III FZ 338/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 1325/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 29 sierpnia 2025 r., nr SKO.4105.493.2025 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 20 kwietnia 2026 r., I SA/Gl 1325/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 29 sierpnia 2025 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 16 grudnia 2025 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanym przypadku o wykonaniu czynności z art. 73 § 1, § 2 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") świadczą adnotacje operatora pocztowego umieszczone na zwróconej przesyłce (na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru i kopercie, w której ją wysłano) oraz wyjaśnienia przezeń złożone w pismach z 6 marca 2026 r. i 26 marca 2026 r. Zgodnie z nimi przesyłka ta była dwukrotnie awizowana (po raz pierwszy – 30 grudnia 2025 r.; powtórnie – 8 stycznia 2026 r.), a 14 stycznia 2026 r. została zwrócona nadawcy jako niepodjęta w terminie. W konsekwencji czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., upłynął 13 stycznia 2026 r., a doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. W ocenie sądu, ostatnim dniem siedmiodniowego terminu do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi był wtorek 20 stycznia 2026 r., a bezskuteczny upływ tego terminu determinował powinność odrzucenia skargi stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżąca wskazała, że przesyłka nie została odebrana nie z powodu celowego zaniechania, lecz dlatego, że operator pocztowy nie pozostawił zawiadomienia o nadejściu przesyłki (awiza).W konsekwencji spółka nie miała wiedzy o oczekującej korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W myśl § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia - awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Ze znajdującej się w aktach sprawy nieodebranej koperty oraz wyjaśnień operatora pocztowego zawartych w pismach z 6 marca 2026 r. i 26 marca 2026 r. wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi była dwukrotnie awizowana w dniach 30 grudnia 2025 r. i 8 stycznia 2026 r., zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, wskazano również, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej oraz jej numer, na przesyłce znajdują się również wymagane podpisy i stempel poczty. Zostały zatem spełnione przesłanki do przyjęcia, że doszło do prawidłowego uznania przesyłki za doręczoną w dniu 13 stycznia 2026 r. W konsekwencji termin na uiszczenie wpisu od skargi upłynął 20 stycznia 2026 r. Skarżąca nie uiściła wpisu od skargi, dlatego sąd pierwszej instancji, uwzględniając te okoliczności, zobligowany był do jej odrzucenia. Potwierdzenie odbioru pisma jest dokumentem urzędowym. Zawarte w nim informacje dotyczące czynności podjętych przez operatora pocztowego w celu doręczenia przesyłki korzystają z domniemania prawdziwości oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Domniemanie wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone jedynie wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością, co w tej sprawie nie miało miejsca, gdyż prawidłowość awizowania przesyłki nie została skutecznie przez skarżącą obalona. W rozpoznawanej sprawie okoliczność nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi jest bezsporna i nie jest przez skarżącą kwestionowana. Skarżąca kwestionuje natomiast otrzymanie awiza. Należy podkreślić, że skarżąca zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia. W kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru oraz adnotacje na kopercie, przeciwdowodu nie może stanowić wyłącznie oświadczenie strony. Twierdzenie skarżącej o braku pozostawienia awiza jest zatem jednostronne, a na jego poparcie nie przedstawiła ona przekonujących dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, zostanie rozpoznany po zakończeniu postępowania zażaleniowego i przekazaniu akt do sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.