V Ca 2629/11

<p>Sygn. akt V Ca 2629/11</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 15 grudnia 2011 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Robert Obrębski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSO Joanna Staszewska (spr.)</p> <p>SSR del. Tomasz Pałdyna</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011r. w Warszawie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">R. S.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">B. R.</span> </p> <p>o sporządzenie spisu inwentarza</p> <p>na skutek apelacji uczestniczki</p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Piasecznie</p> <p>z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt I Ns 1045/10</p> <p>postanawia:</p> <p> <strong> <!-- -->oddalić apelację.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V Ca 2629/11</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawcy <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">R. S.</span> w dniu 21 grudnia 2010 roku wnieśli o sporządzenie spisu inwentarza majątku spadkowego po zmarłym w dniu 20 grudnia 2009 roku <span class="anon-block">F. S.</span>, ich ojcu, ostatnio stale zamieszkującym w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz nakazanie komornikowi wykonanie tego postanowienia. Uzasadniając wniosek wskazali, że ww. spadkodawca pozostawił testament notarialny, w którym powołał do całości spadku ich siostrę <span class="anon-block">B. R.</span>, jednocześnie pozbawiając ich zachowku poprzez wydziedziczenie. Nadto, wnioskodawcy podnieśli, iż przed Sądem Rejonowym w Piasecznie toczą się sprawy: o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">F. S.</span> (sygn. akt. I Ns 43/10), w której kwestionują oni wydziedziczenie oraz o uznanie <span class="anon-block">B. R.</span> za niegodną dziedziczenia (sygn. akt I C 112/10). Wskazali, że w zależności od wyniku obu postępowań, mogą oni być uznani za spadkobierców ustawowych uprawnionych do zachowku, a zatem mają interes prawny w dochodzeniu sporządzenia spisu inwentarza. Nadto, wskazali, że są spadkobiercami ustawowymi po zmarłej matce <span class="anon-block">A. S.</span>, która jest także spadkobierczynią ustawową uprawnioną do zachowku po zmarłym <span class="anon-block">F. S.</span>, a jej uprawnienie do zachowku za jej życia nie zostało zaspokojone i podlega dziedziczeniu.</p> <p>Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 roku Sąd Rejonowy w Piasecznie zarządził na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 637;art. 637 § 1)">art. 637 § 1 k.p.c.</a> sporządzenie spisu inwentarza majątku spadkowego po <span class="anon-block">F. S.</span> oraz zlecił w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 roku w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczeniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza, jego sporządzenie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Piasecznie <span class="anon-block">T. K.</span>. Zdaniem Sądu Rejonowego wnioskodawcy w sposób dostateczny uprawdopodobnili swój interes prawny w domaganiu się sporządzenia spisu inwentarza. Po pierwsze, jak wskazał Sąd Rejonowy są oni spadkobiercami ustawowymi po <span class="anon-block">A. S.</span>, która w momencie śmierci <span class="anon-block">F. S.</span> była spadkobiercą ustawowym uprawnionym do zachowku po nim, a jej roszczenie nie zostało zaspokojone przez spadkobiercę testamentowego <span class="anon-block">B. R.</span>. Po drugie, w przypadku skutecznego podważenia przez nich wydziedziczenia dokonanego w testamencie notarialnym, staną się spadkobiercami ustawowymi uprawnionymi do zachowku po zmarłym <span class="anon-block">F. S.</span>.</p> <p>Od powyższego postanowienia apelację wywiodła uczestniczka postępowania <span class="anon-block">B. R.</span>, która zaskarżyła je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła błędne ustalenie, iż wnioskodawcy mają interes prawny w żądaniu sporządzenia spisu inwentarza jako spadkobiercy ustawowi po <span class="anon-block">A. S.</span> oraz jako potencjalni spadkobiercy ustawowi uprawnieni do zachowku po zmarłym <span class="anon-block">F. S.</span>. Wskazała, iż wnioskodawcy nie uprawdopodobnili swojego interesu prawnego, a swoje żądanie kierują w celu pomówienia uczestniczki o rozporządzenie majątkiem ojca. Dodała, iż istniały podstawy do wydziedziczenia jej rodzeństwa, o czym może świadczyć fakt, iż <span class="anon-block">F. S.</span> zamierzał odwołać względem nich darowiznę, której dokonał wcześniej. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Sądu I instancji.</p> <p>W odpowiedzi na apelację, wnioskodawcy wnieśli o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej wskazując, iż dla ustalenia interesu prawnego wnioskodawców w żądaniu sporządzenia spisu inwentarza wystarczy uprawdopodobnienie faktu, iż są spadkobiercami ustawowymi uprawnionymi do zachowku. Dodali, że powyższe wykazali wskazując na swoje uprawnienia do dziedziczenia ustawowego po <span class="anon-block">A. S.</span>, a także na możliwość bycia spadkobiercami ustawowymi uprawnionym do zachowku po <span class="anon-block">F. S.</span>, w przypadku unieważnienia wydziedziczenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja uczestniczki nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy dokonane przez Sąd I instancji zawarte w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia. Sąd Okręgowy podziela także rozważania prawne dokonane przez Sąd Rejonowy w zakresie uprawnień wnioskodawców do domagania się sporządzenia spisu inwentarza oraz podstawy prawnej ich żądania wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 637;art. 637 § 1)">art. 637 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Sąd Okręgowy podzielając stanowisko wnioskodawców wyrażone w odpowiedzi na apelację, wskazuje, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 637;art. 637 § 1)">art. 637 § 1 k.p.c.</a> wymaga jedynie uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę faktu, iż w danych okolicznościach ma on przymiot spadkobiercy ustawowego uprawnionego do zachowku. Zatem, dla wykazania powyższej okoliczności ustawodawca nie wymaga od wnioskodawcy dowodu objętego pełnym rygoryzmem postępowania dowodowego, a jedynie uprawdopodobnienia wskazanych przez niego faktów – bycia w danych okolicznościach spadkobiercą ustawowym uprawnionym do zachowku.</p> <p>Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 637;art. 637 § 1)">art. 637 § 1 k.p.c.</a> dotyczy także sytuacji potencjalnych, przyszłych i niepewnych w dacie złożenia wniosku. Zdaniem Sądu Okręgowego, bowiem istotą sporządzenia spisu inwentarza jest zabezpieczenie spadku i roszczeń z nim związanych, a dochodzonych przez zapisobierców, wykonawców testamentu czy spadkobierców uprawnionych do zachowku. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, w której wydziedziczony dowiedziawszy się o fakcie pozbawienia go prawa do zachowku w testamencie dopiero w trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, zakwestionuje owo wydziedziczenie podnosząc niezasadność wskazanych przez spadkodawcę przyczyn wydziedziczenia. W konsekwencji uznania przez Sąd nieważności wydziedziczenia, stanie się on spadkobiercą ustawowym uprawnionym do zachowku, o ile znajdzie się w kręgu osób uprawnionych określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 991;art. 991 § 1)">art. 991 § 1 k.c.</a> Zatem, nie do zaakceptowania, w ocenie Sądu Okręgowego, byłoby uznanie takiej osoby jako nieuprawnionej do żądania sporządzenia spisu inwentarza z tego tylko tytułu, iż na dzień złożenia wniosku nie jest ona spadkobiercą ustawowym uprawnionym do zachowku. Takie rozumowanie prowadziło by w sposób oczywisty do pozbawienia jej możliwości zabezpieczenia spadku, który mógłby stanowić źródło zaspokojenia jej przyszłych, potencjalnych roszczeń z tytułu zachowku.</p> <p>Nie budzi zatem wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawcy, należący do kręgu osób wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 991;art. 991 § 1)">art. 991 § 1 k.c.</a> w sposób dostateczny uprawdopodobnili fakt, iż mogą oni być spadkobiercami ustawowymi uprawnionymi do zachowku po zmarłym <span class="anon-block">F. S.</span> w przypadku unieważnienia wydziedziczenia ich na podstawie sporządzonego przez niego testamentu. W ocenie Sądu Okręgowego, wskazanie na powyższe jest wystarczającym dla przyjęcia, iż wnioskodawcy mają interes prawny w sporządzeniu spisu inwentarza.</p> <p>Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji postanowienia.</p> </div>