I ACa 1059/12

<p>Sygn. akt I ACa 1059/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Małgorzata Bohun</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Beata Wolfke-Kobzar</p> <p>SSA Tadeusz Nowakowski (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Katarzyna Stalewska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. we Wrocławiu na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. J.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. B. (1)</span> i <span class="anon-block">J. L. (1)</span> </strong> </p> <p>przy uczestnictwie interwenienta ubocznego<strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. B. (2)</span> </strong> </p> <p>o ustalenie</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu</p> <p>z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I C 665/11</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od powoda na rzecz pozwanych po 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w postępowaniu apelacyjnym. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Opolu oddalił powództwo <span class="anon-block">J. J.</span> p-ko <span class="anon-block">T. B. (1)</span> i <span class="anon-block">J. L. (1)</span> ostatecznie określonego jako ustalenie, że umowa nazwana umową dzierżawy zawarta dnia 5 września 2003 r. przez <span class="anon-block">E. W. (1)</span> (poprzednika prawnego powoda) i <span class="anon-block">T. B. (1)</span> uległa rozwiązaniu i orzekł o kosztach postępowania.</p> <p>Sąd ten ustalił, że powód <span class="anon-block">J. J.</span> nabył od <span class="anon-block">A. W. (1)</span> syna <span class="anon-block">E. W. (1)</span> nieruchomość rolną położoną w <span class="anon-block">P.</span> oraz <span class="anon-block">D.</span> gmina <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>W dniu 5.09.2003 r. nieżyjący obecnie <span class="anon-block">E. W. (1)</span> <br/>(ojciec <span class="anon-block">A. W. (1)</span>) i <span class="anon-block">T. B. (1)</span> zawarli umowę nazwaną umową dzierżawy, która dotyczyła gruntu ornego w <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">działki nr (...)</span> oraz we wsi <span class="anon-block">D.</span>, <span class="anon-block">działki nr (...)</span> - razem 114.32 ha. Umowa została zawarta <br/>na okres 15 lat od dnia 5.09.2003r. do 31.12.2018r. Umowa nie zawierała innych postanowień.</p> <p>Przed Sądem Okręgowym w Opolu toczyła się sprawa z powództwa <br/> <span class="anon-block">A. W. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block">T. B. (1)</span> o zapłatę. W uzasadnieniu pozwu <span class="anon-block">A. W. (1)</span> podniósł, że pozwany korzysta bez właściwego tytułu prawnego <br/>z gruntu ornego o numerach <span class="anon-block">działek (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> oraz działki nr <span class="anon-block">(...)</span> we wsi <span class="anon-block">D.</span>. Powód <span class="anon-block">A. W. (1)</span> podniósł, także że pozwany powołuje się na rzekomą umowę dzierżawy gruntów rolnych z dnia 5.09.2003r., którą miał zawrzeć z jego zmarłym ojcem <span class="anon-block">E. W. (1)</span> na okres 15 lat i na podstawił której korzysta z nieruchomości rolnej. <span class="anon-block">E. W. (1)</span> zmarł w dniu 25.01.2008 r. i powód jest jego jedynym spadkobiercą. <span class="anon-block">A. W. (1)</span> argumentował, że umowa dzierżawy z dnia 5.09.2003 r. jest bezskuteczna w stosunku do stron, gdyż nie zawiera elementów przedmiotowe istotnych dla umowy dzierżawy oznaczonych przez przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu Cywilnego</a>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt IC 290/10 Sąd oddalił powództwo. <br/>W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie umowa zawarta pomiędzy stronami w dniu 5.09,2003r. nazwana umową dzierżawy w rzeczywistości ma charakter bezczynszowego używania nieruchomości rolnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a> Sąd w uzasadnieniu wskazał również, iż brak czynszu dzierżawnego, czy nawet opłacanie przez ojca <br/> <span class="anon-block">A. W. (1)</span> podatku nie podważają ważności umowy i przeczą stanowisku <span class="anon-block">A. W. (1)</span>, że pomiędzy <span class="anon-block">T. B. (1)</span> a ojcem <br/> <span class="anon-block">A. W. (1)</span> nie istniał żaden stosunek prawny uprawniający go do korzystania ze spornych gruntów. <span class="anon-block">T. B. (1)</span> nie korzystał zatem bezumownie z gruntów należących do <span class="anon-block">E. W. (1)</span>, należących następnie do powoda, a jedynie realizował swoje uprawnienia wynikające z umowy zawartej w dniu 5.09.2003 r. Co więcej cyt. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 kc</a> stanowi, że oprócz podatków osoba biorąca nieruchomość powinna ponosić także ciężary publiczne związane z dzierżawionym gruntem. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało jednoznacznie, która ze stron umowy ponosiła te ciężary, jednakże w świetle powołanych przepisów kwestia ta wydaje się być mało istotna. Bowiem, nawet jeśli strony zawarły umowę z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 kc</a>, to przepisy nie przewidują sankcji nieważności umowy, choć możliwa jest inna kwalifikacja prawna niż nadana przez strony stosunku prawnego. Jednakże brak podstaw do uznania, że pozwany bezumownie korzystał <br/>ze spornych gruntów. Przeciwko takiemu uznaniu świadczy również słusznie podniesiony przez pozwanego fakt, że oświadczenia woli powinny być odczytywane i interpretowane <br/>ze względu na okoliczności, w których zostały złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a>). Ponadto Sąd stwierdził także , iż brak w sprawie dowodów na to by ojciec powoda - <span class="anon-block">E. W. (1)</span>, po dacie 5.09.2003r. występował do pozwanego o zapłatę czynszu dzierżawnego, czy też innych należności za korzystanie przez niego z gruntów rolnych , o których mowa w umowie z dnia 5.09.2003r. Przecież to <span class="anon-block">E. W. (1)</span> zawierał tą umowę , ustalał jej warunki, <br/>a gdyby doszło do ich zmiany miał prawo wystąpić o zwrot przedmiotu umowy , co również nie miało miejsca. Na skutek apelacji wniesionej przez powoda Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. (sygn. akt I ACa 401/11 ) oddalił apelację.</p> <p>Pisemnym żądaniem zwrotu z dnia 4 listopada 2009r. i z dnia 24.08.20lOr. poprzednik prawny powoda <span class="anon-block">A. W. (1)</span> rozwiązał bez zachowania okresu wypowiedzenia <br/>z pozwanym <span class="anon-block">T. B. (1)</span> umowę nazwaną przez strony umową dzierżawy zawartą dnia 05.09.2003r. Przyczyną rozwiązania umowy, podaną przez <span class="anon-block">A. W. (1)</span>, było rzekome przekazanie przez pozwanego <span class="anon-block">T. B. (1)</span> działek objętych umową z dnia 05.09.2003 r. <span class="anon-block">J. L. (1)</span>., a także brak warunków jakie powinna spełniać według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> poprawnie sporządzona umowa dzierżawy, jak również fakt, nieuiszczania opłaty z tytułu dzierżawy. Oświadczenie woli <span class="anon-block">A. W. (1)</span> zostało doręczone pozwanemu <span class="anon-block">T. B. (1)</span>. Pomimo wezwania <span class="anon-block">T. B. (1)</span> pismem <br/>z dnia 24.08.2010 r. przez <span class="anon-block">A. W. (1)</span> do wydania nieruchomości i wezwania <span class="anon-block">T. B. (1)</span> przez powoda pismem z dnia 4.10.2010 r. do zaprzestania naruszeń <br/>i przedłożenia Sądowi oświadczenia - zgody na wykreślenie wpisu o dzierżawie z księgi wieczystej wraz ze stosownym wnioskiem, pozwany w dniach 2-4 października 2010 r. weszedł na grunt powoda, dokonał częściowego jego zaorania i obsiania gorczycą, <br/>a następnie <span class="anon-block">T. B. (1)</span> w dniu 2.05.2011 r. wniósł do Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">G.</span> przeciwko powodowi pozew o ochronę naruszonego posiadania nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie. Powództwo posesoryjne zostało uwzględnione przez <br/>Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">G.</span> prawomocnym wyrokiem z dnia 7.11.2011 r. w sprawie <br/>o sygn. akt IC 104/11, w którym Sad zakazał <span class="anon-block">J. J.</span> naruszania posiadania przez powoda <span class="anon-block">T. B. (1)</span> nieruchomości składającej się z <span class="anon-block">działek ewidencyjnych nr (...)</span> położonych <br/>w <span class="anon-block">D.</span> oraz <span class="anon-block">działek ewidencyjnych nr: (...)</span> położonych w <span class="anon-block">P.</span>o łącznym obszarze 114,32 ha objętych księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">G.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> poprzez wjeżdżanie na teren tej nieruchomości maszynami rolniczymi i innymi urządzeniami lub w inny sposób naruszania substancji tych gruntów, w szczególności ich uprawiania.</p> <p>W chwili obecnej powód faktycznie włada przedmiotową nieruchomością gruntową.</p> <p>Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, <br/>że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Odniósł się w swych rozważaniach do roszczenia powoda ostatecznie ukształtowanego w piśmie procesowym z dnia <br/>7 maja 2012 r. (k. 112).</p> <p>Na wstępie uwzględnił zarzut pozwanych, że <span class="anon-block">J. L. (1)</span> nie posiada legitymacji procesowej biernej w toczącym się postępowaniu, bowiem nie był <br/>on posiadaczem gruntów będących przedmiotem umowy. <span class="anon-block">T. B. (1)</span> nie przekazał <span class="anon-block">J. L. (1)</span> posiadania gruntów. Do momentu pozbawienia go przez powoda władztwa nad przedmiotowymi gruntami <span class="anon-block">T. B. (1)</span> był nie tylko prawnym, ale i faktycznie władającym gruntami oddanymi mu do używania <br/>i pobierania pożytków umową z <span class="anon-block">E. W. (1)</span>. Pozwany <span class="anon-block">J. L. (1)</span>, który jest szwagrem pozwanego <span class="anon-block">T. B. (1)</span> i który wspólnie z nim gospodaruje w dużym gospodarstwie rolnym wyręczał <span class="anon-block">T. B. (1)</span> w miarę potrzeb <br/>w uprawianiu pola. Szwagrowie pomagali sobie wzajemnie.</p> <p>Jednocześnie <span class="anon-block">T. B. (1)</span> nigdy nie wyzbył się władztwa nad przedmiotowymi gruntami wynikającego z zawartej 5.09.2003 r umowy.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego skoro powód kwestionuje tytuł prawny pozwanych <br/>do władania jego gruntami, to istotą sporu jest wątpliwość co do istnienia stosunku prawnego, która może być usunięta w drodze żądania ustalenia oraz braku roszczenia o świadczenie. Względy ekonomii procesowej i konieczność jednoznacznego rozstrzygnięcia powyższej kwestii przemawiają za przyjęciem, że wykazany został interes prawny powoda do ustalenia czy rzeczywiście umowa <br/>z 5.09.2003 r. nazwana umową dzierżawy uległa rozwiązaniu.</p> <p>Odnosząc się do twierdzeń powoda Sąd Okręgowy uznał je za bezzasadne. <br/>Odwołał się do wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">G.</span> z 7.11.2011 r. i stwierdził, że nie można uznać jakoby <span class="anon-block">T. B. (1)</span> oddał dzierżawione przez siebie działki (grunty) w <span class="anon-block">P.</span> w posiadanie <span class="anon-block">J. L. (1)</span>. Powód nie wykazał zarówno w tym procesie jak i w postępowaniu w sprawie I C 104/11 <br/>Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">G.</span> o naruszenie posiadania z powództwa <span class="anon-block">T. B. (1)</span>, aby podczas trwania umowy z 5.09.2003 r. doszło do wyzbycia się posiadania i używania dzierżawionych przez <span class="anon-block">T. B.</span> gruntów.</p> <p>W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że rozwiązanie przez <br/> <span class="anon-block">A. W. (1)</span> umowy dzierżawy z 5.09.2003 r. nie odniosło skutków prawnych, skoro zostało oparte na przesłankach sprzecznych z prawdą.</p> <p>Poza tym w ocenie tego Sądu stron tego postępowania (ani poprzedników prawnych) nie łączył ani nie łączy stosunek użyczenia, czy też dzierżawy. Zawarta pomiędzy <span class="anon-block">E. W. (1)</span> a <span class="anon-block">T. B. (1)</span> 5.09.2003 r. umowa (na 15 lat) <br/>w rzeczywistości była umową bezczynszowego używania nieruchomości rolnej regulowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a>, co w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2011 r. stwierdził Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie IC 290/10 i z czym zgodził się <br/>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z 25 maja 2011 r. w sprawie <br/>I A Ca 401/11. Nie polega zatem na prawdzie twierdzenie powoda, jakoby pozwany <span class="anon-block">T. B. (1)</span> zawarł z <span class="anon-block">E. W. (1)</span> 5.09.2003 r. umowę dzierżawy, czy też umowę użyczenia, skoro jest to umowa bezczynszowego używania nieruchomości rolnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a> Zarówno w przypadku umowy dzierżawy, jak też umowy określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a> do której stosuje się odpowiednio przepisy <br/>o dzierżawie, w przypadku umów zawartych na czas określony brak jest możliwości jednostronnego wypowiedzenia lub rozwiązania, poza sytuacjami wprost przewidzianymi w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> lub w samej umowie. <br/>Rozwiązanie umowy przez <span class="anon-block">A. W. (1)</span>, z przyczyn przez niego wskazanych, było bezskuteczne wobec nieistnienia okoliczności, na które się powołał.</p> <p>Poza tym w ocenie tego Sądu gdyby nawet strony umowy rzeczywiście <br/>nie przewidziały ani zapłaty czynszu, ani podatków czy innych ciężarów związanych z własnością, to umowę taką należałoby interpretować nadal na podstawie <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a>, nie zaś na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 710)">art. 710 i nast. k.c.</a> Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a> <br/>do którego stosuje się odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 694)">art. 694 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 678;art. 678 § 1)">art. 678 § 1 k.c.</a> zmiana właściciela gruntów nie powoduje wygaśnięcia umowy, a jedynie zmianę w postaci wstąpienia przez nabywcę w miejsce zbywcy. Tym samym niezależnie <br/>od faktycznego władania przedmiotowym gruntem powód nie posiada przeciwko pozwanemu tytułu prawnego do sprawowania władztwa nad tymi gruntami.</p> <p>Wyrok ten zaskarżył powód. W apelacji zarzucił:</p> <p>- obrazę przepisów prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a> przez jego niezastosowanie, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> przez jego pominięcie;</p> <p>- naruszenie przepisów prawa procesowego w tym w szczególności <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> </p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez ustalenie nieważności umowy (przyjęcie, że przedmiotowa umowa była od początku nieważna) i zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.</p> <p>Pozwani w odpowiedzi na apelację wnieśli o jej oddalenie.</p> <p>W toku postępowania apelacyjnego powód złożył pismo procesowe zawierającej wnioski dowodowe oraz wniosek o „dopuszczenie w charakterze powoda pana <span class="anon-block">T. B. (2)</span>”.</p> <p>Na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. Sąd Apelacyjny postanowił doręczyć <span class="anon-block">T. B. (2)</span> odpis pisma powoda z 15.10.2012 r. informując go o terminie następnej rozprawy i prawie do przystąpienia do procesu.</p> <p>Pismem z dnia 14 listopada 2012 r. złożonym przez pełnomocnika <br/>na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. <span class="anon-block">T. B. (2)</span> wniósł o dopuszczenie <br/>go do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powoda. Uzasadniając wniosek wskazał, że na podstawie umowy notarialnej z 23.08.2012 r. nabył od powoda działki objęte przedmiotem sporu. W chwili zakupu działki nie były obciążone żadnym prawem, na co wskazywała księga wieczysta. <br/>Natomiast ewentualne ustalenia w tym postępowaniu, prowadzą do ograniczenia prawa własności wskutek obciążenia nieruchomości prawem osób trzecich.</p> <p>W związku z tym wniósł o zmianę wyroku Sądu Okręgowego przez ustalenie <br/>że umowa z 5.09.2003 r. była od początku nieważna, względnie ustalenie, <br/>że powyższa umowa uległa rozwiązaniu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. pełnomocnik powoda wyraził zgodę na przystąpienie do sprawy przez <span class="anon-block">T. B. (4)</span> w charakterze interwenienta ubocznego po jego stronie. Natomiast pełnomocnik pozwanych nie sprzeciwił <br/>się temu wnioskowi. Po stwierdzeniu przystąpienia przez <span class="anon-block">T. B. (2)</span> <br/>do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego Sąd Apelacyjny dopuścił dowody opisane w protokole rozprawy pod pozycjami od 1 do 3, a pozostałe oddalił jako spóźnione.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W pierwszej kolejności należy odnieść się do zawnioskowanych w toku postępowania apelacyjnego dowodów. Sąd Apelacyjny dopuścił dowody <br/>z zawiadomienia Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">G.</span> IV Wydział Ksiąg Wieczystych <br/>z dnia 20.08.2012 r. na okoliczność wykreślenia prawa dzierżawy ustanowionego na rzecz <span class="anon-block">T. B. (1)</span> na działkach wskazanych w księgach; z postanowienia tegoż Sądu z 29.10.2012 r. w sprawie Dz.Kw. 3290/12 na okoliczność utrzymania w mocy zaskarżonego wpisu; z notarialnej umowy przeniesienia własności nieruchomości (działek gruntu) położonych w <span class="anon-block">P.</span> z 23.08.2012 r.</p> <p>Dowody te jako związane ze stanem prawnym nieruchomości będących przedmiotem sprawy i mające cechy nowości spełniały warunki określone <br/>w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> </p> <p>Pozostałe zawnioskowane w toku postępowania przed Sądem Apelacyjnym dowody zostały oddalone jako spóźnione i nie mające dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia.</p> <p>Skuteczność powołania nowych dowodów przed sądem odwoławczym jest także obwarowana nie tylko przesłankami z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a>, ale także przesłankami wynikającymi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 3)">art. 217 § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391)">art. 391 k.p.c.</a> Sąd drugiej instancji władny jest więc oddalić wniosek dowodowy apelującego także wówczas gdy uzna, <br/>że przeprowadzenie takiego dowodu zawnioskowano jedynie dla zwłoki oraz gdy uzna, że nie dotyczy on faktów, które mają istotne znaczenie w sprawie <br/>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c</a>). Powyższa ocena była przyczyną oddalenia pozostałych wniosków dowodowych.</p> <p>Sąd Apelacyjny przyjął zatem ustalenia Sądu pierwszej instancji za własne jako prawidłowe, bowiem ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Apelacyjny <br/>na podstawie dowodów przeprowadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym <br/>i w postepowaniu apelacyjnym okazały się zbieżne z ustaleniami Sądu Okręgowego.</p> <p>Apelacja nie podlega uwzględnieniu, bowiem nie są trafne przedstawione w niej zarzuty.</p> <p>Odnosząc się do zarzutów natury procesowej, które sprowadzają się <br/>do kwestionowania uzasadnienia faktycznego i jurydycznego w zakresie przyjętych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń, co do charakteru umowy zawartej przez <span class="anon-block">E. W. (1)</span> i <span class="anon-block">T. B. (1)</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a>) oraz nieuzasadnienia przyczyn oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych jako niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samy błędne ustalenie stanu faktycznego <br/>to zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji niewątpliwie odniósł się do podstawy prawnej łączącego strony stosunku prawnego, czym w sposób jasny dał wyraz <br/>w uzasadnieniu powołując się także na orzeczenia Sądu Okręgowego w Opolu <br/>i Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w sprawach I C 290/10 i I ACa 401/11.</p> <p>Uzasadnił także przyczyny oddalenia osobowych wniosków dowodowych zgłoszonych przez strony stojąc na trafnym stanowisku, że zeznania świadków nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ spór w rozpoznawanej sprawie – po zmianie żądania, dotyczył ustalenia istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego, a nie faktów.</p> <p>Zauważyć także należy, że niezgłoszenie zastrzeżenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 k.p.c.</a> wyklucza możliwość późniejszego powołania się strony na uchybienie procesowe sądu zarówno w toku postępowania w danej instancji jak i w środku odwoławczym (por. uchwała SN z 27.10.2005 r. III CZP 55/05 OSNC 2006/9/144).</p> <p>Trudno zgodzić się ze skarżącym co do zarzutu obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> <br/>W rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca sytuacja opisana przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji nie uznał się związanym innym wyrokiem tego Sądu, <br/>ale podzielił pogląd prawny wyrażony w tym wyroku co do charakteru prawnego umowy z 5.09.2003 r. Istotnym jest, że pogląd ten znalazł akceptację Sądu Apelacyjnego w uzasadnieniu wyroku oddalającym apelację.</p> <p>Trafnie zauważają pozwani w odpowiedzi na apelację, że określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365)">art. 365 k.p.c.</a> związanie stron, sądów i innych podmiotów i osób treścią prawomocnego orzeczenia wyraża nakaz przyjmowania przez nie, że w objętej nim sytuacji stan prawny przedstawiał się tak, jak to wynika z sentencji wyroku (patrz: wyr. SN z 23.06.2009 r., II PK 302/08, Legalis, wyr. SN z 15.11.2007 r., II CSK 347/07, Legalis).</p> <p>Odwołanie się do innego wyroku w uzasadnieniu orzeczenia nie można kwalifikować jako naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> </p> <p>Chybiony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, który w ocenie powoda sprowadza się do twierdzenia, że złożone w umowie z 5.09.2003 r. oświadczenia woli nadały tej umowie charakter umowy pozornej, a więc była ona nieważna.</p> <p>Skarżący nie bierze pod uwagę tego w jaki sposób ta umowa była wykonywana. Pozwany <span class="anon-block">T. B. (1)</span> używał i czerpał pożytki z nieruchomości rolnej. <br/>Nie miało to nic wspólnego z przeniesieniem prawa własności do tych gruntów na <br/> <span class="anon-block">T. B.</span> w zamian za zapłatę ceny, do czego sprowadzałaby się umowa sprzedaży.</p> <p>Nie można kwestionować ustaleń, że essentialia negotti umowy sprzedaży nie były objęte zgodnym zamiarem stron.</p> <p>Natomiast zgodnym zamiarem stron było oddanie w bezczynszową dzierżawę działek gruntu <span class="anon-block">T. B.</span>.</p> <p>Ma rację pozwany kiedy w odpowiedzi na pozew podnosi, że skarżący popada <br/>w skrajną sprzeczność, bowiem z jednej strony konsekwentnie i jednoznacznie twierdził, że przedmiotowa umowa stanowiła umowę użyczenia (patrz treść pierwotnego pozwu), z drugiej strony twierdząc, że jest to umowa sprzedaży czyli umowa o diametralnie odmiennych elementach przedmiotowo istotnych i w końcu przyznając, że w umowie tej strony nie określiły żadnych elementów przedmiotowo istotnych umowy sprzedaży.</p> <p>Ocena ważności ukrytej czynności prawnej powinna być dokonana według <br/>jej właściwości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1;art. 83 § 1 zd. 2)">art. 83 § 1 zd. 2 k.c.</a>). Chodzi o zgodność czynności dyssymulowanej z normatywnymi wymogami, których zachowanie jest konieczne do skutecznego <br/>i ważnego dokonania czynności określonego typu. W wypadku umów nazwanych potrzebne jest przed wszystkim uwzględnienie przez strony wszystkich elementów przedmiotowo istotnych, konstytuujących daną umowę (patrz. J. Strzebińczyk <br/>w. E. Gniewek k.c. Komentarz, W-wa 2006, str. 221). W rozpoznawanej sprawie warunek ten bezspornie nie zaistniał. Pozwany <span class="anon-block">T. B.</span> nigdy nie zgłaszał roszczeń do powoda o wydanie nieruchomości, nie czynił tego także dla zbywcy <br/>(<span class="anon-block">A. W.</span>), co musiałoby wystąpić gdyby <span class="anon-block">E. W.</span> i <span class="anon-block">T. B.</span> umówili się na sprzedaż.</p> <p>Sytuacja faktyczna wyglądała przeciwnie, bowiem to powód domagał się pierwotnie wydania nieruchomości. Natomiast pozwany realizował wszystkie założenia umowy bezczynszowego używania gruntów rolnych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a> Brak w jego zachowaniu czegokolwiek co charakteryzowałoby go jako kupującego (stronę umowy sprzedaży). W przypadku próby ukrycia przez strony umowy charakteru danej umowy stronom tym towarzyszy określony cel, skłaniający je do ukrycia przed osobami trzecimi ich rzeczywistej woli.</p> <p>Ma rację pozwany, że powód w apelacji w najmniejszym stopniu nie wskazał takiego chociażby hipotecznego celu. Absurdalna jest konstrukcja zgodnie z którą strony umowy ukrywają umowę sprzedaży pod pozorem umowy dzierżawy z tej tylko przyczyny, że w danym momencie dzierżawca (pozwany) nie ma <br/>odpowiednich środków na zakup nieruchomości. Skoro zgodnym celem <br/> <span class="anon-block">E. W. (1)</span> i <span class="anon-block">T. B. (1)</span> miałaby być sprzedaż gruntów przez tego pierwszego, to jaki sens miało ukrycie tego w sporządzeniu umowy dzierżawy? Logika nakazuje wniosek, że strony mogły wówczas dostosować odpowiednio postanowienia umowy sprzedaży do swych potrzeb i aktualnych możliwości finansowych. Mogły skorzystać z takich możliwości jak odroczenie terminu płatności, czy też sprzedaż na raty. Jest to powszechnie stosowana praktyka, co wykazali <br/>w sposobie nabycia przedmiotowych gruntów tak powód jak i interwenient uboczny.</p> <p>Słusznie zauważa pozwany, że ukrycie czynności prawnej pod pozorem innej czynności prawnej może mieć sens jedyne w wypadku gdy wywołuje <br/>to konsekwencje wobec osób trzecich. Tymczasem zamiana umowy sprzedaży <br/>na umowę dzierżawy mogła mieć znaczenie wyłącznie dla samych stron umowy. <br/>Skoro strony zawarły przedmiotową umowę w taki sposób (bezczynszowe użytkowanie gruntów) zaś sprzedaż gruntów zaplanowana był w przyszłości, to taka była rzeczywista wola stron i nie widać tu zamiaru wcześniejszego przenoszenia własności gruntów.</p> <p>W tym miejscu należy odnieść się także do zarzutu pozwanego w którym kwestionuje on apelację pod kątem naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 383)">art. 383 k.p.c.</a> który stanowi, że w apelacji nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami.</p> <p>Zdaniem pozwanego przed Sądem Okręgowym powód ostatecznie żądał ustalenia, że umowa dzierżawy z 5.09.2003 r. uległa rozwiązaniu, natomiast w apelacji powód nie podtrzymywał swego żądania, lecz wystąpił z całkowicie nowym roszczeniem, <br/>tj. o ustalenie nieważności umowy z 5.09.2003 r. Jest to zdaniem pozwanego <br/>w istocie całkowicie nowa sprawa, która nie była rozpoznawana przed <br/>Sądem pierwszej instancji, zatem Sąd Apelacyjny nie ma możliwości merytorycznego rozpoznania apelacji. W ocenie pozwanego zarówno zakres zaskarżenia, jak też zarzuty dotyczące rozstrzygnięcia sądu opierają się na zarzuceniu <br/>Sądowi Okręgowemu, że nie wyrokował co do przedmiotu nieobjętego żądaniem pozwu.</p> <p>Jakkolwiek powód w postępowaniu apelacyjnym wskazał inną podstawę prawną uznania umowy z 5.09.2003 r. za nieistniejącą w obrocie prawnym (nieważną), to nie zachodzi zmiana podstawy faktycznej powództwa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 383)">art. 383 k.p.c.</a>, bo nie jest to nowe żądanie w miejsce dotychczasowego. Z procesowego punktu widzenia można się jedynie zastanawiać czy nie są to nowe fakty w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego. Skoro w postępowaniu apelacyjnym Sąd drugiej instancji rozważa w granicach zaskarżenia wszystkie stwierdzone naruszenia prawa materialnego, nawet jeżeli nie były one przedmiotem zarzutu apelacyjnego (zob. np. wyrok SN z 8.05.2007 r. I CSK 91/07 <br/>– Lex nr 286761) i pogląd ten w judykaturze prezentowany jest jednolicie, to <br/>w rozpoznawanej sprawie nie można przyjąć że zarzut naruszenia prawa materialnego, choć nietrafny, powinien być oceniany przez skutki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 383)">art. 383 k.p.c.</a> Ma on oczywiście znaczenie procesowe, a w rozpoznawanej sprawie dotyczy to pozwanego <span class="anon-block">J. L. (1)</span>.</p> <p>Otóż pierwotnie przy roszczeniu windykacyjnym powód opierał twierdzenia <br/>o legitymacji procesowej biernej tego pozwanego na tym, że jest on rzekomo posiadaczem przedmiotowych gruntów. Niezależnie od bezzasadności tych twierdzeń, czemu dał wyraz Sąd Okręgowy i co aprobuje Sąd Apelacyjny, to wobec zmiany powództwa na powództwo o ustalenie rozwiązania umowy dzierżawy <br/>z 5.09.2003 r. legitymację w takim procesie mają jedynie jej strony. <br/>Pozwany <span class="anon-block">J. L. (1)</span> stroną umowy z 5.09.2003 r. niewątpliwie nie był. <br/>Taka sama sytuacja występuje w przypadku żądania ustalenia nieważności tej umowy z uwagi na jej pozorność. Ten pozwany nie może być łączony z tak określonym roszczeniem i zarzutami dotyczącymi ważności umowy.</p> <p>Zaskarżając wyrok w całości powód nawet nie próbował w apelacji uzasadnić legitymacji procesowej pozwanego <span class="anon-block">J. L. (1)</span>. Natomiast brak legitymacji procesowej biernej po stronie tego pozwanego jest w ocenie Sądu Apelacyjnego oczywisty.</p> <p>W zakresie stosowania prawa materialnego trafny jest wniosek Sądu Okręgowego, że zarówno w przypadku umowy dzierżawy jak też z umowy określonej <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a>, do której stosuje się odpowiednio przepisy o dzierżawie, w przypadku umów zawartych na czas określony brak jest możliwości wypowiedzenia jednostronnego lub rozwiązania tych umów poza sytuacjami wprost przewidzianymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> lub w samej umowie. Słusznie w tej argumentacji Sąd Okręgowy powołuje się na uchwałę SN z 2.04.1993 r. z której wynika, że umowa zawarta na czas oznaczony do której z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 708)">art. 708 k.c.</a> mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące dzierżawy, nie może być rozwiązana przez wypowiedzenie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 704)">art. 704 k.c.</a> </p> <p>Sąd Apelacyjny nie akceptuje swoistej żonglerki dowodowej zaprezentowanej w piśmie procesowym powoda z 15.10.2012 r., w której pod pozorem pojawienia się nowych (dodatkowych) dowodów w sprawie, skarżący rozszerza zarzuty i wnioski apelacyjne w zakresie w tym piśmie wskazanym.</p> <p>Należy zdecydowanie stwierdzić, że poza dowodami dopuszczonymi przez <br/>Sąd Apelacyjny, pozostałe są oczywiście spóźnione, zatem niedopuszczalne <br/>na etapie postępowania apelacyjnego i to po złożeniu apelacji.</p> <p>Za gołosłowne i pozbawione uzasadnienia należy uznać twierdzenia powoda, że nie posiadał wcześniej tychże dowodów i że potrzeba ich powołania powstała <br/>po zamknięciu rozprawy.</p> <p>Dotyczy to także dokumentu z opinii grafologicznej z 15.10.2012 r., bowiem możliwość zlecenia opinii występowała w toku postępowania przed <br/>Sądem Okręgowym.</p> <p>Granice apelacji wyznacza jej wniosek. Powód jako skarżący wniósł o zmianę lub uchylenie wyroku i zaznaczył zakres żądanej zmiany lub uchylenia. W postępowaniu apelacyjnym ani apelujący ani sąd odwoławczy nie są związani treścią zarzutów apelacyjnych. Skarżący może więc zmieniać zarzuty podniesione w apelacji, a także sformułować nowe, pod warunkiem, że mieszczą się w granicach zaskarżenia apelacyjnego (zob. wyr. SN z 13.04.2000 r. III CKN 812/98, OSN 2000 nr 10, <br/>poz 293 i powołane tam orzecznictwo SN).</p> <p>Powód w apelacji precyzyjnie określił rodzaj żądanej zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji przez „zmianę zaskarżonego wyroku całości poprzez ustalenie nieważności umowy (przyjęcie, że przedmiotowa umowa była od początku nieważna) <br/>nazwanej umową dzierżawy zawartej w dniu 5 września 2003 r. pomiędzy <br/> <span class="anon-block">E. W. (1)</span> a <span class="anon-block">T. B. (1)</span>”.</p> <p>Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu nieważność postępowania <br/>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a>). Granice apelacji wyznacza zakres zaskarżenia apelacją wyroku Sądu pierwszej instancji (w całości lub w części). Powód zaskarżył wyrok <br/>w całości zarówno w granicach przedmiotowych jak i podmiotowych.<br/>W systemie apelacyjnym postępowanie prowadzone przez Sąd drugiej instancji <br/>– pozostając postępowaniem odwoławczym i kontrolnym – zachowuje walor postępowania rozpoznawczego, co oznacza, że sąd ten ma z jednej strony pełną ograniczoną jedynie granicami zaskarżenia swobodę jurysdykcyjną, z drugiej natomiast ciąży na nim obowiązek rozważenia wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków. Wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1</a> zd. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji oznacza zatem zarówno bezwzględny zakaz wykroczenia przez Sąd drugiej instancji poza te granice jak i nakaz wzięcia pod uwagę i rozważenia wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków. <br/>W konsekwencji, Sąd drugiej instancji może – a jeżeli je dostrzeże – powinien naprawić wszystkie stwierdzone w postępowaniu apelacyjnym naruszenia prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji, niezależnie czy zostały one wytknięte <br/>w apelacji, pod warunkiem, że mieszczą się w granicach zaskarżenia <br/>(patrz. Kodeks Postępowania Cywilnego – Komentarz – A. Zieliński str. 573-574, wyd. CH BECK W-wa 2008 oraz wyr. SN z 23.02.2006 r., II CSK 132/05). <br/>Z powyższego wynika, że rozpoznając sprawę w granicach apelacji, do momentu zakończenia postępowania apelacyjnego skarżący może zmieniać, uzupełniać lub cofać podniesione w swojej apelacji zarzuty. Także wnioski apelacji nie wyznaczają jej granic.</p> <p>Rozpoznając zatem apelację w granicach przedstawionych wyżej, uznać należy jej bezzasadność także w zakresie wskazanym w uzupełnieniu apelacji (k. 199-202).</p> <p>Za bezpodstawny należy uznać wniosek skarżącego, że umowa dzierżawy <br/>z 30.06.2004 r. zawarta z <span class="anon-block">J. L. (1)</span> miałaby oznaczać rozwiązanie umowy wcześniejszej (z 5.069.2003 r.). Nie ma żadnego dowodu, by <span class="anon-block">E. W. (1)</span> zamierzał wówczas rozwiązać umowę z <span class="anon-block">T. B. (1)</span>. Jak słusznie zauważa pozwany – wymagałoby to zgody <span class="anon-block">T. B.</span>, a poza tym ujawnił się faktyczny cel przyświecający <span class="anon-block">E. W. (1)</span>, którym było oddanie we współdzierżawę pozwanym gruntów, nie zaś odebranie <span class="anon-block">T. B.</span> prawa ich użytkowania. Potwierdza to umożliwienie korzystania z tych gruntów przez obu pozwanych jednocześnie, co wynikało ze sposobu prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego (wspólnie i we wzajemnym wspomaganiu), co było wiadomym i akceptowanym przez <span class="anon-block">E. W. (1)</span>.</p> <p>Za dowolne i niczym niepoparte należy uznać tezy skarżącego, w których <br/>odnosi się on do terminu złożenia przez pozwanych wniosków <br/>do sądu wieczystoksięgowego. Uzasadnia to śmierć <span class="anon-block">E. W. (1)</span>, <br/>z którym pozwani mieli dobre relacje i współdziałali we wzajemnym zaufaniu, <br/>w przeciwieństwie do relacji z <span class="anon-block">A. W. (1)</span>.</p> <p>Sąd Apelacyjny zauważa ponadto, ż bezprzedmiotowe jest w rozpoznawanej sprawie kwestionowanie dokumentu z dnia 6 kwietnia 2006 r. Sąd pierwszej instancji rozstrzygając sprawę kierował się wyrażoną w tym dokumencie zgodą. <br/>Na podstawie ustalonych okoliczności faktycznych stwierdził, że korzystanie przez <br/> <span class="anon-block">J. L.</span> z przedmiotowych gruntów było dzierżeniem w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 338)">art. 338 k.c.</a> Uznał zatem za wystarczający do oddalenia powództwa dotychczasowy materiał dowodowy, a zatem bez oceny tegoż dokumentu. Słusznie zauważają pozwani, <br/>że tych ustaleń faktycznych jak również pozostałych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego skarżący nie zakwestionował, skupiając się <br/>na nietrafnym zarzucie pozorności umowy.</p> <p>Wszystkie powyższe rozważania odnoszą się także do wniosków i zarzutów przedstawionych przez interwienta ubocznego. Nie ma zatem potrzeby <br/>ich powtarzania. Nie było także potrzeby powtarzania wszelkich czynności procesowych w sprawie.</p> <p>Zbycie w toku sprawy lub prawa objętych sporem nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 192;art. 192 pkt. 3)">art. 192 pkt 3 k.p.c.</a>).</p> <p>Z powyższych względów apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu <br/>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>).</p> <p>Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego znajduje uzasadnienie <br/>w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>MW</p> </div>