I SAB/Ke 7/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-StępniakA, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M.P. na bezczynność Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego M. P.-M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Sygn. akt I SAB/Ke [...] Uzasadnienie M. P. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę z 17 sierpnia 2022 r. na bezczynność Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach (dalej: "organ") skutkującą brakiem wszczęcia postępowania zainicjowanego jego wnioskiem z 23 kwietnia 2021 r. Dodatkowo zażądał stwierdzenia przez Wojewódzki sąd Administracyjny w Kielcach, że działanie organu stanowiło znaczącą bezczynność i nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 60 000 zł i zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 50 000 zł. W odpowiedzi na skargę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach bezczynność polegająca na braku wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z 23 kwietnia 2021 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku z 23 kwietnia 2021 r. wynika, że skarżący wnosił o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Natomiast decyzją z 8 czerwca 2021 r. nr 1366/2021 organ odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej. Przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 45). Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. W związku z tym w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest bezczynność organu, sąd kontroluje jedynie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. W niniejszej sprawie sąd stwierdził, że m. in. wniosek skarżącego z 23 kwietnia 2021 r. był podstawą do wydania przez organ ww. decyzji administracyjnej. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19; dostępna na orzeczenia.nsa.gov.pl) wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ogólna moc wiążąca uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego powoduje, iż wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Przenosząc powyższą ocenę prawną na grunt rozpoznawanej sprawy, należało przyjąć, że zaistniała przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez sąd. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zakończyło się bowiem decyzją organu z 8 czerwca 2021 r., a skarga na bezczynność została wniesiona do organu 23 sierpnia 2022 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł o odrzuceniu skargi w pkt 1 sentencji postanowienia. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach pomocy prawnej Sąd przyznał w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68). Składa się na nie kwota 295,20 zł (kwota 240 zł powiększona o 23% stawkę VAT).