I GZ 412/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 537/25 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w S. na rozstrzygnięcie Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej z dnia 16 grudnia 2024 r. nr DPRP.092.4-04.2024.ML.9445 w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 28 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 537/25 przywrócił termin do wniesienia skargi przez P. Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca) na rozstrzygnięcie Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej (organ) z 16 grudnia 2024 r., w przedmiocie ponownej negatywnej oceny projektu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z [...] czerwca 2025 r. skarżąca zwróciła się do Sądu I instancji o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek, skarżąca wskazała, że organ doręczając jej rozstrzygnięcie odnośnie ponownej oceny przedsięwzięcia, nie poinformował o możliwości wniesienia odwołania. Podniosła także, że została wprowadzona w błąd, gdyż w odpowiedzi na jej e-maila z [...] grudnia 2024 r. dotyczącego zapytania co do możliwości wniesienia odwołania od ponownej oceny ich wniosku, uzyskała odpowiedź, iż wyczerpana została ścieżka odwoławcza. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że do uchybienia terminowi doszło w warunkach braku pouczenia o prawie do złożenia skargi przy doręczaniu rozstrzygnięcia organu. Takie działanie organu nie może rodzić dla skarżącej negatywnych skutków wynikających z niedochowania terminu. W związku z powyższym WSA stwierdził, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a także dochowała ustawowego terminu na złożenie wniosku o jego przywrócenie i dokonała czynności, której uchybienie terminu dotyczy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 1427; dalej: p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe przyjęcie, że uczestnik nie ponosi winy w uchybieniu terminowi na złożenie skargi do sądu administracyjnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że takową winę ponosi, co spowodowało wydanie orzeczenia o przywróceniu terminu do dokonania czynności. Mając na uwadze powyższe, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Pismem z 27 października 2025 r. skarżąca wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego na jej rzecz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy brak pouczenia o możliwości odwołania się od ponownej negatywnej oceny projektu jest okolicznością powodującą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wskazać należy, że kwestie zaskarżalności aktów organów wydanych w trakcie postępowań jak w niniejszej sprawie reguluje ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r., poz. 324, dalej: u.z.p.p.r.). Stosownie do art. 30c ust. 1 i ust. 2 tejże ustawy, po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją oraz w przypadku, o którym mowa w art. 30i pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 30d ust. 3 u.z.p.p.r. na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30a ust. 3, art. 30b ust. 9 pkt 2 i art. 30i pkt 1 tejże ustawy. Jednakże w orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że w przypadku doręczenia wnioskodawcy informacji niezawierającej pouczenia albo zawierającej błędne pouczenie, nie ulega zmianie sposób i termin jej zaskarżenia, określony w art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., natomiast wniesienie skargi po upływie ustawowego terminu, wynikające z braku pouczenia albo błędnego pouczenia, stanowi usprawiedliwioną podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. (por. postanowienia NSA z 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1198/10; z 13 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 231/12, a także J. Jaśkiewicz, Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Komentarz, wyd. II, Komentarz do art. 30d ust. 3; pub. LEX/el. 2014). Zgodnie zaś z art. 30e u.z.p.p.r. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Zatem stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceniać nie tylko pod kątem obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, lecz także w świetle określonych prawem obowiązków organów administracji publicznej w postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne. Organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji czuwają - zgodnie z art. 9 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek. Zachowanie się przez stronę zgodnie z udzielonymi jej przez organ informacjami nie może powodować dla strony ujemnych konsekwencji, a wątpliwości, co do stanu faktycznego nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść strony. Przechodząc zatem do oceny przesłanek przywrócenia terminu i oceny złożonego wniosku należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że brak pouczenia o możliwości zaskarżenia stosownej czynności lub aktu do sądu administracyjnego miał wpływ na brak dokonania czynności w postępowaniu sądowym bez winy strony skarżącej. Brak stosownego pouczenia o możliwości zaskarżenia spornej czynności do sądu administracyjnego miał kluczowe znaczenie w sprawie. Skoro na czynność organu, jaką jest ponowna negatywna ocena przedsięwzięcia przysługuje stronie wniesienie skargi do sądu administracyjnego, to organ powinien w treści pisma informującego o dokonanej czynności zawrzeć stosowne pouczenie o możliwości zaskarżenia tej czynności. O obowiązku pouczania wnioskodawcy o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego stanowią przepisy art. 30a ust. 3, art. 30b ust. 9 pkt 2 i art. 30i pkt 1 u.z.p.p.r. oraz art. 14lze ust. 7 u.z.p.p.r. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie organu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. W odniesieniu do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości wydania orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a.