III AUa 934/12

<p>Sygn. akt III AUa 934/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 4 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="153"/> <col width="402"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Maciej Piankowski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Magdalena Budzyńska - Górecka</p> <p>SSA Bożena Grubba (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Lidia Pedynkowska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. w Gdańsku</p> <p>sprawy <span class="anon-block">J. R.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>o prawo do emerytury pomostowej</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt VIII U 86/12</p> <p>oddala apelację.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III AUa 934/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 19 grudnia 2011 r. organ rentowy odmówił <span class="anon-block">J. R.</span> prawa <br/>do emerytury pomostowej.</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji wniósł ubezpieczony.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gdańsku – Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał <span class="anon-block">J. R.</span> prawo do emerytury pomostowej poczynając od dnia 1 listopada 2011 r.</p> <p>Sąd Okręgowy orzekał na podstawie następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych.</p> <p> <span class="anon-block">J. R.</span> urodził się <span class="anon-block">(...)</span>. Dnia 18 listopada 2011 r. ubezpieczony złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> wniosek o emeryturę pomostową, a więc na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową ukończył 60 lat.</p> <p>Decyzją z dnia 19 grudnia 2011 r. organ rentowy odmówił <span class="anon-block">J. R.</span> prawa <br/>do emerytury pomostowej</p> <p>W spornym okresie ubezpieczony był zatrudniony za pośrednictwem <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> u armatorów zagranicznych w systemie kontraktowym na stanowisku elektryk od 10 kwietnia 1987 r. do 19 marca 1988 r., od 1 czerwca 1988 r. do 6 grudnia <br/>1988 r. oraz od 20 stycznia 1989 r. do 12 lipca 1989 r. na statkach morskich w żegludze międzynarodowej i w polskim ratownictwie okrętowym.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że ustalając stan faktyczny w przedmiotowej sprawie wziął pod uwagę dowody z dokumentów, w tym w szczególności akta ubezpieczeniowe ZUS. Żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności ani prawdziwości, w związku z czym <br/>w ocenie Sądu nie było podstaw, aby odmówić im mocy dowodowej.</p> <p>Sąd I instancji podkreślił, że istota sporu w sprawie sprowadzała się do ustalenia, <br/>czy <span class="anon-block">J. R.</span> spełnia warunki do przyznania emerytury pomostowej w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49)">art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 19 grudnia 2008 r.</a> (Dz. U.<br/>z 2008 r. Nr 237, poz. 1656) , a w szczególności, czy udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W związku z powyższym w niniejszej sprawie ustalenia wymagało, <br/>czy ubezpieczony od 10 kwietnia 1987 r. do 19 marca 1988 r., od 1 czerwca 1988 r. <br/>do 6 grudnia 1988 r. oraz od 20 stycznia 1989 r. do 12 lipca 1989 r. za pośrednictwem <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> pracował u armatorów zagranicznych w szczególnych warunkach.</p> <p>Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. w/w ustawy prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;</p> <p>2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;</p> <p>3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat <br/>dla mężczyzn;</p> <p>4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9<br/>i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet <br/>i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;</p> <p>5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy<br/>o emeryturach i rentach z FUS;</p> <p>6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub <br/>o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;</p> <p>7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.</p> <p>Zgodnie natomiast z art. 49 w/w ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:</p> <p>1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub <br/>o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;</p> <p>2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;</p> <p>3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa <br/>w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, <br/>w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.</p> <p>Organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonemu do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu od 10 kwietnia 1987 r. do 19 marca 1988 r. oraz od 1 czerwca 1988 r. <br/>do 6 grudnia 1988 r. , od 20 stycznia 1989 r. do 12 lipca 1989 r. na statkach morskich <br/>w żegludze międzynarodowej i w polskim ratownictwie okrętowym za pośrednictwem <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Na potwierdzenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych w w/w okresach ubezpieczony przedstawił świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach wydane przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Organ rentowy podnosił, że podmiot ten nie jest pracodawcą, wobec czego wydany przez niego dokument nie może być podstawą uznania pracy ubezpieczonego u armatorów zagranicznych.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał, iż wnioskodawca, przedstawiając w/w zaświadczeni, <br/>w prawidłowy sposób wykazał okresy zatrudnienia w warunkach szczególnych. W jego sytuacji dostatecznym dowodem potwierdzającym okoliczność charakteru jego zatrudnienia było w/w zaświadczenie, które w ocenie Sądu powinno być uznane za tożsame <br/>z wymienionym w załączniku nr 1 poz. 23 powoływanej tutaj <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Nie ulega wątpliwości, iż praca na statku była oparta na zasadzie kontraktu, członek załogi statku był osobą podporządkowaną pracodawcy, miał ściśle wyznaczone obowiązki i regulowany czas pracy. Charakter takiego zatrudnienia nosił zatem wszystkie znamiona stosunku pracy i winien być zaliczony ubezpieczonemu jako okres składkowy, <br/>za który opłacono składki na ubezpieczenie społeczne.</p> <p>Stosownie do treści art. 6 ust. 2 pkt d ustawy o emeryturach i rentach z FUS <br/>(t.j. Dz. U. 2009.153.1227 ze zm.) za okresy składkowe uznaje się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy zatrudnienia obywateli polskich za granicą - <br/>u pracodawców zagranicznych, jeżeli w okresie pracy za granicą były opłacane składki <br/>na ubezpieczenie społeczne w Polsce. Okresy te więc stanowią równorzędne okresy ubezpieczenia - okresy składkowe i brak jakichkolwiek podstaw do ich pomijania <br/>przy ustalaniu uprawnień do świadczenia emerytalnego czy rentowego.</p> <p>W świetle powyższego, w szczególności biorąc pod uwagę świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach oraz zaświadczenie, w którym potwierdzono, że w okresie zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne zgodnie z obowiązującymi przepisami (oba wystawione przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>), Sąd <br/>I instancji doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do odmowy uznania spornego okresu także jako okresu, w którym ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach.</p> <p>Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach potwierdził, <br/>a wyrażone w nich stanowisko Sąd Okręgowy w pełni podzielił (por. m. in. wyrok z dnia 5.03.2003 r., II UK 196/02, opubl. w OSNP 2004/8/144; uchwałę składu siedmiu sędziów <br/>z dnia 13 lutego 2002 r., III ZP 30/01, opubl. w OSNAPIUS 2002 nr 10, poz. 243), <br/>że do wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach wlicza się okresy wykonywania za granicą u zagranicznych pracodawców prac wymienionych w stanowiących załącznik <br/>do rozporządzenia wykazach, jeżeli okresy te uznawane są za okresy składkowe <br/>w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 lub art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy o emeryturach i rentach<br/>z FUS. Okresy wykonywania za granicą pracy w szczególnych warunkach nie są uwzględniane tylko wówczas, gdy wymienione przepisy nie dają podstawy do uznania tych okresów za okresy składkowe. Na uwadze mieć należy również treść wyroku z dnia <br/>6 kwietnia 2007 r. w sprawie o sygnaturze akt: II UK 185/06, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że dla uznania okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> <br/>za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 tej ustawy, nie jest wymagane wykazanie przez osobę ubiegającą się o emeryturę lub rentę opłacania <br/>przez pracodawcę składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że przy rozważaniu uprawnień ubezpieczonego do emerytury pomostowej, należy zatem rozważyć, czy taka praca na statku spełnia warunki przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawie o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p>W przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> wskazano, że prace <br/>w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą <br/>z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane <br/>w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac <br/>w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Zgodnie zaś z ust. 3 tegoż przepisu prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego <br/>na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.</p> <p>Sąd I instancji nie miał wątpliwości, iż ubezpieczony w spornym okresie wykonywał prace wymienione w załączniku nr 1 w pkt 23, w którym wskazano prace na statkach żeglugi morskiej. Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie niezbicie wynika, że praca ubezpieczonego w spornych okresach odpowiada wymienionej w przywołanym załączniku. Tym samym Sąd uznał, iż ubezpieczony spełnił warunki do przyznania emerytury pomostowej, albowiem wykazał wymagany czas pracy w szczególnych warunkach, <br/>a pozostałe warunki także spełnił, co było niesporne.</p> <p>Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 (14) § 2 k.p.c.</a> <br/>w związku z przywołanymi wyżej przepisami zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego <br/>i przyznał ubezpieczonemu <span class="anon-block">J. R.</span> prawo do emerytury pomostowej od dnia <br/>1 listopada 2011 r.</p> <p>Apelację od wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, zarzucając:</p> <p>1) naruszenie prawa materialnego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49)">art. 49 ustawy z dnia 19.12.2008 roku o emeryturach pomostowych</a> (Dz. U. z 2008 roku Nr 237, poz. 1656) poprzez przyznanie <span class="anon-block">J. R.</span> prawa do emerytury pomostowej począwszy od dnia 01.11.2011 roku;</p> <p>2) naruszenie prawa procesowego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń taktycznych <br/>co do przysługujących uprawnień do emerytury pomostowej.</p> <p>Wskazując na powyższą podstawę apelacji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, tj. o oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku <br/>i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, iż jego zdaniem brzmienie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 51)">art. 51 ustawy o emeryturach pomostowych</a> jest jednoznaczne, a mianowicie za okresy przypadające przed dniem 01.01.2009 roku płatnik składek jest zobowiązany do wystawienia zaświadczenia o okresach pracy w szczególnych warunkach, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 lub <br/>3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, zgodnie z którym wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 i 2 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">Ustawa <br/>o emeryturach pomostowych</a> wyraźnie przy tym określa pojęcie pracownika i płatnika. Zgodnie art. 2 pkt 3 w/w ustawy pracownikiem jest ubezpieczony o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 8;art. 8 ust. 1;art. 8 ust. 2 a;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 2)">art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1, 2a i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> osoba pozostająca w stosunku pracy, wykonująca prace w ramach umowy zlecenia, umowy agencyjnej, twórca, artysta. Ntomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 2)">art. 2 pkt 2 ustawy <br/>o emeryturach pomostowych</a> płatnik składek to pracodawca, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 2;art. 4 pkt. 2 lit. a)">art. 4 pkt 2 <br/>lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Zdaniem apelaującego z powyższego wynika, że ubezpieczony nie był w spornych okresach pracownikiem w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, natomiast <span class="anon-block">(...) Sp. z o.o.</span> <br/>w <span class="anon-block">W.</span>nie może być uznana za płatnika składek - pracodawcę w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy <br/>o emeryturach pomostowych</a>. Tym samym brak jest możliwości zaliczenia do okresów pracy w warunkach szczególnych uprawniających do emerytury pomostowej okresów pracy polskiego marynarza u armatora zagranicznego, do którego został skierowany przez <span class="anon-block">firmę (...) sp. z o.o.</span>w <span class="anon-block">W.</span>nie będącą jego pracodawcą.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanego organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zawiera bowiem zarzutów skutkujących koniecznością zmiany bądź uchylenia zaskarżonego wyroku.</p> <p>Spór w przedmiotowej sprawie koncentrował się na kwestii spełniania przez <span class="anon-block">J. R.</span>, wynikających z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49;art. 49 pkt. 1;art. 49 pkt. 2;art. 49 pkt. 3)">art. 49 pkt 1-3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), przesłanek ustalenia mu prawa <br/>do emerytury pomostowej, a w szczególności przesłanki posiadania na dzień wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, tj. na dzień 1 stycznia 2009 r. okresu pracy <br/>w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat.</p> <p>We wskazanym powyżej zakresie Sąd Okręgowy przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, a w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, nie popełnił też uchybień w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, które mogłyby uzasadnić ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji, Sąd odwoławczy oceniając jako kompletne i prawidłowe ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne, co oznacza, że zbędnym jest ich szczegółowe powtarzanie w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. I PKN 339/98, OSNAPiUS <br/>z 1999 r., z. 24, poz. 776).</p> <p>W myśl przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, stosowanego <br/>z mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 28;art. 28 ust. 1)">art. 28 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> (art. 117 ust. 1 ustawy <br/>o emeryturach i rentach z FUS), okresami składkowymi są okresy ubezpieczenia. W myśl zaś ust. 2 art. 6 ustawy, stosowanego również z mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 28;art. 28 ust. 1)">art. 28 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> (art. 117 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), za okresy składkowe uważa się również przypadające przed 15 listopada 1991 r. okresy opłacania składek <br/>na ubezpieczenie społeczne (bądź okresy, za które nie było obowiązku opłacania składek) <br/>na obszarze Państwa Polskiego w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Przepis pkt d ust. 2 art. 6 ustawy pozwala zaliczać do okresów składkowych okresy zatrudnienia obywateli polskich poza granicami kraju u innych pracodawców zagranicznych pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w Polsce.</p> <p>Stosownie do przepisu § 6 ust. 2 uchwały Rady Ministrów nr 123 z dnia <br/>3 września 1984 r. w sprawie zasad podejmowania pracy przez obywateli polskich za granicą u pracodawców zagranicznych (M.P. Nr 23, poz. 157 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 28 listopada 1985 r., jednostka kierująca obywatela polskiego do pracy za granicą <br/>u pracodawcy zagranicznego obowiązana była przekazywać na konto ZUS miesięcznie kwotę w złotych odpowiadająca 28% średniej płacy z roku poprzedniego w gospodarce uspołecznionej, bez uwzględnienia płac w przemyśle wydobywczym, po to, aby zrefundować koszty świadczeń z ubezpieczenia społecznego (§ 6 ust. 2). Zgodnie z przepisem § 6 ust. 3 uchwały, jednostka kierująca obowiązana była potwierdzać okresy zatrudnienia za granicą, za które dokonała wpłat na rzecz ZUS – dla celów ubezpieczenia społecznego. Zasady ustalania wysokości i tryb przekazywania przez osobę kierowaną do pracy za granicą wpłat <br/>w walucie obcej na rzecz jednostki kierującej oraz sposobu wykorzystania tych wpłat, normowało zarządzenie Ministra Finansów z dnia 27.12.1984 r. (M.P. Nr 30, poz. 208 <br/>ze zm.), którego przepisy dotyczyły umów zawartych po wejściu w życie uchwały Rady Ministrów nr 123 (§ 5 ust. 1). Stosownie do przepisu § 4 pkt 3 zarządzenia, jednostka kierująca część kwot pochodzących ze środków wpłaconych przez obywatela pracującego <br/>za granicą, była zobowiązana wpłacić na rzecz ZUS z tytułu uprawnień do emerytur i rent.</p> <p>W okresie od 31 grudnia 1989 r. do 1 grudnia 1991 r. obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenie społeczne na konto ZUS, przez jednostkę kierującą, za każdą osobę skierowaną do pracy za granicą u pracodawcy zagranicznego nakładał przepis art. 29 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnianiu (Dz. U. Nr 75, poz. 446), a zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy, okres zatrudnienia obywateli polskich za granicą na podstawie umów zawartych <br/>z nimi przez te jednostki, jest traktowany jak okres zatrudnienia w Polsce w zakresie uprawnień pracowniczych oraz w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, o ubezpieczeniu społecznym i rodzinnym (..).</p> <p>Od 1 grudnia 1991 r. okres zatrudnienia obywateli polskich za granicą <br/>na podstawie umów zawartych przez upoważnione jednostki kierujące z obywatelami polskimi, kierowanymi przez te jednostki do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych, jest traktowany jako okres zatrudnienia w Polsce w zakresie uprawnień pracowniczych oraz <br/>w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, <br/>o ubezpieczeniu społecznym i rodzinnym oraz świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911060457" title="Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu - Dz. U. z 1991 r. Nr 106, poz. 457 (art. 44)">art. 44 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu</a>, Dz.U.1991.106.457).</p> <p>Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia <br/>27 kwietnia 2010 r. (II UK 328/2009, Lex Polonica nr 2444470) oraz z dnia 1 czerwca 2010 r. (II UK 5/2010, Lex nr 589882), okresy wykonywania pracy za granicą <br/>w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na podstawie umów <br/>o pracę zawartych bezpośrednio z pracodawcami zagranicznymi mogą być uznane za okresy zatrudnienia w rozumieniu art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy o emeryturach i rentach, pod warunkiem opłacenia składek w Polsce również ubezpieczenia emerytalne i rentowe (art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 7;art. 7 pkt. 3)">art. 7 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>), chyba że <br/>na podstawie umów o zatrudnieniu lub umów międzynarodowych pracownik został objęty ubezpieczeniem w trybie i na zasadach obowiązujących w państwie zatrudnienia lub określonych w umowach międzynarodowych (np. obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu właściwemu dla pracowników pracodawcy zagranicznego w jego siedzibie za granicą lub <br/>w innym miejscu prowadzenia przezeń działalności). Stanowi to kontynuację linii orzeczniczej, że okresy zatrudnienia obywateli polskich za granicą wliczane są do okresów ubezpieczenia społecznego w Polsce pod warunkiem opłacenia składki w polskim organie ubezpieczeń społecznych, chyba że ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa stanowi inaczej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2001 r., II UKN 500/2000, OSNP 2003/10, poz. 258), oraz że do okresu pracy w szczególnych warunkach wlicza się okresy wykonywania za granicą u zagranicznych pracodawców prac wymienionych <br/>w wykazach stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego <br/>1983 r. w sprawie wieku emerytalnego, jeżeli są one uznane za okresy składkowe (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2003 r., II UK 196/2002, OSNP 2004/8, poz. 144).</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny zwraca uwagę, że w aktach organu rentowego znajduje się zaświadczenie o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach wydane przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> (k. 7 plik II akt ZUS), w którym - powołując się na poz. 4 działu VIII wykazu A, stanowiącego załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia z dnia <br/>07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych <br/>w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 <br/>ze zm.), pkt 1 poz. 4 działu VIII wykazu A, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 24 Ministra – Kierownika Urzędu Gospodarki Morskiej z dnia 15 sierpnia 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu gospodarki morskiej, jak również pkt 23 załącznika Nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> - stwierdzono, że <span class="anon-block">J. R.</span> w okresach: od 10 kwietnia 1987 r. do 19 marca 1988 r., od 1 czerwca 1988 r. do 6 grudnia 1988 r. oraz od 20 stycznia 1989 r. do 12 lipca 1989 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał na statkach morskich w żegludze międzynarodowej i w polskim ratownictwie okrętowym jako pracownik wpisany na listę członków załogi tych statków na stanowisku elektryka.</p> <p>Z zaświadczenia z dnia 11 stycznia 2000 r. wystawionego przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> (k. 8 plik II akt ZUS) wynika natomiast, iż <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <br/>w w/w okresach uiszczała za <span class="anon-block">J. R.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki na ubezpieczenie społeczne na zasadach i w wysokości określonej obowiązującymi <br/>w tym zakresie przepisami.</p> <p>Podkreślenia wymaga, że zarówno zaświadczenie o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 51)">art. 51 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, jak również zaświadczenie potwierdzające opłacenie składek nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1;art. 244 § 2)">art. 244 § 1 i 2 k.p.c.</a>, gdyż podmiot wydający te zaświadczenia nie jest organem państwowym, ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast przedmiotowe zaświadczenia <br/>w postępowaniu sądowym traktować należy, jako dokumenty prywatne w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a>, który stanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (por. wyrok SN z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 24/09, LEX nr 518067). <br/>Tym samym treść omawianych zaświadczeń podlega weryfikacji zarówno w toku postępowania administracyjnego przed organem rentowym, jak i w toku postępowania sądowego przed sądami ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Sąd nie podzielił argumentacji pozwanego, że tylko pracodawca może stwierdzić <br/>w stosownym świadectwie pracy okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. <br/>O ile w postępowaniu przed organem rentowym zastosowanie mają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">kodeksu postępowania administracyjnego</a> i reguły zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia<br/>7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r. nr 8 poz. 43 ze zm.), określające dokumenty, które mogą stanowić podstawę do przyznania prawa do świadczenia, <br/>to w postępowaniu przed sądem ograniczeń dowodowych nie ma. Przy niespornym okresie zatrudnienia, okres pracy w szczególnych warunkach może być udowodniony w inny sposób. Dowodem może być m.in. zaświadczenie wystawione przez pośrednika, jakim niewątpliwie była <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Zaświadczenie odzwierciedla w sposób nie budzący wątpliwości przebieg zatrudnienia ubezpieczonego. Nadto, wiarygodności tegoż zaświadczenia pozwany organ rentowy nie podważył, co więcej, na jego podstawie okresy wymienione <br/>w zaświadczeniu uwzględnił w ogólnym stażu pracy jako składkowe.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego bez znaczenia dla oceny prawa wnioskodawcy <br/>do emerytury pomostowej pozostaje okoliczność, że <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> <br/>nie można uznać za podmiot uprawniony do wystawienia zaświadczenia, o jakim mowa <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 51)">art. 51 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Zaświadczenie to służy jednostce organizacyjnej ZUS do ustalenia faktów ubezpieczeniowych – okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przypadających przed dniem 1 stycznia 2009 r. Takie zaświadczenie stanowi jedynie domniemanie i podstawę do przyjęcia, że okres pracy <br/>w nim podany jest okresem pracy w warunkach lub o szczególnym charakterze, przy czym – <br/>jak wskazano wyżej - nie stanowi wyłącznej i przesądzającej o powstaniu i realizacji uprawnień do świadczeń - podstawy oceny tych praw.</p> <p>Dla samego zaś uzyskania uprawnienia do emerytury pomostowej istotne znaczenie ma fakt wykazania pracy w warunkach szczególnych, a nie to, czy zaświadczenie o pracy <br/>w takich warunkach wystawił płatnik składek będący pracodawcą w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 ust. 2)">art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (Dz .U. Nr 237, poz.1656 <br/>ze zm.). Skoro bezspornym jest fakt, że wnioskodawca w niezaliczonych przez organ rentowy okresach wykonywał pracę na statkach żeglugi morskiej, a takie prace kwalifikowane są jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów ustawy (poz. 23 załącznika nr 1), to słusznym było dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenie, że wnioskodawca spełnia warunki do uzyskania prawa do emerytury pomostowej określone w art. 49 ustawy.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie organ rentowy poza zakwestionowaniem podmiotu, który wydał zaświadczenie o okresach pracy w szczególnych warunkach przypadających <br/>przed dniem 1 stycznia 2009 r. nie zarzucił, że praca wykonywana przez stronę w spornych okresach, nie była pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy <br/>o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p>Sąd Apelacyjny zwraca w tym miejscu uwagę na sygnalizowaną już powyżej wewnętrzną niespójność w stanowisku organu rentowego, który z jednej strony kwestionował uznanie okresów zatrudnienia ubezpieczonego za granicą za równorzędne z okresami zatrudnienia w Polsce pod względem możliwości korzystania z uprawnień przewidzianych <br/>w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, a z drugiej strony, jak wynika <br/>z treści karty przebiegu zatrudnienia (k. 20 tom II akt ZUS), zaliczył te okresy <br/>do ogólnego stażu pracy jako okresy składkowe.</p> <p>Ubezpieczony wykonywał w spornych okresach pracę na stanowisku elektryka <br/>na statkach morskich w żegludze międzynarodowej i w polskim ratownictwie okrętowym, <br/>a zatem świadczył pracę w szczególnych warunkach, o której mowa w poz. 23 „Prace <br/>na statkach żeglugi morskiej” wykazu prac w szczególnych warunkach, stanowiącego załącznik nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. W konsekwencji pracę tę uznać należy za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Za sporne okresy zostały odprowadzone przez jednostkę kierującą w kraju, zgodnie z obowiązującymi wówczas (a powołanymi wyżej) przepisami, składki <br/>na zaopatrzenie emerytalne ubezpieczonego, co nie było w toku procesu kwestionowane. Oczywistym jest również, z uwagi na specyfikę pracy na morzu, że skarżący wykonywał ją stale i w ramach pełnego etatu (odizolowane miejsce pracy, a zarazem miejsce pobytu). Ubezpieczony spełnił zatem przesłankę posiadania na dzień wejścia w życie ustawy <br/>15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. Po doliczeniu do wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze spornych okresów zatrudnienia wnioskodawcy u pracodawców zagranicznych, łączny okres pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, na dzień 1 stycznia 2009 r. przekracza bowiem wymagany ustawowo okres <br/>15 lat.</p> <p>Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł, <br/>jak w sentencji.</p> </div>