z nieruchomości została opracowana przez <span class="anon-block"> (...) Towarzystwo (...)</span> w Biuletynie <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>, listopad 2010 roku na podstawie przepisów prawa i aktualnej linii orzeczniczej. Według tej procedury biegła wyliczyła wynagrodzenie.</p>
<p>Sąd Rejonowy stwierdził nadto, że fakt stwierdzenia przez Sąd nabycia w drodze zasiedzenia służebności nie zwalnia nabywcy służebności z obowiązku zapłaty wynagrodzenia za wcześniejsze tj. w czasie biegu terminu zasiedzenia bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści nabytej służebności. Orzeczenia Sądu Najwyższe na które wskazywała pozwana nie dotyczyły zasiedzenia służebności przesyłu lub służebności odpowiadającej treści tej służebności – wszystkie dotyczyły nabycia własności nieruchomości.</p>
<p>Odnośnie wysokości wynagrodzenia Sąd Rejonowy uznał, iż nie było możliwości jego waloryzacji, bowiem po pierwsze wniosek takiej treści złożony przez powodów był spóźniony, a po drugie podstawę waloryzacji pieniężnej stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 358(1);art. 358(1) § 3)">art. 358<sup>
<!-- -->1</sup> § 3 kc</a>, zgodnie z którym przesłankę waloryzacji stanowi kwalifikowana – istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. W okresie, za który należało się odszkodowanie tj. lata 2003-2006 nie doszło do tego rodzaju zmiany siły nabywczej pieniądza, o czym świadczy m.in. niska inflacja. W ocenie Sądu żądanie waloryzacji nie wynikało w ogóle ze zmiany siły nabywczej pieniądza lecz ze zmiany wartości nieruchomości gruntowych.</p>
<p>Sąd przyznał, iż omyłkowo oddalił powództwo również w zakresie w jakim powodowie cofnęli pozew, jednak omyłka ta nie miała wpływu na treść wyroku w szczególności rozstrzygnięcie co do kosztów procesu. Sąd uznał, bowiem, że powodowie są stroną przegrywającą proces także w zakresie, w jakim cofnięto pozew. Powodowie utrzymali się przy żądaniu w zakresie 2,4%. Jako nieuzasadnione sąd Rejonowy uznał twierdzenia powodów, że nie mogli przewidzieć faktu zasiedzenia, ponieważ z taką możliwością winni liczyć się od początku procesu. Jest to podstawowa kwestia badana w tego typu procesach. Powodowie od początku domagali się wynagrodzenia w kwotach opartych o zupełnie nieuprawnione wskaźniki, za co wyłącznie powodowie są odpowiedzialni. Dlatego też Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>, obciążając kosztami stronę powodową.</p>
<p>Apelację od wyroku wnieśli powodowie w zakresie punktu 3 i 4 tj. co do oddalenia powództwa oraz co do kosztów procesu.</p>
<p>Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> polegające na dokonaniu oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217)">art. 217 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 kpc</a> polegające na oddaleniu wniosku powodów o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność obniżenia wartości spornej nieruchomości, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 227)">art. 217 i art. 227 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 kpc</a> poprzez oddalenie wniosku powodów o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej na okoliczność wartości rynkowej wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania przez pozwaną z nieruchomości powodów., <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207)">art. 207 kpc</a> w brzmieniu sprzed 03.05.2012 roku poprzez uznanie za spóźniony wniosku o dokonanie przez Sąd waloryzacji świadczenia zasądzonego na rzecz powodów, co skutkowało niezastosowaniem przez Sąd prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355(1))">art. 355<sup>
<!-- -->1</sup> kc.</a> Nadto skarżący zarzucił również naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>
</p>
<p>W konsekwencji tych zarzutów powodowie wnieśli o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie na rzecz powodów solidarnie dalszej kwoty 36.558,97 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 26.04.2006 roku, umorzenie postępowania w zakresie kwoty 12,155,33 zł oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania za I i II instancję.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji powodów i o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanej kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</p>
<p>Apelację powodów należało uznać za bezzasadną. Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego w kwestii wpływu stwierdzenia zasiedzenia służebności na dopuszczalność dochodzenia roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z cudzej nieruchomości.</p>
<p>Wbrew stanowisku Sądu I instancji Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestii wpływu zasiedzenia na możliwość dochodzenia roszczeń uzupełniających przez właściciela nieruchomości nie tylko w sytuacji gdy dochodzi do zasiedzenia własności nieruchomości ale także gdy zasiedzenie dotyczy służebności gruntowej lub służebności przesyłu a także służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Stanowisko Sądu Najwyższego, które w całości podziela Sąd Okręgowy, w każdym z tych przypadków wykluczało możliwość dochodzenia przez właściciela wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.</p>
<p>Dla przykładu wskazać należy na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26.05.2006 roku w sprawie III CZP 19/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.04.2011 roku w sprawie III CZP 7/11 a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.07.2013 roku w sprawie V CSK 320/12. W tej ostatniej sprawie Sąd Najwyższy wskazał w uzasadnieniu, iż linia orzecznicza SN jest w tej kwestii utrwalona i wynika z niej, iż upływ terminu zasiedzenia wyłącza możliwość dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z cudzej nieruchomości także w okresie jego biegu. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania było roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe.</p>
<p>Również sądy powszechne przyjęły tą linię orzeczniczą. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18.02.2014 roku w sprawie I ACa 1016/13 stwierdził, że: „Funkcja zasiedzenia sprzeciwia się przyznaniu podmiotowi, który utracił przez zasiedzenie swe prawo, roszczeń uzupełniających dochodzonych za okres sprzed zasiedzenia”. Przy czym również w tej sprawie stan faktyczny był zbliżony do niniejszej sprawy albowiem przedmiotem rozstrzygnięcia było żądanie zasądzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości a zasiedzenie dotyczyło służebności przesyłu.</p>
<p>Identyczne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawie I ACa 252/13 w wyroku z dnia 18.06.2013 roku oraz Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 07.02.2013 roku w sprawie I ACa 1333/12.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17.07.2014 roku w sprawie I ACa 237/14 również stwierdził, że: „Upływ terminu zasiedzenia wyłącza możliwość dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z cudzej nieruchomości także w okresie jego biegu. Choć posiadanie prowadzące do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie nie jest tożsame z posiadaniem prowadzącym do nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości, to przedmiotem zasiedzenia jest prawo na cudzej rzeczy, skutek zasiedzenia w postaci nabycia służebności gruntowej wynika z mocy samego prawa, ma charakter pierwotny i nieodpłatny. Tak więc, jeżeli doszło również do zasiedzenia służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu czy też wprost służebności przesyłu roszczenie uzupełniające wygasa i nie może być skutecznie dochodzone także za okres sprzed zasiedzenia”.</p>
<p>Sąd Okręgowy podziela to stanowisko w całej pełni, albowiem w niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z tożsamym stanem prawnym i faktycznym. Stanowisko Sądu Najwyższego wcześniej dotyczące wpływu zasiedzenia prawa własności na istnienie roszczeń uzupełniających w tym wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z cudzej nieruchomości ma wobec tego zastosowanie również w przypadku zasiedzenia służebności gruntowej lub służebności przesyłu.</p>
<p>W niniejszej sprawie pozwana spółka nabyła przez zasiedzenie z dniem 16.08.2003 roku służebności gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Oznacza to, iż z tą chwilą wygasły roszczenia właścicieli nieruchomości w stosunku do pozwanej o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powodów w zakresie zasiedzianej służebności gruntowej. Z tej przyczyny powództwo winno podlegać oddaleniu w całości. Jednak w niniejszej sprawie pozwana nie wniosła apelacji w części zasądzającej tj. w zakresie punktu 1 zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego, zatem przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego może być jedynie żądanie objęte zakresem punktu 2 wyroku z dnia 01.04.2014 roku. Żądanie powodów w tym zakresie w jakim zostało ono podtrzymane podlegało oddaleniu jednak nie z przyczyn wskazanych przez Sąd Rejonowy a z tych wskazanych powyżej tj. z uwagi na wygaśnięcie roszczenia z mocy prawa wobec zasiedzenia przez pozwaną służebności gruntowej.</p>
<p>Z uwagi na przyczynę dla której żądania powodów podlegały oddaleniu nie ma podstaw do omawiania podnoszonych w apelacji zarzutów, bowiem ewentualne uchybienia, nawet gdyby rzeczywiście miały miejsce nie miałyby wpływu na prawidłowość wyroku w zaskarżonej części. Z tej przyczyny Sąd Okręgowy nie widział również podstaw do korygowania zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym cofniętego żądania pozwu, albowiem oddalenie powództwa również co do cofniętej kwoty żądania nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w szczególności w zakresie kosztów procesu. Strona powodowa winna liczyć się z możliwością przegrania sprawy również z uwagi na możliwe zasiedzenie służebności gruntowej, taki bowiem zarzut strona pozwana podnosiła już w odpowiedzi na pozew. Powodowie mimo to rozszerzyli żądanie pozwu. Wobec tego Sąd rejonowy zasadnie zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> orzekając o kosztach procesu i obciążając nimi w całości powodów z uwagi na fakt, iż przegrali oni sprawę prawie w całości.</p>
<p>Dlatego też na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> apelacja powodów podlegała oddaleniu jako bezzasadna.</p>
<p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> Sąd Okręgowy zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 1200 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w postępowaniu apelacyjnym, obliczonego zgodnie z w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 5;§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 1)">§ 6 pkt 5 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a>.</p>
</div>
</table>