III AUa 215/24

<p>Sygn. akt III AUa 215/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 lutego 2025 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="154"/> <col width="450"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Hawryszko</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2025 r. w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>sprawy <span class="anon-block">E. L.</span> </p> <p>przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</p> <p>o przyznanie emerytury rolniczej</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp.</p> <p>z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt VI U 39/24</p> <p>oddala apelację.</p> <table> <colgroup> <col width="240"/> <col width="241"/> <col width="240"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p> SSA Jolanta Hawryszko</p> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>III AUa 215/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie z odwołania ubezpieczonej <span class="anon-block">E. L.</span> od decyzji z 8 grudnia 2023 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span> przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o przyznanie emerytury rolniczej wyrokiem z dnia 20 marca 2024 r. oddalił odwołanie.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczona <span class="anon-block">ur. (...)</span>, urodziła dziecko w 1977 r. Teściowie ubezpieczonej posiadali gospodarstwo rolne do 1975 r., które przekazali na Skarb Państwa. Użytkowali pozostawione im dożywotnio 0,5 ha ziemi. Ubezpieczona uprawniona jest do emerytury z ZUS. W dniu 3.10.2023 roku złożyła wniosek o emeryturę rolniczą. Organ, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zaskarżoną w sprawie decyzją z 8.12.2023 r. odmówił przyznania emerytury rolniczej. Organ uwzględnił 18 lat, 10 miesięcy i 24 dni pracy w gospodarstwie rolnym (od 1993 r.). Uzasadnił, że nie zaliczono okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 1.12.1977 do 1.04.1982, ponieważ brak dokumentów potwierdzających zamieszkanie oraz opłacanie składek przez teściów, przy czym obowiązek opłacania składek od 1.07.1977, został wprowadzony <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19770320140" title="Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin - Dz. U. z 1977 r. Nr 32, poz. 140 ()">ustawą z dnia 27.10.1977 o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin</a>.</p> <p>Sąd Okręgowy nie uwzględnił odwołania, wyjaśniając że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 19;art. 19 ust. 1)">art. 19 ust. 1 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (Dz.U.2024.90; dalej jako ustawa), emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1/ osiągnął wiek emerytalny; wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat, a mężczyzny 65 lat;</p> <p>2/ podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem art. 20.</p> <p>Art. 20 ustawy stanowi:</p> <p>1. Do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, zalicza się okresy:</p> <p>1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990;</p> <p>2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 01.01.1983 roku;</p> <p>3) od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi.</p> <p>2. Okresów, o których mowa w ust. 1, nie zalicza się do okresów ubezpieczenia, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów.</p> <p>3. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do osób urodzonych po dniu 31.12.1948 r.</p> <p>Ubezpieczona nie spełnia warunku przyznania prawa do emerytury rolniczej określonego w art. 19 pkt 2 ustawy. Również doliczenie podnoszonego przez nią okresu rzekomej pracy w gospodarstwie rolnym teściów (niespełna 5 lat) nie spowoduje wykazania 25-letniego okresu rolniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Tym samym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zbędne było przeprowadzanie dowodu zeznań świadków, zatem wniosek został pominięty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235 ^{<!-- -->2} §1 pkt 2 k.p.c.</a> Na marginesie Sąd Okręgowy wskazał, iż teściowie ubezpieczonej w spornym okresie nie byli posiadaczami gospodarstwa rolnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od wyroku złożyła ubezpieczona</strong>, zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając błędną ocenę stanu faktycznego w kontekście jej pracy w gospodarstwie rolnym w spornym okresie. Ubezpieczona podała, że pracowała w gospodarstwie rolnym teściów i do dzisiaj jest rolnikiem. Teściowie w latach 1975-1989 posiadali 0,5 ha ziemi i dlatego mieli status rolnika. W tamtym okresie nie było obowiązku opłacania składek, bo KRUS powstał w roku 1983. Stanu sprawy nie zmienia fakt, że nie była zameldowana w gospodarstwie teściów. Ubezpieczona podała, że może nie otrzyma teraz emerytury rolniczej, ale przepisy mogą się zmienić. Wniosła o zaliczenie pracy u teściów w okresie 1.12.1977 do 1.04.1982 do pracy rolniczej, mimo że z tego tytułu nie będzie miała prawa do emerytury rolniczej.</p> <p>Apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny rozważył sprawę i uznał, że apelacja jest niezasadna.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego oraz dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia i rozważania prawne Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania i ocenił, że zarzuty apelacji nie podważają trafności rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.</p> <p>W szczególności Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że brak jest obiektywnych dowodów potwierdzających rzeczywistą pracę ubezpieczonej w gospodarstwie teściów w spornym okresie. Sama deklaracja ubezpieczonej w tym zakresie jest niewystarczająca, a brak meldunku w gospodarstwie teściów dodatkowo podważa twierdzenia apelującej. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo pominął ten dowód na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235^{<!-- -->2} §1 pkt 2 k.p.c.</a>, bowiem dowód ten nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nawet gdyby przyjąć, że ubezpieczona faktycznie pracowała w gospodarstwie teściów, to i tak nie spełniałaby warunków ustawowych do przyznania emerytury rolniczej.</p> <p>W zakresie zarzutu naruszenia art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy – przepis ten pozwala na zaliczenie do stażu pracy w gospodarstwie rolnym okresów sprzed 1 stycznia 1983 r., jednak tylko w odniesieniu do gospodarstw prowadzonych przez rolników indywidualnych. W niniejszej sprawie teściowie ubezpieczonej od 1975 r. nie byli właścicielami gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów prawa, gdyż przekazali je na rzecz Skarbu Państwa, zachowując jedynie 0,5 ha ziemi. Nie posiadali oni więc statusu rolnika, co wyklucza możliwość zaliczenia okresu pracy apelującej jako pracy w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.</p> <p>Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczona nie spełniała wymogu posiadania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego w systemie rolniczym, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania świadczenia.</p> <p>W konsekwencji, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną.</p> <p>SSA Jolanta Hawryszko</p> </div>