III AUa 793/12

<p>Sygn. akt III AUa 793/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 13 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Maria Michalska-Goźdź</p> <p>SSA Katarzyna Wołoszczak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>inspektor ds. biurowości Krystyna Kałużna</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. w Poznaniu</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">S. M.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>o emeryturę</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">S. M.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu</p> <p>z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt VIII U 4110/11</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 20.03.2012r Sąd Okręgowy–Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu, oddalił odwołanie <span class="anon-block">S. M.</span> od decyzji ZUS-u II Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, którą odmówiono ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.</p> <p>SĄD OKRĘGOWY USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY:</p> <p> <span class="anon-block">S. M.</span> urodził się w dniu <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>W dniu 1.08.1965 r. rozpoczął pracę w <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> (następnie pod nazwą <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe (...)</span> a obecnie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>). Pracę rozpoczął jako uczeń w zawodzie tokarza. Ubezpieczony kontynuował zatrudnienie na różnych stanowiskach pracy.</p> <p>Od dnia 22.03.1970r. ubezpieczony pracował jako piaskownik, oczyszczając metalowe elementy z rdzy i zanieczyszczeń przy pomocy piasku, pod ciśnieniem na sucho.</p> <p>Od dnia 16.09.1970r. ubezpieczony został przeniesiony do wykonywania prac ślusarskich.</p> <p>Od 28.10.1970r. do 16.10.1973r. ubezpieczony odbywał czynną służbę wojskową.</p> <p>Po odbyciu służby powrócił do tego samego pracodawcy i od dnia 5.11.1973r. podjął pracę jako piaskownik w wydziale W-2. W tym charakterze pracował do 30.04.1974r.</p> <p>Następnie od dnia 1.05.1974r. do dnia 31.07.1976r. ubezpieczony pracował jako piaskownik - szlifierz w wydziale W-2 przy szlifowaniu tulei metalowych i sworzni.</p> <p>Od 1.08.1976r. do 15.02.1978r. ubezpieczony pracował na stanowisku piaskownika – szlifierza - ślusarza na oddziale PO-2.</p> <p>Od 16.02.1978r. do 21.10.1980r. pracował jako szlifierz na oddziale PO-3.</p> <p>Ubezpieczony w dniu 20.10.1980r. złożył wniosek o przeniesienie go ze stanowiska szlifierza do brygady remontowej. Wniosek ten został zaakceptowany przez pracodawcę i od dnia 22.10.1980r. ubezpieczony pracował jako szlifierz – ślusarz w oddziale R-2. Na tym stanowisku ubezpieczony pracował do dnia 31.07.1982r. W brygadzie remontowej ubezpieczony zajmował się naprawą frezarek i szlifierek, a w razie potrzeb pracował jako szlifierz.</p> <p>Następnie ubezpieczony pracował jako ślusarz - szlifierz wałków i otworów i pracował na tym stanowisku do dnia 31.03.1983r. W okresie od 1.04.1984r. do 28.02.1987r. ubezpieczony pracował jako ślusarz remontowy – szlifierz wałków i otworów, przy czym od 1.05.1985r. ubezpieczonemu dodatkowo powierzono obowiązki związane z obsługą sprężarki. Jako ślusarz remontowy ubezpieczony wykonywał prace szlifierskie i naprawcze. Od 1.03.1987r. do 28.02.1999r. ubezpieczony wykonywał tylko obowiązki ślusarza remontowego. Następnie od 1.03.1999r. do końca zatrudnienia – 15.12.2001r. ubezpieczony pracował jako hartownik.</p> <p>Ubezpieczony otrzymał świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawione przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w dniu 17.12.2001r. W świadectwie zapisano okres zatrudnienia od 1.08.1965r. do 15.12.2001r. przy czym od 22.03.1970r. do 30.06.1986r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy szlifowaniu wyrobów, części i narzędzi metalowych na stanowisku szlifierza, czyli na stanowisku pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. stażem pracy w wymiarze 33 lata 4 miesiące i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych.</p> <p>Pozwany odmawiając ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym uznał, że ubezpieczony pracował w warunkach szczególnych jedynie 2 lata, 8 miesięcy i 4 dni na stanowisku szlifierza od 16 lutego 1978r. do 21.10.1980r.</p> <p>Sąd Okręgowy na podstawie zgromadzonych dowodów uznał dodatkowo za pracę w warunkach szczególnych okres zatrudnienia ubezpieczonego na stanowisku piaskownika od 22.03.1970r. do 15.09.1970r. i od 5.11.1973r. do 30.04.1974r. oraz od 1.05.1974r. do 31.07.1976r. na stanowisku piaskownika – szlifierza. Jednakże uznanie tych okresów nie daje ubezpieczonemu 15 letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, co uzasadnia oddalenie odwołania.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od powyższego wyroku wniósł ubezpieczony.</strong> </p> <p>Apelujący zaskarża wyrok w całości, wnosi o jego zmianę i uwzględnienie odwołania.</p> <p>Apelujący wymienia okresy zatrudnienia, które w jego ocenie winny być uznane za pracę w warunkach szczególnych.</p> <p>Ponadto zarzuca niewłaściwą interpretację przepisów prawa materialnego, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, błędną wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (FUS) i przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze poprzez przyjęcie, że wymienione w apelacji okresy zatrudnienia nie są pracą w warunkach szczególnych.</p> <p>Ponadto apelujący kwestionuje ocenę dowodu jakim jest świadectwo pracy w warunkach szczególnych, przedstawioną przez Sąd Okręgowy a tym samym nie zgadza się z ustaleniami Sądu Okręgowego, że prace wykonywane na innych stanowiskach nie były pracami dodatkowymi.</p> <p>Apelujący wskazuje również, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił, że nazwa stanowiska pracy nie odpowiadała pracy faktycznie wykonywanej a więc pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Apelujący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->SĄD APELACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:</strong> </p> <p>Apelacja ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Przedstawione przez apelującego zarzuty oraz ich redakcja wymaga pewnego usystematyzowania.</p> <p>Apelujący nie zgadza się z oceną materiału dowodowego przedstawioną przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Kwestionuje ustalenie, że nie przepracował 15 lat w warunkach szczególnych. Podnosząc zarzuty naruszenia prawa procesowego, wskazuje na błędną wykładnię prawa materialnego to znaczy przepisów powołanych w punkcie II apelacji.</p> <p>Jednakże zarzut ten nie jest właściwie zredagowany, gdyż Sąd Okręgowy nie dokonywał żadnej interpretacji powołanych przepisów skoro ustalił, że ubezpieczony nie spełnia warunków do spornego świadczenia.</p> <p>Ponieważ apelujący wymienił okresy zatrudnienia, które w jego ocenie były pracą w warunkach szczególnych, Sąd Apelacyjny podzielając w tej kwestii stanowisko Sądu Okręgowego, przedstawia analizę przedstawionych okresów, która pokazuje błędną argumentację apelacji.</p> <p>1.  okres pracy od 16.09.1970 do 27.10.1970r. - okres ten nie może być uznany, gdyż 16.09.1970r. ubezpieczony został przeniesiony na 3 miesiące do prac ślusarskich. Stanowisko ślusarza nie jest pracą w warunkach szczególnych. Konsekwencją powyższego jest niezaliczenie okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej od 28.10.1970r. do 16.10.1973r. Bezpośrednio po powrocie z wojska ubezpieczony podjął pracę na stanowisku piaskownika ale zaliczenie okresu służby wojskowej jest możliwe tylko wówczas <strong> <!-- -->jeżeli przed rozpoczęciem służby</strong> pracownik wykonywał prace w warunkach szczególnych. Problem ten był przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego a to wobec przepisów ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony PRL. (por. wyrok SN z dnia 17.05.2012r. I UK 399/11 publ. LEX nr 1211140, wyrok SN z dnia 25.02.2010r. II UK 219/09 publ. LEX 590248).</p> <p>2.  okres pracy od 1.08.1976r. do 15.02.1978r. ubezpieczony nie świadczył pracy w warunkach szczególnych, gdyż oprócz pracy szlifierza i piaskownika wykonywał również prace ślusarza. Potwierdza to dokument z dnia 20 lipca 1976r. (k.17 akt osobowych dział B). Jest to pismo adresowane do ubezpieczonego z którego wynika, że w związku z wprowadzeniem systemu płac w oparciu o zarządzenie nr 15 Ministra Przemysłu Maszynowego, dyrekcja zakładu powierzyła ubezpieczonemu stanowisko piaskownik- szlifierz- ślusarz. Istotne przy tym jest, że stanowisko szlifierza było inaczej wynagradzane niż piaskownik i ślusarz, co wskazuje, że ubezpieczony wykonywał pracę na wszystkich stanowiskach wymienionych w angażu.</p> <p>Apelujący, w postępowaniu przed Sądem I instancji jak również w apelacji nie udowodnił, że w tym okresie pracował tylko jako szlifierz i piaskownik a stanowisko ślusarza było jedynie wymienione formalnie ze względów płacowych. Treść dokumentu nie budzi żadnych wątpliwości co do stanowisk pracy ubezpieczonego a wobec braku innych dowodów podważających zapis angażu z dnia 20 lipca 1976r. nie można uznać twierdzeń apelującego, że w tym okresie pracował stale i w pełnym wymiarze w warunkach szczególnych. Nie wskazują na to również zeznania świadków, którzy w ogóle nie wypowiadają się o tym okresie pracy ubezpieczonego.</p> <p>3.  okres pracy od 22.10.1980r. do 31.07.1982r.- ten okres pracy również nie może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdyż ubezpieczony nie pracował stale i w pełnym wymiarze na takich stanowiskach. Wnioskiem z dnia 20.10.1980r. ubezpieczony zwrócił się do pracodawcy o przeniesienie go ze stanowiska szlifierza do brygady remontowej. (k. 31 akt osobowych dział B).</p> <p>Wniosek został rozpatrzony pozytywnie i z dniem 22.10.1980r. ubezpieczony został zatrudniony na stanowisku ślusarza – szlifierza. We wniosku z dnia 29.10.1980r. (k.33 akt osobowych dział B), o przeprowadzenie badań lekarskich, wymieniono stanowisko - ,,ślusarz remontowy”.</p> <p>Apelujący nie udowodnił, że pracował w tym okresie tylko i wyłącznie na stanowisku szlifierza. Wręcz przeciwnie, zeznania świadka <span class="anon-block">M. B.</span> potwierdzają treść dokumentów. Świadek ten stwierdził bowiem, że ubezpieczony pracował w brygadzie remontowej jako szlifierz i piaskownik jeżeli była taka potrzeba. Wyklucza to zatem pracę w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze.</p> <p>4.  okres pracy od 1.08.1982r. do 31.03.1983r. okres ten tak jak i poprzednie nie może być wliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych. Stanowisku apelacji przeczy dokument – wniosek o zaszeregowanie z dnia 16.07.1982r. (k.39 akt osobowych dział B), z którego wynika, że z dotychczasowego stanowiska ślusarza remontowego, ubezpieczony wnosi o przeniesienie go na stanowisko ślusarza remontowego – szlifierza. Wniosek został załatwiony pozytywnie co oznacza, że oprócz pracy szlifierza ubezpieczony wykonywał prace ślusarskie, które nie są pracą w warunkach szczególnych. Apelujący nie udowodnił, że w rzeczywistości pracował tylko jako szlifierz. Bezzasadne są zatem argumenty apelacji, że formalnie określone stanowiska pracy nie odpowiadały pracy faktycznie wykonywanej. Takie twierdzenie apelującego musi wynikać z konkretnych dowodów, których w rozpoznawanej sprawie brak.</p> <p>5.  okres pracy od 1.04.1984r. do 28.02.1987r. ten okres również nie stanowił pracy w stałym i pełnym wymiarze w warunkach szczególnych, gdyż ubezpieczony pracował nie tylko jako szlifierz wałów i otworów ale także jako ślusarz remontowy. Potwierdzają to dokumenty znajdujące się w aktach osobowych ubezpieczonego - angaż z 8.05.1984r. (k.41 dział B), z którego wynika, że powierzono ubezpieczonemu obowiązki ślusarza remontowego oraz szlifierza wałków i otworów oraz wniosek w którym jako proponowane stanowisko podano ,,ślusarz - remontowy” (k.42 akt osobowych dział B).</p> <p>Wyżej przedstawiona analiza okresów pracy powołanych w apelacji prowadzi do wniosku, że w spornych okresach czasu pracy, apelujący nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych w stałym i pełnym wymiarze.</p> <p>Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze (Dz.U.83.8.43 ze zm.) w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia w dziale III obejmującym między innymi przemysł metalowy, jako prace w warunkach szczególnych pod pozycja 78 wymienia ,,szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne”. Praca ta, zgodnie z przepisem § 2 ust.1 rozporządzenia musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, aby mogła uprawniać do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Tak więc te wszystkie okresy pracy w których ubezpieczony pracował również jako ślusarz remontowy nie spełniają wymogu powołanego przepisu.</p> <p>Prace ślusarskie zostały wymienione pod pozycją 82 działu III wykazu A ale muszą być wykonywane przy remoncie wewnątrz cystern, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.</p> <p>Natomiast Sąd Apelacyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że praca ubezpieczonego na stanowisku piaskownika była pracą w warunkach szczególnych. Pod pozycja 80 wykazu A działu III są wymienione prace -,,piaskowanie na sucho…”</p> <p>Jednak zaliczenie tego okresu pracy tak jak to przedstawił Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k.56) oraz doliczenie okresu uznanego przez pozwanego (2 lata 8 m-ce i 4 dni) nie daje 15 letniego stażu pracy.</p> <p>Odnosząc się do zarzutów apelacji co do nazewnictwa stanowisk a faktycznie wykonywanej pracy, jak również potraktowania pracy ślusarza jako pracy dodatkowej, jeszcze raz trzeba stwierdzić, że te okoliczności muszą być udowodnione. Argumenty apelującego pozostają w rażącej sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych ubezpieczonego, które pomimo upływu lat są kompletne. Sąd Apelacyjny zwraca uwagę , że dokumentacja pracownicza ubezpieczonego jest bardzo szczegółowa i obrazuje przebieg pracy ubezpieczonego. Apelujący nie udowodnił , że jego praca w rzeczywistości była inna niż to wynikało z angaży, które skrupulatnie określały stanowiska pracy i wysokość wynagrodzenia. Zeznania powołanych przez apelującego świadków są bardzo ogólne i w większości potwierdzają zapisy w dokumentach a nie twierdzenia apelującego.</p> <p>Wystawione przez pracodawcę świadectwo pracy w warunkach szczególnych również nie zasługiwało na aprobatę albowiem jego treść jest sprzeczna ze szczegółową dokumentacją znajdującą się w aktach osobowych apelującego.</p> <p>Tak więc zarzut apelacji dotyczący pominięcia świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 17.12.2001r. należy uznać za chybiony.</p> <p>Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia pracy na stanowisku hartownika od dnia 1 marca 1999r. do 15 grudnia 2001r. trzeba stwierdzić, że zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1)">art.184 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, warunek 15 letniego okresu zatrudnienia musi być spełniony na dzień 1 stycznia 1999r. (data wejścia w życie ustawy), zatem okres zatrudnienia po tej dacie, nawet jeżeli spełnia wymogi pracy w warunkach szczególnych, nie ma znaczenia przy ustalaniu prawa do spornego świadczenia.</p> <p>Mając na uwadze wyżej przedstawione argumenty Sąd Apelacyjny na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 k.p.c.</a> oddalił apelacje ubezpieczonego.</p> <p>SSA Katarzyna Wołoszczak SSA Dorota Goss-Kokot SSA Maria Michalska-Goźdź</p> </div>