I C 1589/23

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 21 grudnia 2023 r.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Toruniu I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodnicząca Sędzia SO Joanna Grzempka</p> <p>Protokolant sekr. sąd. Natalia Kuc</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. w Toruniu na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span>we <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. S.</span> </p> <p>o bezpodstawne wzbogacenie</p> <p>1.  oddala powództwo;</p> <p>2.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego 5.417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sygn. akt I C 1589/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">(...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> w pozwie przeciw <span class="anon-block">M. S.</span> wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz 90.698,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27 maja 2023 r. do dnia zapłaty a ponadto o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu.</p> <p>Dochodzona kwota stanowiła równowartość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez pozwanego z kapitału na podstawie udzielonego przez powoda kredytu w kwocie 92.064,85 zł i zwrotu kredytowanej składki na ubezpieczenie w kwocie 3486,57 zł pomniejszoną o 4852,67 zł, którą powód potrącił z wierzytelnością przysługującą pozwanemu względem niego.</p> <p>Pozwany konsekwentnie wnosił o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jego rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sąd ustalił i zważył, co następuje.</p> <p>Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2023 r. wydanym sprawie I C 1202/22 Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span>ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego nominowanego do CHF nr <span class="anon-block"> (...)</span> Standardowe oprocentowanie z dnia 3 lipca 2008 r. oraz zasądził od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">M. S.</span> 51.826,85 zł, oddalając powództwo o zapłatę w pozostałej części. W wyroku tym Sąd uwzględnił zgłoszony przez bank zarzut potrącenia wierzytelności banku o zwrot wypłaconego kredytobiorcy kapitału kredytu. Okoliczności te są bezsporne.</p> <p>W kwestii roszczenia sformułowanego przez powoda, Sąd odwołuje się do argumentacji zawartej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie C-520/21. W sprawie tej TSUE rozważał, czy w warunkach istniejących po uznaniu umowy zawartej z konsumentem za nieważną w całości, przepisy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Rozstrzygając to zagadnienie TSUE wyszedł z założenia, że zgodność z prawem Unii przepisów krajowych regulujących praktyczne skutki nieważności umowy kredytu hipotecznego z powodu istnienia nieuczciwych warunków zależy od tego, czy przepisy te, po pierwsze, pozwalają na przywrócenie pod względem prawnym i faktycznym sytuacji konsumenta, w której znajdowałby się on w braku tej umowy, a po drugie, nie zagrażają realizacji odstraszającego skutku zamierzonego w dyrektywie 93/13.</p> <p>W konkluzji swych rozważań TSUE przyjął, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.</p> <p>Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela argumentację leżącą u podstaw powyższego stanowiska. W konsekwencji roszczenie skierowane przeciwko konsumentowi o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia polegającego na uzyskaniu świadczenia w postaci kapitału na mocy umowy uznanej następnie za nieważną, należy uznać <em> <!-- -->a limine</em> za niedopuszczalne.</p> <p>Niedopuszczalność omawianego roszczenia należy też przyjąć na gruncie prawa polskiego. Nie istnieje bowiem ogólna norma przewidująca odpłatność korzystania z cudzego majątku. Podstawami takimi są np. przepisy o odsetkach umownych i za opóźnienie, przepisy o wynagrodzeniu za korzystanie z cudzej rzeczy czy przepisy regulujące określone typy umów, na podstawie których dochodzi do przekazania określonych dóbr do korzystania drugiej stronie umowy. Ustawodawca nie przewidział natomiast zasady odpłatności korzystania z korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej w reżimie odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Przeciwnie, podstawową postacią zwrotu korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej jest jej <span class="underline"> <!-- -->zwrot w naturze</span>, bez powiększania o jakiekolwiek korzyści uzyskanej przez bezpodstawnie wzbogaconego. Żaden przepis nie przewiduje rozszerzenia obowiązku wzbogaconego o zwrot korzyści uzyskanych na skutek dysponowania przedmiotem wzbogacenia przez określony czas.</p> <p>Podzielenie stanowiska banku prowadziłoby do wykreowania całkowicie nowego roszczenia, z trudnymi dla oszacowania skutkami dla całego obrotu cywilnoprawnego, gdyż w zasadzie w każdym przypadku bezpodstawnego wzbogacenia zubożony mógłby żądać zwrotu ekonomicznej wartości korzystania przez wzbogaconego z przedmiotu wzbogacenia. Zbliżałoby też odpowiedzialność z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia do odpowiedzialności odszkodowawczej przez objęcie tą odpowiedzialnością również utraconych korzyści w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a>, co zostało odrzucone w judykaturze (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2017 r., V CSK 351/16, i z dnia 16 października 2020 r., V CSK 609/18).</p> <p>Uznanie roszczenia banku za bezpodstawne uzasadniało pominięcie dowodu z opinii biegłego oraz przesłuchania stron jako całkowicie zbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>W konsekwencji, w oparciu o wskazane przepisy prawa i powyższe rozważania, powództwo zostało oddalone w całości.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> uznając pozwanego za wygrywającego proces w całości. Na koszty procesu należne pozwanemu składają się: jedna stawka zastępstwa procesowego (5400 zł) oraz opłata skarbowa od złożenia dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).</p> </div>