VIII U 900/23
Common courts2023-12-20
Case number
VIII U 900/23
Judgment date
2023-12-20
Type
REASONS
Judges
Paulina Kuźma
Legal basis
Judgment text
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 23 marca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">B. Ł.</span> z tytułu zatrudnienia jako pracownik na podstawie umowy o pracę u płatnika <span class="anon-block"> AGENCJA OCHRONY (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> osiągała przychód stanowiący miesięcznie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, które wynoszą:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="233"/>
<col width="233"/>
<col width="233"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Miesiąc/Rok</p>
</td>
<td>
<p>Rodzaj ubezpieczenia</p>
</td>
<td>
<p>Podstawa wymiaru składki w PLN</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>10-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>151,65 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>151,65 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>151,65 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>151,65 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>130,86 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>09-2017</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2287,17 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2287,17 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2287,17 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2287,17 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>1973,59 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>10-2017</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2453,06 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2453,06 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2453,06 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2453,06 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2116,74 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>12-2017</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2338,02 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2338,02 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2338,02 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2338,02 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2017,48 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>01-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2503,43 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2503,43 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2503,43 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2503,43 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2160,22 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>02-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2581,76 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2581,76 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2581,76 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2581,76 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2227,80 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>03-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2643,82 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2643,82 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2643,82 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2643,82 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2281,35 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>04-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>1711,42 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>1711,42 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>1711,42 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>1711,42 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>1876,00 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>05-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2432,99 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2432,99 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2432,99 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2432,99 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2099,43 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>06-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2395,31 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2395,31 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2395,31 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2395,31 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2066,91 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>07-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2354,29 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2354,29 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2354,29 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2354,29 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2031,52 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>08-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>2612,96 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>2612,96 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>2612,96 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>2612,96 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>2254,73 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="5">
<p>09-2018</p>
</td>
<td>
<p>Emerytalne</p>
</td>
<td>
<p>361,68 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Rentowe</p>
</td>
<td>
<p>361,68 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>361,68 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>361,68 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
<td>
<p>312,09 zł</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że <span class="anon-block">B. Ł.</span> w okresie wykonywania umowy o świadczenie usług zawartej z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> była pracownikiem <span class="anon-block"> AGENCJI OCHRONY (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> i to właśnie płatnik składek <span class="anon-block"> AGENCJA OCHRONY (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> winna obliczyć, rozliczyć i przekazać składki do ZUS za ubezpieczoną. Zdaniem organu rentowego, osoby zatrudnione na umowę o pracę w <span class="anon-block"> AGENCJI OCHRONY (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> były jednocześnie zleceniobiorcami, zatrudnionymi na podstawie umów o świadczenie usług, zawartych z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> i wykonywały pracę na rzecz płatnika z którym pozostawali w stosunku pracy; pracownicy płatnika w ramach zawartych umów o świadczenie usług wykonywali usługi portierskie. Nadto, Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że pomiędzy <span class="anon-block"> AGENCJĄ OCHRONY (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> a <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> istnieją nierozerwalne powiązania m.in. osobowe oraz kapitałowe. Zatem przychody osiągnięte przez <span class="anon-block">B. Ł.</span> w związku z umową o świadczenie usług z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> stanowią przychód ubezpieczonej z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy u płatnika <span class="anon-block"> Agencji Ochrony (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzja – k. 25-30 verte akt ZUS)</em>
</p>
<p>W dniu 25 kwietnia 2023 r. <span class="anon-block"> AGENCJA OCHRONY (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span>, reprezentowana przez radcę prawnego, odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez jej uchylenie oraz zasądzenie od organu na rzecz odwołującego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżonej decyzji zarzuciła:</p>
<p>1.
naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7;art. 77;art. 107)">art.7, art.77 i art.107 k.p.a.</a> poprzez uznanie, że ubezpieczony w ramach umowy zawartej z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> wykonywała pracę na rzecz pracodawcy pomimo braku materiału dowodowego potwierdzającego powyższe oraz braku wskazania w uzasadnieniu decyzji ustaleń odnoszących się konkretnie do ubezpieczonej;</p>
<p>2.
naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 10)">art. 10 k.p.a.</a> poprzez niewystarczające przedłużenie terminu na zajęcie stanowiska w sprawie; zdaniem pełnomocnika skarżącego zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie za zasadne ustaleń organu rentowego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odwołanie - k. 3 – 7)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych tj. w kwocie 270 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. <em>
<!-- -->(odpowiedź na odwołanie - k. 28-30)</em>
</p>
<p>Zainteresowana <span class="anon-block">B. Ł.</span> nie zajęła żadnego stanowiska w sprawie. <em>
<!-- -->(oświadczenie – e-protokół rozprawy z dnia 23 listopada 2023 r. 00:03:23, płyta CD k 87)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 20 lipca 2023 roku tutejszy sąd zawiadomił o toczącym się postępowaniu <span class="anon-block"> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span>. <em>
<!-- -->(postanowienie – k. 44)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</em>
</strong>
</p>
<p>Płatnik składek <span class="anon-block"> AGENCJA OCHRONY (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 5 czerwca 2012 r. pod numerem KRS <span class="anon-block"> (...)</span>. Zasadniczym przedmiotem prowadzonej przez spółkę działalności jest świadczenie usług w zakresie ochrony obiektów oraz mienia. Większościowym udziałowcem oraz prezesem zarządu ww. spółki jest <span class="anon-block">L. K.</span>. <em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne, informacja z KRS – k. 9-17)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 20 lutego 2012 r. pod numerem KRS <span class="anon-block"> (...)</span>. Spółka zajmuje się działalnością ochroniarską. Udziałowcem w spółce jest <span class="anon-block">L. K.</span> , który w spornym okresie był jej większościowym udziałowcem oraz pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. <em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne , informacja z KRS – k. 45-47)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> AGENCJA OCHRONY (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> <span class="anon-block"> i (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> współpracowały ze sobą w zakresie realizacji wspólnych kontraktów oraz w ramach wsparcia pracowniczego i technicznego. <em>
<!-- -->(niesporne)</em>
</p>
<p>Zainteresowana <span class="anon-block">B. Ł.</span> w okresie od 1 września 2017 r. do 31 października 2018 r. zatrudniona była w <span class="anon-block"> AGENCJI OCHRONY (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> na podstawie umowy o pracę na stanowisku pracownika ochrony – portiera w pełnym wymiarze czasu pracy. <em>
<!-- -->(świadectwo pracy - k.11 verte-12 akt ZUS) </em>
</p>
<p>We wskazanym okresie w podstawie wymiaru składek płatnik uwzględniał wyłącznie kwoty wynagrodzenia jakie zainteresowana miała wypłacane z tytułu umowy o pracę. <em>
<!-- -->(niesporne)</em>
</p>
<p>W dniu 20 lipca 2017 r. <span class="anon-block">B. Ł.</span> zawarła z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> umowę zlecenia na okres od 20 lipca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., przedłużoną aneksem do dnia 31 grudnia 2018 r.</p>
<p>Przedmiotem zawartej umowy była doraźna ochrona obiektu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(umowa zlecenia i aneks – k. 14-15 akt ZUS)</em>
</p>
<p>W związku ze świadczeniem umowy o świadczenie usług zainteresowana miała wypłacone następujące wynagrodzenie:</p>
<p>- za miesiąc wrzesień 2017 roku – 141,76 zł,</p>
<p>- za miesiąc październik 2017 roku – 319,78 zł,</p>
<p>- za miesiąc grudzień 2017 roku – 178,02 zł,</p>
<p>- za miesiąc styczeń 2018 roku – 356,04 zł,</p>
<p>- za miesiąc luty 2018 roku – 341,76 zł</p>
<p>- za miesiąc marzec 2018 roku – 417,58 zł</p>
<p>- za miesiąc kwiecień 2018 roku – 75,82 zł</p>
<p>- za miesiąc maj 2018 roku – 227,47 zł,</p>
<p>- za miesiąc czerwiec 2018 roku – 190,11 zł</p>
<p>- za miesiąc lipiec 2018 roku – 114,29 zł;</p>
<p>- za miesiąc sierpień 2018 roku – 9379,12 zł;</p>
<p>- za miesiąc wrzesień 2018 roku – 151,65 zł;</p>
<p>- za miesiąc październik 2018 roku – 151,65 zł.</p>
<p>Podmiot ten zgłosił zainteresowaną do ubezpieczenia zdrowotnego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(niesporne)</em>
</p>
<p>Inni pracownicy płatnika - ochroniarze również mieli zawarte równoległe do umów o pracę umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span>, na podstawie których pracowali w tym samym miejscu – na tych samych ochranianych obiektach, w tych samych warunkach, co w przypadku umowy o pracę zawartej z <span class="anon-block"> AGENCJĄ OCHRONY (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span>. Zakres ich obowiązków wykonywanych w ramach umów zlecenia nie różnił się niczym od obowiązków wykonywanych w ramach umowy o pracę - praca w ramach umowy zlecenia wykonywana była w tym samym umundurowaniu, pod tym samym kierownictwem, tyle, że obejmowała czynności po godzinach pracy z umowy o pracę. Praca na podstawie umów zlecenia pracowników płatnika nie różniła się niczym od umowy o pracę - ani charakterem aktywności, ani sprzętem – wykorzystywanym do realizacji – czynności w ramach obu podstaw prawnych od pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia. <em>
<!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">D. Z.</span> złożone na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 roku e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:15:27 – 00:18:56 – płyta CD – k. 87, zeznania zainteresowanej złożone na rozprawie w dniu w dniu 23 listopada 2023 roku e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:20:41 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:08:15 – 00:13:26 płyta CD – k. 87)</em>
</p>
<p>To w jakich godzinach pracownik wykonywał obowiązki w ramach umowy o pracę, a w których wykonywał umowę zlecenia, wynikało wyłącznie z grafiku ochroniarzy. Był jeden grafik na obie te umowy. <em>
<!-- -->(zeznania zainteresowanej złożone na rozprawie w dniu w dniu 23 listopada 2023 roku e-<span class="anon-block">protokół (...)</span>:20:41 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:08:15 – 00:13:26 płyta CD – k. 87)</em>
</p>
<p>Stan faktyczny niniejszej sprawy – w szczególności charakter pracy wykonywanej przez zainteresowaną <span class="anon-block">B. Ł.</span> został ustalony na podstawie zeznań świadka – będącego również pracownikiem ochrony u płatnika, z którym <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> zawarła umowę zlecenia dotyczące wykonywania tych samych usług ochrony (tyle, że w ponadnormatywnym czasie pracy), na terenie tych samych obiektów i pod tym samym kierownictwem oraz zeznań zainteresowanej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</em>
</strong>
</p>
<p>Odwołanie jest niezasadne.</p>
<p>Na wstępnie - odnosząc się do podnoszonego przez pełnomocnika skarżącej zarzutu naruszenia przez organ rentowy przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a> - wskazać należy, że Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu do postanowienia SN z dnia 11 czerwca 2013 r., II UK 74/13, zgodnie z którym od momentu wniesienia odwołania od decyzji ZUS do sądu rozpoznawana sprawa staje się sprawą cywilną, podlegającą rozstrzygnięciu według zasad właściwych dla tej kategorii. Odwołanie pełni rolę pozwu, a jego zasadność ocenia się na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Postępowanie sądowe skupia się na wadach wynikających z naruszenia przez organ rentowy prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnej, spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego. <em>
<!-- -->(vide też uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981 nr 8, poz. 142; z dnia 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 65 i z dnia 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985 nr 8, poz. 108 oraz postanowienia z dnia 19 czerwca 1998 r., II UKN 105/98, OSNP 1999 nr 16, poz. 529 i z dnia 29 maja 2006 r., I UK 314/05, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 173, a nadto wyroki z dnia 28 października 2009 r., I UK 132/09, z dnia 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09, i z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09).</em>
</p>
<p>Przechodząc do istoty niniejszego postępowania wskazać należy, że stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> <em>
<!-- -->(tj. Dz. U. z 2023r., poz. 1230)</em> obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p>
<p>Zgodnie zaś z brzmieniem art. 4 pkt 2a cytowanej ustawy płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne jest pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. W świetle powyższego przepisu składki na ubezpieczenie społeczne za pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej) odprowadza pracodawca, a za zleceniobiorcę/osobę świadczącą usługi (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej) zleceniodawca.</p>
<p>W myśl przepisu w związku § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe <em>
<!-- -->(t.j. Dz. U. z 2017 r. , poz. 1949)</em> podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyjątkiem składników wynagrodzenia wymienionych w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia.</p>
<p>Zgodnie zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18)">art. 18</a> ust. la cytowanej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w przypadku osób wykonujących pracę na postawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia.</p>
<p>Stosownie do treści art. 20 ust. l tej ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.</p>
<p>Ponadto zgodnie z brzmieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1;art. 81 ust. 5;art. 81 ust. 6)">art. 81 ust. l, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (<em>
<!-- -->tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1285)</em> do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.</p>
<p>Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było zatem ustalenie, czy wobec <span class="anon-block">B. Ł.</span>, zatrudnionej u płatnika składek – w <span class="anon-block"> AGENCJI OCHRONY (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w spornym okresie na podstawie umowy o pracę i jednocześnie wykonującej zlecenie zgodnie z umową zawartą z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> ma zastosowanie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>W świetle tego przepisu pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło lub zlecenia zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy <em>
<!-- -->(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 listopada 2020 r., III UK 439/19; uchwała Sądu Najwyższego z 2 września 2009 r., II UZP 6/09 oraz wyroki Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09; z 22 lutego 2010 r., I UK 259/09; z 18 października 2011 r., III UK 22/11; z 11 maja 2012 r., I UK 5/12; z 13 lutego 2014 r., I UK 323/13; z 7 lutego 2017 r., II UK 693/15; z 27 kwietnia 2017 r.).</em>
</p>
<p>To pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnej zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne. Wówczas płatnikiem składek nie jest ta osoba trzecia <em>
<!-- -->(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 października 2020 r., III UK 501/19).</em>
</p>
<p>Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy zarówno w uzasadnieniu uchwały z dnia 2 września 2009 r. (I UZP 6/09), jak i w uzasadnieniu uchwały z dnia 22 lutego 2010 r. <em>
<!-- -->(I UK 259/09), </em>zgodnie z którymi art. 8 ust. 2a ustawy systemowej ma odniesienie „do pracy wykonywanej na rzecz pracodawcy” powiązanej funkcjonalnie i miejscowo.</p>
<p>Z przywołanej uchwały jasno wynika, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nakazuje uważać za pracownika także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p>
<p>Także bowiem i w tym ostatnim przypadku, choć osoba (pracownik) formalnie zawarła umowę z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy i to on uzyskuje rezultaty jej pracy. Pracodawca jest zobowiązany obliczać, rozliczać i przekazywać za pracowników składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – art. 17 ust. 1 ustawy. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że w przypadku, gdy umowa cywilnoprawna jest zawarta nie bezpośrednio z pracownikiem, ale z osobą trzecią i dopiero ten „zewnętrzny” podmiot zawiera umowę cywilnoprawną z pracownikiem, to jednak płatnikiem składek jest pracodawca składek, pomimo że fizycznie wynagrodzenie wypłaca ów podmiot trzeci.</p>
<p>Za taką interpretacją obowiązków pracodawcy względem pracownika, zdefiniowanego w treści art. 8 ust. 2a ustawy, przemawia dodatkowo art. 4 pkt 2 lit. a ustawy określający, że płatnikiem składek jest właśnie pracodawca.</p>
<p>Odnieść się też trzeba do brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1 a)">art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, według którego w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a</a>, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Skoro płatnikiem jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej „uwzględnia się” w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, to pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy.</p>
<p>W przypadku zaś swoistego trójkąta umów - pogląd, że płatnikiem winien być pracodawca znajduje swe umocowanie także i w tym, że to na jego rzecz praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona i to on uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń oraz obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy.</p>
<p>Celem wprowadzenia takiej regulacji było po pierwsze: ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów, a po wtóre: ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu).</p>
<p>Tym samym dla celów ubezpieczeń społecznych wykonywanie pracy na podstawie umów cywilno-prawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy, łączącego jedynie pracownika z pracodawcą, także w zakresie określenia osoby płatnika składek. Teza ta jest także aktualna w stosunku do pracowników wykonujących także pracę na podstawie umów zlecenia <em>
<!-- -->(por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09; z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 259/09 oraz z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11 , w uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2021 r. III UZP 6/21)</em>
</p>
<p>Podkreślić także należy, że w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2021 r. III UZP 3/21 wskazano ,że pojęcie <strong>
<!-- -->"wykonuje pracę na rzecz pracodawcy"</strong>, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 2 r. poz. 423), obejmuje wykonywanie umowy zlecenia (innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia) zawartej przez pracownika z przedsiębiorcą prowadzącym sprzedaż towarów jego pracodawcy (np. przez Internet), z którym przedsiębiorca ten powiązany jest osobowo lub kapitałowo, także wtedy, gdy zakres obowiązków wynikających z umowy zlecenia jest odmienny od obowiązków objętych umową o pracę , a miejsce wykonywania umowy zlecenia znajduje się poza miejscem świadczenia umowy o pracę.</p>
<p>W tym miejscu wskazać należy, że określone hipotezą normy art. 8 ust. 2a obejmuje w istocie dwie sytuacje faktyczne, w jakich może się znaleźć osoba, do której przepis ten jest adresowany (pracownik wykonujący pracę na podstawie wymienionych umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą oraz umów cywilnoprawnych zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca jest świadczona na rzecz pracodawcy) mają równorzędny charakter z punktu widzenia skutków opisanych dyspozycją omawianej normy prawnej.</p>
<p>Konsekwencje prawne na gruncie ustawy systemowej, wynikające z realizacji takich umów, muszą być takie same, co oznacza, iż dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą.</p>
<p>W przypadku takich pracowników podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi łączny przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 4 pkt 9 w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1)">art. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>), uzyskany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianych umów cywilnoprawnych (art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 tej ustawy), zaś obowiązek obliczania, rozliczania i przekazywania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych spoczywa na pracodawcy jako płatniku (art. 17 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy).</p>
<p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że w ramach umów zleceń zawartych z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> przez pracowników płatnika (w tym także zainteresowaną) nadal wykonywali oni te same prace - usługi ochrony, zaś czynności jakie wykonywali w ramach umów zlecenia były identyczne do tych wykonywanych w ramach umów o pracę. Co więcej, to w jakich godzinach pracownik wykonywał obowiązki w ramach umowy o pracę, a w których wykonywał umowę zlecenia, wynikało wyłącznie z ustalonego uprzednio <strong>
<!-- -->jednego</strong> grafiku, zaś w trakcie wykonywania umów o pracę i umów zlecenia podlegali temu samemu kierownictwu.</p>
<p>Na tle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że praca wykonywana przez zainteresowaną w ramach umowy o pracę nie różniła się niczym od pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia. Praca jaką wykonywała w związku z zawartą umową zlecenia, odbywała się także na rzecz płatnika, w miejscu przez niego wyznaczonym, faktycznie pod jego kierownictwem.</p>
<p>Uznać zatem należy, że płatnik składek czerpał zatem korzyści z realizacji umowy zlecenia jaką jego pracownicy zawarli formalnie z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span>.</p>
<p>Sytuacja ta niewątpliwie, w ocenie Sądu Okręgowego, wyczerpuje dyspozycję przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, a skoro tak, to stosownie do wcześniejszych rozważań, pracodawca jest również płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanego.</p>
<p>Przesłanką decydującą o uznaniu za pracownika osoby świadczącej w ramach umowy zlecenia pracę na rzecz swojego pracodawcy, jest to, że w ramach takiej umowy, wykonuje faktycznie pracę dla swojego pracodawcy przez co uzyskuje on rezultaty jej pracy. Ustawodawca używając w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrotu „działać na rzecz” posłużył się nim w innym znaczeniu, niż w języku prawa, w którym działanie „na czyją rzecz” może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a>). Również wykonujący zlecenie „działa na rzecz zleceniodawcy” (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734;art. n)">art. 734 i n. k.c.</a>).</p>
<p>W przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> zwrot ten opisuje sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tzn. po pierwsze - umowy o pracę, po drugie - umowy zlecenia między pracownikiem, a osobą trzecią i po trzecie - umowy o świadczenie usług między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca w wyniku umowy zawartej ze zleceniodawcą przyjmuje w ostatecznym rozrachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy przez zleceniobiorców, przy czym następuje to w wyniku zawarcia umowy zlecenia/świadczenia usług z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawcą <em>
<!-- -->(<span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">J.</span> - <span class="anon-block">J.</span> „Konstrukcja uznania za pracownika w prawie ubezpieczenia społecznego<span class="anon-block"> (...)</span> 2011/8/22-28). </em>
</p>
<p>Celem takiej regulacji było, jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r. <em>
<!-- -->(II UK 399/13),</em> po pierwsze: ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów oraz po drugie: ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu). Tym samym, dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą, także w zakresie określenia osoby płatnika składek.</p>
<p>W świetle powyższych uwag należy podkreślić, że nie ma żadnych podstaw, aby zastosowanie przepisu art. 8 ust 2a ustawy systemowej, ograniczać tylko do sytuacji, gdy pracodawca zatrudnia swojego pracownika równolegle na podstawie umowy cywilnoprawnej.</p>
<p>Konsekwencją konstrukcji uznania za pracownika jest konieczność opłacania przez pracodawcę składki na ubezpieczenie społeczne za osobę, z którą została zawarta umowa zlecenia, tak jak za pracownika.</p>
<p>Stosownie do przepisu art. 32 ustawy systemowej, pracodawcę obciąża zatem także obowiązek poboru i odprowadzenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki na ubezpieczenie zdrowotne za osobę „uznaną za pracownika”.</p>
<p>Podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 66 ust 1 pkt 1a cytowanej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są pracownikami w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>; przy czym, w myśl przepisu art. 69 ust 1 ustawy, obowiązek ten powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.</p>
<p>Przepis art. 66 ust 1 pkt 1a „przenosi” zatem na grunt przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. konstrukcję uznania za pracownika unormowaną przepisem art. 8 ust 2a ustawy systemowej. Brak odrębnego uregulowania w tej ustawie (w szczególności w przepisach art. 85-86), kto jest płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby uznanej za pracownika (w rozumieniu art. 8 ust 2a ustawy systemowej), należy odczytywać jedynie jako potwierdzające regułę wyprowadzaną z art. 32 ustawy systemowej.</p>
<p>Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym przez zainteresowanego w badanym okresie jest konsekwencją objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym jako osoby uznanej za pracownika (art. 66 ust 1 pkt 1a ustawy w związku z art. 5 pkt 43 ustawy i art. 8 ust 2a ustawy systemowej), a nie jako zleceniobiorcy (art. 66 ust 1 pkt 1e ustawy).</p>
<p>Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. <em>
<!-- -->(I UK 227/05),</em> objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełniania ustawowych przesłanek, podleganie natomiast wynika z objęcia ubezpieczeniem i oznacza przyznanie prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku. Ubezpieczona z tytułu spornych umów przynależy do kategorii osób uznanych za pracownika, podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jak pracownik, a w konsekwencji płatnikiem tych składek jest pracodawca, a nie zleceniodawca.</p>
<p>Za obciążeniem obowiązkiem rozliczania i poboru składek, łącznie na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, tylko jednego podmiotu – pracodawcy, przemawia również zasada racjonalnego działania ustawodawcy. Przyjęcie odmiennej koncepcji (dwóch płatników składek – odrębnie na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne), skutkowałoby tym, iż to samo zdarzenie (tytuł prawny skutkujący obowiązkiem ubezpieczenia) pociągałoby „podwójne” obciążenie czasowe i ekonomiczne wywołane koniecznością prowadzenia rozliczenia, dokumentacji rozliczeniowej, poboru – nie tylko dla dwóch podmiotów (pracodawca, zleceniodawca), ale również dla ZUS.</p>
<p>Przypomnieć trzeba, iż zgodnie z przepisem art. 81 ust 6 ustawy systemowej, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia, emerytalne, rentowe, chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Obliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonych wymaga zatem uprzedniego wyliczenia kwoty składek na ubezpieczenie społeczne.</p>
<p>Wskazać też należy w tym miejscu na stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r. <em>
<!-- -->(III UZP 4/06),</em> zgodnie z którym, co prawda <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych</a> rozróżniająca cztery ryzyka ubezpieczeniowe: emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe nie objęła ubezpieczenia zdrowotnego, to jednak należy przyjąć, że ubezpieczenie to jest też rodzajem ubezpieczenia społecznego, zaś jego odrębność wynika przede wszystkim z faktu odmiennego przedmiotu ochrony oraz odrębności organizacyjnej, ubezpieczenie zdrowotne, jest bowiem realizowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Powyższe również przemawia za tym, aby sztucznie nie tworzyć „mnogości” płatników składek w sytuacji, gdy tytułem do ubezpieczeń jest jeden (ten sam) stosunek prawny.</p>
<p>Pracownik, zleceniobiorca, świadczący usługi, w całości finansują składki na swoje ubezpieczenie zdrowotne. W ich interesie i ich obowiązkiem, jest umożliwienie płatnikowi wywiązywanie się z terminowego rozliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne.</p>
<p>Stosownie do przepisu art. 193 ustawy, kto nie zgłasza wymaganych przepisami ustawy danych lub zgłasza nieprawdziwe dane mające wpływ na wymiar składek na ubezpieczenie zdrowotne albo udziela w tych sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawia ich udzielenia podlega karze grzywny.</p>
<p>W świetle powołanego przepisu, w sytuacji trójkąta umów z jakim mieliśmy do czynienia na gruncie rozpoznawanej sprawy, to obowiązkiem ubezpieczonego, jest udzielenie płatnikowi składek wszelkich niezbędnych danych pozwalających mu terminowo wywiązać się z obowiązków płatniczych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.</p>
<p>Co do samego sposobu wyliczenia podstawy wymiaru składek - strona skarżąca nie kwestionowała wysokości, a jedynie zasadę.</p>
<p>Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 <sup>
<!-- -->14</sup> §1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie.</p>
<p>W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych <em>
<!-- -->(Dz. U. z 2018 r., poz. 265). </em>O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSO Paulina Kuźma</em>
</p>
</div>