Ppolska.starec← UrzadnikLog in

I Ns 482/23

Common courts2025-03-05
Case number
I Ns 482/23
Judgment date
2025-03-05
Type
DECISION

Judges

Anna Gajewska (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt I Ns 482/23</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 5 marca 2025 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Anna Gajewska</p> <p>Protokolant : starszy sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. w Piszu na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">K. S.</span> </p> <p>o ustanowienie drogi koniecznej</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>I.  Ustanowić na działce gruntu o <span class="anon-block">numerze geodezyjnym (...)</span> wchodzącej w skład nieruchomości stanowiącej własność uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. S.</span>, położonej w obrębie <span class="anon-block">C.</span>, gm. <span class="anon-block">B.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW Nr (...)</span>, służebność drogi koniecznej polegającą na prawie przejścia i przejazdu - na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w obrębie <span class="anon-block">C.</span>, gm. <span class="anon-block">B.</span>, składającej się z działki gruntu o <span class="anon-block">numerze geodezyjnym (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW Nr (...)</span> - w sposób oznaczony na projekcie przebiegu drogi koniecznej sporządzonym przez biegłego geodetę <span class="anon-block">D. Ż.</span> (karta akt sprawy 75-77), który to projekt stanowi integralną część niniejszego orzeczenia.</p> <p>II.  Zasądzić od wnioskodawcy <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> na rzecz uczestnika postępowania <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 5 292,00 zł (pięć tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 0/100) tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej.</p> <p>III.  Nakazać pobrać od wnioskodawcy <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 3 982,35 zł (trzy tysiące dziewięćset osiemdziesiąt dwa złote 35/100) tytułem niepokrytych wydatków na opinie biegłych.</p> <p>IV.  Ustalić, iż pozostałe koszty postępowania ponoszą strony postępowania we własnym zakresie.</p> <p>Sygn. akt I Ns 482/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> wniosła o ustanowienie, za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie 2 000 złotych, na nieruchomości stanowiącej własność <span class="anon-block">K. S.</span> położonej w obrębie <span class="anon-block">C.</span> w gminie <span class="anon-block">B.</span>, oznaczonej <span class="anon-block">numerem geodezyjnym (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze geodezyjnym (...)</span>, położonej w obrębie <span class="anon-block">C.</span> w gminie <span class="anon-block">B.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>. Nadto wnioskodawczyni wniosła o zasądzenie na jej rzecz od uczestnika kosztów niniejszego postępowania według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielem nieruchomości władnącej. Prawo własności tej nieruchomości nabyła 26 lutego 2013 roku w drodze przetargu z zasobów własności rolnych Skarbu Państwa. Nieruchomość nie posiadała wtedy i dnia dzisiejszego nie posiada dostępu do drogi publicznej. W ocenie wnioskodawczyni, najmniej uciążliwe dla sąsiednich nieruchomości będzie ustanowienie drogi koniecznej na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, ponieważ działka ta jest w całości wyjeżdżona i użytkowana jako droga dojazdowa do innych nieruchomości. Dojazd do działki władnącej z innych stron jest w chwili obecnej niemożliwy. Wnioskodawczyni wskazała, że przed złożeniem do sądu niniejszego wniosku podjęła próby polubownego ustanowienia służebności drogi koniecznej, lecz na kierowane do uczestnika pisma i wnioski nie uzyskała odpowiedzi.</p> <p>Uczestnik postępowania <span class="anon-block">K. S.</span> wniósł o oddalenie wniosku w całości i zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów postępowania.</p> <p>W uzasadnieniu uczestnik zakwestionował twierdzenie, że przedstawiony przez wnioskodawczynię projekt przebiegu drogi koniecznej w jak najmniejszym stopniu obciąża nieruchomość, przez którą droga ta ma przebiegać. Zaprzeczył, że <span class="anon-block">działka (...)</span> stanowi niejako drogę wewnętrzną i wykorzystywana jest jako dojazd do innych nieruchomości. Podniósł, że <span class="anon-block">działka (...)</span> powstała w wyniku dokonanego na wniosek uczestnika podziału <span class="anon-block">działki (...)</span> na dwie działki gruntu o numerach <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>. Podziału tego uczestnik dokonał dla własnych potrzeb związanych z zamierzoną inwestycją. Ustanowienie drogi koniecznej na tej działce uniemożliwi uczestnikowi inwestycję na <span class="anon-block">działce (...)</span>. Ponadto spowoduje, że konieczne będzie wyłączenie <span class="anon-block">działki (...)</span> z produkcji rolnej.</p> <p>Uczestnik zaprzeczył również twierdzeniom wnioskodawczyni, że dojazd z innych stron do <span class="anon-block">działki (...)</span> jest obecnie niemożliwy. Zdaniem uczestnika przebieg drogi koniecznej może i powinien być poprowadzony przez działki gruntu o nr <span class="anon-block">(...)</span> (droga wewnętrzna) i <span class="anon-block">(...)</span>, wzdłuż (przy) granicy z <span class="anon-block">działkami o nr (...)</span>. Taki przebieg, zdaniem uczestnika, uwzględni potrzeby nieruchomości władnącej i stanowić będzie mniejsze obciążenie niż w przypadku ustanowienia drogi koniecznej w sposób zaproponowany przez wnioskodawczynię. Tak poprowadzona droga konieczna byłaby trzykrotnie krótsza i pozbawiona zakrętów. W ocenie uczestnika, rosnące drzewa i prowizoryczna szopa na składowanie drewna nie mogą stanowić przeszkody dla poprowadzenia drogi koniecznej.</p> <p>Uczestnik zakwestionował zaproponowaną przez wnioskodawczynię wysokość jednorazowego wynagrodzenia, uznając ją za rażąco zaniżoną.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> jest od 2013 roku właścicielem nieruchomości położonej w obrębie <span class="anon-block">C.</span> w gminie <span class="anon-block">B.</span>, stanowiącej działkę gruntu oznaczoną <span class="anon-block">numerem geodezyjnym (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>.</p> <p>Opisana wyżej nieruchomość nie posiada dostępu do drogi publicznej.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczności bezsporne)</em> </p> <p>Najkrótszy dojazd do opisanej wyżej nieruchomości prowadzi przez nieruchomość stanowiącą działkę gruntu oznaczoną <span class="anon-block">numerem geodezyjnym (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, stanowiącą własność <span class="anon-block">K. S.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">Działka (...)</span> ma kształt drogi i zapewnia dostęp do ww. drogi publicznej działkom o <span class="anon-block">numerach geodezyjnych (...)</span> również stanowiącym własność <span class="anon-block">K. S.</span>.</p> <p>Powyższy przebieg drogi koniecznej w jak najmniejszym stopniu obciąża grunt, przez który droga ma prowadzić i zapewnia <span class="anon-block">działce (...)</span>, poprzez drogę wewnętrzną – <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> stanowiącą własność Gminy <span class="anon-block">B.</span>, dostęp do drogi publicznej (drogi powiatowej) – <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span> stanowiącej własność Powiatu <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Niemożliwe jest poprowadzenie drogi koniecznej przez teren działki gruntu o nr <span class="anon-block">(...)</span> wzdłuż/przy granicy z <span class="anon-block">działkami (...)</span> i dalej przez drogę wewnętrzną – <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> stanowiącą własność Gminy <span class="anon-block">B.</span>, albowiem na przebiegu tej drogi koniecznej, na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> stoi - dobudowana do murowanego budynku gospodarczego - szopa drewniana, w której składowane jest drewno.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: protokół z oględzin k. 45-45v; opinia biegłego z zakresu geodezji k. 71-77; opinia uzupełniająca biegłego z zakresu geodezji wraz z dokumentacją fotograficzną k. 98-101)</em> </p> <p>Projektowana droga konieczna przebiegająca przez ww. działkę gruntu o nr <span class="anon-block">(...)</span> ma szerokość 5 metrów, a jej łączna powierzchnia wynosi 750 m<sup> <!-- -->2</sup>.</p> <p>Jednorazowe wynagrodzenie należne z tytułu ustanowienia wskazanej wyżej służebności gruntowej wynosi łącznie 5 292 złote.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: opinia biegłego z zakresu geodezji k. 71-77; opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomości k. 131-163)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850140060" title="Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60 (art. 1)">art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych</a> (tj. Dz.U. z 2022r., poz. 1693), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie wymienionej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.</p> <p>Przepis art. 2 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 k.c.</a>, jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145 § 2;art. 145 § 2 zd. 1)">§ 2 zd. 1</a>). Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145 § 3)">§ 3</a>).</p> <p>Ustanowienie służebności drogi koniecznej służy zapewnieniu dostępu prawnie zagwarantowanego, skutecznego erga omnes i przysługującego każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości izolowanej. Warunkiem jest brak dostępu lub nieodpowiedni dostęp do drogi publicznej lub zabudowań gospodarskich.</p> <p>Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "odpowiedniego dostępu", którym posłużył się w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 k.c.</a>, co nakazuje przyjąć, że chodzi o jego potoczne rozumienie. W tym zaś ujęciu "odpowiedni" to "odpowiadający przeznaczeniu", "spełniający wymagane warunki" <em> <!-- -->(vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20.09.2012r., IV CSK 34/12, Lex nr 1230155)</em>.</p> <p>Nieruchomość ma odpowiedni dostęp do drogi publicznej, gdy łączy ją gospodarczo funkcjonalna droga gruntowa pozostająca pod zarządem gminy, ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego gminy, będąca w powszechnym korzystaniu <em> <!-- -->(vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22.11.1982r., III CZP 44/82, OSNCP 1983, z. 5-6, poz. 70, Lex nr 2832)</em>. Za połączenie z drogą publiczną nie może być uznana droga, po której właściciel nieruchomości pozbawionej dostępu, lub inne osoby korzystające z tej nieruchomości komunikują się grzecznościowo, a nawet, gdy dostęp oparty jest na stosunku obligacyjnym z właścicielem nieruchomości sąsiedniej. Hipotezą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 k.c.</a> jest bowiem objęty dostęp o charakterze trwałym, nie skrępowany wolą osób trzecich <em> <!-- -->(vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.10.2011r., II CSK 94/11, Lex nr 1044002)</em>.</p> <p>Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - w postaci oględzin i opinii biegłego z zakresu geodezji, bez wątpienia potwierdził wystąpienie po stronie wnioskodawczyni określonych przez ustawodawcę przesłanek ustanowienia służebności drogi koniecznej. Stanowiąca własność wnioskodawczyni nieruchomość opisana w prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piszu <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span>, nie posiada dostępu do drogi publicznej.</p> <p>Sąd w pełni podziela stanowisko biegłego, że najkrótszy dojazd do nieruchomości wnioskodawczyni prowadzi przez działkę gruntu oznaczoną <span class="anon-block">numerem geodezyjnym (...)</span> stanowiącą własność <span class="anon-block">K. S.</span>. Nie bez znaczenia jest fakt, że <span class="anon-block">działka (...)</span> ma geodezyjnie kształt drogi i w taki sposób jest wykorzystywana, bowiem zapewnia dostęp do drogi publicznej działkom o <span class="anon-block">numerach geodezyjnych (...)</span> również stanowiącym własność <span class="anon-block">K. S.</span>.</p> <p>Wbrew twierdzeniom uczestnika, niemożliwe jest poprowadzenie drogi koniecznej przez teren działki gruntu o nr<span class="anon-block">(...)</span> wzdłuż/przy granicy z <span class="anon-block">działkami (...)</span> i dalej przez drogę wewnętrzną – <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> stanowiącą własność Gminy <span class="anon-block">B.</span>, albowiem na przebiegu tej drogi koniecznej, na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> stoi - dobudowana do murowanego budynku gospodarczego - szopa drewniana, w której składowane jest drewno.</p> <p>Faktem jest, że <span class="anon-block">działka władnąca nr (...)</span> powstała w wyniku podziału <span class="anon-block">działki o nr (...)</span> (na dwie działki gruntu o nr<span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, która wraz z terenem leżącym po jej zachodniej stronie, tj. obecnie <span class="anon-block">działką o nr (...)</span>, stanowiła niegdyś jedną nieruchomość będącą własnością Skarbu Państwa Agencji Nieruchomości Rolnych. Sprzedaż <span class="anon-block">działki (...)</span> nastąpiła w 2007 roku, a sprzedaż nieruchomości władnącej w 2013 roku.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 2;art. 145 § 2 zd. 2)">art. 145 § 2 zd. 2 k.c.</a>, jeżeli potrzeba ustanowienia drogi koniecznej jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między zainteresowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej.</p> <p>Ustawodawca, zachowując wspólne zasady dla roszczenia o ustanowienie służebności, częściowo różnicuje zasady wyznaczenia przebiegu drogi koniecznej. W sprawach, w których przyczyną braku lub utrudnienia dostępu są wcześniejsze podziały nieruchomości wywołujące skutki rzeczowe (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 28.02.2002 r., <span class="underline"> <!-- --> III CZP 1/02</span>, OSNC 2003, Nr 1, poz. 4), zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 2)">art. 145 § 2 k.c.</a> droga powinna być przeprowadzana przez nieruchomości będące wcześniej przedmiotem przekształcenia, także wtedy, gdyby nie było to najmniej uciążliwe dla owych gruntów. To rozwiązanie objaśniane jest zasadami współżycia społecznego – odpowiedzialność za skutki własnych czynności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 20.10.2023 r., <span class="underline"> <!-- --> II CSKP 716/22</span>, Legalis). Jednak ta sama klauzula zasad współżycia społecznego może zdecydować o zastosowaniu zasad ogólnych, zawartych w pierwszej części <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 2)">art. 145 § 2 k.c.</a>, jeżeli zastosowanie wskazanego jako szczególne, rozwiązania, istotnie naruszałoby interes społeczno-gospodarczy nieruchomości objętych przekształceniem, w tym podziałem (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11.03.1970 r., <span class="underline"> <!-- --> III CRN 36/70</span>, OSNCP 1970, Nr 11, poz. 207). Na tym tle znaczenia nabiera prawidłowa interpretacja zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 2)">art. 145 § 2 KC</a> sformułowania "o ile to możliwe". Jego wykładnia musi uwzględniać, że funkcjonuje on na prawach "wyjątku od wyjątku" (zob. J. Pokrzywniak, w: M. Gutowski, Komentarz KC, t. 1, 2018,<span class="underline"> <!-- --> s. 1123</span>).</p> <p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że <span class="anon-block">działka (...)</span> również nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Dojazd do drogi publicznej odbywa się przez drogę wewnętrzną – <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> stanowiącą własność gminy <span class="anon-block">B.</span>. Ponadto, droga konieczna poprowadzona przez ww. <span class="anon-block">działki (...)</span> byłaby znacznie dłuższa od drogi zaprojektowanej przez biegłego geodetę i przebiegającej przez stanowiącą własność uczestnika <span class="anon-block">działkę (...)</span>, a ponadto zachodziłaby potrzeba urządzenia tej drogi na <span class="anon-block">działce (...)</span>, podczas gdy droga na <span class="anon-block">działce (...)</span> jest urządzona, wyjeżdżona i wydzielona geodezyjnie dla celów drogowych, o czym świadczy jej kształt.</p> <p>Dlatego też w ocenie Sądu, zaproponowany przez wnioskodawczynię i zaprojektowany przez biegłego geodetę przebieg drogi koniecznej w najmniejszym stopniu obciąża nieruchomość stanowiącą własność uczestnika, tj. <span class="anon-block">działkę (...)</span> i zapewnia nieruchomości władnącej, tj. <span class="anon-block">działce (...)</span>, poprzez drogę wewnętrzną – <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> stanowiącą własność Gminy <span class="anon-block">B.</span>, dostęp do drogi publicznej (drogi powiatowej) – <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span> stanowiącej własność Powiatu <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Powierzchnia drogi koniecznej określona została w opinii sporządzonej przez biegłego z zakresu geodezji, natomiast wysokość należnego uczestnikowi postępowania jednorazowego wynagrodzenia określona została przez biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości. Opinie wymienionych biegłych nie były w zakresie powierzchni drogi koniecznej i w zakresie wysokości należnego uczestnikowi wynagrodzenia kwestionowane przez zainteresowanych i zostały w pełni podzielone przez Sąd, albowiem są jasne i pełne, wyjaśniają wszystkie istotne okoliczności, a równocześnie są poparte wiedzą i doświadczeniem zawodowym biegłych.</p> <p>Zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania stosownego wynagrodzenia jest konsekwencją ustanowienia służebności drogi koniecznej. Wynagrodzenie należy się za samo ustanowienie służebności drogi koniecznej i jest niezależne od szkody właściciela nieruchomości obciążonej. W doktrynie podkreśla się, iż wynagrodzenie powinno być świadczeniem jednorazowym. Nie ma przeszkód, aby zainteresowani uczestnicy postępowania wyrazili wolę orzeczenia przez Sąd wynagrodzenia spełnianego częściami (okresowo). Wówczas bez wątpienia odpowiadające prawu zgodne stanowisko stron wiązałoby sąd orzekający. Zasadniczo jednak sąd orzekający nie powinien sięgać do tej formy wynagrodzenia z własnej inicjatywy.</p> <p>Na marginesie wskazać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 289;art. 289 § 1)">art. 289 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 k.c.</a> w braku odmiennej umowy obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd Rejonowy uznał wniosek o ustanowienie służebności drogowej za w pełni uzasadniony i na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w punkcie 1. i 2. postanowienia z dnia 5 marca 2025 roku.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 § 2 k.p.c.</a> Należy podkreślić, że w postępowaniu nieprocesowym nie ma "pojedynku" dwóch przeciwstawnych stron, dlatego też nie można mówić o przegrywającym, który powinien zwrócić koszty postępowania wygrywającemu. Ponadto, ustanowienie przedmiotowej drogi koniecznej leżało wyłącznie w interesie wnioskodawczyni. Obciążenie uczestnika kosztami postępowania w sytuacji, gdy stanowiąca jego własność nieruchomość zostaje obciążona ograniczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a>, jest co najmniej niewłaściwe i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W konsekwencji koszty opinii biegłych sądowych oraz opłatę sądową od wniosku poniosła wnioskodawczyni. W toku postępowania wnioskodawczyni uiściła tytułem zaliczki kwotę 2 000 złotych. Koszt opinii biegłych wyniósł łącznie 5 982,35 złotych i do wysokości 3 982,35 złotych pokryty został tymczasowo ze środków budżetowych Skarbu Państwa, dlatego też Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 (art. 83;art. 83 ust. 2)">art. 83 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz.U. z 2005r., Nr 167, poz. 1398 ze zm.), nakazał ściągnąć od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 3 982,35 złotych.</p> <p>O pozostałych kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>sędzia Anna Gajewska</p> </div>