I C 723/13

<p>Sygn. akt. I C 723/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 20 grudnia 2013 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Lublinie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego (del. do SO) Piotr Czerski</p> <p>Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Siuda</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 roku w Lublinie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">S. D.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">G. K.</span> </p> <p>o zwolnienie zajętej nieruchomości od egzekucji</p> <p>____________________________________________________________</p> <p>I.  oddala powództwo;</p> <p>II.  nie obciąża powoda <span class="anon-block">S. D.</span> obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanej <span class="anon-block">G. K.</span>;</p> <p>III.  nieuiszczoną opłatę od pozwu w kwocie 5000,00 zł (pięć tysięcy zł 00/100 gr) przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 723/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 24 maja 2013 roku (data stempla – k. 5) skierowanym przeciwko pozwanej <span class="anon-block">G. K.</span>, powód <span class="anon-block">S. D.</span> domagał się wyłączenia spod egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Międzyrzecu Podlaskim <span class="anon-block">E. W.</span>, w sprawie Km 149/13, nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym murowanym wraz z budynkiem gospodarczym położonym w <span class="anon-block">R.</span>. Ponadto powód domagał się zasądzenia od pozwanej <span class="anon-block">G. K.</span> na swoją rzecz kosztów procesu według norm przypisanych.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu wyjaśniono między innymi, że Komornik Sądowy w <span class="anon-block">M.</span>, na skutek wniosku wierzycielki <span class="anon-block">G. K.</span>, dokonał zajęcia nieruchomości zabudowanej położonej w <span class="anon-block">R.</span>, dla której w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim założona jest KW nr <span class="anon-block">(...)</span>. Komornik sądowy, jak i <span class="anon-block">G. K.</span>, zaniedbali sprawdzenia w Wydziale Ksiąg Wieczystych, czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość. Powód wezwał komornika do wyłączenia spod egzekucji przedmiotowej nieruchomości, lecz nie przyniosło to żadnych rezultatów. W tej sytuacji wniesienie powództwa stało się konieczne i w pełni uzasadnione. (k. 3-4).</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2013 roku powód sprecyzował, że jego powództwo dotyczy <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o powierzchni 35 arów, położonej we wsi <span class="anon-block">R.</span>, gmina <span class="anon-block">M.</span>, zabudowanej domem mieszkalnym w stanie surowym otwartym oraz budynkiem gospodarczym. (k. 8).</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwana domagała się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu oraz ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwana podniosła zarzuty:</p> <p>- niewykazania przez powoda istnienia dochodzonego pozwem roszczenia wobec braku poparcia swoich twierdzeń jakikolwiek dowodami;</p> <p>- niezachowania terminu miesięcznego do wytoczenia przedmiotowego powództwa wobec faktu wpływu pozwu do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim dnia 28.05.2013 r., zaś faktycznego dowiedzenia się o naruszeniu dnia 18.04.2013r.;</p> <p>- przedwczesnego żądania wyłączenia spod egzekucji nieruchomości wobec jednoczesnego skierowania pozwu do Sądu i wezwania do komornika - co uniemożliwiło ustosunkowanie się do tego żądania.</p> <p>W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana wyjaśniła między innymi, że zawiadomienie komornika o wszczęciu egzekucji, jak też wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji z nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaski prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą numer (...)</span>, zostały wysłane dnia 18 marca 2013 r. Dnia 19 marca 2013 r. komornik wystąpił do tegoż Sądu z wnioskiem o dokonanie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej. Postanowieniem z dnia 29.05.2013 r. Referendarz Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim oddalił wniosek komornika o dokonanie wpisu ostrzeżenia, z uwagi na fakt braku tożsamości pomiędzy dłużnikiem wskazanym we wniosku o wpis ostrzeżenia a właścicielem nieruchomości ujawnionym w dziele II tej księgi. Z treści tego postanowienia wynika, że wniosek w przedmiocie wpisu nowych właścicieli , został złożony w Sądzie w dniu 12 marca 2013 r., lecz wpisu dokonano dnia 18 maja 2013 r.</p> <p>Pismo do komornika wzywające do zwolnienia spod egzekucji zajętej nieruchomości zostało przez powoda wniesiono dopiero dnia 27.05.2013 r., zaś pozew o wyłącznie spod egzekucji datowany jest na dzień 14.05.2013 r. i wpłynął do Sądu dnia 27.05.2013 r.</p> <p>Wobec powyższego, zdaniem pozwanej, w pełni uprawnionym jest wniosek , iż zarówno komornik jak też pozwana, wiedzę w zakresie zmiany właściciela działki uzyskali dopiero z momentem doręczenia postanowienia wydanego dnia 29.05.2013 r. Tym samym, zestawiając daty wpisu zmiany właściciela w księdze wieczystej (18.05.2013 r.) z datą wpływu pozwu (28.05.2013 r.) oraz z datą wezwania komornika do zwolnienia spod egzekucji (27.05.2013 r.) uznać należy, iż zarzuty zawarte w pozwie dotyczące zaniedbania sprawdzenia w księdze wieczystej czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość, są bezpodstawne, zaś żądanie wyłączenia spod egzekucji winno ulec oddaleniu jako przedwczesne. Jednocześnie bowiem powód skierował wezwanie do komornika i pozew do Sądu, nie czekając na podjęcie jakichkolwiek czynności ze strony komornika.</p> <p>Ponadto powód nie wykazał żadnymi środkami dowodowymi istnienia swojego roszczenia. Odpis z księgi wieczystej powołany jako załącznik do pozwu, dowodzi jedynie, że wpis prawa własności powoda nastąpił 18.05.2013 r.</p> <p>Powód nie wykazał ani nie uprawdopodobnił także zachowania miesięcznego terminu do wytoczenia niniejszego powództwa. Podnieść należy bowiem, iż faktycznie powód dowiedział się o zajęciu dnia 18.04.2013 r., natomiast pozew wpłynął do Sądu 28.05.2013 r., a data jego sporządzenia to 14.05.2013 r. Zatem z pewnością stwierdzić można, że pozew ten został wysłany do Sądu po upływie miesięcznego terminu. Termin ten zaś ma charakter materialno-prawny, zatem nie podlega przywróceniu. (k. 47-49).</p> <p>W toku rozprawy w dniu 6 grudnia 2013 roku powód poparł powództwo. Natomiast pełnomocnik pozwanej domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. (k. 75-78)</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</em> </strong> </p> <p>Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim <span class="anon-block">E. W.</span> prowadzi pod sygn. akt Km 149/13 postępowanie egzekucyjne wniosku wierzycielki <span class="anon-block">G. K.</span> przeciwko dłużniczce <span class="anon-block">A. D. (1)</span>. Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w dniu 29 stycznia 2013 roku w postępowaniu upominawczym w sprawie z powództwa <span class="anon-block">G. K.</span> przeciwko <span class="anon-block">A. D. (1)</span> – któremu nadano klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 12 marca 2013 roku. (odpisy dokumentów z akt egzekucyjnych - k. 81 i n.)</p> <p>Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim prowadzi KW nr <span class="anon-block"> (...)</span> - dla nieruchomości gruntowej w postaci <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o powierzchni 0,35 ha, położonej w <span class="anon-block">R.</span>. Aktualnie współwłaścicielami opisanej nieruchomości są w udziałach po 1/4 części: <span class="anon-block">A. D. (2)</span>, <span class="anon-block">S. D.</span>, <span class="anon-block">M. D.</span>, <span class="anon-block">R. D.</span>. – na podstawie umowy darowizny z dnia 6 marca 2013 roku. W dziale III oraz w dziale IV powołanej księgi wieczystej brak jest wpisów. (niekwestionowany wydruk z elektronicznej wersji KW – k. 39-45).</p> <p>Wspomnianą wyżej darowizną z dnia 6 marca 2013 roku w formie aktu notarialnego <span class="anon-block">A. D. (1)</span> darowała nieruchomość oznaczoną jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> na współwłasność w częściach równych <span class="anon-block">A. D. (2)</span>, <span class="anon-block">S. D.</span>, <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">R. D.</span>. (odpis umowy – k. 61-64).</p> <p>Uprzednio, na podstawie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego z dnia 23 marca 2007 r., właścicielką opisanej wyżej nieruchomości była <span class="anon-block">A. D. (1)</span> (odpis umowy – k. 57-58v).</p> <p>W dniu 19 marca 2013 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim <span class="anon-block">E. W.</span> złożył do tego Sądu wniosek o dokonanie <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości prowadzonej w stosunku do dłużniczki <span class="anon-block">A. D. (1)</span> w postępowaniu o sygn. akt Km 149/13, dołączając do niego odpis zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwania do zapłaty długu z dnia 18 marca 2013 r. (odpis wniosku i zawiadomienia – k. 65-68).</p> <p>O zajęciu przedmiotowej nieruchomości przez Komornika <span class="anon-block">S. D.</span> dowiedział się w drugiej połowie marca 2013 roku od swojej matki <span class="anon-block">A. D. (1)</span>. (zeznanie powoda – k. 76v, 77v)</p> <p>W dniu 27 maja 2013 roku <span class="anon-block">S. D.</span> złożył do Komornika pisemny wniosek o zwolnienie od egzekucji przedmiotowej nieruchomości, powołując się na fakt, iż nie stanowi ona własności dłużniczki. (pismo – k. 180 akt egz.).</p> <p>Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 roku powyższy wniosek o wpis ostrzeżenia został oddalony z uwagi na fakt, iż <span class="anon-block">A. D. (1)</span> nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. (odpis postanowienia – k. 69).</p> <p>Aktualnie, od ok. 2 miesięcy, powód prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług gastronomicznych (pizzerię) nie jednak uzyskując zysków. Powód posiada zadłużenie z tytułu kredytu na prowadzenie wspomnianej działalności, której należność główna obejmuje kwotę 800.000,00 zł, zabezpieczoną rzeczowo w formie hipoteki. Powód jest kawalerem i nie ma nikogo na utrzymaniu. (zeznanie powoda – k. 77-77v)</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w pierwszej kolejności na podstawie powołanych wyżej dokumentów, których autentyczności i zgodności ich treści z prawdziwym stanem rzeczy, nie były kwestionowane przez strony procesu oraz nie budziły wątpliwości Sądu. Sąd dał też wiarę zeznaniom powoda w zakresie jego twierdzeń dotyczących daty dowiedzenia się o zajęciu nieruchomości oraz jego sytuacji materialnej i osobistej. Okoliczności te są wiarygodne i nie zostały zakwestionowane przez stronę pozwaną.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841)">art. 841 k.p.c.</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841 § 1)">§ 1</a>) osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841 § 2)">§ 2</a>) Jeżeli dłużnik zaprzecza prawu powoda, należy oprócz wierzyciela pozwać również dłużnika. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841 § 3)">§ 3</a>) Powództwo można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych.</p> <p>Z kolei w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 843;art. 843 § 3)">art. 843 § 3 k.p.c.</a> powód już w pozwie powinien przytoczyć wszystkie zarzuty, jakie w tym czasie mógł zgłosić, pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 1)">art. 841 § 1 k.p.c.</a> podstawa do wytoczenia powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji występuje wówczas, gdy w toku zajęcia zostały naruszone prawa osoby trzeciej (np. dana rzecz jest własnością tej osoby), przy czym, co podkreśla się w piśmiennictwie, chodzi o naruszenie tego rodzaju, że doszło do zajęcia takiego składnika majątkowego, z którego wierzyciel nie ma prawa zaspokoić swojej wierzytelności1. Oznacza to, że naruszenie prawa osoby trzeciej stanowi podstawową przesłankę powództwa o zwolnienie od egzekucji2. W sprawie niniejszej można zatem mówić o zajęciu nieruchomości w stosunku do powoda <span class="anon-block">S. D.</span>, a tym samym o naruszeniu jego prawa jako osoby trzeciej. Zgodnie bowiem z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 925)">art. 925 k.p.c.</a> (§ 1) W stosunku do dłużnika nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia mu wezwania. W stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania, jako też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku komornika do zbioru dokumentów. (§ 2) Jednakże w stosunku do każdego, kto wiedział o wszczęciu egzekucji, skutki zajęcia powstają z chwilą, gdy o wszczęciu egzekucji powziął wiadomość, chociażby wezwanie nie zostało jeszcze dłużnikowi wysłane ani wpis w księdze wieczystej nie był jeszcze dokonany.</p> <p>Innymi słowy, sam fakt oddalenia wniosku Komornika o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji, nie przekreśla faktu, iż wobec powoda jako osoby trzeciej wystąpiły skutki zajęcia nieruchomości. Powództwo jest jednak niezasadne z innej przyczyny. Powództwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841)">art. 841 k.p.c.</a> może być bowiem wytoczone najwcześniej po wszczęciu egzekucji, lecz nie później niż na miesiąc od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa (chyba że inaczej stanowią przepisy szczególne). W literaturze wyrażany jest też trafny pogląd, że miesięczny termin do wytoczenia powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji ma charakter materialnoprawny i dlatego nie podlega przywróceniu.</p> <p>Powództwo <span class="anon-block">S. D.</span> jest zatem spóźnione, gdyż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 3)">art. 841 § 3 k.p.c.</a> wprowadza miesięczny termin prekluzyjny liczony od dnia, gdy osoba trzecia dowiedziała się o naruszeniu prawa3. Tymczasem w sprawie niniejszej powód uchybił temu terminowi. Jak bowiem wynika z jego stanowczych i konsekwentnych zeznań o zajęciu nieruchomości przez Komornika dowiedział się już w drugiej połowie marca 2013 roku. Natomiast pozew złożony został dopiero 24 maja 2013 roku, ponieważ powód oczekiwał, co przyznał w swoich zeznaniach, na wynik postępowań sądowych toczących się z udziałem wierzycielki i dłużniczki. (k. 76v)</p> <p>Rozstrzygnięcie o nieuiszczonych kosztach sądowych w postaci opłaty od pozwu uzasadnione jest treścią art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych4. Z kolei z uwagi na opisaną wyżej sytuację materialną powoda, Sąd w zgodzie z normą prawną wyrażoną przez ustawodawcę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanej. Zgodnie z tym przepisem, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może bowiem zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p> <p>1 Zob. komentarz O. Marcewicz do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841)">art. 841 k.p.c.</a>, LEX/el.</p> <p>2 Zob. szerzej F. Zedler, <em> <!-- -->Powództwo o zwolnienie od egzekucji</em>, Warszawa 1973, s. 76 i n.</p> <p>3 Zob. komentarz O. Marcewicz do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841)">art. 841 k.p.c.</a>, LEX/el.</p> <p>4 Tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.</p> </div>