III Ca 1066/14
Common courts2014-12-22
Case number
III Ca 1066/14
Judgment date
2014-12-22
Type
REASONS
Legal basis
Judgment text
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt III Ca 1066/14</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Postanowieniem częściowym z dnia 3 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Pabianicach w sprawie z wniosku <span class="anon-block">P. B.</span> z udziałem <span class="anon-block">M. C.</span> o zniesienie współwłasności, ustalił, że niezabudowana nieruchomość położona w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni 0,0402 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Pabianicach jest urządzona <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>, stanowi współwłasność <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">M. B.</span>, byłych wspólników spółki cywilnej P.<span class="anon-block"> P.H.U. (...)</span> <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block"> (...) Spółka Cywilna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span>, dokonał zniesienia współwłasności i podziału majątku byłych wspólników spółki cywilnej P.<span class="anon-block"> P.H.U. (...)</span> <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block"> (...) Spółka Cywilna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> poprzez przyznanie powyższej nieruchomości na wyłączną własność <span class="anon-block">P. B.</span> i zobowiązał <span class="anon-block">M. B.</span> do wydania jej <span class="anon-block">P. B.</span>.</p>
<p>Sąd I instancji ustalił, że pomiędzy stronami w dniu 6 maja 2001 r. zawarta została na czas nieokreślony umowa spółki pod nazwą <span class="anon-block"> P.P.H.U. (...)</span> <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block"> (...) Spółka Cywilna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span>, a w dniu 5 września 2005 r. wnioskodawca, w wypełnieniu zobowiązania wynikającego z umowy spółki, przeniósł na rzecz <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">P. B.</span> jako wspólników tej spółki własność przedmiotowej nieruchomości. W dniu 27 września 2008 r. <span class="anon-block">M. B.</span> wypowiedziała swój udział w spółce, jednak nieruchomość do chwili obecnej znajduje się w jej posiadaniu.</p>
<p>Na tle tych okoliczności Sąd <em>
<!-- -->meriti</em> wskazał, że w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 875;art. 875 § 1;art. 875 § 2)">art. 875 § 1 i 2 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 871;art. 871 § 1)">art. 871 § 1 k.c.</a> uznać trzeba, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność stron (wspólników spółki cywilnej) i podlega zwrotowi na rzecz <span class="anon-block">P. B.</span> jako jego wkład do tej spółki. Uzasadnia to zniesienie współwłasności nieruchomości i podział majątku byłych wspólników poprzez przyznanie jej na wyłączną własność wnioskodawcy z jednoczesnym orzeczeniem o obowiązku jej wydania przez uczestniczkę postępowania.</p>
<p>Zapadłe postanowienie w całości zakwestionowała uczestniczka postępowania, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a mianowicie:</p>
<p>a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 325)">art. 325 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> poprzez:</p>
<p>● błędne i niezgodne z rzeczywistym stanem sprawy oznaczenie strony postępowania, w stosunku do której orzeczenie ma wywoływać skutki prawne, polegające na umieszczeniu w komparycji postanowienia oznaczenia uczestniczki postępowania jako <span class="anon-block"> (...)</span>, podczas gdy uczestniczką jest <span class="anon-block">M. C.</span>, przez co Sąd naruszył granice podmiotowe postępowania;</p>
<p>b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> poprzez:</p>
<p>● dokonanie istotnych ustaleń sprzecznych z treścią materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegających na uznaniu, że niezabudowana nieruchomość położona w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o powierzchni 0,0402 ha, stanowiąca <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span>, objęta <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span> stanowi współwłasność <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">M. B.</span>, podczas gdy analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a w szczególności odpis zupełny księgi wieczystej urządzonej dla tej nieruchomości, pozwala na przyjęcie, że właścicielami są <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span>;</p>
<p>● dokonanie istotnych ustaleń sprzecznych z treścią materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegających na uznaniu, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się we władaniu <span class="anon-block">M. B.</span>, podczas gdy z tegoż materiału wynika, że nieruchomością nie włada <span class="anon-block">M. B.</span>, choćby z tej przyczyny, że osoba o tym nazwisku prawdopodobnie nie istnieje, co czyni orzeczenie w przedmiocie zobowiązania do wydania nieruchomości niemożliwym do wykonania;</p>
<p>c) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 1)">art. 328 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> poprzez niedostateczne uzasadnienie postanowienia tj. niewyjaśnienie przy opisywaniu podstawy faktycznej uzasadnienia przekonania Sądu o tym że:</p>
<p>● przedmiotowa nieruchomość znajduje się we władaniu <span class="anon-block">M. B.</span>, co według Sądu jest okolicznością bezsporną;</p>
<p>● przedmiotowa nieruchomość będąca przedmiotem podziału stanowi współwłasność <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">M. B.</span>;</p>
<p>● w sprawie występuje jako uczestnik postępowania <span class="anon-block">M. B.</span>.</p>
<p>Przy tak sformułowanych zarzutach apelująca przede wszystkim zwróciła się o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku w przedmiocie częściowego orzekania w sprawie, zaś wniosek ewentualny sprowadzał się do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.</p>
<p>Ustosunkowując się do wywiedzionego środka odwoławczego pełnomocnik wnioskodawcy <span class="anon-block">P. B.</span> wniósł o oddalenie apelacji oraz o sprostowanie danych personalnych uczestniczki w zaskarżonym orzeczeniu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy dodatkowo ustalił następującą okoliczność:</strong>
</p>
<p>Uczestniczka postępowania po zawarciu małżeństwa z wnioskodawcą nosiła nazwisko <span class="anon-block"> (...)</span>, jednak po rozwiązaniu związku małżeńskiego przez rozwód – co nastąpiło w dniu 24 września 2008 r. – powróciła do nazwiska rodowego <span class="anon-block"> (...)</span> (poświadczona za zgodność kserokopia skróconego odpisu aktu małżeństwa stron, k. 650).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja podlega oddaleniu z uwagi na swoją oczywistą bezzasadność.</p>
<p>W niniejszej sprawie strona apelująca sformułowała całą gamę zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, jednak bliższa analiza wywiedzionego środka odwoławczego przemawia za stwierdzeniem, że apelacja w istocie rzeczy została oparta wyłącznie na twierdzeniu, iż w orzeczeniu zostały ujawnione niewłaściwe dane personalne uczestniczki postępowania. Według skarżącej, wskutek tego doszło do naruszenia przedmiotowych granic postępowania i dokonania błędnych ustaleń faktycznych, które ponadto nie zostały zadowalająco wyjaśnione w treści sporządzonego przez Sąd <em>
<!-- -->meriti </em>uzasadnienia.</p>
<p>Bez wątpienia w toku całego postępowania Sąd powinien czuwać nad jego właściwym przebiegiem, także w zakresie dbałości o należyte jego ramy podmiotowe. Zwłaszcza w postępowaniu nieprocesowym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510)">art. 510 k.p.c.</a> nakłada na Sąd szczególne obowiązki polegające na wzywaniu z urzędu do udziału w postępowaniu osób, które są zainteresowane w sprawie w rozumieniu tego przepisu, jak również eliminowaniu z postępowania tych podmiotu, których praw i obowiązków wynik postępowania nie może dotyczyć. Zważywszy, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest zniesienie współwłasności nieruchomości oraz podział majątku spółki cywilnej, do którego ta nieruchomość się zalicza, nie ma wątpliwości, że w myśl powołanego przepisu do kręgu uczestników niniejszego postępowania winni się zaliczać wspólnicy tej spółki (a tym samym współwłaściciele rzeczy) – i nie ma również wątpliwości, że właśnie te osoby biorą udział w sprawie. W szczególności podkreślić tu trzeba, że uczestniczką postępowania jest ta sama osoba, która jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości i do chwili obecnej nią włada. Bezpodstawny jest w tej sytuacji apelacyjny zarzut dokonania przez Sąd Rejonowy błędnych ustaleń faktycznych co do okoliczności opisanych w apelacji, ponieważ Sąd ten w rzeczywistości poczynił co do nich prawidłowe ustalenia, a jedynie w pewnym zakresie błędnie je opisał, określając tę osobę omyłkowo jako <span class="anon-block">M. B.</span>. Należy tu wyraźnie odróżnić ewentualne błędne ustalenia co do faktów od niewłaściwego (nieprecyzyjnego) oznaczenia podmiotu, co do którego te ustalenia zostały poczynione. Treść uzasadnienia nie pozostawia wątpliwości, że Sąd <em>
<!-- -->meriti</em> czynił swoje ustalenia właśnie w odniesieniu do uczestniczki postępowania, nie zaś wobec jakiejkolwiek innej osoby, a tym samym nie doszło w żadnej mierze do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> Na marginesie można zauważyć, że omyłka w oznaczeniu strony mogła zostać spowodowana w pewnej mierze przez samą uczestniczkę, która, mimo zmiany nazwiska, nie dokonała sprostowania oznaczenia współwłaścicielki w dziale II prowadzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej. Oczekiwania skarżącej, że Sąd I instancji, popełniając omyłkę tego rodzaju, wyjaśni w uzasadnieniu orzeczenia, dlaczego uznał, że współwłaścicielką i posiadaczką nieruchomości jest <span class="anon-block">M. B.</span>, wydają się być zupełnie oderwane od rzeczywistości, ponieważ byłoby to uzasadnione jedynie w sytuacji, gdyby Sąd przyjął błędnie, że przymioty te przysługują jakiejś osobie trzeciej, niebędącej stroną postępowania. Tak jednak nie było, a Sąd w sposób zadowalający – w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> – wyjaśnił, z jakich przyczyn przyjął, że przedmiotowa nieruchomość jest przedmiotem współwłasności i posiadania uczestniczki postępowania, ustalając jedynie niezgodnie z rzeczywistością, że uczestniczka nosi obecnie nazwisko <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Za zupełne nieporozumienie w świetle powyższych wywodów należy uznać zarzut, że Sąd Rejonowy naruszył granice podmiotowe postępowania, a co więcej – w sporządzonym następnie uzasadnieniu nie wyjaśnił, z jakich przyczyn tak postąpił. Uwadze skarżącej umyka, że zakres podmiotowy sprawy wyznaczony jest przez krąg osób biorących w niej udział, niezależnie od tego, w jaki sposób zostały one oznaczone w treści rozstrzygnięcia, a oznaczenie ich tam w błędny sposób w żadnej mierze nie prowadzi do wniosku, iż w sprawie brały udział inne osoby niż rzeczywiście w niej występujące.</p>
<p>Z dodatkowych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy wynika jasno, że w chwili wydania zaskarżonego orzeczenia uczestniczka postępowania nosiła nazwisko <span class="anon-block"> (...)</span>, a Sąd Rejonowy popełnił jedynie zwykłą i oczywistą omyłkę pisarską, która nadawała się do skorygowania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> – w tym zakresie rację trzeba przyznać wnioskodawcy, który w odpowiedzi na apelację sformułował tego rodzaju wniosek. Skarżąca – w ocenie Sądu odwoławczego - skorzystała z nieadekwatnego i zupełnie niewspółmiernego do zaistniałego uchybienia sposobu dokonania korekty orzeczenia, a zamierzony efekt mogła osiągnąć w drodze odpowiedniego wniosku skierowanego do Sądu I instancji bez zbędnej zwłoki w rozpoznaniu sprawy. W pozostałym zakresie Sąd II instancji podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne.</p>
<p>Reasumując powyższe wywody, apelację w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> należało oddalić, ponieważ zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczące <em>
<!-- -->meritum </em>rozstrzygnięcia okazały się chybione, a zaistniała w orzeczeniu usterka nadawała się do usunięcia w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>, czego wyrazem jest pkt 1 sentencji postanowienia Sądu Okręgowego dotyczący sprostowania danych personalnych uczestniczki w komparycji orzeczenia oraz w punkcie 1 i 3 jego tenoru.</p>
</div>