II SAB/Gl 219/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , , po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L. (L.) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy K. w przedmiocie przyznania usługi asystencji osobistej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia 29 kwietnia 2026 r. E. L. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy K. postępowania w sprawie dotyczącej przyznania usługi asystencji osobistej. W piśmie powyższym zawarto także skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 31 marca 2026 r. nr[...] , którą organ ten utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy K. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 6 lutego 2026 r. nr [...] w sprawie przyznania skarżącemu usługi asystencji osobistej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 136/21). Sąd stoi na stanowisku, że skarżący wniósł skargę w sprawie objętej kognicją sądów administracyjnych. Dotyczy ona bowiem bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Dostrzec jednak należy, że przed wniesieniem skargi postępowanie w sprawie zostało zakończone, albowiem organ I instancji decyzją z dnia 6 lutego 2026 r. wydał decyzję w sprawie, która następnie została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt: II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego skarga na bezczynność organu wniesiona w sytuacji, w której organ ten zakończył już postępowanie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi w tym wypadku uznać należy okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako bezczynność niedającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ w sposób kończący postępowanie administracyjne. Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu. Nadto, w uchwale z dnia 7 marca 2021 r., sygn. akt II OPS 1/21, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, wniesiona po jego zakończeniu, podlega odrzuceniu. Podstawą dla odrzucenia tego rodzaju skargi jest przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, należy bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość niedająca się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ w sposób kończący postępowanie administracyjne. Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu. W powyższej uchwale podkreślono również, że za rozstrzygnięcie sprawy należy uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania. Sytuacja taka zdaniem Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak już wskazano, decyzją z dnia 6 lutego 2026 r. organ I instancji przyznał skarżącemu żądane uprawnienie, a organ II instancji decyzją z dnia 31 marca 2026 r. rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy. Skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania, prowadzonego przez organ I instancji, została natomiast wniesiona w dniu 29 kwietnia 2026 r., a więc już po zakończeniu postępowania. Powyższe oznacza, że wobec zakończenia postępowania przez organ I instancji, w chwili jej wniesienia skarga była niedopuszczalna. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.