I ACa 906/14

Common courts2014-12-19

Case number

I ACa 906/14

Judgment date

2014-12-19

Type

SENTENCE

Judges

Hanna Rojewska (PRESIDING_JUDGE)Lilla MateuszczykSławomir Zieliński

Legal basis

art. 840 k.p.c.

Judgment text

1. Sygn. akt I ACa 906/14 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 19 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: <table> <colgroup> <col width="173"/> <col width="438"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> SSA Hanna Rojewska </td> </tr> <tr> <td> Sędziowie: </td> <td> SSA Lilla Mateuszczyk (spr.) SSO del. Sławomir Zieliński </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> st. sekr. sądowy Jacek Raciborski </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa  J. K. (1) przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2014r. sygn. akt II C 548/13 1. oddala apelację; 2. nie obciąża powoda kosztami procesu w postępowaniu apelacyjnym; 3. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz adwokat E. B. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. kwotę (...) (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) złotych brutto tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu na rzecz powoda w postępowaniu apelacyjnym. I A Ca 906/14 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> W sprawie z powództwa J. K. (1) przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyciągu z ksiąg Banku (...) SA Oddziałowi w Ł., Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. oddalił powództwo, przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi powoda świadczącemu na jego rzecz pomoc prawną z urzędu i postanowił nie obciążać powoda kosztami procesu. Rozstrzygnięcie powyższe Sąd Okręgowy oparł na ustaleniach opisanych w uzasadnieniu wyroku. Ustalenia te Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne. Uwzględniając wniosek dowodowy powoda zawarty w apelacji Sąd Apelacyjny, na podstawie załączonej do apelacji umowy pożyczki z dnia 19 lutego 1996 r. [k. 193-196], dodatkowo ustalił, że: Umowa pożyczki została zawarta pomiędzy A. K., J. K. (2) i spółką cywilną Produkcja napojów i wód mineralnych” A. K. i J. K. (2) a Bankiem (...) w Ł., działającym w imieniu i na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pożyczka udzielona została ze środków (...) w wysokości 60.000 zł. na okres od 19 lutego 1996 r. do 18 lutego 1999 r., na sfinansowanie „małej przedsiębiorczości na wsi” polegającej na zakupie materiałów budowlanych, wykonaniu robót instalacyjno-budowlanychj w hali produkcyjnej, zakupie 2 pomp, filtru i opakowań na pierwszą produkcję [§ 1]. Prawne zabezpieczenie spłaty udzielonej pożyczki stanowiło m.in. poręczenie J. K. (1) [§ 11]. Bank i pożyczkobiorcy ustalili dodatkowe warunki korzystania z pożyczki, m.in. ten, że Agencja wycofa się z udziału finansowaniu, a wniesiony przez nią udział finansowy będzie podlegał zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami, w przypadku nie dokończenia inwestycji, nie rozpoczęcia działalności w terminie, zaprzestania działalności gospodarczej, zaprzestania spłaty pożyczki [§ 12 pkt 1]. Pożyczkobiorcy zobowiązali się m.in. do niezwłocznego informowania Banku o wszelkich zamierzeniach prowadzących do zmian organizacyjno-prawnych, własnościowych oraz innych zdarzeniach gospodarczych mających wpływ na sytuację finansową i ekonomiczną pożyczkobiorców [§ 13 pkt 4]. Bank zastrzegł sobie prawo do wypowiedzenia umowy pożyczki i żądania jej spłaty w terminie określonym w oświadczeniu o wypowiedzeniu [§ 14 pkt 1]. W przypadku nie zapłacenia przez pożyczkobiorców raty pożyczki w terminie, Bank wypowiada pożyczkobiorcom umowę w ciągu 3 miesięcy od upływu terminu płatności raty [§ 15 ust. 1 pkt 1]. Wypowiedzenie umowy pożyczki, o którym mowa w § 14 pkt 1 może nastąpić m.in. w przypadku zaprzestania obsługi pożyczki lub realizacji przedsięwzięcia, nie spełnienia warunków określonych w § 12 lub nie wywiązania się z zobowiązań zawartych w § 13 umowy [§ 15 ust. 2 pkt 4 i 7]. Bank niezwłocznie po bezskutecznym upływie terminu płatności określonego w § 5 i 15 pkt 1 umowy oraz po oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy, będzie podejmował czynności windykacyjne w odniesieniu do nie spłaconej pożyczki. Sąd Okręgowy stwierdził, że materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, by zaistniała którakolwiek z przesłanek <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 § 1 pkt 2 kpc</a>, z którego wywodzone jest żądanie pozwu. Za nieuzasadnione uznał Sąd twierdzenie powoda, że nieprawidłowy jest tytuł wykonawczy, w oparciu o który prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne [sygn. akt KM 399/97] prowadzone jest w oparciu o wyciąg z ksiąg banku (...) SA z dnia 6 listopada 1997 r., który to wyciąg, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890040021" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21 (art. 53;art. 53 ust. 2)">art. 53 ust. 2 ustawy Prawo bankowe z dnia 31 stycznia 1989 r.</a> [Dz. U. nr 4, poz. 21], ma moc prawną tytułu wykonawczego bez potrzeby uzyskiwania dla niego sądowej klauzuli wykonalności. Powoływana przez powoda <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890040021" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21 ()">ustawa – Prawo bankowe</a> z dnia 29 sierpnia 1997 r. [Dz. U. nr 140, poz. 939] weszła w życie od dnia 1 stycznia 1998 r., zatem już po sporządzeniu wyciągu, a jej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890040021" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21 (art. 97;art. 97 ust. 1)">art. 97 ust. 1</a> dotyczy bankowego tytułu egzekucyjnego, a nie wyciągu z ksiąg banku. Podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego w Łodzi wyrażone w wyroku z dnia 3 października 2002 r. wydanym w sprawie sygn. I A Ca 1020/01 z powództwa J. i J. K. (2) przeciwko (...) SA o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego z dnia 6 listopada 1997 r. – Sąd Okręgowy uznał za nieistotne to, że stosunek zobowiązaniowy, wynikający z umowy pożyczki, łączył nie (...), a Bank z J. K. (2) i A. K. [powód – J. K. (1) był poręczycielem pożyczki pobranej przez A. K., J. K. (2) i ich spółkę cywilną], choć środki przekazane pożyczkobiorcom pochodziły z (...), Bank występował bowiem w imieniu i na rzecz Agencji jako strona umowy i był upoważniony do wystawienia bankowego tytułu wykonawczego. Niezasadnie też powód utrzymywał, że Bank nie był uprawniony do wystawiania „bankowego tytułu egzekucyjnego” przeciwko J. K. (2), ponieważ nie dokonywała ona z Bankiem żadnych czynności bankowych, skoro prowadząc z A. K. działalność gospodarczą, była stroną umowy pożyczki, a następnie stroną ugody, jest zatem dłużnikiem solidarnym w zakresie omawianej wierzytelności. Odnosząc się do argumentów powoda dotyczących przyczyn wypowiedzenia umowy pożyczki przez Bank Sąd podniósł, że – wbrew twierdzeniom powoda – podstawą wypowiedzenia umowy w dniu 22 lipca 1997 r. było nie realizowanie postanowień umowy przez pożyczkobiorców oraz rozwiązanie w dniu 28 listopada 1996 r. umowy spółki cywilnej (...), J. K. (2) Produkcja napojów i wód mineralnych”, nie zaś przyczyny losowe [powódź]. Wobec wcześniejszego niż powódź rozwiązania umowy pożyczki, bezprzedmiotowe było żądanie powoda wydłużenia karencji w spłacie pożyczki w związku ze szkodami wyrządzonymi powodzią. Od wyroku Sądu Okręgowego powód złożył apelację. Wniósł o zmianę wyroku poprzez pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyciągu z ksiąg banku (...) SA z dnia 6 listopada 1997 r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego, bądź o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania zarzucając: - naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 235)">art. 316 i art. 235 kpc</a> przez dokonanie ustaleń faktycznych bez analizy umowy pożyczki [nie załączonej do akt], a przez to nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy, tj. pomiędzy jakimi stronami i w jakim charakterze występującymi została zawarta umowa pożyczki, a przez to uchylenie się od jej oceny prawnej i uznanie jej za bezsporną, co doprowadziło do oddalenia powództwa, - nie ustalenie daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie KM 399/97, co uniemożliwia dokonanie oceny, czy egzekucja ta może być prowadzona na podstawie wyciągu z ksiąg banku bez sądowej klauzuli wykonalności [wyrok SN z 3 lutego 1999 r., sygn. III CKN 155/98, Lex nr 36458], - naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 53;art. 53 ust. 2)">art. 53 ust. 2 prawa bankowego</a> [Dz. U. nr 4 z 1989 r., poz. 21] w zw. z art. 11 tej ustawy i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 maja 1995 r., sygn. K 12/93 przez błędne ustalenie, że bankowy tytuł wykonawczy wystawiony przez (...) SA w dniu 6 listopada 1997 r., jest zgodny z prawem i może stanowić podstawę skutecznej egzekucji komorniczej. Powód wniósł także o dopuszczenie dowodu z umowy pożyczki nr (...) z dnia 19 lutego 1996 r. oraz z akt komorniczych sygn. KM 399/97 na okoliczność kiedy zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikom. Sąd Apelacyjny postanowił dopuścić dowód z umowy pożyczki nr (...) z dnia 19 lutego 1996 r. oraz ustalił, że postępowanie egzekucyjne w sprawie KM 399/97, z wniosku (...) Oddział w Ł. przeciwko dłużnikom J. K. (2) i J. K. (1) wszczęte zostało w dniu 8 grudnia 1997 r. [notatka k. 218]. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja powoda jest nieuzasadniona. Podnieść przede wszystkim należy, że niedopuszczalne jest powództwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 kpc</a> w stosunku do bankowego tytułu wykonawczego wydanego w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890040021" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21 (art. 53;art. 53 ust. 2)">art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. – Prawo bankowe</a>. Do zwalczania tego tytułu służyło przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890040021" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21 (art. 53 ust. 3)">ust. 3</a> tego przepisu powództwo o umorzenie egzekucji [tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 czerwca 2004 r. wydanym w sprawie III CK 139/03, Lex nr 174153]. W uzasadnieniu tej tezy Sąd Najwyższy wskazał, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 kpc</a> przewiduje drogę zwalczania tytułów wykonawczych pochodzących od sądu, zaś bankowy tytuł wykonawczy takim tytułem nie był. Dla unicestwienia jego skutków ustawodawca przewidział inną drogę – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890040021" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21 (art. 53;art. 53 ust. 3)">art. 53 ust. 3 Prawa bankowego z 1989 r.</a>, stanowiący lex specjalis w stosunku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 kpc</a>. Przepis ten był podstawą wystąpienia przez dłużnika z żądaniem umorzenia prowadzonej przez banki egzekucji w całości lub w części, jeżeli egzekwowana wierzytelność nie istnieje lub istnieje w kwocie mniejszej albo gdy dłużnik zgłasza wzajemne roszczenia nadające się do potrącenia z wierzytelności egzekwowanej. Na żadną z tych okoliczności powód w sprawie niniejszej nie powoływał się. Już więc tylko z tej przyczyny powództwo podlegało oddaleniu. Sąd Okręgowy, odnosząc się do podnoszonych przez powoda argumentów, prawidłowo przyjął, że nie jest zasadny zarzut apelacji dotyczący braku pełnomocnictwa Banku do działania w imieniu (...) i niedopuszczalności w związku z tym wystawienia bankowego tytułu wykonawczego oraz zarzut dotyczący braku podstaw prawnych do wystawienia przez (...) tytułu wykonawczego w postaci wyciągu z ksiąg banku i prowadzenia na jego podstawie egzekucji, ponieważ z dniem 1 stycznia 1998 r., weszła w życie zmiana <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">prawa bankowego</a> na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. [Dz. U. nr 140, poz. 939], według której jej art. 97 ust. 1, wymagał nadania przez sąd klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. I tak: (...) nie jest instytucją bankową, nie udziela pożyczek, stąd środki, którymi dysponuje na wspomaganie rolnictwa, są przekazywane rolnikom za pośrednictwem banków prowadzących obsługę tych pożyczek, działających w jej imieniu i na jej rzecz, ale według reguł rządzących <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">prawem bankowym</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940010002" title="Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 2 (art. 3;art. 3 ust. 3)">Art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa</a> [Dz. U. z 1994 r., nr 1 poz. 2] stanowił, że Agencja realizuje te zadania za pośrednictwem banków lub innych osób prawnych w oparciu o umowy zawierane przez Agencję z tymi podmiotami. Objęta sporem umowa pożyczki z dnia 19 lutego 1996 r. stanowiła w § 1, że pożyczka udzielona została przez Bank, ze środków (...), w § 15 zawierała uprawnienie Banku do wypowiedzenia umowy w przypadkach w tym postanowieniu wskazanych, m.in. w razie zaprzestania działalności gospodarczej i zaprzestania spłaty pożyczki [§12 pkt 1 w zw. z § 15 ust. 1 i 2 pkt 4 i 7], zaś w § 17 zawierała uprawnienie Banku do podejmowania czynności windykacyjnych w przypadku nie spłacenia pożyczki, na co pożyczkobiorcy [i poręczyciel] wyrazili zgodę swoimi podpisami. Te postanowienia umowy uprawniały Bank do jej wypowiedzenia w dniu 22 lipca 1997 r. po stwierdzeniu, że pożyczka nie jest spłacana w wyznaczonych umową terminach, że w dniu 28 listopada 1996 r. rozwiązana została umowa spółki cywilnej pomiędzy A. K. i J. K. (2) oraz że nie została dokończona inwestycja, a następnie do wystawienia w dniu 6 listopada 1997 r. wyciągu z ksiąg banku stanowiącego tytuł wykonawczy. W tym miejscu podkreślić trzeba, że szkoda powodziowa, na którą powód powołuje się, uzasadniając swój wniosek o przedłużenie karencji spłaty pożyczki pobranej m.in. przez spółkę cywilną (...), wystąpiła w dniu 29 lipca 1997 r., co wynika z protokołu szkody sporządzonego w dniu 20 sierpnia 1997 r. przez ubezpieczyciela [k. 95], zatem już po rozwiązaniu umowy spółki cywilnej i po wypowiedzeniu przez Bank umowy pożyczki. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890040021" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21 (art. 53;art. 53 ust. 2)">art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. – Prawo bankowe</a> [Dz. U. nr 4, poz. 21], wyciągi z ksiąg banku miały moc tytułów wykonawczych, bez potrzeby uzyskiwania dla nich sądowej klauzuli wykonalności. Postępowanie egzekucyjne na podstawie tego tytułu wykonawczego wszczęte zostało przez (...) przeciwko J. K. (2) – dłużnikowi [ spółka cywilna Produkcja napojów i wód mineralnych” A. K. i J. K. (2) uległa wcześniej rozwiązaniu, o czym wyżej była mowa, z powodu wystąpienia z niej A. K.] i J. K. (1) – poręczycielowi w dniu 8 grudnia 1997 r., zatem jeszcze przed wejściem życie, z dniem 1 stycznia 1998 r. zmiany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy Prawo bankowe</a>, wymagającej, w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 97;art. 97 ust. 1)">art. 97 ust. 1</a>, nadania sądowej klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lutego 1999 r. wydanym w sprawie III CKN 155/98 – bankowe tytuły wykonawcze wystawione na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890040021" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21 (art. 53;art. 53 ust. 2)">art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. – Prawo bankowe</a> zachowały moc po wejściu w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe</a>, jako podstawa egzekucji wszczętej przed dniem 1 stycznia 1998 r. [Lex nr 36458]. Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd Apelacyjny apelację powoda jako bezzasadną oddalił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> Sąd Apelacyjny postanowił nie obciążać powoda kosztami procesu w postępowaniu apelacyjnym ze względu na jego szczególnie trudną sytuację życiową i materialną: powód utrzymuje się z renty chorobowej w wysokości 521 zł., a jako człowiek chory, ponosić musi koszty leków i wizyt u lekarzy, zatem zwrot na rzecz strony pozwanej kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2.700 zł. byłby dla niego ciężarem niemożliwym do poniesienia. Na podstawie § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu [Dz. U. nr 163, poz. 1348] zasądzone zostało wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika powoda świadczącego na jego rzecz pomoc prawną z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. </div>