V Ca 2346/11

<p>Sygn. akt V Ca 2346/11</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 listopada 2011 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Aleksandra Łączyńska-Mendakiewicz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSO Robert Obrębski</p> <p>SSR del. Ewa Talarczyk</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Przemysław Sulich</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. J.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o ustalenie</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie</p> <p>z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt I C 223/11</p> <p>1. oddala apelację;</p> <p>2. zasądza od <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">K. J.</span> kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.</p> <p>Sygn. akt V Ca 2346/11</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 8 lutego 2011 roku <span class="anon-block">K. J.</span> wystąpiła przeciwko miastu <span class="anon-block">W.</span> o ustalenie, że wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> z dniem 14 czerwca 2010 roku oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. <em> <!-- --> (pozew k. 1-3)</em> </p> <p>W odpowiedzi na pozew <span class="anon-block">W.</span> wniosło o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. <em> <!-- --> (odpowiedź na pozew k. 31-32)</em> </p> <p>Wyrokiem z dnia 30 maja 2011 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie ustalił, że <span class="anon-block">K. J.</span> wstąpiła z dniem 14 czerwca 2010 roku w stosunek najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 397 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.</p> <p>Powyższy wyrok zapadł na podstawie następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych.</p> <p>Sąd I instancji ustalił, że w dniu 10 listopada 1986 roku została nawiązana pomiędzy <span class="anon-block">W.</span> a <span class="anon-block">W. R.</span> umowa najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Ponieważ stan zdrowia <span class="anon-block">W. R.</span> stale pogarszał się, wymagała ona coraz intensywniejszej opieki. Gdy w 2002 roku złamała szyjkę kości udowej lewej, nie mogła już sama mieszkać i wówczas wprowadziła się do niej <span class="anon-block">K. J.</span>, która mieszkała z matką aż do jej śmierci w 14 czerwca 2010 roku. <span class="anon-block">K. J.</span> była wówczas zameldowana w innym mieszkaniu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, które w sierpniu 2010 roku podarowała swojemu synowi <span class="anon-block">H. M.</span>. Obecnie zatem nie ma tytułu prawnego do innego lokalu.</p> <p>Za podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy przyjął <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> Po pierwsze Sąd I instancji uznał, iż <span class="anon-block">K. J.</span> jako córka zmarłej najemczyni należy do kręgu osób uprawniony do wstąpienia w stosunek najmu. W ocenie Sądu, z dowodów przedstawionych przez stronę powodową, a zwłaszcza z zeznań wszystkich świadków wynika, że powódka zamieszkiwała od paru lat wraz z matką w jej mieszkaniu ze względu na pogarszający się stan zdrowia najemczyni i przebyte przez nią złamanie szyjki kości udowej. Sąd Rejonowy zwrócił też uwagę, że strona pozwana nie przedstawiła żadnych dowodów przeciwnych.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> oraz § 6 ust. 1 pkt. 1 i 2 uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta<span class="anon-block">W.</span> z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta<span class="anon-block">W.</span> przez uznanie, że powódka z dniem 14 czerwca 2010 roku wstąpiła w stosunek najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, podczas gdy do sierpnia 2010 roku powódka była właścicielką spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, co wynika bezspornie z aktu notarialnego darowizny na rzecz syna <span class="anon-block">H. M.</span> znajdującego się w aktach lokalowych zaliczonych przez Sąd do materiału dowodowego, co w świetle wskazanej wyżej uchwały Rady Miasta jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa i prowadzi do naruszenia zasady współżycia społecznego.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zarzuty przedstawione w treści wniesionego środka odwoławczego dotyczą wyłącznie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego. W ocenie skarżącego ustalenie, że powódka wstąpiła w stosunek najmu, było sprzeczne zarówno z zasadami współżycia społecznego jak i uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta <span class="anon-block">W.</span> z dnia 9 lipca 2009 roku, biorąc pod uwagę, że powódce w chwili śmierci najemczyni przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Apelujący nie kwestionował zatem poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, a jedynie ich ocenę pod kątem przepisów prawa, które winny być zastosowane w niniejszej sprawie.</p> <p>Wobec powyższego Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu pierwszoninstancyjnym i przyjmuje je za własne, choć zostały oparte na materiale dowodowym, który nie został zgromadzony w sposób wnikliwy. Sąd Rejonowy przesłuchał bowiem świadków dosyć pobieżnie i mało precyzyjnie zamiast szczegółowo poprzez zadawanie licznych dodatkowych pytań dowiedzieć się, jakie konkretne informacje mieli świadkowie na temat zamieszkiwania powódki u <span class="anon-block">W. R.</span>. Poza tym strona pozwana oddała stronie powodowej całą inicjatywę dowodową, gdyż pełnomocnik <span class="anon-block">W.</span> ani nie zgłosił żadnych świadków na okoliczność niezamieszkiwania powódki w mieszkaniu najemczyni ani nie był obecny na terminie rozprawy, na którym byli słuchani świadkowie zawnioskowani przez powódkę. Wobec zatem biernej postawy pełnomocnika strony pozwanej i braku dowodów przeciwnych, Sąd Rejonowy dokonał takich ustaleń faktycznych, na jakie pozwalał mu materiał dowodowy. Skoro natomiast podniesione przez skarżącego zarzuty nie były wymierzone w poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, Sąd Okręgowy zaakceptował te ustalenia i przyjął je za własne.</p> <p>Po tych wstępnych uwagach należało odnieść się do podniesionych w apelacji zarzutów. Strona skarżąca powoływała się na naruszenie przez Sąd Rejonowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Zdaniem apelującego Sąd I instancji nie powinien ustalić wstąpienia w stosunek najmu <span class="anon-block">K. J.</span>, gdyż przysługiwało jej w chwili śmierci matki spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Zachowanie powódki, żądającej ustalenia wstąpienia w stosunek najmu, winno zatem zostać ocenione jako nadużycie prawa podmiotowego.</p> <p>Stanowisko skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Pełnomocnik apelującego nie wziął pod uwagę powszechnie obowiązującego poglądu, że Sąd nie bada kwestii nadużycia praw podmiotowych z urzędu tylko na zarzut. Natomiast strona pozwana nie podniosła tego zarzutu ani w odpowiedzi na pozew ani na terminie rozprawy, opierając żądanie oddalenia powództwa tylko na zaprzeczeniu twierdzeniom powódki, by ta mieszkała wraz z matką do chwili jej śmierci w mieszkaniu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Z drugiej strony należy podkreślić, że podniesienie takiego zarzutu przez pełnomocnika pozwanego dopiero na etapie postępowania apelacyjnego, jest spóźnione. Strona pozwana miała bowiem możliwość zgłoszenia tego zarzutu przed Sądem I instancji, ale tego nie uczyniła. Nie było zatem żadnych podstaw do tego, by zarówno Sąd Rejonowy jak i Sąd Okręgowy rozważał kwestię nadużycia praw podmiotowych.</p> <p>Również zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> w zw. § 6 ust. 1 pkt 2 uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta <span class="anon-block">W.</span> z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta <span class="anon-block">W.</span> uznać należy za nietrafny. Apelujący podnosił, że w związku z tym, że powódce w chwili śmierci najemczyni przysługiwał tytuł prawny do innego lokalu - spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, to nie miała ona prawa do lokalu z zasobów <span class="anon-block">W.</span>, co wynika z powołanej uchwały Rady Miasta <span class="anon-block">W.</span>, a której Sąd Rejonowy nie uwzględnił na etapie orzekania.</p> <p>Po pierwsze należy zaznaczyć, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> nie wskazuje negatywnych przesłanek wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego w odróżnieniu od poprzedniej regulacji zawartej w art. 8 ustawy z dnia 2 lipca 1994 roku o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U.98.120.787 j.t.). Zatem osoby wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1)">art. 691 § 1 k.c.</a> stale zamieszkujące z najemcą do chwili jego śmierci mogą wstąpić w stosunek najmu także w wypadku, gdy przysługuje im tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego (por. orzeczenie SN z 16 kwietnia 1998 r., I CKN 621/97, niepubl.). Wprawdzie żądanie ustalenia wstąpienia w stosunek najmu przez osobę, której przysługuje tytuł prawny do innego lokalu może być uznane za nadużycie prawa, to na gruncie niniejszej sprawy, zarzut taki nie został podniesiony przed Sądem I instancji, a zatem nie mógł wpłynąć na treść rozstrzygnięcia.</p> <p>Poza tym wstąpienie w stosunek najmu następuje z mocy prawa, bez konieczności zawierania nowej umowy najmu między następcą prawnym a wynajmującym (por. uchwała SN z 23 października 1978 r., III CZP 52/78, OSN 1979, nr 5, poz. 89). W konsekwencji nie dochodzi do zmiany treści umowy, a jedynie do przekształcenia podmiotowego po stronie najemcy. Uwagi te pozwalają na wyprowadzenie wniosku, że uchwała Rady Miasta <span class="anon-block">W.</span>, w tym § 6 ust. 1 pkt. 2 tej uchwały, na który powoływał się skarżący, nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Uchwała ta dotyczy bowiem zasad wynajmowania lokali. Tymczasem Sąd I instancji nie badał, czy istnieją przesłanki do zawarcia umowy najmu między <span class="anon-block">W.</span> a powódką, a ustalał przesłanki wstąpienia w miejsce dotychczasowego najemcy w stosunek najmu, który został nawiązany w 1986 roku.</p> <p>Wobec tego, że żaden z podniesionych zarzutów apelacyjnych nie okazał się trafny. Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako bezzasadną.</p> </div>