III SAB/Kr 18/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. A. C. wniósł skargę na "przewlekłe i wadliwe rozpoznanie ponaglenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, zakończone wydaniem postanowienia z dnia 11.12.2025 r., sygn. akt SKO.Z/4100/124/2025, które nie realizuje standardów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, ani konstytucyjnego prawa do skutecznego środka ochrony prawnej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu bez dokonywania oceny jej zarzutów merytorycznych. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei, stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Cytowane przepisy wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, co oznacza, że sądy te mogą rozpatrywać sprawy ściśle określone w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w innych ustawach szczególnych. Należy w związku z tym podkreślić, że możliwość skutecznego wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania uzależniona jest co do zasady od tego, czy możliwe jest skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję, akt, czynność, postanowienie, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. Jak to już zostało wcześniej zasygnalizowane, przedmiotowa skarga dotyczy przewlekłości SKO w Krakowie w rozpoznaniu ponaglenia. Wskazać w związku z tym należy, że w myśl przepisu art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej jako: "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przy czym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., w którym m.in. wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższego uregulowania wynika, że ponaglenie stanowi środek mający na celu zniesienie stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś postanowienie je rozpoznające nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty, albowiem dotyczy jedynie kwestii wpadkowej związanej z nieterminowym załatwieniem sprawy przez organ administracji publicznej. Poza tym, postanowienie to nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości złożenia na nie zażalenia. Omawiana instytucja odnosi się więc wyłącznie do kwestii ściśle procesowej, incydentalnej i służy wyłącznie ocenie terminowości działania organu. Dlatego postępowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia na podstawie art. 37 k.p.a. nie ma cech samodzielnego i nowego postępowania administracyjnego. Wniesienie ponaglenia stanowi także wyczerpanie środków zaskarżenia przed wywiedzeniem przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (postanowienie WSA w Łodzi z 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SAB/Łd 4/26, orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast na postanowienie organu, rozpatrujące ponaglenie, nie można skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie stanowi ono żadnego z postanowień, o których mowa w art. 3 §2 pkt 2 p.p.s.a.. Załatwienie ponaglenia nie mieści się w ww. katalogu spraw, rozpoznawanych przez sądy administracyjne. W związku z powyższym, skoro nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na postanowienie organu rozpatrujące ponaglenie, nie jest również dopuszczalne wniesienie skargi na przewlekłość organu w przedmiocie załatwienia tego ponaglenia. Również podnoszona przez skarżącego wadliwość rozpoznania ponaglenia pozostaje bez wpływu na ocenę dopuszczalności wniesienia skargi. Jak to już zostało wcześniej wskazane, ustawodawca nie przewidział odrębnej skargi do sądu administracyjnego na sposób rozpoznania ponaglenia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż określone w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a., wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotowa skarga na przewlekłość jako niedopuszczalna podlega w związku z tym odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).