II OZ 706/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 324/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 3 marca 2025 r. nr Rep. 786/ZP/24 w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 2 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 324/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił skargę M.S. (dalej jako "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 3 marca 2025 r. nr Rep. 786/ZP/24 w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Za odrzuceniem skargi przemawiał fakt, że skarżący nie uiścił wpisu sądowego do skargi. Z akt sprawy wynikało, że skarżący po wezwaniu go zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 26 maja 2025 r. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł wystąpił o prawo pomocy w zakresie wpisu sądowego a postępowanie to zakończone zostało prawomocnym postanowieniem Sądu z 2 grudnia 2025 r., sygn. akt II SPP/Ol 56/25, w którym utrzymano mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 30 września 2025 r., którym pozostawiono wniosek skarżącego o prawo pomocy bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku o prawo pomocy w wyznaczonym do tego terminie. W tym stanie sprawy Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 22 stycznia 2025 r. wezwał skarżącego do wykonania zarządzenia z 26 maja 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od jego doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. Doręczenie nastąpiło 11 lutego 2026 r. (zpo. k. 45 akt) a termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie 18 lutego 2026 r. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarga podlegała odrzuceniu. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie (k. 116 akt), stwierdzając, że nie jest zadowolony z ww. postanowienia. Nie przedstawił w nim żadnych argumentów, na poparcie tego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą zaskarżonego postanowienia jest to, że skarżący składając skargę do sądu, nie uiścili niezbędnego wpisu sądowego. Nie kwestionował on zasadności i wysokości wpisu jednak wystąpił w terminie do złożenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu z wnioskiem o prawo pomocy w zakresie zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów wpisu. Kwestia ta została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu z 2 grudnia 2025 r. sygn. akt II SPP/Ol 56/25, którym utrzymano w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 30 września 2025 r., którym pozostawiono wniosek skarżącego o prawo pomocy bez rozpoznania z uwagi na nieusunięcie braków formalnych tegoż wniosku poprzez nienadesłanie w terminie wypełnionego i kompletnego formularza PPF. Wobec tego kwestia prawa pomocy została prawomocnie przesądzona i zaktualizował się obowiązek z art. 230 § 1 P.p.s.a. tj. uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Wobec tego koniecznym było ponowne wezwanie skarżącego do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 26 maja 2025 r., co uczyniono zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 22 stycznia 2026 r. Jednocześnie pouczony został o konsekwencji braku uiszczenia wpisu tj. odrzucenia skargi stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. Zarządzenie powyższe doręczono mu 11 lutego 2026 r. co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 45 akt), zatem z trym dniem rozpoczął bieg termin na dokonanie wpisu od skargi. Skoro do 18 lutego taka opłata nie została dokonana na konto Sądu konieczne było odrzucenie skargi stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. W tym stanie sprawy trudno odnieść się do stanowiska skarżącego świadczącego o jego niezadowoleniu z wydanego postanowienia. Każdy kto wnosi skargę do sądu ponosi związane z tym koszty sądowe, które stanowi wpis od skargi. Wyjątkiem od tej reguły jest okoliczność zwolnienia ustawowego z konieczności ich ponoszenia określona podmiotowo i przedmiotowo w art. 239 § 1 i 2 P.p.s.a. Skarżący mógł skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z art. 239 § 1 pkt 4 tj. uzyskując prawo pomocy, ale zaniechał uzupełnienia nadesłanego formularza PPF. Wynikiem tego było nieprzystąpienie przez referendarza sądowego do merytorycznego rozpatrzenia jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych – z uwagi na braki nadesłanego formularza pozostawiono wniosek bez rozpoznania. Postawa skarżącego zadecydowała zatem o tym, że po pierwsze Sąd nie mógł ocenić czy jego sytuacja majątkowa i osobista kwalifikuje go do uzyskania zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, po drugie zaniechał dokonania wpisu od skargi po wezwaniu Sądu, co skutkowało odrzuceniem skargi bez poddania jej merytorycznej ocenie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.