II OSK 1246/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 111/07 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] lipca 2006 r., znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 111/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę H. B. wniesioną na decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że skarżąca w dniu 24 stycznia 2007 r. złożyła skargę noszącą nazwę "sprzeciw od decyzji Wojewody Lubelskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r." Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2007 r. skarżąca wezwana została do usunięcia braków formalnych skargi poprzez sprecyzowanie: czy skarga z dnia 24 stycznia 2007 r. jest skargą na decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] lipca 2006 r., znak [...], czy też skargą na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2006 r., znak [...] w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe, skarżąca w piśmie z dnia 6 marca 2007 r. wyjaśniła, że jest to skarga na decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] lipca 2006 r., który zatwierdził nielegalną dokumentację techniczną oraz niesłusznie wydał przeciwnikom H. B. pozwolenie na budowę – czym naruszył jej podstawowe prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd wskazał, że niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, co oznacza, że skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, mimo że przysługiwał mu wymieniony w art. 52 § 2 P.p.s.a. środek zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w sprawie niesporne jest, iż skarżącej od decyzji Starosty Opolskiego z dnia [...] lipca 2006 r. przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania do organu wyższego stopnia, tj. Wojewody Lubelskiego. Jak wynika z akt sprawy skarżąca złożyła takie odwołanie do organu drugiej instancji, który po jej rozpoznaniu wydał decyzję z dnia [...] października 2006 r., znak [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. Skoro skarżąca złożyła skargę od decyzji organu pierwszej instancji, pomimo, że od decyzji przysługiwało jej odwołanie do Wojewody Lubelskiego to skarga ta jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Skargę kasacyjną od postanowienia skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanego jej prawa pomocy, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: 1) art. 6 P.p.s.a. poprzez nieudzielanie skarżącej występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do przysługujących jej środków zaskarżenia oraz niepouczenie jej o skutkach zaskarżenia błędnie wskazanej decyzji, 2) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 2 P.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie, gdyż mimo wyczerpania środków zaskarżenia skarga została odrzucona, 3) art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach, a jedynie w granicach skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, że skarżąca jako osoba starsza, niewykształcona może nie posiadać wiedzy jaki środek zaskarżenia przysługuje od decyzji wydanej przez starostę, a jaki od decyzji wydanej przez wojewodę i czy możliwe jest zaskarżenie decyzji organu pierwszej instancji do Sądu. Z treści skargi oraz innych pism jednoznacznie wynikało, że przedmiotem zaskarżenia jest ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbudowę W. i T. B. Nieudzielanie skarżącej wskazówek przez Sąd, o których mowa w art. 6 P.p.s.a. spowodowało, że skarżąca błędnie wskazała jako przedmiot zaskarżenia decyzję organu pierwszej instancji, przez co została pozbawiona wpływu na toczące się postępowanie. Ponadto skarżąca w postępowaniu administracyjnym wyczerpała środki zaskarżenia, bowiem od decyzji Starosty Opolskiego złożyła odwołanie do Wojewody, zatem Sąd niezasadnie odrzucił skargę na tej podstawie, iż nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca oparła wniesioną w sprawie skargę kasacyjną o podstawę przewidzianą w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. o zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można zgodzić się z oceną skarżącej, że Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę naruszył przepis art. 6, art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 2 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., znak [...] Starosta Opolski odmówił H. B. wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego na cele mieszkalne zakończonego ostateczną decyzją Starosty Opolskiego z dnia [...] stycznia 2004 r. W dniu 12 lipca 2006 r. skarżąca wniosła odwołanie do Wojewody Lubelskiego, który decyzją z dnia [...] października 2006 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślenia wymaga, że zarówno decyzja Starosty Opolskiego z dnia [...] lipca 2006 r., jak również decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2006 r. zawierały prawidłowe pouczenia o sposobie i terminie ich zaskarżenia. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że skarżąca pomimo prawidłowego pouczenia o przysługującym jej prawie do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2006 r. w terminie trzydziestu dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem organu, w dniu 24 stycznia 2007 r. wniosła skargę nazwaną "sprzeciw od decyzji Wojewody Lubelskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r." (25 stycznia 2007 r. - data przekazania skargi organowi przez Sąd). Treść pisma skarżącej z dnia 24 stycznia 2007 r. nie pozwalała na nadanie mu dalszego biegu, dlatego zasadnie zarządzeniem z dnia 27 lutego 2007 r. Sąd wezwał skarżącą do sprecyzowania: czy skarga z dnia 24 stycznia 2007 r. jest skargą na decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] lipca 2006 r., znak [...], czy też skargą na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2006 r., znak [...] w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. ma zastosowanie wówczas, kiedy wskutek niezachowania warunków formalnych pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu. Przewodniczący ma wtedy obowiązek wezwać stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia. W sytuacji, gdy żądanie strony dotyczyło wniesienia skargi, na wnoszącej pismo ciążył obowiązek oznaczenia organu administracji publicznej, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, wskazania zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (podając datę wydania, numer i przedmiot rozstrzygnięcia). W zakreślonym terminie skarżąca w piśmie z dnia 6 marca 2007 r. wyjaśniła, że jest to skarga na decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] lipca 2006 r. Zatem w sytuacji, gdy skarżąca mimo prawidłowego pouczenia przedmiotem swej skargi uczyniła decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2006 r., prawidłowo Sąd Wojewódzki odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, że Sąd odrzucając skargę naruszył art. 6 P.p.s.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek stosownie do dyspozycji art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach zaniedbań, to "potrzebne wskazówki" interpretowane są w judykaturze jako wskazówki Sądu, bez których strona niemająca pomocy prawnej pozbawiona byłaby wpływu na toczący się proces i przez to nie mogła zrealizować swoich uprawnień (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999 r., II UKN 20/99, OSNAPiUS nr 18 z 2000 r., poz. 695). Nie oznacza to jednak, że Sąd zobowiązany jest do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych jej zachowań (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2000 r., II UKN 639/99, OSNAPiUS nr 3 z 2002 r., poz. 78). Należy stwierdzić, że wynikający z treści art. 6 P.p.s.a. obowiązek udzielania stronom wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań nie jest obowiązkiem nieograniczonym. Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez Sąd art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach, a jedynie w granicach skargi, bowiem nawet jeśliby uznać, że intencją strony było zaskarżenie decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2006 r. to skarga wniesiona w dniu 24 stycznia 2007 r. (25 stycznia 2007 r. - data przekazania skargi organowi przez Sąd) podlegałaby odrzuceniu jako wniesiona po upływie ustawowego terminu. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższa decyzja doręczona została skarżącej w dniu 13 października 2006 r. (k. 8 akt administracyjnych), zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do Sądu (za pośrednictwem organu) upłynął w dniu 13 listopada 2006 r. Zatem już tylko z tej przyczyny skarga jako wniesiona po upływie terminu do jej złożenia podlegałaby na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. odrzuceniu. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 marca 2007 r. odrzucające skargę, wbrew stanowisku skarżącej jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego wykonanego w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.