III OZ 297/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt III SPP/Gl 37/25 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J. L. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia 24 stycznia 2024 r., nr LIV/573/2024 w przedmiocie skargi na działalność organu wykonawczego gminy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt III SPP/Gl 37/25 odrzucił zażalenie J. L. (dalej także jako: skarżący) na postanowienie tego Sądu z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt III SPP/Gl 37/25 o utrzymaniu w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 24 września 2025 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi skarżącego na uchwałę Rady Gminy M. z dnia 24 stycznia 2024 r., nr LIV/573/2024 w przedmiocie skargi na działalność organu wykonawczego gminy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie niedopuszczalne. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że w wypadku postanowienia wydanego w przedmiocie sprzeciwu sąd – stosownie do art. 260 § 2 zdanie drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to zdaniem Sądu I instancji, że na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje, bowiem jest ono prawomocne w momencie podpisania. Dlatego Sąd I instancji postanowił odrzucić zażalenie skarżącego jako niedopuszczalne. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącego z dnia 22 kwietnia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu. Słusznie Sąd I instancji wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu, że rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy, a więc w związku z tym, że orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane tak postanowienie ma charakter postanowienia sądu drugiej instancji, a zatem nie podlega kontroli instancyjnej. Podkreślić należy, że p.p.s.a. nie przewiduje wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Skoro zaś zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt III SPP/Gl 37/25 skarżącemu nie przysługiwało, to prawidłowo Sąd I instancji zaskarżonym obecnie postanowieniem wniesione zażalenie odrzucił. Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny wniesione zażalenie oddalił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.