III RC 141/13

Common courts2013-12-18

Case number

III RC 141/13

Judgment date

2013-12-18

Type

SENTENCE

Judges

Maria Korenkiewicz (PRESIDING_JUDGE)

Summary

Przesłanki do zmiany zakresu obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego dziecka.

Judgment text

Sygn. akt III RC 141 / 13 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 18 grudnia 2013r. Sąd Rejonowy w Świdnicy III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący SSR Maria Korenkiewicz Protokolant Anetta Kowaliszyn po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2013r. w Świdnicy sprawy z powództwa A. Z. (1) przeciwko A. Z. (2) o obniżenie alimentów I. powództwo oddala; II. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt. III RC 141/13 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Powód A. Z. (1) domagał się obniżenia alimentów zasądzonych przez Sąd Rejonowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 roku w sprawie o sygn. akt. III RC 719/10 na rzecz A. Z. (2)/ur. (...)/ w wysokości 350 złotych miesięcznie, do kwoty po 100 zł miesięcznie. Uzasadniając swe żądanie twierdził, iż obowiązek alimentacyjny względem syna , który uczestniczył czynnie w postepowaniach karnych przeciw ojcu jest dla strony środkiem jej fizycznego unicestwienia. Identyfikując się z postawą matki uprawniony pozbawia ojca środków utrzymania i prawa do życia. Jedynym źródłem utrzymania powoda jest jego renta w wysokości 754 zł ,a z racji prowadzonej egzekucji komorniczej przeciwko powodowi z tytułu nie wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego faktycznie do dyspozycji A. Z. (1) pozostaje kwota 306zł ,co oczywiście nie wystarcza mu na pokrycie podstawowych wydatków. Sytuacja uprawnionego jest zdecydowanie korzystniejsza, co wynika z faktu posiadania własnego samochodu. Powód z racji wieku /62 lata / i przewlekłej choroby nie pracuje zarobkowo. W piśmie uzupełniającym z dnia 4 kwietnia 2013r/k. 12-13/ powód wyjaśnił ,ze brakujące środki na utrzymanie w wysokości 394 zł pożycza od swojej siostry emerytki , A. K. zamieszkującej w W.. Na okoliczność niemożności podjęcia zatrudnienia powód przedstawił opinie biegłego lekarza sporządzona dla potrzeb postępowania IX U 1848/97 z dnia 12 września 1997 r. , w której stwierdzono stan po złamaniu kości ramieniowej lewej powikłany uszkodzeniem nerwu promieniowego , z pozostałym znacznym upośledzeniem sprawności kończyny górnej lewej. Stan badanego odpowiadał dyspozycji inwalidztwa grupy trzeciej z przyjęciem ,że istniało on przed 6.06.1992r.. W opinii uwzględniono chorobę wrzodziejącego zapalenia jelita grubego od 1988r. Dowód : kserokopia opinii z dnia 12.09.1997r./k.14-15/. Powód uporczywie nawracał do wyników sprawy o podział majątku dorobkowego A. i A. Z. (3) , choć ustalenie obowiązku alimentacyjnego w sprawie III RC 71/10 nastąpiło w kilka lat po wydaniu orzeczenia /I Ns 703/06/, konsekwencji finansowych w postaci obciążenia go kosztami postępowania . W licznych pismach procesowych powód szkalował sędziów, którzy prowadzili sprawy z jego udziałem , obficie szafując obraźliwymi zwrotami. Pełnomocnik pozwanego A. Z. (3) wniosła o oddalenie powództwa podnosząc ,że syn nadal kontynuuje naukę na szczeblu akademickim. Oprócz studiów na Wydziale Budownictwa Politechniki (...) zdecydował się na zajęcia w Policealnej Szkole Informatycznej we W.. Uprawniony również cierpi na poważne schorzenie gastroenterologiczne/ C. ulcerosa/. Pozostaje od 2006r. pod opieka specjalistycznej poradni. Schorzenie w znacznym stopniu utrudnia normalne funkcjonowanie pozwanego , generuje konieczność zakupu leków w wysokości ponad 80 z miesięcznie. Powód przez lata nie tylko ze nie wspierał dziecka w chorobie ale uchylał się od partycypowania w podstawowych wydatkach związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. Złożone pismo procesowe również dawało upust niewygasłym emocjom nieudanego związku byłych małżonków Z. /k.60-61/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 roku w sprawie o sygn. akt. III RC 719/10 Sąd Rejonowy w Świdnicy zmienił zakres obowiązku alimentacyjnego A. Z. (1) wobec pełnoletniego już syna stron A. Z. (2) ustalony wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 16 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt. IC 1407/54 podwyższając rentę alimentacyjną z kwoty po 100 zł miesięcznie do kwoty po 350 złotych miesięcznie. Dowód: - wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 20 kwietnia 2011 r. – akta sprawy Sądu Rejonowego w Świdnicy w sprawie o sygn. akt. III RC 719/10 Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 12.05.2011. W chwili orzekania o obowiązku alimentacyjnym powód zatrudniony był w (...) Przedsiębiorstwie (...) w Ś. jako aparatowy z wynagrodzeniem brutto 3162.95/ netto 2223,68/ Dowód odcinek wypłaty za miesiąc lipiec- 2011r/k. 91-93 verte akt j/w. Ponieważ powód pobierał również rentę ZUS ,/ przy czym nie okazał decyzji rentowej , od pełnomocnika pozwanego sąd dowiedział się ,że wynosiła ona około 480 zł/ okazało się ,że pobory te powinny być obciążone obowiązkiem zwrotu nienależnie pobieranej renty ZUS ponad dopuszczalny wymiar świadczenia . Na dzień 1 stycznia 2011r. należność na rzecz ZUS wynosiła 4033,57 zł Dowód : pismo (...) Oddział w W. z dnia 19.02.2010 r. i 03.02.2011r., oświadczenie A. . Z. /k.41v/ W lutym 2011 r. powód posiadał zadłużenie z tytułu pożyczki w Pracowniczej Kasie Zapomogowo Pożyczkowej w wysokości 460 zł , spłacane w ratach po 140 zł miesięcznie./k.64/. Drugim zobowiązaniem wobec zakładu pracy , była pobrana 21.12.2009r. pożyczka mieszkaniowa 3000,00 zł płatna w 60 ratach po 50 zł miesięcznie /k.62-63/. Powód od lutego 2010 był właścicielem mieszkania przy ul (...) , częściowo nabytego za kredyt (...) w ramach programu” Własny K. „ do wysokości 30.975,00 zł/ umowa kredytowa z dnia 16.02.2010 /k 33-34/ z terminem spłaty do 11.02.2018 r. Drugim zobowiązaniem była zaciągnięta w dniu 19.11.2011r pożyczka gotówkowa w wysokości 9128,42 zł /k.69/. Miesięczne zobowiązanie z tego tytułu wynosiła 446,99zł. A. Z. (1) utrzymywał ,że należności kredytowe wynoszą po 1000 zł miesięcznie. Koszty utrzymania tego mieszkania obejmowały: czynsz wraz z opłatą eksploatacyjną , za wywóz śmieci , podatkiem od nieruchomości , opłatą za c.o. -miesięcznie 210,29 zł /k.35 akt j/w/.Powód twierdził ,ze dobrowolnie świadczy alimenty w wysokość dwukrotnie wyższej niż orzeczone –po 250 zł miesięcznie . Dowód zeznania powoda k. 41v i 85v// Pozwany A. Z. (2) zamieszkiwał wspólnie z matką. Od października 2010r podjął studia na Politechnice we W. Oddział (...) w W. . Dowód :decyzja Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Politechniki (...) z dnia 26.7.2010 r. /k. 12/. Już wówczas był właścicielem samochodu L. (...) zakupionego z kwotę 3000 zł z zaoszczędzonych pieniędzy otrzymywanych w formie prezentów/k. 52i 52v akt j/w/ Pozwany celowość zakupu pojazdu uzasadniał swoja chorobą, utrudniająca mu korzystanie z masowych środków transportu . Pozwany przedstawił dokumentacje lekarska w postaci kart informacyjnych leczenia szpitalnego z dnia 31.03.2006/k.9/, z dnia 28.8.2008 /k.10 i z dnia 24.09.2010r./k.11..Uprawniony przedstawił tez faktury zakupu leków na kwoty , 113,27 zł, 42,34 zł 87,14 /k.13-15/ Koszty z tego tytułu ocenił na kwotę 200-250 zł miesięcznie. Opłaty oszacował na kwotę 960 zł miesięcznie , wydatki szkolne , odzież i obuwie na kwotę po 400 zł rocznie/ miesięcznie w granicach 70 zł. Przedstawione faktury dotyczyły należności 203 zł za energie elektryczną za okres od 26.08 do 25.10.2010 r, opłata za czynsz 331,98 zł, 101,69 - opłat za (...)- , 108,48zł- opłata za gaz w listopadzie 2010r. Dowód: ksero faktur/ k.50/. Przez cały ten czas trwał zagorzały spór byłych małżonków Z. , powód opóźniał opróżnienie pomieszczeń piwnicy , redagował pisma o niepełnej wartości użytkowej przyznanych mu w wyniku podziału majątku dorobkowego przedmiotów, kluczył w sprawie celowości zaciąganych zobowiązań finansowych i zakresu niezbędnych remontów. W chwili orzekania o obowiązku alimentacyjnym matka pozwanego wykonywała zawód nauczyciela z wynagrodzeniem 2848,76 brutto / netto 2051,28// Dowód : zaświadczenie Gimnazjum nr 1 w Ś./ k.8/ Wynagrodzenie to obciążone było spłata pożyczki mieszkaniowej w wysokości 298 zł miesięcznie . W dacie orzekania w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa i zarobkowa osób zobowiązanych do alimentacji i uprawnionego przedstawia się następująco. Powód A. Z. (1) od dnia 1.03.2013r otrzymuje rentę w wysokości 784,28 zł obciążoną zajęciem komorniczym z tytułu alimentów w kwocie 360.76 zł miesięcznie – do wypłaty 318,96 zł. W maju 2012r do należności powoda skierowana była i prowadzona egzekucja w przedmiocie kosztów procesu pod sygnatura Km 1808/12 Dowód : decyzja ZUS z dnia 01.03.2013/k.22/, zajęcie wierzytelności w sprawie KM 1808/12/k.28i 29/. Powód zatrudniony był w (...) i K do 31 sierpnia 2012 r , kiedy to rozwiązano z nim umowę o prace w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 30;art. 30 § 1;art. 30 § 1 pkt. 2)">art.30 §1 pkt2 kp</a> z przyczyn nie dotyczących pracownika . Powód otrzymał odprawę w wysokości 9199,83 zł / brutto i dofinansowanie do urlopu wypoczynkowego w kwocie 1400 zł . W styczniu 2013r. pobrał nagrodę roczna w kwocie 2078 zł. Dowód : informacja byłego pracodawcy z dnia 15 maja2013 r. /k.41/ wypowiedzenie z dnia 8.05.2012r/k59/ Powód mimo utyskiwań o tragicznej sytuacji materialnej w Powiatowym Urzędzie Pracy dokonał rejestracji dopiero w październiku 2013r/informacja powoda k.177/ nie poparta stosownym zaświadczeniem. Powód twierdzi ,ze nadal spłaca kredyt hipoteczny za mieszkanie – zawiadomienie o wysokości raty z dnia 14.11.2012 r. k.27 akt III R Co 54/12..Za rok 2012 powód przedstawił zeznanie podatkowe o osiągnieciu dochodu w wysokości 37 960,00 zł Dowód PIT 37 /k. 45-46/. Powód okazał oświadczenie A. K. , na której pomoc się powoływał potwierdzające te okoliczność , choć bez wskazania kwoty przekazywanej bratu z tego tytułu. Pomoc ta nie może być znacząca, gdyż osoba ta dysponuje dochodami rzędu 1494 ,99 zł miesięcznie. Dowód: oświadczenie A. K./ k.47/ i decyzja rentowa z dnia 1.03.2013 k.48. A. Z. (1) ,że nie przeżył by bez pomocy kolegów z pracy- otrzymał w styczniu 2013/ mimo, iż dysponował nagroda roczną / kwotę 400 zł od kolegi S. K. ,/k49 / zaś we wrześniu 2012 / choć dysponował odprawą i dodatkiem za wczasy pracownicze/ kwotę 450 zł od drugiego znajomego M. R. /k.50/. Stałe płatności powoda obejmują należność za gaz 36,18 zł/k.54/,opłata za czynsz wraz z należnością za wodę, wywóz śmieci , opłatą co 230,05 zł miesięcznie /k.55/.Powód oświadczył ,ze żywi się gotowymi produktami i w skali miesiąca przeznacza na ten cel kwotę 200 zł. Dowód: zeznania powoda/ k.97/. Pozwany nadal zamieszkuje z matka A. Z. (3). Nie pracuje zawodowo , jak twierdzi ze względu na ograniczenia zdrowotne . W czerwcu 2013r ukończył studium informatyczne , jednakże uważa, że nie dające się przewidzieć uciążliwości codziennego funkcjonowania z jego schorzeniem mogłyby zniechęcić potencjalnego pracodawcę. Nie starał się o orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy po roku 2007 , bowiem lekarze uświadomili mu ,że nie dałoby to żadnych wymiernych korzyści – należy przez to zapewne rozumieć, iż stan ten nie uprawniałby do renty./. Pozwany w roku akademickim 2013/2014 korzysta z urlopu zdrowotnego/ udzielono mu go 04.06.2013r/ , przy czym kontynuuje studia w formule studiowanie bez wpisu , zaliczając w systemie karty okresowych osiągnięć studenta wymagany materiał. Dowód: informacja Politechniki (...) Filia w W. z dnia 25.11.2013r/k.172/, karta okresowych osiągnieć studenta /k.173/ swobodnego toku studiów Nadal głównym źródłem utrzymania są zarobki A. Z. (3). , które w roku 2012 wyniosły 36 158,51/ Pit 37 k.62-63/ - około 3130 zł miesięcznie Stałe miesięczne wydatki obejmują należność za czynsz 339,40 zł wraz z opłata za zimna wodę, ogrzewanie co , fundusz remontowy , opłata abonamentowa/k.157/, 27 zł opłata za wywóz śmieci .86,87 zł opłata za energie elektryczną /k.158/, opłata za (...) 105,19 zł, należność za gaz – za okres od 1 września 2013 do 1 listopada 2013r. 115,68/k.160/. W związku z badaniem kolonoskopii w październiku 2013r. matka pozwanego zakupiła dla niego przygotowujące preparaty za kwotę 195,36 zł.. Pozwany przedstawił fakturę za leki z dnia 20.02.2013 r/k.67 / na kwotę 85,04 zł . Każda ze stron dysponuje pojazdem samochodowym i pozostaje tajemnicą skąd przy oficjalnie prezentowanych szczupłych/pozwany/ i dramatycznie niewystarczających dochodach / powód / , strony biorą środki na utrzymanie i eksploatację tych pojazdów. W przypadku powoda, mimo iż ani on ani rzekomy współwłaściciel samochodu „M. (...) rok produkcji 1995„ (180)- A. K. nie figurują w (...) to według danych z ewidencji Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Ś. powód jest posiadaczem dwóch zarejestrowanych na swoje nazwisko pojazdów : a/samochodu osobowego marki M. (...) nr identyfikacyjny (...) , nr rej. (...) (...) oraz b/ samochodu osobowego marki M. (...) , nr identyfikacyjny (...) (...) nr rej (...). Powód przedstawił sądowi kserokopie umów sprzedaży i kupna pojazdów marki (...) niekompletne i dowolnie przygotowane./k 16 i 17/, informacja Starostwa Powiatowego w Ś. z dnia 21.10.2013r./.145/. Pozwany posiada również samochód zakupiony w październiku 2013r za kwotę 9 tysięcy złotych w tym 5 tysięcy pochodziło z darowizny od babki pozwanego. Dowód: zeznania A. Z. (2) /k.181v/ Sąd zważył ponadto co następuje: Żądanie powoda jest bezzasadne. Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a> w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków, o której mowa w tym przepisie, należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności - na tle ogólnej sytuacji stron- mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych, a nadto wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego. Zmiana orzeczenia dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków powstałych po jego wydaniu (vide: uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r., M.P. z 1988 r. Nr 6, poz. 60). Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż żadna ze stron nie przedstawiła w sposób rzetelny sytuacji majątkowej i wszystkich źródeł dochodów. Ani doraźne wsparcie kolegów z pracy/ i to w okresie , kiedy powód miał zasoby gotówki/ , ani pomoc siostry rencistki nie pozwalały by na realizację istniejących zobowiązań kredytowych , bieżących wydatków na utrzymanie , eksploatację samochodu/ów/, wreszcie świadczeń alimentacyjnych dla osoby która nie osiągnęła zdolności do samodzielnego utrzymania się .Ojciec i syn w jednakowym stopniu mogą powoływać się na istniejące ograniczenia zdrowotne ,ich uciążliwość i nieprzewidywalność wystąpienia objawów niedyspozycji .Jako ,ze jest to przypadłość wieloletnia dotknięte nią osoby wypracowały sposoby przeciwdziałania lub złagodzenia dolegliwości . Deklarowane przez pozwanego i jego matkę wydatki i poziom udogodnień jaki jest udziałem A. Z. (2) , nie znajduje pokrycia w miesięcznych dochodach A. Z. (3) i renty alimentacyjnej. , zatem pozwany korzysta ze wsparcia innych członków rodziny nie tylko w postaci darowizn na zakup kolejnego pojazdu , niezależnie od subiektywnego przeświadczenia, iż powód wszelkie swoje działania inicjuje z chęci zemsty na byłej żonie, rozciągając żądzę odwetu na syna. Powód uchyla się od znalezienia źródła utrzymania , sztucznie minimalizując swoje szanse. W przeszłości nigdy nie był zatrudniony na stanowisku wymagającym obsługi komputera czy znajomości języków obcych . Sad wskazał możliwe do objęcia oferty pracy uwzględniające możliwości zdrowotne i wiek powoda/k.78/ .Dają one możliwość uzyskania dochodu w najniższej ustawowej wysokości 1.600 zł brutto/ Do osiągniecia wieku emerytalnego brakuje mu jeszcze pięć lat, zatem znalezienie zajęcia jest sprawą nie tylko doraźnych dochodów , a nie jest obojętne dla wymiaru przyszłej emerytury. Powód nie przestał być ojcem swego jedynego dziecka , które od lat wzrastało w konflikcie lojalności względem rodziców. Wrogie uczucia wobec matki pozwanego zaburzają zdolność racjonalnego sprostania obowiązkowi rodzica. Sąd nie podzielił poglądu, iż osiągniętych w zawodzie informatyka umiejętności pozwany nie może wykorzystać. W systemie swobodnego rynku pracy , możliwości samozatrudnienia pozwany nie jest zwolniony od starań o zdobycie zleceń , choć jest oczywiste ,że osiągane w ten sposób przychody nie będą wystarczające do samodzielnego utrzymania się uwzględniając wydatki na leki ,okresowe badania i koszty kontynuowania edukacji. Jest nieco racji w zarzucie powoda ,że pozwany korzysta z pozycji „ sojusznika „w niewygasłym konflikcie byłych małżonków. Skoro stan zdrowia pozwalał na dodatkowe studia informatyczne , nic nie stało na przeszkodzie, aby edukację na podstawowym kierunku zakończyć bez potrzeby urlopu zdrowotnego. Pozwany nie będzie mógł w nieskończoność korzystać z dotychczasowych argumentów. Określone przez pozwanego potrzeby zabezpieczenia środków na poziomie 1400 zł miesięcznie są nieco wygórowane. W wydatkach stałych udział pozwanego obejmuje 170 zł w czynszu, 35 zł za gaz w płatności za gaz,44zł, 55,00zł- Internet/ łącznie około 310 zł/. Pozycje kosztów dojazdu i wizyty lekarskie wyliczono dowolnie , podobnie jak wydatki na odzież , artykuły sanitarne i przybory piśmiennicze/ skoro podstawowym narzędziem jest internet/. Koszty wyżywienia , zważywszy na dietę należy uznać za odpowiadające rzeczywistym potrzebom . Żądanie pozwu obniżenia świadczenia do wysokości po 100 zł miesięcznie jest czystą złośliwością wobec uprawnionego. W ocenie Sądu nie wystąpiła zmiana okoliczności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a>. uzasadniająca obniżenie renty alimentacyjnej dla A. Z. (2). Nie doznaje ograniczenia zasada poziomu życia równej stopy życiowej dziecka i rodzica , co nie oznacza równości arytmetycznej Gdyby rodzice uprawnionego prowadzili nadal wspólne gospodarstwo , przeciętny dochód na członka rodziny wynosiłby brutto 1580 zł /3130 zł /brutto/ dochody matki pozwanego plus 1600 zł możliwe do osiągniecia dochody powoda na najniższej stawce zatrudnienia- dawałoby to netto kwotę około 1200 zł . Dotychczasowy udział powoda w wysokości obowiązku alimentacyjnego ,mieści się w tak wyliczonej kwocie dochodów zobowiązanego. Z powyższych względów powództwo jako bezzasadne sąd oddalił . </div>