I ACa 1075/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 1075/13 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 13 grudnia 2013 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:SSA Zbigniew Cendrowski (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:SA Dorota Markiewicz</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SO (del.) Joanna Zaporowska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:st. sekr. sąd. Monika Likos</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie sprawy z powództwa <span class="anon-block">B. P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko <span class="anon-block"> Stowarzyszeniu na Rzecz (...)</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji pozwanego </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II C 908/11</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 8 sierpnia 2011 r. powód <span class="anon-block">B. P.</span> wniósł o pozbawienie klauzuli wykonalności dwóch tytułów egzekucyjnych: z dnia 18 sierpnia 2006 r. wydanego w sprawie 11 Nc 41/06 Sądu Okręgowego Warszawa - Praga na kwotę 100.000 zł oraz z dnia 22 września 2006 r. wydanego w sprawie 11 NC 62/06 Sądu Okręgowego Warszawa - Praga na kwotę 80.000 zł, wydanych na rzecz <span class="anon-block">A. S.</span> i zaopatrzonych w klauzulę wykonalności w sprawach 11 Co 53/09 i 11 Co 72/09 Sądu Okręgowego Warszawa - Praga na rzecz <span class="anon-block"> Stowarzyszenia na rzecz (...)</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Pozwane <span class="anon-block"> Stowarzyszenie na Rzecz (...)</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> wnosiło o oddalenie powództwa podnosząc, że umowa cesji była prawidłowo zawarta i skutecznie przeniosła wierzytelność.</p> <p>Wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. Sąd Okręgowy:</p> <p>1.  pozbawił w całości wykonalności w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2006 r. w sprawie o sygnaturze akt 11 Nc 41/06 opatrzonego klauzulą wykonalności na rzecz <span class="anon-block"> Stowarzyszenia na rzecz (...)</span> dla zwierząt <span class="anon-block"> (...)</span> e <span class="anon-block">W.</span> nadaną w dniu 16 października 2009 w sprawie 11 Co 53/09,</p> <p>2.  pozbawił w całości wykonalności w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 22 września 2006 r. w sprawie o sygnaturze akt 11 Nc 62/06 opatrzonego klauzulą wykonalności na rzecz <span class="anon-block"> Stowarzyszenia na rzecz (...)</span> dla zwierząt <span class="anon-block"> (...)</span> e <span class="anon-block">W.</span> nadaną w dniu 21 stycznia 2010 w sprawie 11 Co 72/09,</p> <p>3.  zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego Warszawa i Praga w Warszawie kwotę 9.000 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powód był zwolniony.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.</p> <p>Na podstawie pozwu z dnia 21 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy dla Warszawy - Pragi Wydział 11 Cywilny w <span class="anon-block">W.</span> wydał w dniu 18 sierpnia 2006 r. nakaz zapłaty kwoty 100.000 zł przez <span class="anon-block">B. P.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. S.</span> z tytułu umowy pożyczki. Wniesiony przez <span class="anon-block">B. P.</span> sprzeciw został odrzucony, jako wniesiony po terminie. Nakaz jest obecnie prawomocny.</p> <p>Na podstawie pozwu z dnia 9 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy dla Warszawy - <span class="anon-block">P.</span> Wydział II Cywilny w <span class="anon-block">W.</span> wydał w dniu 22 września 2006 r. nakaz zapłaty kwoty 80.000 zł przez <span class="anon-block">B. P.</span> na rzecz<span class="anon-block">A. S.</span>. Nakaz uprawomocnił się wobec nie wniesienia sprzeciwu.</p> <p>Umową cesji z dnia 29 stycznia 2010 r. zawartą ze <span class="anon-block"> Stowarzyszeniem na Rzecz (...)</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span>, reprezentowanym przez <span class="anon-block">J. K.</span>, ujawnioną wówczas w KRS jako członek zarządu Stowarzyszenia i jego wiceprezes,<span class="anon-block">A. S.</span> przeniosła na rzecz Stowarzyszenia obie wierzytelności przysługujące jej wobec <span class="anon-block">B. P.</span> - opiewające na kwotę 100.000 zł oraz 80.000 zł.</p> <p>Na wniosek Stowarzyszenia zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne.</p> <p> <span class="anon-block">J. K.</span> będącą statutowym członkiem zarządu Stowarzyszenia i podpisująca w imieniu stowarzyszenia jednoosobowo umowę cesji, a następnie podejmująca czynności w postępowaniu egzekucyjnym jednoosobowo, nie była umocowana do reprezentacji Stowarzyszenia, ani w czynnościach materialnoprawnych, ani w procesowych. Z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym na datę tych czynności wynikało jednoznacznie, że do ważności czynności dotyczących majątku Stowarzyszenia wymagane są podpisy dwóch członków zarządu.</p> <p>Na podstawie powyższego stanu faktycznego Sąd Okręgowy dokonał następujących ustaleń.</p> <p>Sąd wskazał, że stowarzyszenie jest osobą prawną, działającą poprzez swoje organy. Warunkiem dokonania przez stowarzyszenie ważnej i skutecznej czynności prawnej jest zachowanie przewidzianego w statucie i ujawnionego w KRS sposobu reprezentacji. W ocenie Sądu, przy podpisywaniu umowy cesji wierzytelności przysługujących <span class="anon-block">A. S.</span> wobec <span class="anon-block">B. P.</span> warunek ten nie został spełniony. Zgodnie z postanowieniami statutu stowarzyszenia, prawidłowo ujawnionymi w KRS, dla dokonywania oświadczeń woli dotyczących praw i obowiązków majątkowych konieczne jest współdziałanie dwóch członków zarządu. Pomimo tego wymogu umowa z dnia 10 czerwca 2009 r. została podpisana jedynie przez jednego członka zarządu Stowarzyszenia, zatem nie może być uznana za skutecznie zawartą umowę cesji, gdyż czynność ta została dokonana z naruszeniem przepisów o reprezentacji cesjonariusza. Umowa taka nie rodzi więc skutków prawnych.</p> <p>Sąd Okręgowy podniósł, że w postanowieniach o nadaniu klauzuli wykonalności na rzecz Stowarzyszenia - w przypadku obu nakazów zapłaty - Sąd powoływał się na postanowienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 788;art. 788 § 1)">art. 788 § 1 k.p.c.</a> W postępowaniu klauzulowym Sąd nie bada bowiem ważności umowy przelewu, może to nastąpić dopiero w postępowaniu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, czyli w przedmiotowej sprawie. Sąd Okręgowy stwierdził, że wobec bezwzględnej nieważności umowy cesji. Stowarzyszenie nie jest i nie było cesjonariuszem roszczeń dochodzonych w postępowaniu przeciwko <span class="anon-block">B. P.</span>. Dlatego też powód, przeciwko któremu wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w związku z wypełnieniem przesłanek wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>, ma skuteczne uprawnienie, aby w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego klauzuli wykonalności. Nieważność umowy cesji jest równoznaczna z nieistnieniem zdarzenia, na którym oparto klauzulę wykonalności.</p> <p>Sąd zauważył również, że złożony już po zamknięciu rozprawy dokument zatytułowany „Oświadczenie i cesja” z dnia 1 marca 2013 r. nie zmienia ustaleń Sądu, gdyż zgodnie z brzmieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> Sąd wyrokując bierze za podstawę rozstrzygnięcia stan istniejący w dacie zamknięcia rozprawy.</p> <p>O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 5 marca 2013 r. złożyła strona pozwana i jak wynika z treści apelacji, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o „przywrócenie Stowarzyszeniu nakazów zapłaty w wysokości 180.000 zł”.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji pozwanej jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja nie jest uzasadniona.</strong> </p> <p>Na wstępie należy uzupełnić ustalenia Sądu Okręgowego w ten sposób, iż <span class="anon-block">J. K.</span> podpisująca w imieniu <span class="anon-block"> Stowarzyszenia na Rzecz (...)</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span> umowę przelewu wierzytelności z dnia 10 czerwca 2009 r. (k. 21) nie była upoważniona do reprezentacji Stowarzyszenia, nie była też członkiem jego władz statutowych, gdyż takim członkiem była matka tej osoby, o takim samym imieniu i nazwisku (bezsporne, vide m.in. k. 63 akt, wypis z KRS <br/>k. 81 akt).</p> <p>Niezależnie od tego żaden członek władz statutowych Stowarzyszenia nie był wówczas upoważniony do jego jednoosobowej reprezentacji, co zasadnie ustalił Sąd Okręgowy (wypis z KRS k. 81 akt).</p> <p>Umowa przelewu wierzytelności była zatem nieważna.</p> <p>Pozwane Stowarzyszenie nie stało się zatem wierzycielem w relacji <br/>z powodem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 38)">art. 38 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 39;art. 39 § 1)">39 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>).</p> <p>Nie zmienia tego złożenie do akt sprawy dokumentu z karty 203.</p> <p>Rację ma skarżąca, że w zaistniałej sytuacji procesowej Sąd Okręgowy winien był zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo i dopuścić dowód z tego dokumentu. Uczynił to Sąd Apelacyjny. Jednakże nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia.</p> <p>W postępowaniu klauzulowym Sąd nadaje klauzulę wykonalności na podstawie istniejących wówczas okoliczności faktycznych i prawnych. Takimi okolicznościami było (wykazywane zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 788;art. 788 § 1)">art. 788 § 1 k.p.c.</a>) przejście uprawnień wynikających z tytułu egzekucyjnego na inną osobę (Stowarzyszenie).</p> <p>Skoro w postępowaniu sądowym o pozbawienie wykonalności takiego tytułu wykonawczego okazało się, że nie istniała podstawa do nadania klauzuli wykonalności (nie nastąpiło bowiem przejście uprawnień) żądanie wywodzone z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> podlega uwzględnieniu.</p> <p>Fakty czy zdarzenia prawne zaszły zaś po nadaniu klauzuli wykonalności, nie mają na takie rozstrzygniecie wpływu, jako że decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w chwili nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności.</p> <p> <strong> <!-- -->Z tych względów orzeczono zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </strong> </p> </div>