Ppolska.starec← UrzadnikLog in

III AUa 1031/12

Common courts2012-12-18
Case number
III AUa 1031/12
Judgment date
2012-12-18
Type
SENTENCE

Judges

Grażyna CzyżakIwona Krzeczowska-LasońMałgorzata Gerszewska (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt III AUa 1031/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="153"/> <col width="402"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Małgorzata Gerszewska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Grażyna Czyżak</p> <p>SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Aleksandra Portaszkiewicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. w Gdańsku</p> <p>sprawy P.W. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z udziałem zainteresowanych: <span class="anon-block">W. J. (1)</span>, <span class="anon-block">W. J. (2)</span>, <span class="anon-block">T. K.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, <span class="anon-block">A. L.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">A. Z. (1)</span>, <span class="anon-block"> (...) Ltd</span>. spółka z o.o. w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>przeciwko</p> <p>Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o składki</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt VI U 2664/11</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za II instancję.</p> <p>UZASADNIENIE.</p> <p>Decyzjami z dnia 12 września 2011 roku <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> 13 września 2011 roku <span class="anon-block">(...)</span> , <span class="anon-block">(...)</span>,<span class="anon-block">(...)</span>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zainteresowanych: <span class="anon-block">W. J. (1)</span>, <span class="anon-block">W. J. (3)</span>, <span class="anon-block">T. K.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, <span class="anon-block">A. L.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">A. Z. (1)</span> podlegającym ubezpieczeniom jako pracownicy u płatnika składek <span class="anon-block">T.</span> spółki z o o w <span class="anon-block">B.</span> obejmuje również przychód z tytułu prac wykonywanych na podstawie umowy zlecenia:</p> <p>-<span class="anon-block">W. J. (1)</span> w okresie od stycznia 2008 roku do września 2010 roku,</p> <p>-<span class="anon-block">W. J. (2)</span> w okresie od stycznia 2008 do września 2010 roku,</p> <p>-<span class="anon-block">T. K.</span> w okresie od stycznia 2009 roku do października 2010 roku,</p> <p>-<span class="anon-block">S. K.</span> w okresie od stycznia 2008 roku do grudnia 2010 roku,</p> <p>-<span class="anon-block">A. L.</span> w okresie od stycznia 2008 do września 2010 roku,</p> <p>-<span class="anon-block">A. S.</span> w okresie od kwietnia 2008 roku do czerwca 2009 roku,</p> <p>-<span class="anon-block">S. W.</span> w okresie od maja 2008 roku do lipca 2009 roku,</p> <p>- <span class="anon-block">A. Z. (1)</span> w okresie od stycznia 2008 roku do czerwca 2010 roku.</p> <p>Organ rentowy wyliczył na nowo podstawę wymiaru składek za powyższy okres z uwzględnieniem opisanego wyżej przychodu powołując się na przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 8 ust. 2 a;art. 8 ust. 18;art. 8 ust. 1;art. 8 ust. 2;art. 8 ust. 1 a)">art. 8 ust 1 i 2a, 18 ust 1,2 i 1 a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jedn. Dz. U. z 2009 roku Nr 205 poz. 1585) w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe ( Dz. U. z 1998 r. Nr 161 poz. 1106 ).</p> <p>W uzasadnieniach decyzji ZUS powołał się na wyniki kontroli przeprowadzonej w <span class="anon-block">P. T.</span> sp z o.o. w trakcie której ustalono, iż pomiędzy w/w przedsiębiorstwem a <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> w dniu 2 stycznia 2005 roku została zawarta umowa ramowa, której przedmiotem jest współpraca stron w zakresie świadczenia przez <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> usług projektowych, budowlanych, instalacyjnych, serwisowych i prewencyjnych sieci telekomunikacyjnych, informatycznych, domofonowych, alarmowych i monitoringowych na rzecz <span class="anon-block"> PW (...) sp. z o.o.</span> w wyniku czego osoby zatrudnione w ramach umowy zlecenia przez <span class="anon-block"> (...)</span> świadczyły pracę na rzecz <span class="anon-block">T.</span>, w którym jednocześnie były zatrudnione w ramach umowy o pracę. Organ rentowy podkreślił, że obie spółki mają siedzibę i miejsce prowadzenia działalności w <span class="anon-block">B.</span>, zakres realizowanych przez spółki prac jest zbieżny a dyrektorem ( członkiem zarządu) w jednej i członkiem zarządu w drugiej jest ta sama osoba. Spółki rozliczają się poprzez wystawione faktury za wykonane usługi. Rezultatem wymienionej umowy ramowej było zatrudnienia w ramach umów zlecenia przez <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> zainteresowanych, tj. pracowników <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) spółki z o.o.</span> W świetle art. 8 ust. 1, 2a ustawy systemowej zainteresowani wykonując prace na podstawie umowy zleceń traktowani są dla celów ubezpieczeń jako pracownik. Organ rentowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku sygn. akt II UZP 6/09 dokonującą interpretacji podmiotu pełniącego funkcję płatnika składek za osoby, w których mowa w art. 8 ust 2a powołanej ustawy z 13 października 1998 roku.</p> <p>Odwołanie od powyższych decyzji złożył płatnik składek <span class="anon-block"> (...) spółka z o. o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> wnosząc o jej uchylenie w związku z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 17;art. 17 ust. 1;art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 1 a;art. 18 ust. 2)">art. 17 ust 1, art. 18 ust 1, ust 1 a, 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1;art. 81 ust. 5/6;art. 85;art. 85 ust. 4)">art. 81 ust 1,5.6, art. 85 ust 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>. W uzasadnieniu odwołań wywodził, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> w kontrolowanym okresie postępowała zgodnie z zasadami ustalonymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w instrukcjach specjalnych w formie poradników, przekazanych przedsiębiorcom na oficjalnej stronie ZUS i miała prawo przyjąć, iż zasady sformułowane na stronie ZUS w instrukcjach specjalnych są oficjalną interpretacją budzących wątpliwości przepisów. Interpretacja ta została dopiero zmieniona od października 2010 roku w związku uchwałą Sądu Najwyższego II UZP 6/09. Zdaniem odwołujących jej wsteczne zastosowanie do rozliczeń ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych w okresie styczeń 2008 roku -wrzesień 2010 roku narusza zasady <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej</a> - zasady rzetelnej legislacji.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.</p> <p>Odwołania zostały zarejestrowane pod sygnaturami 2664/11, 2665/11, 2666/11, 2718/11, 2719/11, 2720/11, 2932/11, 2933/11 i w dniu 30 grudnia 2010 roku połączone do łącznego rozpoznania pod wspólną sygnaturą VI U 2664/11.</p> <p>Wyrokiem z dnia 15 marca 2012 roku Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone decyzje poprzez nieuwzględnienie w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe zainteresowanych - jako pracowników <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> - przychodów osiąganych przez nich z tytułu prac wykonywanych na podstawie umów zlecenia zawartych ze <span class="anon-block"> spółką (...) Ltd</span> oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd wskazał następujące motywy rozstrzygnięcia:</p> <p> <span class="anon-block">Firma (...)</span>spółka z o o w <span class="anon-block">B.</span>jest właścicielem 2 sieci internetowych i telewizji kablowej na <span class="anon-block">(...)</span> i w <span class="anon-block">F.</span>. Jednocześnie wykonuje prace polegające na projektowaniu, budowaniu kanalizacji telekomunikacyjnej, uzbrajaniu kanalizacji w kable i światłowody, montażu urządzeń monitoringu, konserwacji instalacji domofonowych. Do końca 2010 roku <span class="anon-block">spółka (...)</span>zajmowała się serwisem na zlecenia <span class="anon-block">firmy (...)</span>. Przedmiotem działalności <span class="anon-block">firmy (...) spółka z o. o.</span>są również usługi w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji telewizji kablowej, internetu, domofonów, telefonii, monitoringu antywłamaniowego i alarmów przeciwpowodziowych.</p> <p>Przedmiotem działalności <span class="anon-block"> spółki (...) Ltd</span> spółka z o o w <span class="anon-block">B.</span> są usługi w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji telewizji kablowej, internetu, domofonów, telefonii, monitoringu antywłamaniowego i alarmów przeciwpowodziowych: Kontrahentami <span class="anon-block"> firmy (...)</span> byli m.in. <span class="anon-block"> (...)</span> spółka z o o w <span class="anon-block">T.</span>, <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. S.C. Praca w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> charakteryzuje się okresowością. Są okresy napływu zleceń i przestoje. W przypadku większej ilości zleceń prezes <span class="anon-block"> firmy (...)</span> pełniący jednocześnie funkcję prezesa zarządu spółki <span class="anon-block">T.</span> proponował wykonywanie dodatkowej pracy pracownikom <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, o których wiedział, że są dobrymi fachowcami.</p> <p>Zainteresowani byli zatrudnieni w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> na podstawie umowy o pracę: <span class="anon-block">W. J. (2)</span> , <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, <span class="anon-block">T. K.</span> jako monterzy instalacji telekomunikacyjnych , <span class="anon-block">A. L.</span> jako koordynator procesów serwisowych, <span class="anon-block">W. J. (1)</span> jako zastępca Prezesa zarządu, <span class="anon-block">A. Z. (1)</span> jako kasjer księgowa. W latach 2008 - 2010 zainteresowani zawarli umowy zlecenia z <span class="anon-block"> firmą (...) Ltd Sp. z o.o.</span> </p> <p>Do obowiązków ubezpieczonego <span class="anon-block">W. J. (2)</span> w okresie zatrudnienia w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> należało usuwanie awarii urządzeń i sieci instalacji telekomunikacyjnych, głównie na terenie <span class="anon-block">K.</span>. Miał nienormowany czas pracy, uzależniony od konkretnych awarii a czas ich usuwania był dostosowany do potrzeb klientów. W trakcie zatrudnienia, prezes <span class="anon-block"> firmy (...)</span> zaproponował mu pracę polegającą na montażu instalacji telekomunikacyjnych na rzecz nowych klientów sieci <span class="anon-block"> (...)</span>. Otrzymywał informacje o zleceniach na poczcie mailowej lub w siedzibie firmy w tzw „ przegródce". Jakość wykonanych instalacji oceniali wyrywkowo „ ludzie z <span class="anon-block">N.</span>".</p> <p>Do obowiązków ubezpieczonego <span class="anon-block">T. K.</span> w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> należała naprawa i serwisowanie urządzeń i sieci telefonicznej oraz telewizji kablowej na terenie <span class="anon-block">B.</span>. Pracował od 7-15 i w tym okresie był do dyspozycji pracodawcy. W trakcie zatrudnienia zawarł umowę zlecenia z <span class="anon-block"> firmą (...)</span> na wykonywanie instalacji telefonicznych i telewizji kablowej. W celu jej realizacji umawiał się z klientem na konkretny dzień i konkretną godzinę. Montaż był wykonywany na rzecz klientów <span class="anon-block">N.</span> bądź <span class="anon-block">E.</span>. Realizacja podłączenia nowych abonentów na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span> odbywała się po godzinach pracy lub w soboty.</p> <p>Zainteresowany <span class="anon-block">S. W.</span> wykonywał w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> pracę polegającą na dokonywaniu rozpoznania w celu podłączenia nowych abonentów. Po przyjściu do pracy otrzymywał zlecenie na wykonanie rozpoznania, udawał się na miejsce gdzie miało być teoretyczne podłączenie instalacji internetowej i telefonicznej, ustalał czy jest możliwość i jaki jest ewentualny sposób podłączenia. Po podpisaniu umowy zlecenia z <span class="anon-block"> firmą (...)</span> zakres obowiązków i harmonogram pracy w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> nie zmienił się. Prace dla <span class="anon-block"> firmy (...)</span> realizował po wcześniejszym umówieniu się z klientami. Praktycznie po godzinach pracy lub w soboty była możliwość podłączenia nowych abonentów na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span>.</p> <p>Do obowiązków zainteresowanego <span class="anon-block">S. K.</span> w okresie zatrudnienia w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> należało usuwanie usterek i awarii na sieci telefoniczne i kablowe, <span class="anon-block"> firmy (...)</span> na terenie powiatu świeckiego. Miał nienormowany czas pracy, który był uzależniony od napływających awarii. W trakcie zatrudnienia w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> otrzymał propozycję zawarcia umowy zlecenia z <span class="anon-block"> firmą (...)</span>. Realizacja umowy polegała na podłączaniu nowych abonentów telefonicznych i telewizji <span class="anon-block"> (...)</span>. Zlecenia na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span> wykonywał głównie popołudniami i w sobotę.</p> <p>Zainteresowany <span class="anon-block">A. L.</span> zatrudniony w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> na podstawie umowy o pracę jako koordynator procesów serwisowych odbierał telefoniczne zgłoszenia usterek od abonentów, drogą mailową zgłoszenia od <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. Rozdzielał zgłoszenia na poszczególnych techników na terenie byłego województwa <span class="anon-block"> (...)</span> . Pracował w godzinach od 7 - 15 - ej . Wkrótce po zatrudnieniu w <span class="anon-block"> firmie (...)</span>, <span class="anon-block">M. J.</span> zaproponował mu możliwość „dorobienia sobie do wynagrodzenia w <span class="anon-block"> firmie (...)</span>" przy zakładaniu instalacji teletechnicznych. Po podpisaniu umowy zajmował się zakładaniem instalacji, czasami jednoosobowo czasami w większej grupie . Informacje o zleceniach otrzymywał z tzw. przegródki.</p> <p>Zainteresowany <span class="anon-block">A. S.</span> pracował w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> na stanowisku monter, kierowca w godzinach od 7 - 15. Po przyjściu do pracy rozwoził pracowników na teren nowo budowanych bloków gdzie wykonywane są instalacje telekomunikacyjne, Internetu, telewizji kablowej. Pracę montera wykonywał po rozwiezieniu pracowników na poszczególne budowy, zajmował się montowaniem w/w instalacji. Aby dorobić poza godzinami pracy wykonywał zlecenie dla <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. Od kolegi z pracy <span class="anon-block">S. W.</span> i dyrektora <span class="anon-block">S.</span> otrzymywał informacje o konkretnych zleceniach z <span class="anon-block"> firmy (...)</span> </p> <p>Zainteresowana <span class="anon-block">A. Z. (1)</span> w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> zajmowała się wpłatami od klientów i abonentów, do jej obowiązków należało prowadzenie raportu kasowego, wystawianie faktur, podpisywanie umów z klientem. W 2008 roku rozpoczęła współpracę z <span class="anon-block"> firmą (...)</span>, polegającą na roznoszeniu ulotek, które miały przysporzyć klientów <span class="anon-block"> firmie (...)</span> w zakresie konserwacji, monitoringu, instalacji antywłamaniowych, przeciwpożarowych.</p> <p>Zainteresowany <span class="anon-block">W. J. (1)</span> zatrudniony jako zastępca Prezesa Zarządu w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> zajmuje się organizacją pracy, kontaktem z dostarczycielami sygnału internetowego i programów telewizyjnych, wyszukiwaniem i udziałem w przetargach, bezpośrednim kontraktem z kontrahentami. Głównym zleceniodawcą <span class="anon-block"> firmy (...)</span> była <span class="anon-block"> firma (...)</span>, większość <span class="anon-block"> (...)</span> spółdzielni mieszkaniowych, <span class="anon-block"> firma (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> Przyrodniczy. W 2006 roku zainteresowany przyjął propozycję,, dorobienia" sobie w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> na podstawie umowy zlecenia. Zajmował się kontaktem z kontrahentami <span class="anon-block"> firmy (...)</span> ( <span class="anon-block"> (...)</span> spółka z o o w <span class="anon-block">T.</span>, <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. S.C ). Z treści jego zeznań wynika, że zainteresowani wykonywali instalacje na rzecz w/w kontrahentów ale także innych operatorów telekomunikacyjnych, którzy byli również kontrahentami <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. <span class="anon-block">W. J. (1)</span> zajmował się w niej kontrolą jakości wykonanych prac i uzgodnieniami dotyczącymi nowych instalacji.</p> <p>W okresie zatrudnienia w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> zainteresowani otrzymywali wynagrodzenie miesięczne w stałej wysokości. Wysokość wynagrodzenia w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> zależała od ilości wykonanych zleceń. Zainteresowani zajmujący się montażem instalacji telekomunikacyjnych na podstawie umowy zlecenia nie potrafili wskazać na jakich obiektach montaż dotyczył kontrahentów <span class="anon-block"> firmy (...)</span> a na jakich <span class="anon-block">T.</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy dał wiarę omówionym wyżej zeznaniom uznając je za konsekwentne, wyczerpujące, niezawierające sprzeczności, wzajemnie się uzupełniające, tworzące spójną logiczną całość. Sąd podkreślił, że zeznania zainteresowanych są szczere i spontaniczne i że pomiędzy zainteresowanymi i odwołującym nie ma obecnie żadnej zależności służbowej.</p> <p>Zdaniem Sądu I instancji przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie, czy wobec zainteresowanych, zatrudnionych w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> na podstawie umowy o pracę i wykonujących zlecenie w <span class="anon-block"> firmie (...) Ltd Sp</span>. z o.o ma zastosowanie przepis treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (jednolity tekst: Dz. U. z 2007 r. Nr, 11 poz. 74 ze zm.), zgodnie z którym za pracownika - w rozumieniu ustawy - uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p> <p>Dokonując wykładni funkcjonalnej powyższego przepisu Sąd stwierdził, że jakkolwiek przepis art. 8a ustawy systemowej rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych, to przepis ten, w szczególności w zakresie dotyczącym „wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy" nie może być interpretowane w całkowitym oderwaniu od przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a>. Analiza tezy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku I UZP 6/09 OSNP 2010/3-4/46 powołanej przez organ rentowy w oderwania od jej uzasadnienia wskazywałaby wprawdzie na objęcie pracodawcy obowiązkiem zapłacenia składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe pracownika w każdej sytuacji, gdy pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią, jednakże w uzasadnieniu tej uchwały jak również orzeczenia z dnia 22 lutego 2010 roku I UK 259/09 Sąd Najwyższy zawarł sugestię, iż art. 8a ustawy ma odniesienie „do pracy wykonywanej na rzecz pracodawcy" powiązanej funkcjonalnie i miejscowo.</p> <p>Przepis art. 8a ustawy systemowej został dodany przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991101256" title="Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 (art. 1;art. 1 pkt. 4;art. 1 pkt. 4 lit. b)">art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 23 grudnia 1999 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz. U. Nr 110, poz. 1256) i obowiązuje od dnia 30 grudnia 1999 roku. Wolą ustawodawcy było objęcie ubezpieczeniem tej grupy osób, z którymi pracodawca zawierał umów cywilnoprawne celem uniknięcia ponoszenia zwiększonych kosztów np. w związku z wypracowanymi godzinami nadliczbowymi. Kierując się wykładnią funkcjonalną Sąd wskazał, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej dotyczy z reguły takiej pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz pracodawcy, która mogłaby być świadczona przez jej wykonawcę w ramach stosunku pracy z tym pracodawcą, z tym, że musiałby on wówczas przestrzegać przepisów o godzinach nadliczbowych, powierzeniu pracownikowi do wykonywania pracy innej niż umówiona (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 42;art. 42 § 4)">art. 42 § 4 k.p.</a>) i innych ograniczeń i obciążeń wynikających z przepisów prawa pracy.</p> <p>Zdaniem Sądu I instancji, w odniesieniu do przedstawionego wyżej stanu faktycznego, nie można jednoznacznie stwierdzić, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją zainteresowani wykonywali pracę na rzecz pracodawcy <span class="anon-block"> (...) spółki z o. o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> w warunkach objętych dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> ( Dz. U. z 2009 roku nr 205 poz. 1585 ). Zainteresowani wykonywali na podstawie umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block"> (...) Ltd</span> Sp. z o.o w <span class="anon-block">B.</span> prace, które nie były związane z charakterem pracy wynikającym z zakresu obowiązków i powierzonych faktycznie czynności w <span class="anon-block"> spółce (...) spółka z o. o.</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Pracodawca nie miał żadnego wpływu na termin i sposób realizacji umowy zlecenia. Termin jej wykonania zależał wyłącznie od umowy zainteresowanych z poszczególnymi klientami a wyrywkowa ocena była dokonywana przez firmy zewnętrzne. Wynagrodzenie było uzależnione od ilości zrealizowanych zleceń i było faktycznie a nie fikcyjne wypłacane przez zleceniodawcę <span class="anon-block"> (...) Ltd</span> Sp. z o.o w <span class="anon-block">B.</span>. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić aby czynności wykonywane przez zainteresowanych w ramach umowy zlecenia z <span class="anon-block"> firmą (...)</span> była faktycznie wykonywane każdorazowo na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, na rzecz którego kontrahenta praca była wykonywana. Zainteresowani każdorazowo realizowali umowę zlecenia na różnych obiektach poza siedzibą <span class="anon-block"> firmy (...)</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał dalej, że zawarcie umowy ramowej pomiędzy <span class="anon-block"> (...) Ltd</span> Sp. z o.o w <span class="anon-block">B.</span> a <span class="anon-block">T.</span> spółka zoo, których przedmiotem jest współpraca stron w zakresie świadczenia przez <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> usług projektowych, budowlanych, instalacyjnych, serwisowych i prewencyjnych sieci telekomunikacyjnych, informatycznych, domofonowych, alarmowych i monitoringowych na rzecz <span class="anon-block"> PW (...) sp. z o.o.</span> nie przesądza o tym, że każdorazowo usługa wykonywana w ramach umowy zlecenia była wykonywana na rzecz pracodawcy</p> <p>Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż płatnikiem składek w związku z zawartymi umowami zlecenia przez zainteresowanych w latach 2008 - 2010 z <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> jest pracodawca <span class="anon-block"> (...) spółka z o. o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> i dlatego zmienił zaskarżone decyzje ZUS w powyższym zakresie</p> <p>O kosztach Sąd orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 2;§ 2 ust. 1)">§ 2 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 11;§ 11 ust. 1;§ 11 ust. 1 pkt. 2)">§ 11 ust. 1 pkt. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 1)">§ 12 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (tekst jednolity Dz. U. z 2002 roku Nr 163, poz. 1349).</p> <p>Apelację od wyroku wywiódł organu rentowy zaskarżając go w całości. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art.8 ust.2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. Nr 205 z 2009 roku,poz.l585 ze zm.) pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.</p> <p>Apelujący wskazał, że w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 8 ust. 2 a)">art.8 ust. l, 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. Nr 205 z 2009 roku, poz.1585 ze zm.) za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy a także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p> <p>Stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 2)">art. 18 ust. l, 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w związku § 1-rozporządzenia MPiPS z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nrl61,poz.l 106 ze zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyjątkiem składników wynagrodzenia wymienionych w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18)">art. 18</a> ust.la powołanej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w przypadku osób wykonujących pracę na postawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 20;art. 20 ust. 1)">art.20 ust. l ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Ponadto stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1;art. 81 ust. 5;art. 81 ust. 6)">art.81 ust. l, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (Dz. U. Nr l64 z 2008 roku, poz. l027 ze zm.) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, nie stosuje się wyłączeń wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną.</p> <p>Organ rentowy wskazał dalej, że stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 104;art. 104 ust. 1)">art. 104 ust. l</a> pkt la, obowiązującej od dnia 1 czerwca 2004 roku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ()">ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy</a> (Dz. U. Nr 69 z 2008 roku,poz.415 ze zm.), pracodawcy opłacają za osoby pozostające w stosunku pracy obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061581121" title="Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy - Dz. U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1121 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art.29 ust. l</a> obowiązującej od 1 października 2006 roku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061581121" title="Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy - Dz. U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1121 ()">ustawy z dnia 13 lipca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy</a> (Dz. U. Nr l58, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061581121" title="Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy - Dz. U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1121 (art. 29 poz. 121 l)">poz.l121</a> ze zm.) składki na FGSP ustala się od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.</p> <p>Pozwany wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o.</span> NIP <span class="anon-block"> (...)</span> ustalono, że między <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem (...) sp. z o.o.</span> a <span class="anon-block"> (...) Ltd sp. z o.o.</span> w dniu 2 stycznia 2005 roku została zawarta umowa ramowa, której przedmiotem jest współpraca stron w zakresie świadczenia przez <span class="anon-block"> (...) Ltd sp. z o.o.</span> usług projektowych, budowlanych, instalacyjnych, serwisowych i prewencyjnych sieci teletechnicznych, telekomunikacyjnych, informatycznych, domofonowych, alarmowych i monitoringowych na rzecz <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.</span>, w wyniku czego osoby zatrudnione w ramach umowy zlecenia przez <span class="anon-block"> (...) Ltd sp. z o.o.</span> świadczyły pracę na rzecz <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.</span>, w którym jednocześnie były zatrudnione w ramach umowy o pracę. Rezultatem wymienionej umowy ramowej było zatrudnianie w ramach umów zlecenia przez <span class="anon-block"> (...) Ltd sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">W. J. (1)</span>, <span class="anon-block">W. J. (3)</span>, <span class="anon-block">T. K.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, <span class="anon-block">A. L.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">A. Z. (1)</span> - pracowników <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.</span> </p> <p>W ocenie pozwanego w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 8 ust. 2 a)">art.8 ust. l i ust.2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> wykonujący pracę na podstawie umów zlecenia traktowany jest dla celów ubezpieczeń jako pracownik. Organ rentowy przywołał na poparcie swego stanowiska uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku, sygn. akt II UZP 6/09. Konsekwencją powyższego pracodawca miał obowiązek uwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wymienionych pracowników również przychodów z tytułu wykonywania przez nich pracy na podstawie umów zlecenia.</p> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zgodził się z argumentami Sądu Okręgowego zawartymi w uzasadnieniu wyroku. Powołując się na uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku sygn. II UZP 6/09 apelujący podkreślił, że pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art.8 ust.2a ustawy z dnia 13 październik 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Zdaniem organu rentowego z powołanego przepisu nie wynika, aby praca wykonywana w ramach umowy cywilnoprawnej musiała być wykonywana wyłącznie na rzecz pracodawcy, u którego pracownik jest zatrudniony na umowę o pracę. Bez znaczenia zatem pozostaje okoliczność, że praca w ramach umów cywilnoprawnych wykonywana była na rzecz innych podmiotów. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, na rzecz którego kontrahenta praca była wykonywana co czyni apelację zasadną.</p> <p>W odpowiedzi na apelację organu rentowego płatnik składek wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi ponowione zostały argumenty przytoczone w toku postępowania przed Sądem Okręgowym.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja pozwanego organu rentowego skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy VI Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach procesu za drugą instancję.</p> <p>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia, czy wobec zainteresowanych <span class="anon-block">W. J. (1)</span>, <span class="anon-block">W. J. (3)</span>, <span class="anon-block">T. K.</span>, <span class="anon-block">S. A.</span> <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">A. Z. (1)</span> zatrudnionych w P. W. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> na podstawie umowy o pracę oraz na podstawie umów zlecenia w <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> znajduje zastosowanie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.).</p> <p>We wskazanym powyżej zakresie Sąd Okręgowy nie przeprowadził postępowania dowodowego, pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego w sposób umożliwiający stanowcze rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym dysponując niepełnym materiałem dowodowym poczynił nieprawidłowe ustalenia prawne, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego.</p> <p>Przypomnieć należy, że prawidłowe rozstrzygnięcie każdej sprawy uzależnione jest od spełnienia przez Sąd orzekający dwóch naczelnych obowiązków procesowych, tj. przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób określony przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> oraz dokonania wszechstronnej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Rozstrzygnięcie to winno również znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego adekwatnych do poczynionych ustaleń faktycznych. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia ma natomiast na celu ustalenie, czy w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sąd pierwszej instancji sprostał tym wymogom. Istotą postępowania apelacyjnego jest zbadanie zasadności zarzutów skierowanych przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy jest sądem merytorycznym i orzeka w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Uprawniony jest dokonać na nowo jego własnej, samodzielnej i swobodnej oceny. Może również - bazując na tym samym materiale dowodowym, co Sąd pierwszej instancji - czynić własne, odmienne ustalenia. W sytuacji jednak, gdy wydanie wyroku przez Sąd odwoławczy wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, Sąd ten, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a>, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej prawie.</p> <p>Na wstępie zauważyć należy, że decyzja o objęciu określonym tytułem ubezpieczenia społecznego, jak również decyzja ustalająca podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne ma charakter decyzji deklaratoryjnej – stwierdza jedynie zaistnienie stanu prawnego zgodnego z przepisami prawa ubezpieczeń społecznych. Na kształt decyzji dotyczącej ubezpieczenia wpływa zatem jedynie fakt istnienia bądź nieistnienia tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, a w drugim przypadku – istnienie takiej sytuacji faktycznej, która odpowiada konkretnemu przepisowi regulującemu podstawę wymiaru składki.</p> <p>Stosownie do treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Stosownie do przepisu art. 4 pkt 2a ustawy systemowej płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne jest pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. W świetle powyższego przepisu składki na ubezpieczenie społeczne za pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej) odprowadza pracodawca, a za zleceniobiorcę/osobę świadczącą usługi (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej) zleceniodawca.</p> <p>Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy (art. 8 ust. 1 ustawy systemowej), a także, w rozumieniu ustawy systemowej, osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy (art. 8 ust. 2a ustawy systemowej). Przepis art. 8 ust. 2a ustawy systemowej wprowadził wyjątek od reguły przyjętej w art. 9 ust. 1 ustawy systemowej, że umowa zlecenia jest zwolniona z obowiązku ubezpieczenia społecznego w sytuacji, gdy występuje u tej samej osoby obok umowy o pracę. Przepis ten został wprowadzony z dniem 30 grudnia 1999 roku (ustawą z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256), po to, aby wyeliminować sytuacje, gdy w ramach umowy cywilnoprawnej ubezpieczony wykonywałby te same obowiązki, które świadczył w ramach umowy o pracę, wskutek czego pracodawca nie musiałby zatrudniać pracownika w większym wymiarze czasu pracy lub w godzinach nadliczbowych i odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne od wyższego wynagrodzenia.</p> <p>Stosownie do przepisu art. 18 ust. 1a ustawy systemowej w stosunku do ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu umowy zlecenia/świadczenia usług jest zatem pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach tej umowy zawartej z osobą trzecią (por. uchwała SN z dnia 2 września 2009 roku, II UZP 6/09, LEX nr 514221 i wyrok SN z dnia 22 lutego 2010 roku , I UK 259/09, LEX nr 585727). W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku, przywołanej zarówno przez organ rentowy jak i Sąd Okręgowy, przesłanką decydującą o uznaniu za pracownika osoby świadczącej w ramach umowy zlecenia pracę na rzecz swojego pracodawcy, jest to, że w ramach takiej umowy, wykonuje faktycznie pracę dla swojego pracodawcy (uzyskuje on rezultaty jej pracy). Użyty w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot „działać na rzecz” użyty został w innym znaczeniu, niż w języku prawa, w którym działanie „na czyją rzecz” może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a>). Również wykonujący zlecenie „działa na rzecz zleceniodawcy” (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734;art. n)">art. 734 i n. k.c.</a>). W kontekście przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot ten opisuje zatem sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tj. 1) umowy o pracę, 2) umowy zlecenia między pracownikiem, a osobą trzecią i 3) umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy, przy czym następuje to w wyniku zawarcia umowy zlecenia/świadczenia usług z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawcą (vide <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">J.</span>-<span class="anon-block">J.</span> - Konstrukcja uznania za pracownika w prawie ubezpieczenia społecznego ). Konsekwencją konstrukcji uznania za pracownika jest konieczność opłacania przez pracodawcę składki na ubezpieczenie społeczne za osobę, z którą została zawarta umowa zlecenia, tak jak za pracownika. Stosownie do przepisu art. 32 ustawy systemowej pracodawcę obciąża zatem także obowiązek poboru i odprowadzenia do ZUS składki na ubezpieczenie zdrowotne za osobę „uznaną za pracownika”.</p> <p>Zebrany w toku postępowania przed Sądem Okręgowym materiał dowodowy - w zeznania zainteresowanych, płatnika oraz umowy – zarówno umowy o pracę z P. W. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, jaki i umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> – nie pozwala na ustalenie, jakie konkretnie czynności zainteresowani wykonywali w ramach stosunku pracy ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, a jakie – na podstawie umów zlecenia ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>. Przypomnieć należy, że w/w spółki łączyła ramowa umowa o współpracy, w ramach której <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> była podwykonawcą P. W. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Powyższe ustalenie jest zaś niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, skoro przesłanką decydującą o uznaniu za pracownika osoby świadczącej w ramach umowy zlecenia pracę na rzecz swojego pracodawcy, jest fakt, że w ramach takiej umowy, wykonuje on faktycznie pracę dla swojego pracodawcy tj. pracodawca uzyskuje rezultat pracy wykonywanej formalnie na rzecz zleceniodawcy. Ten konieczny zakres warunkujący prawidłowe osądzenie sporu został pominięty w dotychczasowym postępowaniu sądowym. Sąd I instancji poprzestał na stwierdzeniu, że nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie by czynności wykonywane przez zainteresowanych w ramach umowy zlecenia ze <span class="anon-block"> spółką (...) Ltd</span> były faktycznie wykonywane każdorazowo na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span> oraz, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało na rzecz którego kontrahenta praca była wykonywana.</p> <p>Z umów o pracę zawartych ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> wynika jedynie, że zainteresowani zatrudnieni byli na stanowiskach monterów instalacji telekomunikacyjnych ( <span class="anon-block">T. K.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">W. J. (2)</span> ), koordynator procesów serwisowych – <span class="anon-block">A. L.</span>, specjalista ds. instalacji RTV – <span class="anon-block">W. J. (1)</span>, księgowa – kasjer – <span class="anon-block">A. Z. (1)</span> wykonując pracę w siedzibie spółki oraz na obiektach wykonywanych przez spółkę ( vide umowy k. 265 – 272 a.s. ). Brak jest akt osobowych tych pracowników, na podstawie których można byłoby ustalić szczegółowo ich zakresy czynności ( np. w oparciu o stanowiskowe karty pracy ).</p> <p>Niespornym jest, że zainteresowani od stycznia 2008 roku zawierali umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> W aktach pozwanego znajdują się umowy i rachunki za rok 2008, umowy i rachunki za rok 2009 oraz same rachunki za rok 2010 – brak jest jednak umów zlecenia z roku 2010. Przedmiot zlecenia w umowach został określony w sposób bardzo ogólny jako: wykonanie instalacji telefonicznej, wykonanie sieci teletechnicznych, serwis urządzeń teletechnicznych lub wykonanie pomiarów na złączach, zaś w odniesieniu do <span class="anon-block">A. Z. (1)</span> jako akwizycja usług ( od stycznia 2008 roku do marca 2009 roku i od maja 2009 roku do czerwca 2009 roku, od sierpnia do listopada 2009 roku), wykonanie kosztorysów – kwiecień 2009 roku, prace biurowe – grudzień 2009 roku ( vide umowy k. 1 - 23 akt ubezpieczeniowych <span class="anon-block">A. Z.</span>).</p> <p>Reprezentujący zarówno płatnika składek jak i zainteresowaną <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> wskazywał, że w obu spółkach wykonywano inny zakres prac. Na podstawie lakonicznych opisów zakresów obowiązków zainteresowanych w ramach umów o pracę oraz ogólnie sformułowanymi przedmiotami zlecenia, przy zupełnym braku ustaleń, jakie czynności de facto one oznaczają (tj. w jakim obiekcie, na rzecz jakiego podmiotu została wykonana bądź serwisowana przez zainteresowanego konkretna instalacja telefoniczna czy sieć teletechniczna, jakie czynności akwizycyjne, biurowe, kosztorysowe zostały wykonane i na czyją rzecz) nie można ustalić które czynności zainteresowani faktycznie wykonywali na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, a które na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Okoliczności te nie wynikają przesłuchania zainteresowanych i <span class="anon-block">M. J.</span>. Sąd I instancji choć przesłuchał zainteresowanych to jednak z uwagi na ogólnikowość zeznań, brak odniesienia się do konkretnych umów zlecenia są one mało przydatne i nie doprowadziły do niezbędnych ustaleń faktycznych ( Sąd zwrócił na powyższe uwagę w pisemnych motywach rozstrzygnięcia ).</p> <p>Mając na względzie powyższe Sąd Apelacyjny wskazuje, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy – działając w ramach zakreślonych przez przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 5;art. 386 § 6)">art. 386 § 5 i 6 k.p.c.</a> – powinien starannie i szczegółowo przesłuchać zainteresowanych jak również <span class="anon-block">M. J.</span> w celu ustalenia jakie dokładnie czynności pracownicy <span class="anon-block">P. T.</span> wykonywali w ramach umów o pracę a jakie w ramach kolejnych umów zlecenia ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>. Wobec zawierania z zainteresowanymi kilkakrotnie umów zlecenia na przestrzeni lat 2008 – 2010 niezbędnym jest – przesłuchując zainteresowanych – odniesienie się do konkretnych umów zlecenia i ustalenie, które z nich były realizowane na rzecz którego podmiotu w szczególności, czy stanowiły one realizację umów zawieranych przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> z innymi niż <span class="anon-block">P. T.</span> podmiotami gospodarczymi. Przykładowo w dniu 6 października 2008 roku zawarta została między <span class="anon-block"> (...) Ltd</span> a <span class="anon-block"> (...) Spółką z o.o.</span> w <span class="anon-block">T.</span> umowa na wykonanie masztu 3 m z materiałami ( 4 szt. ), wykonanie uziomu masztu 3 m ( 4 szt.), wykonanie instalacji przewodu <span class="anon-block"> (...)</span>, instalację łącza radiowego punkt – punkt ( 4 szt. ), wykonanie montażu szafy, wykonanie instalacji zasilania szafy ( instalacja + materiały + szafa ) na dachu budynku Urzędu Wojewódzkiego w <span class="anon-block">B.</span> w okresie od 6 do 31 października 2008 roku ( vide umowa k. 203 – 204 a.s. ). Sąd dysponując tą umową nie ustalił, czy jej realizacji podjęła się <span class="anon-block"> spółka (...)</span> w oparciu jedynie o zatrudnionych przez siebie pracowników – na podstawie umowy o pracę – czy też w ramach umów zlecenia realizowali ją zainteresowani a jeśli tak to którzy. Ustalenia wymagają dane pracowników <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, ich zakresy czynności w oparciu o akta osobowe. Podobnie rzeczą Sądu będzie, przy ponownym rozpoznania sprawy, zażądanie od odwołującego się płatnika składek akt osobowych zainteresowanych w niniejszej sprawie. Wobec braku umów zlecenia za rok 2010 celowym będzie uzupełnienie materiału dowodowego o te umowy.</p> <p>Przedłożone do akt sprawy umowy o współpracy <span class="anon-block"> (...) Ltd Sp. z o.o.</span> nie stanowią dowodu na okoliczność wykonywania na ich podstawie jakichkolwiek czynności przez zainteresowanych. Sąd I instancji winien zatem przesłuchać ubezpieczonych oraz <span class="anon-block">M. J.</span> na powyższe okoliczności i ustalić, czy zainteresowani wykonywali czynności wskazane w umowach oraz na fakturach znajdujących się w aktach ubezpieczeniowych.</p> <p>Z zeznań zainteresowanych wynika, iż prace, które wykonywali na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...)</span> powiązane były z <span class="anon-block"> firmą (...)</span>, a abonenci, których podłączali byli abonentami <span class="anon-block">N.</span>. W związku z powyższym, zdaniem Sądu Apelacyjnego, konieczne jest zapoznanie się z treścią umów, na podstawie których w/w podmioty zleciły wykonanie podłączeń itp. Nie można wykluczyć, że stroną powyższych umów była <span class="anon-block"> spółka (...)</span>, zaś <span class="anon-block"> (...) Ltd</span>. Sp. z o.o. była podwykonawcą, a zatem zainteresowani, wykonując podłączenia abonentów, działali faktycznie na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Sąd I instancji winien dokonać ustaleń w tym przedmiocie.</p> <p>Zauważyć należy, a co zapewne uszło uwadze Sądu Okręgowego, że w zaskarżonych decyzjach organ rentowy ustalił nie tylko podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe ale również zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Płatnik składek w złożonych odwołaniach nie zgodził się z takim stanowiskiem organu rentowego zaskarżając decyzje zarówno w zakresie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jak i zdrowotne. W zaskarżonym przez pozwanego wyroku Sąd I instancji orzekł jedynie o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Oznacza to, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd winien wydać orzeczenie dotyczące w zakresie dotychczas nierozpoznanym.</p> <p>Rzeczą Sądu Okręgowego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie również dopuszczenie innych dowodów, które uzna za konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, a następnie pełna i wszechstronna ocena zgromadzonego materiału dowodowego. Dopiero bowiem taka analiza pozwoli Sądowi Okręgowemu na prawidłową ocenę merytorycznej zasadności zaskarżonej decyzji organu rentowego.</p> <p>Mając na uwadze, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd Okręgowy było całkowicie wadliwe, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a>, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd z pozostawieniem mu rozstrzygnięcia o kosztach procesu za drugą instancję. Celem orzeczenia kasatoryjnego jest bowiem stymulowanie sądu pierwszej instancji do dokładnego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, a nie zdjęcie z sądu drugiej instancji obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji w sytuacji, gdy postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w całości, uzasadnione jest tym, że strona nie może być pozbawiona jednej instancji.</p> </div>