II Ca 1980/22

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2023 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Anna Kulczewska-Garcia</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 roku</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. P.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">I. P.</span> i <span class="anon-block">T. P.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanych</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z 19 lipca 2022 r.</p> <p>sygn. akt VII C 1364/15</p> <p>1.  oddala apelację;</p> <p>2.  zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki, jako zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą, 1.800 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego rozstrzygnięcia o kosztach do dnia zapłaty.</p> <p>Anna Kulczewska-Garcia</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt VII C 1364/15 Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu :</p> <p>1.  zasądził od pozwanych <span class="anon-block">I. P.</span> i <span class="anon-block">T. P.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">E. P.</span> (poprzednio <span class="anon-block">P.</span>) kwotę 31.658,57 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 14 lipca 2015 r. do dnia zapłaty,</p> <p>2.  w pozostałym zakresie powództwo oddalił,</p> <p>3.  zasądził od pozwanych na rzecz powódki kwotę 6.400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 4.817 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wnieśli pozwani, zaskarżając go w części, tj. w zakresie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1) § 1 pkt. 1;pkt. 3)">pkt. 1 i 3</a> i zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 1)">art. 327(1) §1 pkt. 1 k.p.c.</a> i wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obie instancje, według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje :</strong> </p> <p>Apelacja okazała się bezzasadna.</p> <p>Ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego są prawidłowe, oparte na obiektywnej i racjonalnej ocenie materiału dowodowego. Sąd Okręgowy ustalenia te podziela i uznaje za własne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">art. 382 kpc</a> . Na aprobatę zasługuje również ocena prawna Sądu Rejonowego.</p> <p>W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż Sąd Okręgowy rozpoznał apelację pozwanych na posiedzeniu niejawnym. Decyzja ta wynikała stąd, iż pozwani w apelacji nie zawarli jednoznacznego wniosku o rozpoznanie ich apelacji na rozprawie, zgodnie z brzmieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 374)">art. 374 k.p.c.</a> Pozwani wnieśli wprawdzie o uzupełnienie postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym na rozprawie apelacyjnej poprzez przeprowadzenie wskazanych w apelacji dowodów; jednak z treści ich wniosku wynika, iż wnoszą oni o rozprawę apelacyjną jedynie celem dopuszczenia tych dowodów. To jednak było zbędne z tego powodu, iż dowody te nie miały znaczenia dla sprawy, zaś ich charakter – były to dowody z akt innych spraw - nie wymagał przeprowadzenia rozprawy. Stąd też w ocenie Sądu Okręgowego odmowa dopuszczenia tych dowodów mogła nastąpić na posiedzeniu niejawnym, podobnie jak wydanie wyroku. Z tego też względu Sąd Okręgowy uznał przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej za niecelowe.</p> <p>Sąd Okręgowy oddalił wnioski dowodowe pozwanych o przeprowadzenie dowodów z akt innych spraw toczących się miedzy stronami, z uwagi na zbędność tych spraw dla przedmiotu rozstrzygnięcia. Niniejsze postępowanie dotyczy kwestii pożyczki udzielonej pozwanym przez powódkę, zaś akta sprawy o rozwód powódki z pozwanym <span class="anon-block">T. P.</span>, o wydanie ruchomości, zapłatę wartości nakładów czy sprawy karnej nie mają z niniejszą sprawą bezpośredniego związku. Pozwani nie wyjaśnili przy tym, jakie znaczenie dla wiarygodności zeznań powódki oraz <span class="anon-block">H. P.</span> mają akta tych spraw, posługując się w tym zakresie jedynie ogólnikami.</p> <p>Nie jest zasadny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1)">art. 327(1) §1 k.p.c.</a> Przepis ten określa treść, jaką winno zawierać uzasadnienie wyroku Sądu I instancji. Sąd Rejonowy nie naruszył tego przepisu, wyjaśniając w pisemnych motywach dlaczego wydał taki, a nie inny wyrok. Podkreślił, iż nie dał wiary zeznaniom świadków <span class="anon-block">J. P.</span> i <span class="anon-block">J. L.</span> i swoje stanowisko w tym zakresie przekonująco uzasadnił. Jednocześnie oddalenie powództwa w zakresie solidarnej odpowiedzialności pozwanych nie oznacza żadnej wewnętrznej niespójności wyroku. Powoduje to tylko tyle, iż zobowiązanie zasądzone wyrokiem Sądu I instancji, jako podzielne, dzieli się na tyle części, ilu jest dłużników (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 379;art. 379 § 1)">art. 379 §1 k.c.</a>), nie jest natomiast zobowiązaniem solidarnym. W związku z tym uznać trzeba, iż uzasadnienie wyroku Sądu I instancji poddaje się kontroli instancyjnej i umożliwia przeprowadzenie weryfikacji tego wyroku w postępowaniu odwoławczym.</p> <p>Odnosząc się do zarzutu apelacji naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> podkreślić należy, iż zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Podkreślić należy, iż zgodnie z tezą wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 8 września 2021 r., III AUa 497/21, Legalis, normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów nie może być rzecz jasna dowolna. Postawienie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> nie może być uzasadnione odmienną interpretacją strony co do dowodów zebranych w sprawie, jeśli jednocześnie nie wykaże, iż ocena przyjęta przez sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przekracza granice swobodnej oceny dowodów.</p> <p>Tymczasem w niniejszej sprawie pozwani nie wykazali, aby przeprowadzona przez Sąd Rejonowy ocena dowodów była dowolna, tj. aby Sąd ten dokonał oceny dowodów w sposób niezgodny z zasadami logicznego myślenia bądź doświadczenia życiowego. Sąd Rejonowy trafnie odmówił wiarygodności zeznaniom świadków <span class="anon-block">J. P.</span> i <span class="anon-block">J. L.</span> w zakresie rzekomej pożyczki udzielonej przez <span class="anon-block">J. L.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. P.</span> i, w konsekwencji, jego syna <span class="anon-block">T. P.</span>, przy pomocy której ten ostatni miał spłacić zadłużenie komornicze w spółdzielni. Podkreślić należy, iż z materiału dowodowego wynika, iż <span class="anon-block">J. P.</span> od ok. roku 2005 wyprowadził się z domu rodzinnego i utrzymywał jedynie sporadyczne kontakty z rodziną, tj. synem <span class="anon-block">T. P.</span> i żoną <span class="anon-block">I. P.</span>. Utrzymywał się przy tym – wedle jego zeznań – z renty w kwocie 800 zł i dodatkowej pracy w komisie samochodowym. Z kolei <span class="anon-block">J. L.</span>, który miał pożyczyć mu kwotę 32.000 zł w roku 2011, miał pracować wówczas jako kierowca MPK, a wcześniej jako kierowca w transporcie międzynarodowym i zgromadzić oszczędności w kwocie 100.000 zł na rachunku bankowym i 100.000 zł w gotówce. Jednocześnie świadek ten przyznał, iż pożyczał drobne kwoty od <span class="anon-block">J. P.</span>. Zeznania obu tych świadków budzą zasadnicze wątpliwości co do ich wiarygodności. Rodzą bowiem pytania, po co <span class="anon-block">J. L.</span> pożyczał drobne kwoty od <span class="anon-block">J. P.</span>, skoro miał tak znaczne oszczędności; wyjaśnienie świadka, iż nie chciał naruszać swoich oszczędności trudno potraktować poważnie. Zarazem skoro świadek <span class="anon-block">J. P.</span> utrzymywał się z niewielkiej renty i dodatkowej pracy w komisie, musi zastanawiać, jakim sposobem zdołał spłacić zadłużenie u <span class="anon-block">J. L.</span> w kwocie 32.000 zł w przeciągu roku (obaj świadkowie podali, iż pożyczka została spłacona w 2012 r., przy czym później zaczęli zeznawać nieco odmiennie). Przytaczany przez świadka <span class="anon-block">J. P.</span> fakt, iż uzyskiwał dodatkowe dochody z pracy na czarno, nie jest przekonujący, w świetle stanowiska strony powodowej, iż jego sytuacja finansowa była wówczas tragiczna. Zwrócić przy tym należy uwagę, że świadek <span class="anon-block">J. L.</span>, mimo, iż pożyczył <span class="anon-block">J. P.</span> niebagatelną w stosunku do jego dochodów kwotę 32.000 zł nie żądał żadnego pokwitowania ani zabezpieczenia, więcej, nie interesował się w ogóle tym, po co synowi <span class="anon-block">J. P.</span> potrzebna jest przedmiotowa kwota i czy <span class="anon-block">T. P.</span> będzie w stanie ją spłacić. Przy tym wyjaśnienia <span class="anon-block">J. L.</span> w zakresie źródeł tak znacznych oszczędności (w łącznej kwocie 200.000 zł) w świetle jego aktualnych wówczas dochodów z pracy jako kierowca MPK także wydają się wątpliwe; nie jest bowiem jasne, w jaki sposób <span class="anon-block">J. L.</span> zgromadził tak znaczne oszczędności. Z kolei fakt, iż <span class="anon-block">J. P.</span> wyprowadził się od rodziny i nie interesował w ogóle sprawami finansowymi rodziny i jej zadłużeniem, także poddaje w wątpliwość, aby nagle zdecydował się pomóc synowi i w przeciągu 2 tygodni zdobyć środki na spłatę zadłużenia w spółdzielni; powstaje zarazem pytanie, dlaczego nie zrobił tego wcześniej. Przy tym, jak trafnie wskazał Sąd Rejonowy, gdyby istotnie środki wpłacone przez powódkę na rachunek spółdzielni pochodziły nie od powódki, lecz od <span class="anon-block">J. P.</span>, pozwany <span class="anon-block">T. P.</span> mógł wpłacić przedmiotową kwotę 32.000 zł bezpośrednio na rachunek spółdzielni, nie zaś na rachunek powódki.</p> <p>Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że, jak trafnie uznał Sąd Rejonowy, bardziej wiarygodną wersją wydarzeń jest wersja powódki oraz jej matki <span class="anon-block">H. P.</span>. Zarzuty apelacji nie są w stanie skutecznie podważyć tej oceny. Z wersji tej wynika, iż kwota 32.000 zł została pożyczona przez pozwanych od powódki w ten sposób, iż pozwany <span class="anon-block">T. P.</span> przywiózł tę kwotę w gotówce od matki powódki z <span class="anon-block">P.</span> i wpłacił na konto powódki, która z kolei przelała tą kwotę na rzecz spółdzielni. Za wiarygodne uznać należy zeznania <span class="anon-block">H. P.</span>, iż to ona wynegocjowała u prezes spółdzielni możliwość częściowej spłaty zadłużenia, w wyniku czego pozwani wystosowali do spółdzielni pismo z dnia 12 grudnia 2011 r. (k. 7). Pozwani byli w tym zakresie bierni, gdyby bowiem to była ich inicjatywa, niewątpliwie podjęliby oni wcześniej działania celem pozyskania kwoty 32.000 zł na spłatę zadłużenia, nie czekając do ostatniej chwili. Z tego samego względu uznać trzeba, iż gdyby kwota 32.000 zł miała pochodzić ze środków <span class="anon-block">J. P.</span>, pozwani poinformowaliby go to o tym z wyprzedzeniem, celem pozyskania przez niego środków, nie zaś w ostatnim momencie, tj. tydzień przed wyznaczonym przez spółdzielnię terminem.</p> <p>Z tych wszystkich względów nie można podzielić zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> </p> <p>Podkreślić przy tym należy, iż dla oceny zeznań świadków nie miało znaczenia nagranie rozmowy <span class="anon-block">H. P.</span> z <span class="anon-block">J. P.</span>, które nie zostało przez Sąd Rejonowy wzięte pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Także Sąd Okręgowy nie uwzględnił przedmiotowego nagrania.</p> <p>Z kolei fakt, iż powódka nie domaga się w niniejszym postępowaniu zwrotu rat wpłaconych na zadłużenie pozwanych w spółdzielni w kwotach po 200 zł (k. 115-123) nie świadczy o tym, aby powództwo o zwrot kwoty 31.658,57 zł było niezasadne. Decyzja o dochodzeniu swoich należności przed Sądem jest suwerenną decyzją powódki, w związku z czym w jej gestii pozostaje zakres i podstawa faktyczna dochodzonych należności. Można jedynie domniemywać, iż wobec okoliczności, iż raty zadłużenia w kwotach po 200 zł miały niewielką wysokość, w stosunku do należności dochodzonej w niniejszej sprawie, powódka nie zdecydowała się ich windykować.</p> <p>Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację pozwanych, o czym orzekł w pkt. 1 sentencji.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w pkt. 2 sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 §1, (1) i 3 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 §1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 k.p.c.</a> oraz na podstawie §2 pkt. 5 w zw. z §10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). Na koszty te złożyły się koszty zastępstwa procesowego strony powodowej, które pozwani obowiązani są zwrócić powódce.</p> <p>Anna Kulczewska-Garcia</p> </div>