II SA/Gl 674/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 marca 2026 r. nr SKO.GN/41.8/2026/2535 w przedmiocie projektu podziału nieruchomości p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej Gminie S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem nadanym dnia 21 kwietnia 2026 r. Gmina S. (dalej: strona skarżąca), reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy S. złożyła skargę sądową na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 marca 2026 r. nr SKO.GN/41.8/2026/2535. Wskazaną decyzją organ uchylił zaskarżoną odwołaniem decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 14 stycznia 2026 r. znak [...] w części dotyczącej wskazania w jej sentencji przeznaczenia powstającej z podziału działki nr [...] pod drogę publiczną kategorii powiatowej, a w pozostałym zakresie wskazaną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych (por. w szczególności uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, a także chociażby postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 296/22 i z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 351/22). Ponadto, w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, wskazano, że organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej, obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. W procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi zatem potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniami, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia podważałoby bowiem zaufanie do organów władzy publicznej. W takiej sytuacji uzasadnionym byłoby twierdzenie, że jednostki te nie działają zgodnie z prawem, lecz kierują się własnymi interesami, nierzadko nie mającymi podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. Podkreślił również, że w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że ani Gmina S. ani Burmistrz Miasta i Gminy S., działający w imieniu Gminy nie posiadają legitymacji procesowej do wywiedzenia skargi na zaskarżoną decyzję, nawet gdy decyzja ta dotyka bezpośrednio lub pośrednio praw i obowiązków tej jednostki samorządu terytorialnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 1642/21 i z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 791/21). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd wydał postanowienie na posiedzeniu niejawnym. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.