I ACa 2191/23

<p>Sygn. akt I ACa 2191/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 28 grudnia 2023 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej</strong> w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="147"/> <col width="468"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędzia Bogdan Wysocki</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2023 r. w Poznaniu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->1. Skarbowi Państwa – <span class="anon-block">M.</span>;</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 2. <span class="anon-block"> Zakłady (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego <span class="anon-block"> Zakłady (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt I C 861/16</p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1. w ten sposób, że powództwo przeciwko pozwanemu <span class="anon-block"> Zakłady (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> oddala;</strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->w pozostałej części apelację oddala;</strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->zasądza od powoda na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> Zakłady (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> kwotę 3.450 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.</strong> </p> <p> <span class="anon-block">B. W.</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">D. G.</span> domagał się, po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa, zasądzenia od pozwanych <span class="anon-block"> Zakłady (...) spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span> oraz Skarbu Państwa – Dyrektora Zakładu Karnego w <span class="anon-block">K.</span> solidarnie kwoty 224.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.</p> <p>Kwota ta obejmowała zadośćuczynienie w wysokości 200.000 zł z tytułu cierpień, jakich powód doznał na skutek urazu w dniu 17 listopada 2014 r. w postaci przepukliny pachwinowej podczas wykonywania pracy w <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span>, do której skierowano go, jako więźnia, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 121)">art. 121 kkw</a>.</p> <p>W pozostałej części roszczenie obejmowało kwotę 2.099,84 zł z tytułu utraconego zarobku oraz kwotę 21.900,36 zł z tytułu odszkodowania za nieuzyskane jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy.</p> <p>Każdy z pozwanych wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Wyrokiem z dnia 27 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu:</strong> </p> <p>1.zasądził od pozwanego – <span class="anon-block"> Zakładów (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> - na rzecz powoda 11.500 zł (sł.: jedenaście tysięcy pięćset złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od:</p> <p>- 10.000 zł od 28 marca 2023r. do dnia zapłaty,</p> <p>- 1.500 zł od 28 lipca 2016r. do dnia zapłaty;</p> <p>2.w pozostałym zakresie powództwo oddalił.;</p> <p>3.nie obciążył powoda kosztami postępowania poniesionymi przez pozwanych;</p> <p>4.przyznał od Skarb Państwa Sąd Okręgowy w Poznaniu wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla powoda;</p> <p>5.nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża powoda z uwzględnieniem zwolnienia od kosztów wynikającego z postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 6 września 2017r;</p> <p>6.szczegółowe wyliczenie kosztów wynikających z punktu 4 i 5 pozostawił referendarzowi sądowemu.</p> <p> <strong> <!-- -->Pisemne uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone.</strong> </p> <p>Z ustnych, zasadniczych motywów wyroku należy wnioskować, że w ramach zasądzonego świadczenia sąd I instancji uwzględnił 10.000 zł z tytułu zadośćuczynienia oraz 1.500 zł z tytułu odszkodowania za utracone potencjalne zarobki w okresie od 17 listopada do 12 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd nie wskazał podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uznając jako jego podstawę faktyczna okoliczność, ze przy zatrudnianiu powoda przekraczane były dopuszczalne normy pracy w nadgodzinach, a w opinii biegłego z dziedziny medycyny pracy mogło to doprowadzić do urazu w postaci przepukliny pachwinowej.</p> <p> <strong> <!-- -->Wyrok ten zaskarżył pozwany <span class="anon-block"> Zakłady (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> w części uwzględniającej roszczenie w stosunku do tego pozwanego oraz w części nie obciążającej powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów procesu.</strong> </p> <p>W apelacji zarzucono:</p> <p>1.naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i błędne uznanie, że Pozwany ad. 1 nie zapewnił przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w swoim zakładzie pracy co doprowadziło do powstania u Powoda przepukliny;</p> <p>2.naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez dowolną ocenę dowodu z opinii biegłej dr. n. med. <span class="anon-block">B. Z.</span> z dnia 15 października 2020 r. oraz z 6 maja 2020 r. i danie wiary wynikającym z niej ustaleniom opartym na błędnym stanie faktycznym w zakresie wymiaru czasu pracy Powoda, okresu zatrudnienia Powoda, błędnego przyjęcia wysokości, z jakiej Powód podnosił indyki, błędnego i bezpodstawnego przyjęcia, że praca wykonywana przez Powoda zaliczała się do prac ciężkich, pominięcie faktu, iż Powód wykonywał wcześniej wymagające dużego wysiłku i obciążenia organizmu prace; bezpodstawne przyjęcie, że wykonywana praca była jedynym czynnikiem powstania przepukliny i istnieje powiązanie między pracą w godzinach nadliczbowych a powstaniem przepukliny;</p> <p>3.naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznanie, że Pozwany ad. 1 nie wykazał, że przepuklina powstała z innych, niezależnych od pracy w zakładzie pracy Pozwanego ad. 1 okoliczności, a poprzez to przypisanie Pozwanemu ad. 1 odpowiedzialności za powstanie przepukliny u Powoda;</p> <p>4.naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2352)">art. 2352</a> S 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (pkt. 2;pkt. 5)">pkt 2 i 5 k.p.c.</a> poprzez pominięcie dowodu z ponownej opinii biegłego z zakresu medycyny pracy, mimo iż przeprowadzenie dowodu z ww. opinii umożliwiłoby uzyskanie kompleksowej i rzetelnej analizy na temat okoliczności powstania i rozwinięcia przepukliny jako schorzenia samoistnego, ustalenia czy Powód miał predyspozycje do powstania przepukliny, ustalenia okresu, w którym u Powoda rozwijała się przepuklina, możliwości wykonywania pracy fizycznej przez Powoda mającego przepuklinę pachwinową lewostronną po wykonaniu operacji bez powikłań, braku dolegliwości w życiu codziennym w przypadku rodzaju przepukliny jaka wystąpiła u Powoda po wykonaniu operacji bez powikłań (na rozprawie w dniu 7 grudnia 2022 r. pełnomocnik Pozwanego ad. 1 zgłosił zastrzeżenie do protokołu na postanowienie w przedmiocie pominięcia ww. dowodu);</p> <p>5.naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444)">art. 444</a> S 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445</a> S 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> poprzez uznanie, że Pozwany ad. 1 ponosi winę za szkodę niemajątkową wyrządzoną na rzecz Powoda i poprzez to zasądzenie od Pozwanego ad. 1 na rzecz Powoda 10.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia i 1.500,00 zł tytułem utraconego zarobku.</p> <p>Apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez oddalenie powództwa w całości,</p> <p>ewentualnie</p> <p>o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy;</p> <p>Wniósł również o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Powód nie odniósł się do apelacji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja w zasadniczej części zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że, z uwagi na brak pisemnego uzasadnienia orzeczenia, zaskarżony wyrok z trudnością poddaje się ocenie sądu odwoławczego.</p> <p>W skrótowym z natury rzeczy ustnym uzasadnieniu sąd nie wyjaśnił bowiem wszystkich istotnych aspektów sprawy oraz podjętych rozstrzygnięć procesowych i merytorycznych.</p> <p>Nie jest to jednak ostatecznie tego rodzaju wada, która mogłaby skutkować uchyleniem orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy.</p> <p>Mimo rozbudowanych zarzutów procesowych apelacji stan faktyczny sprawy, istotny dla jej rozstrzygnięcia, był w rzeczywistości w przeważającej części niesporny albo też wynikający z nie budzących wątpliwości dokumentów urzędowych, w tym protokołów kontroli warunków przestrzegania przez pozwanego prawa pracy, przeprowadzonych przez właściwe organy państwowe.</p> <p>Dotyczyło to przede wszystkim okoliczności związanych z zatrudnieniem powoda oraz powstaniem u niego urazu w postaci przepukliny pachwinowej.</p> <p>Z kolei, jeżeli powód chciałby dochodzić w stosunku do pozwanego roszczeń z tego tytułu na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 i nast. kc</a>), to do jego obowiązków procesowych należało wykazanie istnienia normalnego związku przyczynowego między ewentualną pracą w nadgodzinach przekraczających dopuszczalne limity a powstałym urazem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>).</p> <p>Wątpliwe jest, czy tego rodzaju adekwatny związek przyczynowy (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 kc</a>) został w dostatecznym stopniu w realiach sprawy wykazany.</p> <p>Niewystarczająca ku temu wydaje się być opinia biegłej z dziedziny medycyny pracy, która bazowała jedynie na rozważaniach o charakterze przypuszczającym.</p> <p>Sama biegła stwierdziła, że do właściwej oceny stanu zdrowia powoda w omawianym kierunku konieczna byłaby opinia biegłego lekarza chirurga.</p> <p>Sąd zresztą w konsekwencji dopuścił dowód z opinii biegłego z dziedziny chirurgii, który jednak ostatecznie został pominięty z winy powoda, z uwagi na nieuiszczenie przez niego stosownej zaliczki (postanowienie z dnia 21 kwietnia 2022 r, k. 1019).</p> <p>Definitywne rozstrzyganie o tej kwestii nie było jednak na gruncie rozpoznawanej sprawy konieczne, tym bardziej, że mogłoby utrudnić powodowi dochodzenie swoich roszczeń we właściwym trybie.</p> <p>Roszczenia pozwu w stosunku do apelującego podlegały bowiem przede wszystkim oddaleniu jako przedwczesne, z przyczyn zasygnalizowanych w końcowej części apelacji, a wcześniej szczegółowo przedstawionych w odpowiedzi pozwanego na pozew.</p> <p>Gdyby za powodem przyjąć, że przepuklina powstała u niego w związku z wykonywaniem u pozwanego pracy, to konieczne byłoby zarazem przyjęcie, że doszło w ten sposób do wypadku przy pracy w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 ()">ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> (ob. tekst jedn. Dz.U. 2022.2189, dalej: „ustawa”).</p> <p>Co prawda powód, jako osoba pozbawiona wolności skierowana do pracy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 121)">art. 121 kkw</a> nie miał statusu pracownika w rozumieniu przepisów prawa pracy, niemniej z mocy art. 3 pkt. 2) ustawy stosowały się do niego przepisy o ubezpieczeniu wypadkowym.</p> <p>Poza sporem było przy tym, że został on objęty takim ubezpieczeniem na podstawie umów zawartych między zakładem karnym a apelującym.</p> <p>Obowiązkiem pozwanego było zatem ustalenie okoliczności wypadku i sporządzenie karty wypadku (art. 5 ust. 1 pkt. 2 ustawy), a powodowi przysługiwały hipotetyczne świadczenia wynikające z ustawy w postaci jednorazowego odszkodowania i zasiłku chorobowego.</p> <p>Z wnioskiem o ich przyznanie i wypłatę winien on w pierwszej kolejności zwrócić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 15 ustawy).</p> <p>Dodać należy, że na przeszkodzie realizacji uprawnień powoda wynikających z ustawy nie mogłaby stać odmowa wykonania przez pozwanego, jako podmiot zatrudniający, swoich obowiązków związanych z ustaleniem okoliczności wypadku przy pracy.</p> <p>Gdyby bowiem ZUS na tej podstawie odmówił przyznania stosownych świadczeń (por. art. 22 ust. 1 pkt. 1 ustawy), to w trybie odwołania od takiej decyzji ustalenie czy zdarzenie było wypadkiem przy pracy następowałoby w postępowaniu sądowym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2014 r. w sprawie I UZP 4/13, LEX nr 1469177).</p> <p>Poszkodowany mógłby także wystąpić do sądu pracy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a>, z odrębnym powództwem o ustalenie wypadku przy pracy.</p> <p>Tymczasem poza sporem jest, że powód nie wyczerpał do końca żadnej z wymienionych procedur związanych z dochodzeniem świadczeń na podstawie ustawy.</p> <p>Uznaje się natomiast, że z roszczeniami uzupełniającymi, takimi jak w rozpoznawanej sprawie, z tytułu wypadku przy pracy, można z zasady wystąpić dopiero po ustaleniu, czy i w jakim zakresie szkoda została wyrównana z funduszu ubezpieczeń społecznych, zbudowanego m.in. w tym celu ze składek uiszczanych przez pracodawców.</p> <p>W innym przypadku sama idea obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych traciłaby na racjonalności.</p> <p>W związku z tym przyjmuje się w orzecznictwie, że wystąpienie z roszczeniami uzupełniającymi przed dochodzeniem przez pokrzywdzonego roszczeń na podstawie ustawy może być uznane za przedwczesne i jako takie podlegające oddaleniu (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie I PSKP 7/21, LEX nr 3119717 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie III APa 3/15, LEX nr 1782004).</p> <p>Inną rzeczą jest, że, jak się wydaje, tego rodzaju roszczenia uzupełniające powinny być rozpoznawane w trybie właściwym dla postępowania przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Skutkuje to zmianą zaskarżonego wyroku przez oddalenie w całości powództwa skierowanego przeciwko apelującemu <span class="anon-block"> Zakładom (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Stąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.</p> <p>W pozostałym natomiast zakresie apelacja podlegała oddaleniu.</p> <p>Co prawda bowiem pozwany objął granicami zaskarżenia także rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3. wyroku, tj. o nieobciążaniu powoda obowiązkiem zwrotu pozwanym kosztów procesu, jednak w tym przedmiocie nie podniósł w apelacji jakiegokolwiek zarzutu.</p> <p>Sąd odwoławczy nie rozpoznaje natomiast z urzędu, poza przypadkami nieważności postępowania, ewentualnego naruszenia przepisów procedury cywilnej.</p> <p>Dlatego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> orzeczono jak w punkcie II. sentencji wyroku.</p> <p>Ponieważ zasadnicze wnioski apelacji uwzględnione zostały w całości powód zobowiązany jest do zwrotu apelującemu poniesionych przez niego kosztów postępowania odwoławczego, obejmujących uiszczoną opłatę sądowa od apelacji w wysokości 750 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 2.700 zł, razem 3.450 zł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391)">art. 391 kpc</a>, punkt III. wyroku).</p> <p> <span class="anon-block">B. W.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->Niniejsze pismo nie wymaga podpisu na podstawie § 100a ust. 1-3 rozporządzenia <span class="anon-block">M. S.</span> z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych jako właściwie zatwierdzone w sądowym systemie teleinformatycznym.</strong> </p> <p> Starszy sekretarz sądowy</p> <p> <span class="anon-block">S. S.</span> </p> </div>