I FZ 286/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia X. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2448/21 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2448/21 w sprawie ze skargi X. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 lipca 2021 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.408.2021.1.MŻA w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2448/21, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia X. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2022 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. 2. Relacja ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji 2.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2022 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę Spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 lipca 2021 r. Odpis sentencji tego wyroku w dniu 22 kwietnia 2022 r. został doręczony na adres podany w skardze przez pełnomocnika Skarżącej. Pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia 1 maja 2022 r. wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 kwietnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 10 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony w dniu 19 maja 2022 r. na adres podany w skardze przez pełnomocnika Skarżącej. 2.2. W piśmie z dnia 23 czerwca 2022 r. zawierającym zażalenie Skarżąca - działając z ostrożności procesowej - sformułowała również wniosek (uzupełniony pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r.) o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 10 maja 2022 r. 3. Uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji W motywach postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, Sąd ocenił, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia, gdyż swoją argumentacją zmierzała do zakwestionowania skuteczności doręczenia postanowienia z dnia 10 maja 2022 r. oraz sentencji wyroku. W odniesieniu do takich motywów Skarżącej, Sąd wyjaśnił, że Spółce skutecznie doręczono przesyłkę zawierającą odpis postanowienia z dnia 10 maja 2022 r. Na marginesie Sąd zauważył, że pełnomocnik Skarżącej nie jest w stanie w sposób wiarygodny przedstawić ciągu zdarzeń i wskazać, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wskazał bowiem, że przyczyna niedochowania terminu ustała 1 lipca 2022 r., twierdząc, że tego dnia powziął informację, o błędnym doręczeniu postanowienia Sądu z dnia 10 maja 2022 r. Tymczasem z wniesionego 4 lipca 2022 r. zażalenia wynika, że zostało ono sporządzone 23 czerwca 2022 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd ocenił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jako niezasadny. 4. Zażalenie Spółki 4.1. W zażaleniu Spółka zaznaczyła, że została efektywnie pozbawiona prawa do sądu w związku z bezskutecznym wobec pełnomocnika doręczeniem odpisu sentencji wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r., które nie wywołało skutku procesowego. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 1 oraz art. 141 § 3 i art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329; dalej: P.p.s.a.) przez uznanie przez Sąd, że pomimo niespełnienia desygnatu konstytuującego moment skutecznego doręczenia odpisu sentencji wyroku rozpoczął bieg termin uprawniający Spółkę do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a tym samym zaistniały okoliczności uprawniające do weryfikacji przez Sąd uprawnienia Spółki do wnioskowania o przywrócenie takiego terminu, w przypadku niedotrzymania terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 P.p.s.a.; - art. 67 § 5 w związku z art. 72 § 2 P.p.s.a. przez przyjęcie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia odpisu sentencji wyroku pełnomocnikowi Spółki, w tym ewentualnie doręczenia zastępczego. 4.2. W oparciu o powołane zarzuty, Spółka - reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego - wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 5.2. Nie mógł zostać uwzględniony motyw zażalenia o bezskutecznym doręczeniu odpisu sentencji wyroku z dnia 13 kwietnia 2022 r. Kwestia skuteczności doręczenia odpisu sentencji wyroku z dnia 13 kwietnia 2022 r. nie mogła być przedmiotem merytorycznej wypowiedzi w niniejszym postępowaniu. Te bowiem dotyczyło wniosku Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 10 maja 2022 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Dopiero ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku uprawniało do zbadania w ramach postępowania wywołanego tym zażaleniem skuteczności doręczenia sentencji wyroku z 13 kwietnia 2022 r. W związku z powyższym i zarzuty zażalenia nie mogły zostać uznane za zasadne. Opierały się one w istocie na przypisaniu Sądowi pierwszej instancji wadliwego przyjęcia, że: (1) w sprawie doszło do skutecznego doręczenia odpisu sentencji wyroku pełnomocnikowi Spółki, (2) rozpoczął swój bieg termin uprawniający Spółkę do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie do wnioskowania o przywrócenie terminu. Podczas, gdy Sąd pierwszej instancji nie wyrażał w zaskarżonym postanowieniu ocen o takim charakterze. W niniejszym postępowaniu wywołanym wnioskiem Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (nie o sporządzenie uzasadnienia wyroku - co umknęło autorowi zażalenia), w pierwszej kolejności istotna była ocena w obszarze doręczenia postanowienia objętego rzeczonym zażaleniem. Od skuteczności doręczenia Spółce postanowienia z dnia 10 maja 2022 r. zależało to, czy bieg terminu do jego zaskarżenia rozpoczął swój bieg, zwłaszcza, że Spółka we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia podnosiła, że orzeczenia sądowego jej nie doręczono. W odniesieniu do kwestii doręczenia postanowienia z dnia 10 maja 2022 r. Sąd pierwszej instancji przedstawił szerokie motywy wykazujące prawną jego skuteczność. Motywom tym nie można odmówić słuszności. W istocie bowiem, Sąd ten, w kontekście zawartości akt sądowych, wskazał na okoliczności świadczące o prawidłowym doręczeniu przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 10 maja 2022 r. Nie powielając wszystkich twierdzeń z zaskarżonego postanowienia podkreślić tu należało, że: - przesyłkę doręczono na adres wskazany w skardze przez pełnomocnika Spółki, tj. "[...] "; - odpis postanowienia z dnia 10 maja 2022 r. został doręczony 19 maja 2022 r.; - zwrotne potwierdzenie odbioru zawierało informację o adresacie przesyłki wyraźnie wskazując dor. pod. [...], zostało ono podpisane przez osobę oznaczoną jako upoważniony pracownik. Ponadto, z pozostałych, znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek sądowych wynika, że one również były wysyłane pełnomocnikowi skarżącej Spółki na wskazany przez niego adres, a co tu ważkie - odbierała je ta sama osoba (za wyjątkiem wezwania do usunięcia braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia) i do tej pory doręczenia nie były kwestionowane. Podane okoliczności, w tym te zaistniałe pod adresem Spółki - wskazanym przez nią jako adres do doręczeń, pozwalały przyjąć, że przynajmniej w czasie wizyty doręczyciela przesyłki osoba ta była uprawniona do odbioru korespondencji. Doręczyciel realizując dostawę przesyłki w siedzibie danego podmiotu, czy w innym właściwym do doręczeń miejscu, nie musi znać, ani tym bardziej nie może sprawdzać zakresu obowiązków i uprawnień poszczególnych osób przebywających/zatrudnionych w miejscu pod które adresowany jest list, o ile taka osoba zobowiązuje się do jego odbioru. W tym obszarze Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął za postanowieniem NSA z dnia 9 września 2020 r., II FZ 424/20 - do czego w zażaleniu jego autor nie odniósł się w żaden sposób, że "Upoważnienie do odbioru pism sądowych jest bowiem czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, takich jak na przykład wcześniejsze lub późniejsze wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych wypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę, zakres czynności pracownika, który odebrał korespondencję". 5.3. Reasumując stwierdzić należało, że Skarżąca mylnie w punkcie wyjścia swojego pisma podała, że w tej sprawie wpadkowej istotą sporu była kwestia doręczenia pełnomocnikowi Spółki odpisu sentencji wyroku. Nieadekwatnie dla stanu tej sprawy Spółka w zażaleniu wskazywała na okoliczności mające świadczyć o bezprzedmiotowości wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaś ocenił, że brak było podstaw do uznania doręczenia postanowienia z dnia 10 maja 2022 r. za nieprawidłowe. Pełnomocnik Spółki rzeczywiście uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 10 maja 2022 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku, gdyż postanowienie to zostało doręczone w dniu 19 maja 2022 r. Natomiast podane przez Spółkę okoliczności, dotyczące ustania przyczyny uchybionego terminu, były niewiarygodne. W konsekwencji nie zachodziły, po myśli art. 86 § 1 P.p.s.a., podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. 5.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.