Ppolska.starec← UrzadnikLog in

I C 585/23

Common courts2023-12-20
Case number
I C 585/23
Judgment date
2023-12-20
Type
SENTENCE

Judges

Małgorzata Kłek (PRESIDING_JUDGE)

Judgment text

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 585/23 upr</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 20 grudnia 2023r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Małgorzata Kłek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sąd. Beata Bukiejko</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2023 r. w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  zasądza od pozwanej <span class="anon-block">A. W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> kwotę 2 272,91 zł (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt dwa złote i dziewięćdziesiąt jeden groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25.10.2022 r. do dnia zapłaty,</p> <p>II.  w pozostałej części powództwo oddala,</p> <p>III.  zasądza od pozwanej <span class="anon-block">A. W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> kwotę 1 322,63 zł (jeden tysiąc trzysta dwadzieścia dwa złote i sześćdziesiąt trzy grosze) z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu,</p> <p>IV.  przyznaje radcy prawnemu <span class="anon-block">W. G.</span> kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) w tym kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) podatku VAT , tytułem wynagrodzenia za czynności kuratora pozwanej , której miejsce pobytu nie jest znane, które wypłacić z zaliczki uiszczonej przez powoda,</p> <p>V.  orzeka zwrot powodowi kwoty 57,20 zł (pięćdziesiąt siedem złotych i dwadzieścia groszy) tytułem niewykorzystanej zaliczki.</p> <p>Sygn. akt I C 585/23 upr</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem wniesionym w dniu 25 stycznia 2023 r. powód <span class="anon-block"> (...) Finanse Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block">A. W.</span> na jego rzecz kwoty 2 970,19 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym tj. od dnia 25.10.2022 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu , w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, kosztami poniesionymi przez powoda w elektronicznym postępowaniu upominawczym w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż w dniu 5 maja 2022 r. pozwana będąc konsumentem zawarła z powodem za pomocą środków porozumiewania się na odległość umowę pożyczki , w której kwota udzielonej pożyczki wyniosła 4 200,90 zł ,całkowita kwota do zapłaty przez pozwaną 4 343,23 zł , całkowita kwota pożyczki 3 000 zł, oprocentowanie całkowitej kwoty pożyczki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych uregulowanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 1)">art. 359§1 kc .</a> Pozwana zobowiązana była spłacić pożyczkę w 6 miesięcznych ratach. Z uwagi na brak terminowych wpłat powód wypowiedział pozwanej umowę pożyczki z zachowaniem 7-dniowego terminu wypowiedzenia. Powód wezwał jednocześnie pozwaną do zapłaty dochodzonej należności. Roszczenie stało się wymagalne z dniem 04.10.2022 r. Na należność dochodzoną pozwem składają się : kwota <span class="anon-block"> (...)</span>,47 tytułem kapitału pożyczki, kwota 61,19 zł tytułem oprocentowania całkowitej kwoty pożyczki, kwota 79,53 tytułem odsetek od zadłużenia przeterminowanego. Roszczenie dochodzone pozwem było przedmiotem postępowania przed <span class="anon-block">S. (...)</span>, który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w elektronicznym postępowaniu upominawczym.</p> <p>Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym <span class="anon-block">S. (...)</span> 7 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>zasądzono od pozwanej na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem wraz z kosztami procesu.</p> <p>Kurator pozwanej <span class="anon-block">A. W.</span>, której miejsce pobytu nie jest znane , działając w imieniu i na rzecz pozwanej, wniósł w terminie sprzeciw od w/w nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym zaskarżając nakaz w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości , zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych oraz przyznanie kuratorowi wynagrodzenie według norm przepisanych. Kurator pozwanej zakwestionował roszczenie powoda co do zasady i co do wysokości , zarzucił, iż powód nie udowodnił swojego roszczenia. Podniósł, iż ze wskazanych w pozwie dokumentów nie wynika, aby po stronie pozwanej istniało jakiekolwiek zobowiązanie do zapłaty wskazanej kwoty. Z ostrożności kurator pozwanej podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.</p> <p>Powód w piśmie procesowym z dnia 22.09.2023 r. (k. <span class="anon-block">(...)</span>. ) podtrzymał żądanie i stanowisko zawarte w pozwie. Podał, iż pozwana podjęła się spłaty zobowiązania.</p> <p>Na skutek wniesienia przez pozwaną sprzeciwu nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym utracił moc, a sprawa podlegała rozpoznaniu na zasadach ogólnych.</p> <p>Sąd ustalił co następuje :</p> <p>W dniu 05.05.2022 r. r. pozwana <span class="anon-block">A. W.</span> zawarła z powodem <span class="anon-block"> (...) Finanse Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> za pomocą Internetu <span class="anon-block">umowę pożyczki numer (...)</span>, na podstawie której została pozwanej udzielona pożyczka w kwocie 4 200, 90 zł , z czego całkowita kwota pożyczki wynosiła 3000 zł i stanowiła kapitał pożyczki wypłacony pożyczkobiorcy , kwota 1 200,90 zł stanowiła natomiast część kapitału pożyczki przeznaczonego na pokrycie prowizji. Całkowita kwota do spłaty przez pożyczkobiorcę wynosiła 4 343,23 zł. Umowa została zawarta na okres od dnia 05.05.2022 r. do dnia 05.11.2022 r. Zgodnie z umową i załączonym do niej harmonogramem spłat pozwana zobowiązana była do spłaty pożyczki w 6 miesięcznych ratach , termin spłaty ostatniej raty został określony na dzień 05.11.2022 r. Kwota pożyczki 3 000 zł została przelana na rachunek bankowy pozwanej w dniu 05.05.2022 r.</p> <p> <em> <!-- --> ( dowód : <span class="anon-block">umowa pożyczki o numerze (...)</span> k. <span class="anon-block">(...)</span>, formularz informacyjny k. <span class="anon-block">(...)</span>, wniosek o pożyczkę k. <span class="anon-block">(...)</span>, potwierdzenie przelewu pożyczki k. <span class="anon-block">(...)</span>, potwierdzenie opłaty rejestracyjnej k. <span class="anon-block">(...)</span> ) </em> </p> <p>Pozwana na poczet spłaty pożyczki dokonała wpłaty w dniu 13.07.2022 r. kwoty 727,09 zł.</p> <p> <em> <!-- -->( dowód : potwierdzenie realizacji transakcji k.<span class="anon-block">(...)</span>)</em> </p> <p>Pismem z dnia 07.09.2023 r. powód wypowiedział <span class="anon-block">umowę pożyczki numer (...)</span> zawartą z pozwaną w dniu 05.05.2022 r. Roszczenie powoda z tytułu niespłaconej pożyczki stało się wymagalne w dniu 04.10.2022 r.</p> <p> <em> <!-- --> ( dowód : wypowiedzenie umowy pożyczki k. <span class="anon-block">(...)</span> wraz z potwierdzeniem odbioru k. <span class="anon-block">(...)</span>) </em> </p> <p>Powód , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika , w dniu 25 października 2022 r. wniósł pozew o tożsame roszczenie w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r. <span class="anon-block">S. (...)</span> w sprawie IV Nc-e <span class="anon-block"> (...)</span> umorzył postępowanie wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w postepowaniu upominawczym.</p> <p> <em> <!-- -->( dowód : wydruk akt z <span class="anon-block"> (...)</span> k. <span class="anon-block">(...)</span>) </em> </p> <p>Sąd zważył, co następuje :</p> <p>Roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w części .</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez powoda dowodów , w tym w szczególności wydruku wniosku o pożyczkę , wydruku umowy pożyczki , wydruku formularza informacyjnego, wydruku potwierdzenia przelewu kwoty pożyczki , wydruku potwierdzenia przelewu rejestracyjnego, kopii wypowiedzenia umowy wraz z potwierdzeniem odbioru, które Sąd uznał za wiarygodne . Wskazać należy, iż wydruki komputerowe i kserokopie dokumentów mogą być uznane za dowód innego rodzaju niż dowód z dokumentu na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 308)">art. 308 kpc</a> . Dowody te w zasadzie nie były kwestionowane przez stronę pozwaną. Pozwana, zastępowana przez kuratora, kwestionowała roszczenie powoda co do zasady i co do wysokości , podniosła też zarzut przedawnienia roszczenia.</p> <p>Sąd nie podzielił zarzutu pozwanej w zakresie przedawnienia roszczenia . Nie ulega wątpliwości iż roszczenie, którego dochodzi powód, jest związane z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej. Stąd, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 kc</a> termin jego przedawniania wynosi 3 lata. Bieg przedawnienia, jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 120;art. 120 § 1)">art. 120§1 k.c.</a>, rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie dochodzone pozwem stało się wymagalne w dniu 04.10.2022 r. , wobec czego do dnia wniesienia pozwu w niniejszej sprawie , nie minął trzyletni okres przedawnienia roszczenia.</p> <p>Zarzut pozwanej braku udowodnienia roszczenia wraz z kwestionowaniem roszczenia co do zasady również nie zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>W niniejszej sprawie zastosowanie do zawartej przez pozwaną umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) mają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 ()">ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim</a>, która dopuszcza zawieranie umowy o kredyt konsumencki (w tym umowy pożyczki) za pomocą środków porozumiewania się na odległość. Umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to taka umowa, która spełnia warunki przewidziane w <span class="underline"> <!-- -->art. 2 pkt 1</span> ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta . Jest to zatem umowa, którą kredytodawca zawiera z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie.</p> <p>Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim określa wymogi formalne umowy o kredyt konsumencki. Umowa taka powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Wymóg wprowadzony w tym przepisie może być odczytywany przede wszystkim przez pryzmat <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 78</span> kc</a> jako wskazanie na zwykłą formę pisemną. Oznacza to, że – przynajmniej <em> <!-- -->prima facie</em> – wymóg wprowadzony w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim może być odczytywany jako zastrzeżenie zwykłej formy pisemnej, rozumianej zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 78</span> kc.</a> W literaturze silnie reprezentowane jest jednak stanowisko o konieczności interpretowania art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w sposób szerszy, niż wynikałoby to z tradycyjnego utożsamienia "formy pisemnej" z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 78)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 78</span> kc.</a> Rozstrzygającym argumentem w tym zakresie pozostaje treść <span class="underline"> <!-- -->art. 10 ust. 1</span> dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z 23.4.2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady <span class="underline"> <!-- -->87/102/EWG</span> (Dz.Urz. UE L Nr 133 z 22.5.2008 r., <span class="underline"> <!-- -->s. 66</span> ze zm.), zastrzegająca dla umowy kredytu, alternatywnie, zwykłą formę pisemną lub posłużenie się innym trwałym nośnikiem. Biorąc pod uwagę całkowity charakter harmonizacji oraz brak pozostawienia ustawodawcy krajowemu opcji implementacyjnej, wykładnia art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim powinna być dokonywana zgodnie ze źródłową dla niej regulacją prawa unijnego, a w konsekwencji konieczne jest odczytanie zastrzeżonego w niej wymogu pisemności w sposób rozszerzający (por. Komentarz do ustawy o kredycie konsumenckim red. Osajda 2018, wyd. 2)</p> <p>Wymaganie, jakie wynika z art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, trzeba interpretować przede wszystkim jako nakaz – skierowany do kredytodawcy – sporządzenia dokumentu obejmującego treść oświadczeń woli złożonych przez kredytodawcę oraz konsumenta i utrwalenia tego dokumentu w odpowiedniej formie. Wykładnia językowa art. 29 ust. 1 w/w ustawy sugeruje, że minimalną formą umowy o kredyt konsumencki jest forma pisemna, chyba że przepisy odrębne przewidują inną formę szczególną. Istotne argumenty przemawiają jednak za stanowiskiem, aby – oprócz formy pisemnej – dopuścić formę „trwałego nośnika" (zdefiniowanego w art. 5 pkt 17w/w ustawy). W szczególności przekonuje o tym wykładnia prounijna. Art. 10 ust. 1 dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span> jednoznacznie stanowi, że umowy sporządza się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku. Ponadto stanowisko to wspiera wykładnia celowościowa. Aby zapewnić odpowiednią ochronę interesom konsumenta nie jest konieczna wyłącznie forma pisemna. Do ochrony takiej wystarczy zastosowanie trwałego nośnika. Wykładnia ta uwzględnia aktualne uwarunkowania społeczno-gospodarcze, które wynikają z postępu technicznego oraz potrzeb gospodarki elektronicznej, w szczególności odnośnie do umów zawieranych na odległość (por. Tomasz Czech Komentarz do art.29 ustawy o kredycie konsumenckim ).</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe argumenty należy uznać, że umowę o kredyt konsumencki można zawrzeć zarówno w formie pisemnej (z własnoręcznymi podpisami), jak i na innym trwałym nośniku. W myśl powyższej interpretacji – nie jest konieczne opatrzenie dokumentu umowy przez strony własnoręcznym podpisem albo podpisem elektronicznym. Forma, jakiej wymaga art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (z uwzględnieniem wykładni prounijnej oraz celowościowej), jest zachowana również wtedy, gdy treść oświadczeń woli spisano na dokumencie papierowym, ale nie zamieszczono pod nim własnoręcznych podpisów albo umieszczono faksymile lub innego rodzaju podpis powielony mechanicznie. Stosownie do prounijnego oraz celowościowego kierunku interpretacji komentowanego przepisu dopuszczalne są różnorodne sposoby dochowania wymaganej formy przy zawieraniu umowy o kredyt konsumencki. Sposobem takim może być m.in. złożenie oświadczeń woli przez strony za pomocą środków porozumiewania się na odległość (np. telefonu, poczty elektronicznej), a następnie spisanie postanowień umowy na papierowym dokumencie (np. w postaci wydruku komputerowego), bez własnoręcznych podpisów.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podzielając powyższą argumentację, w ocenie Sądu , powód wykazał iż w niniejszej sprawie spełnił wymóg zawarcia umowy o kredyt konsumencki w formie pisemnej. Brak własnoręcznych podpisów stron pod przedłożoną przez powoda umową pożyczki ratalnej (kredytu konsumenckiego) z dnia 06.03.2019 r. nie uchybia wymogom określonym w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie zachowania formy pisemnej.</p> <p>Istotnym jest w niniejszej sprawie czy spisanie postanowień wskazanej przez powoda umowy poprzedzone zostało złożeniem przez strony oświadczeń woli zgodnych ze sporządzonym wydrukiem umowy pożyczki za pomocą środków porozumiewania się na odległość w tym w szczególności czy pozwana wyraziła wolę zawarcia przedmiotowej umowy.</p> <p>W ocenie Sądu w niniejszej sprawie powód udowodnił zawarcie przez pozwaną umowę pożyczki wskazanej w pozwie. Fakt ten wynika z przedłożonych przez powoda dowodów w postaci : wniosku o pożyczkę (k. <span class="anon-block">(...)</span>), potwierdzenia opłaty rejestracyjnej (k. <span class="anon-block">(...)</span>) , wydruku <span class="anon-block">umowy pożyczki o numerze (...)</span> (k. 13-15) , wydruku formularza informacyjnego ( k. <span class="anon-block">(...)</span>), potwierdzenia przelewu pożyczki ( k. <span class="anon-block">(...)</span>) . Dodatkowo zawarcie umowy pożyczki wskazanej w pozwie potwierdza fakt podjęcia przez pozwaną spłaty pożyczki , na poczet której pozwana w dniu 13 lipca 2022 r. uiściła kwotę 727,09 zł ( k. <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Wskazane dowody pozwalają w sposób nie budzący wątpliwości ustalić fakt zawarcia przez pozwaną z powodem umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) z dnia 05.05.2022 r. Pozwana nie kwestionowała , aby otrzymała od wierzyciela pierwotnego kwotę 3 000 zł , ani też , aby konto na które dokonano przelewu tej kwoty należało do niej.</p> <p>W konsekwencji za niezasadne należy uznać zarzuty pozwanej kwestionujące roszczenie powoda co do zasady . Powód wykazał przedstawionymi wyżej dowodami , iż udzielił w związku z zawarciem umowy kredytu konsumenckiego z dnia 05.05.2022 r. pozwanej pożyczki , wobec czego pozwana była zobowiązana do zwrotu ( co najmniej) kwoty pożyczki wypłaconej w wysokości 3000 zł. .</p> <p>Natomiast na uwzględnienie w części zasługuje podniesiony przez pozwaną zarzut kwestionujący wysokość dochodzonego przez powoda roszczenia.</p> <p>Istotne w niniejszej sprawie jest istnienie – w ocenie Sądu - w umowie pożyczki zawartej przez powoda z pozwaną klauzul abuzywnych , jak też obowiązek Sądu meriti do zbadania z urzędu , czy postanowienia stosowane w umowach zawieranych z konsumentami nie stanowią nieuczciwych warunków umownych tak, by nie mogły one wywołać wiążącego skutku wobec konsumenta.</p> <p>Wskazać należy , iż sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu , czy dane warunki umowy wchodzące w zakres stosowania dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich mają nieuczciwy charakter , a także do tego, aby dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą , o ile sąd ów posiada niezbędne ku temu informacje dotyczące stanu prawnego i faktycznego ( podobnie wyroki : z dnia 21 kwietnia 2016 r. , R. i R., C-377/14, EU:C:2016:283, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo, z dnia 21 grudnia 2016 r. 2016 r. ., G.N. i in. , C-154/15, C- 307/15 i C – 308/15, EU : C:2016:980, pkt 58)</p> <p>Ma to istotne znaczenie w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 września 2018 r. w sprawie C 176- 17 (…) S.A. w B przeciwko M.W.</p> <p>W niniejszej sprawie umowa pożyczki łącząca powoda i pozwaną , została zawarta w dniu 05.05.2022 r. na okres do dnia 05.11.2022 r. Kwota pożyczki wynosiła 4 200,90 zł, z czego wypłacono pozwanej 3000 zł , kwota 1 200,90 zł stanowiła prowizję , całkowita kwota do zapłaty przez pozwaną jako pożyczkobiorcę wynosiła 4 343,23 zł. Na podstawie umowy pozwana była zobowiązana do poniesienia prowizji w kwocie 1 200,90 zł , stanowiącej opłatę dodatkową. Wskazuje to, iż suma pozaodsetkowych kosztów kredytu mieściła się w limicie określonym w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim.</p> <p>W ocenie Sądu w umowie pożyczki wskazanej w pozwie zostały zawarte przez powoda klauzule abuzywne.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 1 kc</a> postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 2)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 2 kc</a> jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.</p> <p>W niniejszej sprawie bezspornym jest , iż pozwana miała przymiot konsumenta. Odnosząc się do pojęcia „główne świadczenia stron” wskazać należy , iż pojęcie to należy rozumieć wąsko i odnieść do <em> <!-- -->essentialia negotii</em> umowy , a więc takich jej elementów konstrukcyjnych , bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki . Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego , stanowiące te jego elementy , które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720§1 kc</a> stwierdzić należy , iż prowizja od pożyczki nie jest świadczeniem głównym stron umowy pożyczki.</p> <p>W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zapisy umowy nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej - prowizji w kwocie 1 200,90 zł nie zostały z pozwaną uzgodnione indywidulanie . Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 3)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 3 kc</a> nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W piśmiennictwie wskazuje się , że postanowieniami indywidulanie uzgodnionymi będą tylko takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez konsumenta. Dla oceny umowy stron w kontekście nieważności postanowień umowy istotne jest również porównanie wartości świadczenia , które ze względu na wysokość ustalonej prowizji pożyczkodawca zamierzał uzyskać ze świadczeniem , jakie pozwana otrzymała w wyniku jej zawarcia .</p> <p>Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy , iż zapisy umowne przewidujące obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty przez pozwaną – prowizji w wysokości 40,03 % udzielonej kwoty pożyczki ( pożyczki wypłaconej) nie były indywidualnie uzgodnione z pozwaną. Przedmiotowa opłata została określona we wzorcu umowy , przedłożonym stronie pozwanej do podpisu. Żaden punkt umowy łączącej strony nie wyjaśnia, w jaki sposób została obliczona prowizja. Wskazać przy tym należy , iż stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 4)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 4 kc</a> ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym , kto się na to powołuje. Zatem to na stronie powodowej spoczywał ciężar wykazania , że postanowienia nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty prowizji zostały uzgodnione indywidualnie . Powód w niniejszej sprawie okoliczności tej nie udowodnił.</p> <p>Kolejnym warunkiem uznania za abuzywne danego postanowienia umownego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 1 kc</a> jest kształtowanie przez sporne postanowienie umowne praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym na skutek tej sprzeczności musi dojść do rażącego naruszenia jego interesów. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka, sprzeczne z obyczajami będą więc takie działania , które zmierzają do niedoinformowania, dezinformacji, wykorzystania naiwności lub niewiedzy klienta. Natomiast termin „interesy konsumenta” należy rozumieć szeroko , nie tylko jako interes ekonomiczny , ale również przy uwzględnieniu aspektu zdrowia konsumenta i jego bliskich oraz dyskomfortu konsumenta, spowodowanego takimi czynnikami jak strata czasu, dezorganizacja życia, niewygoda, nierzetelne traktowanie, przykrości , naruszenie prywatności , doznanie zawodu , itd.</p> <p>W ocenie Sądu nałożenie na pozwaną opłaty – prowizji w kwocie 1200,90 zł, która wynosi 40,03 % kwoty udzielonej pożyczki jest rażącym naruszeniem dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości , przy czym godzi w interes finansowy pozwanej jako konsumenta.</p> <p>W tym zakresie należy podkreślić , iż skutkiem uznania klauzuli za abuzywną nie może być jej częściowa bezskuteczność ani „ miarkowanie” abuzywności . Brak mocy wiążącej dotyczy całości klauzuli niedozwolonej , nie jest więc dopuszczalne uznanie , że jest ona skuteczna w zakresie w jakim nie naruszałaby kryterium określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 1 kc .</a> W szczególności wniosek o częściowej bezskuteczności postanowień uznanych za abuzywne nie wypływa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 2)">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> § 2 kc.</a> Przepis ten przewiduje jedynie, że jeżeli postanowienia umowy zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1) § 1)">§1</a> nie wiążą konsumenta , strony są związane umową w pozostałym zakresie . Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wyeliminowania całej klauzuli , a nie ograniczeniu zakresu jej obowiązywania ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lipca 2-18 r. VACa 542/17 , wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2019 r., IX Ca<span class="anon-block">(...)</span> ) .</p> <p>W konsekwencji stwierdzić należy, iż umowa pożyczki wskazana w pozwie wiążąca powoda i pozwaną jest ważna, natomiast te postanowienia umowy w zakresie wysokiej prowizji- w kwocie 1 200,90 zł jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące , a strony związane są umową w pozostałym zakresie.</p> <p>Pozwana nie była zatem zobowiązana do spłaty na rzecz powoda kwoty 1200,90 zł prowizji. W konsekwencji pozwana była zobowiązana do zwrotu kwoty udzielonej (wypłaconej) pożyczki w wysokości 3 000 zł oraz wskazanych w umowie odsetek. Jak wynika z treści pozwu na kwotę dochodzoną pozwem składa się w szczególności należność główna w kwocie 2 829,47 zł . Powód przedłożył ponadto dowód wpłaty przez pozwaną w dniu 13 lipca 2022 r. kwoty 727,09 zł na poczet zaciągniętej u powoda pożyczki. Jak już wyżej wskazano powodowi nie należy się zwrot kwoty 1 200,90 zł odpowiadającej prowizji określonej w umowie , która w ocenie Sądu – jako wynikające z niedozwolonych postanowień umownych i w konsekwencji niewiążące pozwanej - powodowi się nie należą. Jednocześnie z uwagi na brak odpowiednich danych nie jest możliwe ustalenie przez Sąd wysokości odsetek należnych powodowi od kwoty udzielonej (wypłaconej) pozwanej pożyczki ( 3 000 zł). W tej sytuacji całą dokonaną przez pozwaną wpłatę w dniu 13 lipca 2022 r. w kwocie 727,09 zł należało zaliczyć na poczet spłaty pożyczki wypłaconej pozwanej w kwocie 3000 zł. Wobec powyższego należało uznać , iż pozwana jest zobowiązana do zapłaty na rzecz powoda kwoty 2 272,91 zł jako kwoty niespłaconej należności głównej ( kwoty udzielonej pożyczki w wysokości 3 000 zł ) wynikającej z umowy zawartej z powodem . W konsekwencji Sąd uwzględnił powództwo w części zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2 272,91 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym tj. od dnia 25.10.2022 r. do dnia zapłaty, zaś w pozostałej części powództwo jako nieuzasadnione Sąd oddalił .</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> stosunkowo je rozdzielając. Koszty procesu poniesione przez powoda wynoszą 1728,48 zł (opłata od pozwu 200 zł, koszty zastępstwa procesowego 900 zł , opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, koszty doręczenia korespondencji przez komornika 168,68 zł , zaliczka na kuratora pozwanej uiszczona w kwocie 500 zł wykorzystana do kwoty 442,80 zł ), pozwana nie poniosła żadnych kosztów procesu , powód wygrał proces w 76,52 % , wobec czego pozwana jest zobowiązana do zwrotu powodowi kwoty 1 322,63 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd nie uwzględnił wniosku powoda o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa prawnego poniesionych w elektronicznym postępowaniu upominawczym , uznając ,iż brak jest podstaw do zasądzenie zwrotu tych kosztów , albowiem elektroniczne postępowanie upominawcze zostało umorzone wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup> <!-- -->1</sup> kpc</a> od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.</p> <p>O wynagrodzeniu radcy prawnego, kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, Sąd rozstrzygnął zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z §5 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych mając na uwadze nakład pracy kuratora, wartość przedmiotu sprawy . Wynagrodzenie kuratora zostało powiększone o należny podatek VAT.</p> <p>O zwrocie powodowi niewykorzystanej zaliczki orzeczono na podstawie art. 84 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">K.</span>, 09.01.2024 r.</p> </div>