III AUa 850/12

<p> <strong> <!-- --> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->28 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Bogumiła Burda</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Janina Czyż</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Alicja Podczaska (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->28 listopada 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o emeryturę</strong> </p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy</p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->14 czerwca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->III U 85/12</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- --> oddala apelację, </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- --> nie obciąża wnioskodawcy kosztami zastępstwa procesowego <br/>na rzecz organu rentowego. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 29 grudnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( t. jedn. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227) oraz przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił prawa do emerytury <span class="anon-block">J. W.</span>, ponieważ nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznania dochodzonego świadczenia.</p> <p>Odpowiadając na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że wnioskodawca nie przedstawił świadectwa pracy w warunkach szczególnych, a przedłożone dokumenty z akt osobowych nie pozwalają na ustalenie rodzaju wykonywanej pracy i jej charakteru, co pozwoliłoby na przyporządkowanie jej do konkretnego działu i pozycji rozporządzenia RM z 7.02.1983 r.</p> <p>Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt III U 85/12, Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.</p> <p>Sąd ustalił, że <span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span>, był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">R.</span> w okresie od 12.05.1969 r. do 1.07.1995 r.</p> <p>W powyższym okresie wnioskodawca pracował jako blacharz od 12.05.1969 r. do 31.07.1974 r., wykonując prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości, wymienionych w wykazie A, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (dział 5;dział 5 poz. 5)">dział V, poz. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>. Następnie od 1.08.1974 r. do 31.12.1975 r. wnioskodawca na stanowisku technika budowy wykonywał pracę polegającą na kontroli jakości produkcji i usług oraz dozorze inżynieryjno – technicznym nad pracownikami wykonującymi prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości i przy spawaniu, ujętą w wykazie A, dziale XIV, poz. 24. W kolejnym okresie od 1.01.1976 r. do 1.07.1995 r. wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku kierownika budowy, a do jego obowiązków należało uzgodnienie wykonania robót z inwestorem, nadzór nad pracą mistrzów, brygadzistów i pracowników zatrudnionych w brygadach, dokonywanie wpisów w dzienniku budowy. W ocenie Sądu Okręgowego praca kierownika budowy nie była pracą w warunkach szczególnych.</p> <p>Dalej Sąd ustalił, że wnioskodawca wykonywał pracę na budowach eksportowych w ramach umów zawartych z pracodawcą, a okresy jej wykonania – w ocenie Sądu – nie podlegają zaliczeniu do stażu pracy w warunkach szczególnych. Przechodząc do oceny prawnej, Sąd I instancji uznał, że wykazane przez wnioskodawcę okresy wykonywania pracy w warunkach szczególnych są niewystarczające do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>W apelacji od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń stanu faktycznego z treścią zebranego materiału dowodowego na skutek naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>, a także obrazę prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 4)">§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, poprzez przyjęcie, że kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny wykonują wyłącznie majstrowie.</p> <p>Apelujący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i przyznania prawa do dochodzonego świadczenia.</p> <p>W uzasadnieniu wnioskodawca podnosił, że pracując jako mistrz, a następnie kierownik budowy miał w zasadzie taki sam zakres obowiązków, a pracę biurową związaną z zajmowaniem stanowiska kierownika budowy wykonywał wyłącznie dodatkowo w domu i pobierał z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja wnioskodawcy jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu, albowiem zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu jest trafny i nie narusza prawa.</p> <p>Bezspornym w sprawie było, iż <span class="anon-block">J. W.</span> ukończył 60 lat życia, oraz legitymuje się ponad 25 – letnim stażem ubezpieczenia. Spornym natomiast pozostawało, czy będąc zatrudnionym w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">R.</span> od 12.05.1969 r. do 1.07.1995 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę wykazaną w załączniku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).</p> <p>Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne Sądu I instancji dokonane na podstawie przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków, dokumentów pracodawcy wnioskodawcy oraz zeznań samego wnioskodawcy. Szczegółowo przeprowadzone postępowanie dowodowe w tym zakresie wskazywało na wykonywanie przez <span class="anon-block">J. W.</span> pracy w warunkach szczególnych jedynie w okresach od 12.05.1969 r. do 31.07.1974 r. oraz od 1.08.1974 r. do 31.12.1975 r., a zatem w wymiarze niewystarczającym dla spełnienia warunku z art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (jedn. tekst Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)</p> <p>Ustalone fakty wystarczały dla rozstrzygnięcia sprawy, które zapadło przy właściwym i prawidłowym zastosowaniu norm prawa materialnego. Dlatego też Sąd drugiej instancji nie podziela zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> i stwierdza, że działania Sądu w zakresie dokonywania ustaleń faktycznych i ich oceny przeprowadzone zostały w sposób prawidłowy.</p> <p>Podkreślić w tym miejscu należy, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie o prawo do emerytury w wieku obniżonym z uwagi na pracę w szczególnych warunkach musi prowadzić do pewnego ustalenia, że ubezpieczony wykonywał w okresie objętym sporem prace w warunkach szczególnych, zgodnie z definicją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 1;§ 2;§ 3;§ 4)">§ 1-4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>. W tym celu sąd winien przede wszystkim dokonać oceny faktycznie wykonywanych czynności pracowniczych w okresie spornym oraz warunków wykonywanej pracy.</p> <p>Zebrany w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że wnioskodawca na stanowisku kierownika budowy wykonywał czynności administracyjno – zarządzające w szerokim tego słowa znaczeniu, polegające na wykonywaniu w znacznej części pracy umysłowej i licznych czynności służbowych, związanych z odpowiedzialnością za prawidłową organizację i realizację robót budowlanych, właściwe wykorzystanie pobranych materiałów budowlanych oraz efektywne wykorzystanie załogi, nie zaś bezpośredni nadzór nad pracownikami wykonującymi pracę w warunkach szczególnych.</p> <p>Analiza pisemnych zakresów czynności wnioskodawcy, zalegających w aktach osobowych prowadzi do wniosku, że w przypadku wnioskodawcy jedynie część jego obowiązków można sklasyfikować jako nadzór pośredni, który nie jest pracą w warunkach szczególnych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 czerwca 2007 r., I UK 376/06 wyraził pogląd, że zatrudnienie na stanowisku kierownika, które nie ograniczało się do sprawowania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy dozoru nad pracownikami świadczącymi pracę w szczególnych warunkach, ale polegało na wykonywaniu także innych, licznych czynności kierowniczych, nie stanowi wykonywania pracy w szczególnych warunkach dla potrzeb nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (OSNP 2008/13-14/203).</p> <p>Dla przyjęcia wykonywania pracy wymienionej w pkt. 24, działu XIV, wykazu A do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, podstawowe znaczenie ma ustalenie jakie prace wykonywali pracownicy podwładni. Dopiero pozytywne stwierdzenie, że były to prace wymienione w wykazie A, załączniku do w/w rozporządzenia, pozwala oceniać dalej, czy określona kontrola bądź dozór stanowiły pracę w szczególnych warunkach.</p> <p>Dla sklasyfikowania określonej kontroli bądź dozoru jako pracy w szczególnych warunkach, decydujące jest narażenie ubezpieczonego tę kontrolę wykonującego na czynniki istniejące na stanowiskach pracy podwładnych zatrudnianych w szczególnych warunkach. Również więc do kontrolującego czy dozorującego wymaga się, aby praca z poz. 24 działu XIV Wykazu A, stanowiącego załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) była wykonywana stale i pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku.</p> <p>Odnosząc powyższe uwagi do zatrudnienia wnioskodawcy na stanowisku kierownika budowy, stwierdzić należy, że z uwagi na brak bezpośredniej podległości pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych oraz nie przebywanie w pełnym wymiarze czasu pracy w ich środowisku pracy, a to z racji wykonywania wielu obowiązków organizacyjnych, wnioskodawca nie sprawował dozoru inżynieryjno – technicznego.</p> <p>Konkludując, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe w sprawie i prawidłowo ocenił, że wnioskodawca nie spełnia wszystkich warunków do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Z podanych przyczyn orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>. Orzeczenie o kosztach znajduje podstawę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>.</p> </div>