II Ca 332/23

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2023 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział II Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Ryszard Małecki</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. w Poznaniu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa małoletniej <span class="anon-block">P. F.</span> reprezentowanej przez matkę <span class="anon-block">M. W.</span> </p> <p>przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">R. F.</span> </p> <p>o alimenty</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez małoletnią powódkę</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Trzciance</p> <p>z dnia 30 listopada 2022 r.</p> <p>sygn. akt III RC 124/22</p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2. w ten tylko sposób, że zasądzoną w punkcie 1. kwotę alimentów podwyższa do 1.500 zł (jeden tysiąc pięćset);</strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->oddala apelację w pozostałym zakresie;</strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->koszty procesu pozasądowe w instancji odwoławczej znosi wzajemnie między stronami;</strong> </p> <p>IV.  <strong> <!-- -->nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża pozwanego w ½ i nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu kwotę 325 zł., pozostałą kwotą tych kosztów obciążając Skarb Państwa.</strong> </p> <p> Ryszard Małecki</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 listopada 2022 r. Sąd Rejonowy w Trzciance zasądził od pozwanego <span class="anon-block">R. F.</span> na rzecz małoletniej <span class="anon-block">P. F.</span> alimenty w kwotach po 1.050 zł miesięcznie, płatne do rąk matki powódki <span class="anon-block">M. W.</span> do 10-tego dnia każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności, począwszy od czerwca 2022 roku; oddalił powództwo w pozostałym zakresie; wyrokowi w punkcie 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności; nie obciążył stron kosztami sądowymi i zniósł wzajemnie koszty pozasądowe.</strong> </p> <p>Apelację od tego wyroki wywiodła małoletnia powódka, zaskarżając powyższy wyrok w części, tj. w zakresie, w jakim Sąd oddalił powództwo ponad kwotę 1050,00 złotych miesięcznie.</p> <p>Powódka zarzuciła Sądowi Rejonowemu:</p> <p>1.  naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez:</p> <p>a)  brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci zdjęć pozwanego dołączonych do pisma procesowego powódki z dnia 23 września 2022 roku i pominięcie w ocenie faktów dotyczących stylu życia pozwanego w konsekwencji nieuwzględnienie zasady równej stopy życiowej dziecka i rodzica, w kontekście wysokiego poziomu życia pozwanego,</p> <p>b)  brak wszechstronnej oceny zeznań pozwanego w kontekście przedłożonej przez niego historii rachunku bankowego poprzez brak oceny i prawidłowego wyliczenia wszystkich dochodów uzyskiwanych przez pozwanego i w konsekwencji zaniechanie ustalenia prawidłowych możliwości zarobkowych pozwanego, które zgodnie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oscylują wokół równowartości kwoty 14.500,00 złotych miesięcznie,</p> <p>c)  brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, tj. zeznań matki powódki i pominięcie w wyliczeniu kosztów utrzymania dziecka pełnej wysokości kwot deklarowanych wydatków na rozrywkę, wyżywienie, zabawki, paliwo, wyjazdy wakacyjne przy uznaniu jej zeznań za wiarygodne w całości.</p> <p>2.  Błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że koszty utrzymania małoletniej powódki wynoszą 1350-1400 złotych, podczas gdy usprawiedliwione koszty utrzymania dziecka oscylują wokół kwoty 2600,00 złotych,</p> <p>3.  Naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 kro</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie ustalenia, że w zakresie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego mieszczą się koszty przeznaczane przez matkę dziecka na spłatę kredytu hipotecznego.</p> <p>Mając na uwadze powyższe zarzuty, powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:</p> <p>1.  zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">R. F.</span> na rzecz małoletniej <span class="anon-block">P. F.</span> alimentów w kwocie po 2.000,00 złotych (słownie: dwa tysiące złotych) miesięcznie płatnych do rąk matki powódki <span class="anon-block">M. W.</span> do 10-tego dnia każdego miesiąca z góry wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności, począwszy od czerwca 2022 roku,</p> <p>2.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Sądem I instancji według norm przepisanych,</p> <p>Nadto, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Sądem II instancji według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i obciążenie powódki kosztami postępowania apelacyjnego.</p> <p>W piśmie z dnia 6 listopada 2023 r. powódka zaktualizowała okoliczności dotyczące jej usprawiedliwionych potrzeb.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</span> </p> <p>Apelacja okazała się częściowo zasadna.</p> <p>Sąd Rejonowy co do zasady prawidłowo ustalił stan faktyczny i na jego kanwie poczynił rozważania zasługujące na aprobatę z uwzględnieniem poniższych uwag.</p> <p>Sąd Okręgowy uwzględnił stanowisko apelującej zawarte w piśmie z dnia 6 listopada 2023 r., aktualizujące informacje o aktualnych potrzebach małoletniej powódki (nie zostało ono zakwestionowane przez pozwanego), nie akceptując jednak w pełni wyrażonego tam postulatu o włączenie w pełni wymienionych tam wydatków w poczet usprawiedliwionych potrzeb powódki właściwych dla wymiaru obowiązku alimentacyjnego pozwanego.</p> <p>W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy zauważa, że usprawiedliwione potrzeby dziecka należy każdorazowo ustalać przez pryzmat zasady równej stopy życiowej – są one wypadkową możliwości zarobkowych obojga rodziców, z natury rzeczy możliwa jest sytuacja, w której z uwagi na ograniczone możliwości zarobkowe rodziców dziecka część jego potrzeb nie będzie zaspokajana. Koszty te ustala się na przeciętnym poziomie, szacując koszt utrzymania dziecka w skali miesiąca, każdorazowo jest to więc pewna prognoza oparta na szacowaniu wydatków na dziecko na przyszłość.</p> <p>Po pierwsze więc, należało ustalić możliwości zarobkowe obojga rodziców powódki, a w szczególności pozwanego, którego w większym zakresie obciąża finansowy wymiar alimentacji córki.</p> <p>Słusznie Sąd Rejonowy uznał za nie do końca wiarygodne zeznania pozwanego w kwestii wszystkich uzyskiwanych przez niego dochodów. Pozwany nie potrafił wytłumaczyć w sposób przekonujący regularnych operacji na jego rachunku bankowym rzędu przeciętnie ok 400 Euro miesięcznie. Brak wiarygodności pozwanego w tym zakresie przemawia na jego niekorzyść i skutkować winien ustaleniem jego możliwości zarobkowych na wyższym poziomie niż to ustalił Sąd Rejonowy – z uwzględnieniem wskazanych wpływów na konto. Przedstawiając swoją sytuację w sposób niewiarygodny pozwany naraził się na czynienie przez Sąd ustaleń co do jego możliwości zarobkowych w oparciu o wskazane informacje o wpływach na rachunek bankowy. Należało zatem założyć, że pozwany uzyskuje średni miesięczny dochód na poziomie ok. 2.500 Euro netto. Z oczywistych względów dochodu pozwanego nie można przeliczać na polską walutę, skoro pozwany musi ponosić jego koszty utrzymania w Holandii wg cen tam obowiązujących. Niezależnie od tego, należało uwzględnić fakt, że pozwany spłaca kredyt w kwocie 1.500 zł miesięcznie, który to wydatek ustępuje pierwszeństwa przed obowiązkiem alimentacyjnym pozwanego. Z kolei matka powódki uzyskuje dochód w kwocie 4.700 zł netto.</p> <p>W tym kontekście ustalenia Sądu Rejonowego co do kosztów utrzymania małoletniej powódki są częściowo prawidłowe, jednak nie uwzględniają w pełni jej potrzeb zważywszy na możliwości zarobkowe rodziców powódki.</p> <p>Z tego względu Sąd Okręgowy skorygował wysokość usprawiedliwionych wydatków na powódkę ustaloną przez Sąd Rejonowy i uznał, że na koszty te składają się:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>wyżywienie – 680 zł (280 zł w szkole i 400 zł poza szkołą i weekendy)</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>300 zł udział w kosztach mieszkania</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>paliwo – 50 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>odzież, obuwie – 150 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>środki czystości, kosmetyki – 100 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>wydatki szkolne, pomoce naukowe – 276 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>wakacje, wyjazdy weekendowe – 125 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>leki alergiczne – 80 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>witaminy 60 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>kieszonkowe – 50 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>stomatolog – 33 zł</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>organizacja imprez – 55 zł</p> </dd> </dl> <p>Nie podlegały wliczeniu do kosztów utrzymania powódki wydatki matki powódki na spłatę kredytu zaciągniętego na remont przedmiotu własności jej rodziców – kredyt ten służy wzbogaceniu rodziców powódki i choć był związany z potrzebami mieszkaniowymi powódki i jej matki nie stanowi kosztu bieżącego utrzymania powódki.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazuje, że świadczenie 500+ nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości świadczenia alimentacyjnego, jednak kwota ta winna być wydatkowana na ponadstandardowe potrzeby dziecka (zajęcia dodatkowe sportowe lub językowe, organizacja imprez dla dzieci, rozrywka).</p> <p>Usprawiedliwione potrzeby powódki kształtują się więc na poziomie wymagającym wydatkowania na nie miesięcznie kwoty ok. 1.900 – 2.000 zł.</p> <p>Małoletnia powódka wymaga osobistych starań o jej wychowanie w postaci bieżącej opieki i wsparcie to uzyskuje od matki, pozwany utrzymuje stały kontakt z córką, nawet zaś przy założeniu regularnych kontaktów, matka pozostaje pierwszoplanowym opiekunem i udział pozwanego w osobistych staraniach o wychowanie dziecka jest mniejszy niż matki powódki. Z tego względu pozwany ma obowiązek partycypować finansowo w zaspokojeniu potrzeb dziecka w wyższym stopniu niż matka – w ocenie Sadu Okręgowego w granicach 70%.</p> <p>Dochody pozwanego i struktura wydatków obejmująca m.in. wspomnianą spłatę kredytu ustępującego pierwszeństwa przed zobowiązaniem alimentacyjnym pozwalają na zaspokajanie potrzeb małoletniej powódki na poziomie 1.500 zł miesięcznie.</p> <p>W tym stanie rzeczy zaskarżony wyrok podlegał częściowej zmianie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>. przez zmianę rozstrzygnięcia o częściowym oddaleniu powództwa zawartego w punkcie 2. zaskarżonego wyroku i podwyższenie kwoty zasądzonej w punkcie 1., a w pozostałym zakresie apelacja podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> <p>Koszty procesu w instancji odwoławczej podlegały dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>. – obie strony uległy sobie wzajemnie w połowie, stąd koszty pozasądowe podlegały wzajemnemu zniesieniu, a nieuiszczonymi kosztami sądowymi w postaci opłaty od apelacji, od obowiązku której powódka była zwolniona, należało w połowie obciążyć pozwanego, a w połowie Skarb Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1</a> ksc.</p> <p>Ryszard Małecki</p> </div>