VI U 2718/22

<p>Sygn. akt VI U 2718/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 14 lutego 2025 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Karolina Chudzinska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 roku w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <span class="anon-block">E. S.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o rentę rodzinną</p> <p>na skutek odwołania ubezpieczonej</p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z dnia 27 października 2022r. , znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  Zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonej <span class="anon-block">E. S.</span> prawo do renty rodzinnej po zmarłej matce <span class="anon-block">S. S.</span> począwszy od dnia <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  Zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 360 ( trzysta sześćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.</p> <p>3.  Stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.</p> <p> <em> <!-- -->Sędzia Karolina Chudzinska</em> </p> <p>Sygn. akt VI U 2718/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 27 października 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> odmówił <span class="anon-block">E. S.</span> prawa do renty rodzinnej po zmarłej matce <span class="anon-block">S. S.</span>. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy powołał się na treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 68)">art. 68 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2022 roku, poz. 504 ze zm.) i wskazał, iż stwierdzono u ubezpieczonej całkowitą niezdolność do pracy, która powstała po 05.06.1075r.</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczona, domagając się jej zmiany i przyznanie mu prawa do renty rodzinnej, albowiem jej całkowita niezdolność do pracy zaistniała przed 16 rokiem życia, a spowodowana została upośledzeniem umysłowym występującym od urodzenia oraz schizofrenią, która wystąpiła przed 16 rokiem życia.</p> <p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 68)">art. 68 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2022 roku, poz. 504 ze zm.) – dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione maja prawo do renty rodzinnej:</p> <p>1.  do ukończenia 16 lat,</p> <p>2.  do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 rok życia, nie dłużej niż do osiągnięcia 25 roku życia, albo</p> <p>3.  bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie o którym mowa w pkt. 1 lub 2 .</p> <p>W niniejszym postępowaniu konieczne było więc badanie przesłanek przewidzianych w zacytowanym powyżej przepisie. Sąd poczynił następujące ustalenia:</p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">E. S.</span>, <span class="anon-block">urodzona dnia (...)</span>, w dniu 14 lipca 2022 roku wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do renty rodzinnej po zmarłej matce <span class="anon-block">S. S.</span>.</p> <p>Pozwany organ rentowy poddał ubezpieczoną badaniu przez Lekarza Orzecznika ZUS oraz Komisję Lekarską ZUS. W wydanych orzeczeniach stwierdzono u ubezpieczonej całkowitą niezdolność do pracy, wskazując ostatecznie, że powstała ona po 05.06.1975r.</p> <p>W celu zweryfikowania powyższych orzeczeń Sąd powołał biegłych lekarzy sądowych o następujących specjalizacji: psycholog, psychiatra.</p> <p>Biegli lekarze sądowi w wydanej opinii stwierdzili u badanej niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym oraz przewlekłą chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii.</p> <p>Jak wskazali biegli sądowi, ubezpieczona od początku edukacji była objęta kształceniem specjalnym w ramach klasy życia, którą zakończyła z kilkuletnim opóźnieniem. Mimo wieloletniej edukacji nie opanowała w wystarczającym stopniu podstawowej umiejętności samodzielnego czytania prostego tekstu ze zrozumieniem i pisania. Nie potrafi dokonać prostych operacji matematycznych, nie zna tabliczki mnożenia. Nie zna wartości pieniądza, słabo orientuje się w systemie monetarnym, nie potrafi określić godziny na zegarku. Nie korzysta z telefonu komórkowego. Podkreślono też – istotne obniżenie procesów poznawczych – wąski zakres pamięci świeżej, trudności w koncentracji uwagi, a także słabą koordynację wzrokowo – ruchową, spostrzeganie rzeczywistości w sposób uproszczony, niedokładny. Jak podano – ubezpieczoną cechuje myślenie konkretne – charakterystyczne dla wcześniejszych etapów rozwoju. Słabo ukształtowana umiejętność logicznego myślenia sprawia, że ubezpieczona ma trudności w zakresie planowania, organizowania i przewidywania skutków swoich działań.</p> <p>Biegli sądowi jednoznacznie wskazali, że z uwagi na stwierdzoną niepełnosprawność intelektualną oraz chorobę psychiczną – schizofrenię, ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy, przy czym niezdolność ta powstała u ubezpieczonej przed 16 rokiem życia a spowodowana została upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym – rozpoznanym u ubezpieczonej już w dzieciństwie. Podkreślono, że ubezpieczona realizowała kształcenie w ramach klasy życia, które było przeznaczone dla dzieci niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym. Nie opanowała podstawowej wiedzy i umiejętności niezbędnych do funkcjonowania społecznego. Przyuczyła się do prostych czynności szwalniczych, dzięki czemu przez pewien czas pracowała w spółdzielni inwalidów. Podkreślono też, że ubezpieczona nie była w stanie podporządkować się rygorom wynikającym ze stosunku pracy, jej niekompetencje w tym zakresie powodowały, że nie była zdolna do podjęcia jakiejkolwiek pracy w celu zapewnienia sobie środków utrzymania, a wykonywana przez nią praca miała i może mieć jedynie charakter rehabilitacyjny.</p> <p>Po zapoznaniu się z wydaną przez biegłych opinią, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł zastrzeżenia do opinii, podnosząc, iż u ubezpieczonej przed 16 rokiem życia rozpoznano upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim. Organ rentowy wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej celem odniesienia się przez biegłych sądowych do zgłoszonych zastrzeżeń, wskazując jednocześnie, iż w sytuacji nieuwzględnienia wniosku – podtrzymuje swoje stanowisko i wnosi o oddalenie odwołania.</p> <p>Sąd nie uwzględnił powyższych zastrzeżeń, albowiem z treści opinii biegłych sądowych wynika wprost, iż rozważali oni kwestię uznania ubezpieczonej za osobę niepełnosprawna w stopniu lekkim, wskazując, że nie zgadzają się z rozpoznaniem u ubezpieczonej upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, przy czym uzasadnili swoje stanowisko w tej kwestii ( k. 9 -10 opinii ).</p> <p>Sąd uwzględnił wydaną przez biegłych sądowych opinię w całości i uznał ją za wyczerpującą, poddającą wszechstronnej analizie stan zdrowia ubezpieczonej w odniesieniu do jego możliwości zawodowych. Opinia biegłych w sposób jasny i stanowczy odnosi się do stanu zdrowia ubezpieczonej i wyjaśnia na czym polegają ograniczenia w wykonywaniu pracy. Została szczegółowo uzasadniona, wnioski w niej zawarte nie nasuwały wątpliwości, co do ich trafności. Należy zauważyć, iż biegli są doświadczonymi specjalistami z tych dziedzin medycyny, które odpowiadały schorzeniom ubezpieczonej. Opinię wydali po zapoznaniu się z wszystkimi dokumentami leczenia ubezpieczonej. Stanowisko swoje fachowo, logicznie i wyczerpująco uzasadnili.</p> <p>Wobec powyższego Sąd uznał wydaną przez biegłych opinię za miarodajną dla oceny stanu zdrowia ubezpieczonej.</p> <p>W tej sytuacji Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym opinię biegłych sądowych, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 ^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję, jak w punkcie 1 wyroku.</p> <p>W punkcie 3 wyroku Sąd, zgodnie z przepisem art. 118 ust. 1a ustawy emerytalno- rentowej FUS z urzędu orzekał w przedmiocie braku odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, uznając, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie wystąpiły podstawy do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego, bowiem dowody zaprezentowane w trakcie postępowania sądowego były szersze niż te, którymi dysponował pozwany organ rentowy w trakcie prowadzonego postępowania orzeczniczego. Jak podali biegli sądowi – podstawą wydania opinii o treści opisanej wyżej, była także dokumentacja medyczna przedstawiona po wydaniu przez ZUS zaskarżonej decyzji.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Karolina Chudzinska</em> </p> </div>